Luận văn: Quản lý công tác kiểm tra nội bộ ở trường mầm non công lập Gò Vấp

Tài liệu phân tích thực trạng quản lý kiểm tra nội bộ tại trường mầm non công lập Gò Vấp, đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hòa
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Thế Hải
• Trường học: Đại học Đà Nẵng, Trường Đại học Sư phạm
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý công tác kiểm tra nội bộ ở các trường mầm non công lập Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Đà Nẵng

Tóm tắt

I. Khái niệm và tầm quan trọng của kiểm tra nội bộ trường mầm non

Kiểm tra nội bộ là hoạt động quản lý giáo dục quan trọng nhằm đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy, học tập và quản lý tại các trường mầm non. Tại quận Gò Vấp, các trường mầm non công lập cần tập trung vào kiểm tra nội bộ hiệu quả để nâng cao chất lượng giáo dục. Công tác này giúp phát hiện những điểm mạnh, những bất cập trong hoạt động giáo dục và đề ra những giải pháp cải thiện phù hợp. Kiểm tra nội bộ trường mầm non Gò Vấp không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là nhu cầu thiết yếu để đảm bảo chất lượng giáo dục sớm. Nó giúp các nhà quản lý và giáo viên hiểu rõ hơn về thực trạng hoạt động của nhà trường, từ đó có kế hoạch phát triển bền vững.

1.1. Định nghĩa kiểm tra nội bộ trong trường mầm non

Kiểm tra nội bộ là quá trình đánh giá có hệ thống các hoạt động giáo dục, quản lý và hành chính trong nhà trường. Đây là công tác quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ được thực hiện bởi những người có thẩm quyền trong trường. Mục đích chính là kiểm soát chất lượng, phát hiện vấn đề và đề xuất cải tiến để nâng cao hiệu quả hoạt động nhà trường mầm non.

1.2. Mục đích và chức năng của kiểm tra nội bộ

Kiểm tra nội bộ trường mầm non có mục đích chính là đánh giá mức độ thực hiện của các chính sách giáo dục, kế hoạch công tác hàng năm. Nó giúp cán bộ quản lý nắm bắt tình hình thực tế, đánh giá năng lực của giáo viên, chất lượng dạy học. Chức năng của kiểm tra nội bộ bao gồm: kiểm soát, đánh giá, tư vấn, hỗ trợ và phát triển chuyên môn cho đội ngũ nhà trường.

II. Thực trạng kiểm tra nội bộ ở các trường mầm non Gò Vấp

Thực trạng kiểm tra nội bộ tại các trường mầm non công lập quận Gò Vấp cho thấy những mặt tích cực nhưng cũng tồn tại nhiều bất cập. Các trường đã nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động này nhưng việc thực hiện công tác kiểm tra nội bộ vẫn còn chưa đều đặn và khoa học. Đội ngũ thực hiện kiểm tra nội bộ chưa được đào tạo đầy đủ về phương pháp, kỹ năng kiểm tra. Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở nhiều trường còn thiếu kế hoạch rõ ràng, hình thức kiểm tra chưa đa dạng, tài liệu hỗ trợ còn hạn chế. Ngoài ra, yếu tố trang thiết bị, công nghệ thông tin chưa được ứng dụng hiệu quả trong công tác kiểm tra nội bộ.

2.1. Những mặt mạnh trong thực hiện kiểm tra nội bộ

Các trường mầm non Gò Vấp đã xây dựng được nhận thức về kiểm tra nội bộ ở cấp độ tương đối cao. Cán bộ quản lý chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ hàng năm, sử dụng nhiều hình thức kiểm tra nội bộ khác nhau như quan sát, phỏng vấn, rà soát tài liệu. Đội ngũ giáo viên có ý thức chấp hành và hợp tác trong quá trình kiểm tra, tạo điều kiện để công tác kiểm tra nội bộ diễn ra hiệu quả.

2.2. Những bất cập và hạn chế cần khắc phục

Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường vẫn còn thiếu chuyên môn, hệ thống chưa hoàn chỉnh. Cán bộ quản lý, giáo viên thực hiện kiểm tra nội bộ trường mầm non chưa được bồi dưỡng kỹ năng chuyên sâu. Phương pháp kiểm tra chủ yếu là định tính, chưa kết hợp tốt với định lượng. Hiệu lực của những khuyến nghị từ kết quả kiểm tra nội bộ còn hạn chế, chưa có tác động rõ rệt đến cải tiến chất lượng nhà trường.

