LỜI MỞ ĐẦU Đất là một trong ba nhân tố quan trọng của tự nhiên (đất, nước , không khí). Môi trường đất là nơi trú ngụ của con người và hầu hết các sinh vật cạn, là nền móng cho các công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp và văn hóa của con người. Đất là một nguồn tài nguyên quý giá, con người sử dụng tài nguyên đất vào hoạt động sản xuất nông nghiệp để đảm bảo nguồn cung cấp lương thực thực phẩm cho con người. Nhưng với nhịp độ gia tăng dân số và tốc độ phát triển công nghiệp và hoạt động đô thị hoá như hiện nay thì diện tích đất canh tác ngày càng bị thu hẹp, chất lượng đất ngày càng bị suy thoái, diện tích đất bình quân đầu người càng giảm.
Suy thoái đất xảy ra khi đất bị nhiễm các chất hóa học độc hại (hàm lượng vượt quá giới hạn thông thường) do tự nhiên và các hoạt động chủ động của con người như khai thác khoáng sản, sản xuất công nghiệp, sử dụng phân bón hóa học hoặc thuốc trừ sâu quá nhiều,. hoặc do bị rò rỉ từ các thùng chứa ngầm. Riêng chỉ với ở Việt Nam, thực tế suy thoái tài nguyên đất là rất đáng lo ngại và gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Đến lúc này ta không thể đứng yên trước những thay đổi đang dần dần phá hoại tài nguyên đất của chúng ta.
Vấn đề chống suy thoái đất đã được quy định trong luật từ rất lâu. Nhưng phải đến mấy năm gần đây, vấn đề này mới thực sự được quan tâm. Hàng loạt các văn bản pháp luật của Nhà nước về bảo vệ đất ra từ việc quy định chi tiết những điều phải làm để bảo vệ, chống suy thoái đất đến các chế tài xử lý đối với hành vi phá hoại đất. Tuy nhiên, trong thực tế không phải các quy định của pháp luật đều được tuân thủ đầy đủ mà phát sinh nhiều vấn đề gây nhức nhối không chỉ cho các cơ quan chức năng mà còn cả dư luận.
Trước tầm quan trọng của vấn đề này, nhóm chúng em quyết định chọn đề tài “Pháp luật về kiểm soát suy thoái đất” để làm rõ những quy định của pháp luật 1 cũng như việc áp dụng trong thực tế về kiểm soát suy thoái đât, những điều đạt được và chưa đạt được để từ đó đưa ra kiến nghị, hoàn thiện. Đề tài của chúng em chia làm 3 phần: I.Khái quát chung về tài nguyên đất 2.Vấn đề suy thoái đât 2. Khái niệm suy thoái đất 2. Nguyên nhân suy thoái đất 2.
Hậu quả suy thoái đất 3. Pháp luật về kiểm soát suy thoái đất 3. Nội dung của pháp luật 3. Xử lý vi phạm 3.
Thẩm quyền xử lý II. Thực trạng về xây dựng pháp luật 2. Thực trạng về thực hiện pháp luật III. Kiến nghị, hoàn thiện 2 Do thời có hạn cùng với việc tìm kiếm tài liệu có nhiều khó khăn nên bài nghiên cứu của nhóm chúng em chưa hoàn thiện, còn nhiều thiếu sót.
Chúng em rất mong được sự đóng góp của cô cùng các bạn. Chúng em xin chân thành cảm ơn! B. NỘI DUNG II.Khái quát chung về tài nguyên đất Đất đai là bộ phận hợp thành quan trọng của môi trường. Đất không chỉ là nguồn tài nguyên mà còn là nền tảng không gian để phân bố dân cư và các hoạt động kinh tế xã hội.
Đất đai không chỉ là đối tượng của lao động mà còn là tư liệu sản xuất không thể thay thế được trong sản xuất nông lâm nghiệp. Với đặc thù độc đáo mà không một thực thể tự nhiên nào có được, đó là độ phì nhiêu, đất cung cấp dinh dưỡng cho toàn bộ cây trồng vật nuôi là chỗ dựa cho hệ sinh thái. Vai trò của đất được thể hiện qua hai mặt: Thứ nhất đất là nơi sinh sống của con người và sinh vật ở cạn, là nền móng, là địa bàn cho mọi hoạt động sống, là nơi thiết đặt các hệ thống nông- lâm ngư nghiệp để sản xuất ra lương thực, thực phẩm nuôi sống con người và muôn loài. Thứ hai đất là nơi tạo ra môi trường sống cho con người và mọi sinh vật trên Trái Đất là một trong những yếu tố quan trọng để điều hòa nhiệt độ và điều hòa khí hậu đồng thời thông qua cơ chế điều hòa của đất, nước, rừng và khí quyển tạo ra các điều kiện môi trường khác nhau… Không chỉ vậy nó còn là túi lọc chuyển nước bề mặt thành nước ngầm, đất điều hòa lưu lượng nước trên toàn bộ hành tinh.
Chức năng trước tiên của đất là môi trường sống để con người và sinh vật ở trên cạn sinh trưởng và phát triển. Là địa bàn cho các quá trình biến đổi 3 và phân hủy các phế thải khoáng và hữu cơ, là nơi cư trú cho các động vật, thực vật đất, địa bàn cho các công trình xây dựng, địa bàn để lọc nước và cung cấp nước. Vấn đề suy thoái đất: 2.Khái niệm chung về suy thoái đất Theo định nghĩa của FAO: suy thoái đất là quá trình làm suy giảm khả năng sản xuất ra hàng hóa và các nhu cầu sử dụng đất của con người. Suy thoái đất thường liên quan đến: Quá trình sói mòn, rửa trôi đất và hệ quả làm mất đi chất dinh dưỡng vốn có của đất hoặc làm gia tăng các chất bất lợi: keo nhôm, keo sắt, quá trình laterit hóa; sự xáo trộn cấu trúc đất làm tăng quá trình phèn hóa, axit hóa, giảm pH của đất, không thuận lợi cho sử dụng đất vào mục đích nông nghiệp; quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa thành phố gây ảnh hưởng đến tính chất lý học, hóa học của đất: xói mòn, nén chặt, phá hủy cấu trúc đất do hoạt động xây dựng.