III. Các biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra nội bộ trường mầm non

Để cải thiện thực trạng kiểm tra nội bộ tại các trường mầm non công lập quận Gò Vấp, cần triển khai các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ toàn diện. Trước tiên, cần nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về tầm quan trọng của kiểm tra nội bộ hiệu quả. Thứ hai, tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ thực hiện kiểm tra về phương pháp, kỹ năng kiểm tra khoa học. Thứ ba, đổi mới tổ chức, chỉ đạo hoạt động kiểm tra nội bộ theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện đại. Cuối cùng, nâng cao năng lực xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ và ứng dụng công nghệ thông tin để hỗ trợ công tác này.

3.1. Nâng cao nhận thức và bồi dưỡng chuyên môn

Nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên về vai trò của kiểm tra nội bộ trường mầm non là bước đầu tiên. Cần tổ chức các hội thảo, tập huấn để giúp cán bộ, giáo viên hiểu rõ mục đích, chức năng của kiểm tra nội bộ. Đồng thời, tăng cường bồi dưỡng chuyên môn về phương pháp kiểm tra nội bộ khoa học, kỹ năng quan sát, phỏng vấn, phân tích dữ liệu để cải thiện chất lượng thực hiện.

3.2. Đổi mới phương pháp và công cụ kiểm tra

Đổi mới công tác tổ chức, chỉ đạo hoạt động kiểm tra nội bộ trường mầm non cần kết hợp nhiều hình thức kiểm tra nội bộ đa dạng, hiệu quả. Sử dụng kết hợp các phương pháp kiểm tra nội bộ như quan sát trực tiếp, phỏng vấn, phiếu thăm dò, phân tích tài liệu. Ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kiểm tra nội bộ để tăng hiệu quả, tiết kiệm thời gian và tài nguyên.

IV. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chính sách hỗ trợ

Để quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trở nên hiệu quả hơn, các trường mầm non Gò Vấp cần tập trung vào ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kiểm tra. Sử dụng các công cụ điện tử để lập kế hoạch, ghi chép, xử lý dữ liệu từ kiểm tra nội bộ trường mầm non. Đồng thời, cần có chính sách đãi ngộ, đầu tư trang thiết bị cho công tác kiểm tra nội bộ. Cần thành lập các nhóm chuyên môn kiểm tra nội bộ hoạt động thường xuyên, có kế hoạch rõ ràng. Quận Gò Vấp cũng nên tạo điều kiện để các nhà trường mầm non trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ kết quả kiểm tra nội bộ để học hỏi lẫn nhau. Cần lập danh sách những biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ tốt nhất và khuyến khích các trường áp dụng.

4.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra nội bộ

Ứng dụng công nghệ thông tin giúp hiệc quả hóa công tác kiểm tra nội bộ trường mầm non Gò Vấp. Sử dụng phần mềm quản lý, bảng tính điện tử để lập kế hoạch kiểm tra nội bộ và lưu trữ kết quả. Ứng dụng ghi âm, ghi hình để lưu giữ chứng cứ của quá trình quan sát dạy học. Tận dụng phương pháp kiểm tra nội bộ trực tuyến, khảo sát điện tử để thu thập ý kiến từ giáo viên, nhân viên.

4.2. Chính sách hỗ trợ và xây dựng hệ thống kiểm tra bền vững

Cần chỉ đạo thực hiện chính sách đãi ngộ, đầu tư trang thiết bị cho công tác kiểm tra nội bộ trường mầm non. Cấp kinh phí để mua sắm công cụ, tài liệu hỗ trợ hoạt động kiểm tra nội bộ chuyên sâu. Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng liên tục cho cán bộ quản lý, giáo viên. Xây dựng hệ thống kiểm tra nội bộ bền vững, có quy trình rõ ràng, được cán bộ, giáo viên chấp nhận và hướng tới cải tiến liên tục.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG HỌC Ở TRƯỜNG MẦM NON 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Các nghiên cứu ở thế giới Trong những năm gần đây, kiểm tra, đánh giá giáo dục được coi là khâu then chốt để nâng cao chất lượng dạy học, là kênh phẩn hồi của quá trình dạy học và là cơ sở để nâng cao chất lượng đổi mới giáo dục. Các công trình của McMillan (2016) đã đóng góp nhiều về lí luận kiểm tra, đánh giá giáo dục, ý nghĩa, vai trò, các khái niệm cơ bản và khái niệm liên quan cũng như các hướng vận dụng kiểm tra, đánh giá hiệu quả trong thực tiễn giáo dục, thực tiễn hoạt động tổ chức lớp học [23].