Về mặt hóa học: các chất thải khí, nước, chất thải rắn đều có tác động đến đất. Bên cạnh đó, trong các hoạt động công nghiệp hiện nay có chứa nhiều các chất nguy hại, độc tính cao, khó phân hủy sinh học có thể tích lũy trong đất trong thời gian dài gây ảnh hưởng xấu đến môi trường. Nguyên nhân gây ra suy thoái đất Trong quá trình tiến hành các hoạt động của mình, con người đã gây ra nhiều tác động tiêu cực cho môi trường nói chung và môi trường đất nói riêng. Vì vậy có thể nói nguyên nhân suy thoái đất ở nước ta rất phức tạp chủ yếu từ điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, và một số yếu tố khác.
Trước hết suy thoái đất chịu ảnh hưởng của yếu tố tự nhiên. Đa số diện tích nước ta là đồi núi trọc mà độ che phủ rừng lại thấp mưa tập trung vào một số 4 tháng nên quá trình rửa trôi xói mòn đất mạnh hạn hán lũ lụt bão tố xảy ra thường xuyên. Mặt khác, hàm lượng chất hữu cơ trong đất thấp do khoáng hoá mạnh và xói mòn,cùng với hàm lượng dinh dưỡng kém do bị rửa trôi,tầng đất mỏng do xói mòn hoặc cấu trúc đất bị phá vỡ cũng là một trong những nguyên nhân gây suy thoái đất. Ngoài ra đất còn chịu ảnh hưởng từ chính sự vận động của tự nhiên như sự hoạt động của núi lửa,nham thạch, hay quá trình hoàn lưu khí quyển như bão, giông,vòi rồng.
Nói tóm lại điều kiện tự nhiên có ảnh hưởng lớn đối với tài nguyên đất ở nước ta. Các nguồn tài nguyên và các thành phần môi truờng tồn tại trong một chỉnh thể toàn vẹn. Đất là một trong ba thành phần cơ bản của môi truờng sống, do đó nó cũng sẽ chịu sự tác động của nhiều nguồn tài nguyên và các thành phần môi truờng. Sự vận động không tốt của tài nguyên nước là một trong những tác nhân gây hại rất lớn đối với môi trường đất.
Quá trình tràn lũ, ngập úng, sự phân bố không đồng đều của dòng chảy trên đất làm cho đất bị rửa trôi bào mòn, thoái hoá, biến chất hoặc bạc màu. Mặt khác, quá trình xâm nhập mặn của nước biển trong mùa khô, quá trình nhiễm phèn và rửa phèn, sự cạn kiệt của nước mặt ruộng và hạ thấp mức nước ngầm trong lòng đất sẽ dẫn đến sự hoá phèn mãnh liệt và gây ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng đến đất. Trong các yếu tố tự nhiên ảnh hưởng đến môi trường đất không thể không kể đến môi trường rừng. Mất rừng là một trong những nguyên nhân gây rửa trôi và bào mòn đất nghiêm trọng.
Tình trạng chặt phá đốt rừng bừa bãi do khai thác không hợp lý làm mất đi tấm lá chắn cho đất gây ra rửa trôi cả bề mặt và bề sâu cuốn theo các chất dinh dưỡng và cả lớp mùn mang theo rất nhiều đạm, lân. Bên cạnh những ảnh hưởng từ tự nhiên đối với tài nguyên đất như trên, chất lượng đất còn bị ảnh hưởng từ chính các hoạt động của con người trong sản xuất nông nghiệp cũng như trong hoạt động công nghiệp. Đặc biệt là sự phát triển của nền nông nghiệp hiện đại với những phương thức sản xuất mới đang diễn ra mạnh 5 mẽ ở nước ta. Trước hết là do sự bành trướng của kỹ thuật canh tác hiện đại.
Nông nghiệp hiện nay phải sản xuất một lượng lớn thức ăn trong khi đất trồng trọt tính theo đầu người ngày càng giảm vì dân số gia tăng và cũng vì sự phát triển thành phố, kỹ nghệ và những sử dụng phi nông nghiệp. Người ta cần phải thâm canh mạnh hơn, dẫn tới việc làm xáo trộn dòng năng lượng và chu trình vật chất trong hệ sinh thái nông nghiệp. Hoạt động của con người ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng tài nguyên đất.Việc tiến hành các hoạt động nông nghiệp theo hướng thiếu bền vững, khai thác đất đai một cách kiệt quệ để trước mắt nhằm thu được sản lượng nông nghiệp ở mức cao nhất mà không tính đến khả năng và quy luật phục hồi chất dinh dưỡng của đất để phục vụ cho mục đích phát triển nông nghiêp lâu dài và bền vững. Điều này dần làm cho đất bị nghèo đi dẫn tới bạc màu và suy thoái đất là điều tất yếu xảy ra.
Trên thực tế ta còn thấy rất nhiều hệ thống các công trình thủy lợi,tuới tiêu chưa thông suốt, hệ thống đê điều còn hạn chế, nhiều công trình bảo vệ đất, chống xói mòn cho từng lô thửa có chất luợng kém, việc kết hợp giao thông thủy lợi chưa tốt đã dẫn đến tình trạng đất bị rửa trôi bào mòn với tốc độ nhanh chóng.