Công trình của Airasian (2015) nghiên cứu tương đối sâu sắc về kiểm tra, đánh giá lớp học và tổ chức các hoạt động giáo dục của giáo viên và đặc biệt nhấn mạnh hệ thống khái niệm, các phạm trù liên quan và các lĩnh vực vận dụng kiểm tra, đánh giá giáo dục (như trong từng chương trình dạy học, với các loại kiểm tra trắc nghiệm khách quan, quan sát, tự luận,. Nghiên cứu của tác giả Halpern (2017) nêu lên định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá như một trong những giải pháp nhằm thay đổi căn bản môi trường giáo dục trong điều kiện ngày càng phức tạp và đa dạng hóa, cũng như ứng dụng mạnh mẽ của công nghệ thông tin, sự linh hoạt của mô hình giáo dục, sự dân chủ tương đối giữa người dạy và người học [21]. Hai tác giả người Anh là Hall, C. (2007), nghiên cứu về "Ảnh hưởng của KTNB trường học đến quan điểm của giáo viên tại Anh về công tác giảng dạy của bản thân".

Tại nghiên cứu này, các tác giả phân tích về nhận thức của giáo viên và hiểu biết của họ về quy trình tự đánh giá chất lượng khi chính phủ Anh đưa ra chính sách yêu cầu các trường thực hiện công tác KTNB trường học. Đồng thời xem xét mối liên hệ giữa thanh tra viên và giáo viên thuộc nhóm KTNB trường học thay đổi thế nào kể từ khi chính sách có hiệu lực. Kết quả cho thấy giáo viên và 7 Ban lãnh đạo trường học hưởng ứng và thực hiện tốt công tác KTNB trường học, không những thế KTNB trường học được giáo viên sử dụng như một công cụ, biện pháp trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy của bản thân [25]. Cũng tại Mỹ các tác giả McNaughton, S.

(2012) nghiên cứu "Kiểm tra tính hiệu quả của mô hình KTNB trường học" (School Effectiveness and School Improvement) tại 07 trường đa văn hóa, đa sắc tộc. Nghiên cứu này trình bày tính hiệu quả của mô hình KTNB trường học phục vụ việc dạy và học của các trường thuộc cộng đồng bản địa. Theo đó nâng cao vai trò của Hiệu trưởng cũng như nâng cao hoạt động quản lý đối với mô hình KTNB trường học đã giúp cho việc quản lý nhà trường một cách có hiệu quả [26]. Từ một số kết quả nghiên cứu trên đây có thể thấy, KTNB trường học được các nhà quản lý giáo dục ở nước ngoài rất coi trọng.

Công tác KTNB trường học, một khi được thực hiện tốt, sẽ trở thành nhân tố tác động tích cực đến chất lượng giảng dạy của GV, cũng như kết quả học tập của học sinh, qua đó thúc đẩy hoạt động của trường đạt kết quả tốt hơn nhiều so với những gì mà việc kiểm tra đánh giá xuất phát từ bên ngoài (thanh tra) đòi hỏi. Nói cách khác, các nghiên cứu trên đã cho thấy rõ vai trò của HT trong việc quyết định, tổ chức KTNB trường học. Các nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam, ngay từ những ngày đầu xây dựng nước Việt Nam dân chủ cộng hòa non trẻ, Đảng, Bác Hồ, Nhà nước ta, đã xác định vị trí quan trọng của công tác thanh, kiểm tra, kiểm tra nội bộ. Ngày 08 tháng 9 năm 1945, chính phủ lâm thời Việt Nam dân chủ cộng hòa đã ra sắc lệnh số 16/SL thành lập cơ quan Thanh tra học vụ nhằm mục đích: “Kiểm soát việc học theo chương trình giáo dục của Chính phủ”.

Để phù hợp với sự phát triển của đất nước và đổi mới trong giáo dục ngày 01 tháng 4 năm 1990, Hội đồng nhà nước Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành Pháp lệnh Thanh tra đánh dấu bước ngoặt quan trọng về tổ chức và hoạt động của bộ máy Thanh tra Giáo dục và cũng từ đó thanh tra Giáo dục được tiếp tục củng cố và hoàn thiện và là bộ phận cấu thành của hệ thống Thanh tra nhà nước được tổ chức ở cấp Bộ và cấp Tỉnh. 8 Về công tác thanh tra, kiểm tra trong giáo dục, các nhà khoa học giáo dục trong và ngoài nước đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận giáo dục, đặc biệt là về quản lý giáo dục (QLGD): tác giả Nguyễn Ngọc Quang (2018) “Những khái niệm cơ bản về QLGD”, tác giả Đặng Quốc Bảo (2017)“Một số khái niệm về QLGD- ĐT", tác giả M.I Kôndacôp “Cơ sở lý luận khoa học QLGD”, tác giả Trần Kiểm “Khoa học QLGD - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”. Các công trình nghiên cứu trên cung cấp cơ sở lý luận để vận dụng vào thực tiễn công tác QLGD, quản lý các nhà trường. Tác giả Lưu Xuân Mới (2018) đã nêu quan điểm: Kiểm tra, đánh giá trong giáo dục là một quá trình hoạt động được tiến hành có hệ thống nhằm xác định mức độ đạt được của đối tượng giáo dục về mục tiêu đã định; nó bao gồm sự mô tả định tính và định lượng kết quả đạt được thông qua những nhận xét, so sánh với mục tiêu và tương ứng với chúng có các phương pháp và chuẩn kiểm tra, đánh giá nhất định.

Tác giả Trần Thị Tuyết Oanh (2018) đã phân tích chức năng kiểm tra, đánh giá, trong đó nhận mạnh chức năng hỗ trợ điều chỉnh của kiểm tra, đánh giá đối với quá trình dạy học…nghiên cứu chỉ ra rằng Lãnh đạo trường học có vai trò quan trọng rong việc đưa ra quyết định thực hiện KTNB, trong đó lãnh đạo quản lý tốt sẽ duy trì hoạt động KTNB và hướng tới tầm nhìn rõ ràng về sự phát triển của giáo dục [11]. Về quản lý nhà trường, các tác giả: Đặng Quốc Bảo (2017) đã nêu lên những nguyên tắc chung của việc quản lý hoạt động dạy - học, từ đó chỉ rõ một số biện pháp quản lý nhà trường [1]. Tác giả Nguyễn Ngọc Quang (2018) trong "Những khái niệm cơ bản về lý luận, quản lý giáo dục" cho rằng: "Quá trình quản lý diễn ra qua năm giai đoạn: chuẩn bị kế hoạch hoá; kế hoạch hoá; tổ chức; chỉ đạo và kiểm tra, trong đó, giai đoạn 5 - kiểm tra, là giai đoạn cuối cùng, kết thúc một chu trình quản lý. Kiểm tra giúp cho việc chuẩn bị tích cực cho kỳ kế hoạch tiếp theo.

Kiểm tra tốt, đánh giá được sâu sắc và chuẩn bị trạng thái cuối cùng của hệ (nhà trường) thì đến kỳ kế hoạch (năm học) tiếp theo việc soạn thảo kế hoạch năm học mới sẽ thuận lợi, kế thừa được các mặt mạnh để tiếp tục phát huy, phát hiện được lệch lạc để uốn nắn, loại trừ". Trên cơ sở đó, tác giả kết luận: "như vậy, theo lý thuyết xibecnêtic, kiểm tra giữ vai trò liên hệ nghịch trong quá trình quản lý. Nó giúp cho chủ thể quản lý điều 9 khiển một cách tối ưu hệ quản lý. Không có kiểm tra, không có quản lý” [14].

Tác giả Hà Sỹ Hồ (2018) trong cuốn: “Những bài giảng về quản lý trường học" đã cho rằng: "Chức năng kiểm tra đặc biệt quan trọng vì quá trình quản lý đòi hỏi những thông tin chính xác, kịp thời về thực trạng của đối tượng quản lý, về việc thực hiện các quyết định đã đề ra, tức là đòi hỏi những liên hệ ngược chính xác, vững chắc giữa các phân hệ quản lý" hay "Quản lý mà không kiểm tra thì quản lý sẽ ít hiệu quả và trở thành quản lý quan liêu” [3]. Nghiên cứu thực trạng vấn đề kiểm tra nội bộ trường học ở Việt Nam cũng có một số các công trình nghiên cứu cơ bản sau: Năm 2019, tác giả Lại Thị Thanh Huyền nghiên cứu: “Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường mầm non thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc”. Kết quả nghiên cứu cho thấy: CBQL các nhà trường hằng năm đã xây dựng và tổ chức triển khai kế hoạch KTNB trường học, điều đó đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các trường mầm non trên địa bàn. Tuy nhiên, quản lý công tác KTNB ở các trường trên địa bàn nhìn chung còn nhiều hạn chế, chưa hiệu quả, chưa đầy đủ, thiếu tính ổn định lâu dài.

Điều đó, do đội ngũ cán bộ quản lý trên địa bàn phần lớn còn trẻ, chưa được đào tạo bài bản. Đội ngũ tham gia kiểm tra năng lực còn hạn chế, chưa được tập huấn kỹ, các điều kiện hỗ trợ còn thiếu thốn. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các biện pháp quản lý cho phù hợp với tình hình thực tiễn địa phương [4]. Năm 2020, tác giả Trần Hồng Quân nghiên cứu: “Chỉ đạo các hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường mầm non huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình”.

Công tác kiểm tra nội bộ các trường mầm non huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình mặc dù có khá nhiều thành tựu nhưng vẫn bộc lộ một số hạn chế cơ bản trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện như: Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên về hoạt động kiểm tra nội bộ còn chưa đúng; việc xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ của Hiệu trưởng, việc tổ chức thực hiện còn nhiều bất cập, nội dung kiểm tra, hệ thống hồ sơ còn nhiều hạn chế. Trên cơ sở đó, đề tài phân tích các nguyên nhân chủ quan, khách quan và đề xuất giải pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học đạt hiệu quả [12].