Kiểm Soát Nội Bộ Quy Trình Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân Tại Ngân Hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam - Chi Nhánh Quận 2 - Phòng Giao Dịch Tân Phú

Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế việt nam chi nhánh quận 2 phòng giao dịch tân phú

• Tác giả: Lê Quốc Việt
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Mai Hương
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Kiểm Soát Nội Bộ Quy Trình Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân Tại Ngân Hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam - Chi Nhánh Quận 2 - Phòng Giao Dịch Tân Phú
• Loại tài liệu: Đề Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ QUY TRÌNH CHO VAY ĐỐI VỚI KHCN TẠI CÁC NHTM
• 1.1. Khái quát về cho vay đối với KHCN tại các NHTM
• 1.1.1. Phân loại cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại
• 1.2. Kiểm soát nội bộ tại ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm kiểm soát nội bộ trong ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Khung kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại
• 1.3. Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với KHCN tại NHTM
• 1.3.1. Mục tiêu của kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với KHCN tại NHTM
• 1.3.2. Quy trình kiểm soát cho vay KHCN tại NHTM
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: KIỂM SOÁT NỘI BỘ QUY TRÌNH CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NHTMCP QUỐC TẾ VIỆT NAM – CHI NHÁNH QUẬN 2 – PGD TÂN PHÚ
• 2.1. Tổng quan về NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi Nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú
• 2.1.1. Đặc điểm hoạt động của NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi Nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức của Ngân Hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi Nhánh Quận 2 – Phòng Giao Dịch Tân Phú
• 2.1.3. Kết quả hoạt động của Ngân Hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi Nhánh Quận 2 – Phòng Giao Dịch Tân Phú giai đoạn 2021-2023
• 2.2. Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với KHCN tại NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi Nhánh Quận 2 – PGDTân Phú
• 2.2.1. Một số quy định về hoạt động cho vay đối với KHCN tại NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi Nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú
• 2.2.2. Quy trình cho vay đối với KHCN tại NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi Nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú
• 2.2.3. Mô phỏng tình huống về hoạt động kiểm soát trong KSNB quy trình cho vay NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi Nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT NỘI BỘ QUY TRÌNH CHO VAY ĐỐI VỚI KHCN TẠI NHTMCP QUỐC TẾ VIỆT NAM CHI NHÁNH QUẬN 2 – PGD TÂN PHÚ
• 3.1. Đánh giá hệ thống KSNB quy trình cho vay đối với KHCN tại NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi Nhánh Quận 2 – Phòng Giao Dịch Tân Phú
• 3.1.1. Nhược điểm
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện KSNB quy trình cho vay đối với KHCN tại NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi Nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại các ngân hàng thương mại

Chương này tập trung vào việc phân tích các khái niệm cơ bản liên quan đến kiểm soát nội bộ và quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại các ngân hàng thương mại. Đầu tiên, cần hiểu rằng quy trình cho vay là một phần quan trọng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng, nhằm đảm bảo rằng các khoản vay được cấp phát một cách an toàn và hiệu quả. Theo đó, kiểm soát nội bộ đóng vai trò thiết yếu trong việc ngăn ngừa rủi ro và đảm bảo rằng các quy trình cho vay được thực hiện theo đúng quy định. Việc thiết lập một hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro tín dụng và nâng cao khả năng quản lý rủi ro trong hoạt động cho vay. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, việc thiếu sót trong kiểm soát nội bộ có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, bao gồm nợ xấu và thiệt hại tài chính. Điều này càng trở nên quan trọng hơn trong bối cảnh hiện tại, khi các ngân hàng phải đối mặt với nhiều thách thức từ môi trường kinh doanh và sự thay đổi nhanh chóng của thị trường.

1.1 Khái quát về cho vay đối với khách hàng cá nhân tại các ngân hàng thương mại

Hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân tại các ngân hàng thương mại là một lĩnh vực quan trọng, không chỉ tạo ra lợi nhuận cho ngân hàng mà còn đáp ứng nhu cầu tài chính của cá nhân. Theo quy định của pháp luật, cho vay là hình thức cấp tín dụng mà ngân hàng cung cấp tiền cho khách hàng với cam kết hoàn trả cả gốc và lãi. Đặc điểm của các khoản vay này thường có lãi suất cao hơn so với các khoản vay khác do rủi ro tín dụng lớn hơn. Ngân hàng cần thực hiện các biện pháp quản lý rủi ro để đảm bảo rằng các khoản vay được cấp phát một cách hợp lý và có thể thu hồi. Hệ thống kiểm soát nội bộ cần được thiết lập để theo dõi và đánh giá các khoản vay, từ đó phát hiện kịp thời các vấn đề phát sinh và có biện pháp xử lý phù hợp. Việc nâng cao chất lượng kiểm soát nội bộ không chỉ giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao uy tín và thương hiệu của ngân hàng trên thị trường.

1.2 Phân loại cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại

Các ngân hàng thương mại thường phân loại các hình thức cho vay đối với khách hàng cá nhân dựa trên mục đích sử dụng vốn và điều kiện của khách hàng. Một số hình thức cho vay phổ biến bao gồm cho vay tiêu dùng, cho vay sản xuất kinh doanh, và cho vay mua nhà. Mỗi hình thức sẽ có các yêu cầu riêng về hồ sơ, tài sản đảm bảo và quy trình thẩm định. Ví dụ, cho vay tiêu dùng yêu cầu khách hàng cung cấp chứng minh thu nhập và lịch sử tín dụng tốt, trong khi cho vay sản xuất kinh doanh có thể yêu cầu tài sản đảm bảo lớn hơn và các tài liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh. Việc phân loại này giúp ngân hàng dễ dàng hơn trong việc quản lý và kiểm soát các khoản vay, đồng thời đảm bảo rằng các khoản vay được cấp phát phù hợp với khả năng trả nợ của khách hàng. Đặc biệt, việc áp dụng các tiêu chí phân loại rõ ràng sẽ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả trong quản lý rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận từ hoạt động cho vay.

II. Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam Chi nhánh Quận 2 PGD Tân Phú

Chương này đi sâu vào việc phân tích thực trạng kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam. Đặc điểm hoạt động của chi nhánh này cho thấy rằng, mặc dù đã có những nỗ lực trong việc xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Thực trạng cho vay tại chi nhánh cho thấy tỷ lệ nợ xấu đang có xu hướng tăng lên, điều này cho thấy rằng hệ thống kiểm soát nội bộ chưa thực sự hiệu quả trong việc phát hiện và ngăn chặn các rủi ro tín dụng. Các biện pháp kiểm soát cần được cải thiện để đảm bảo rằng quy trình cho vay diễn ra một cách minh bạch và an toàn. Việc thực hiện các báo cáo tài chính định kỳ và đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay là rất cần thiết để phát hiện kịp thời các vấn đề và đưa ra các giải pháp khắc phục. Đặc biệt, việc đào tạo cán bộ tín dụng về quy trình kiểm soát nội bộ cũng cần được chú trọng để nâng cao nhận thức và kỹ năng trong việc quản lý rủi ro.

2.1 Tổng quan về Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam Chi nhánh Quận 2 PGD Tân Phú

Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú là một trong những chi nhánh đang phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực cho vay khách hàng cá nhân. Với mục tiêu cung cấp dịch vụ tài chính tốt nhất cho khách hàng, ngân hàng đã không ngừng cải thiện quy trình cho vay và kiểm soát nội bộ để nâng cao hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, chi nhánh cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác và sự thay đổi liên tục của nhu cầu thị trường. Đặc biệt, trong giai đoạn gần đây, ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 đã làm gia tăng rủi ro tín dụng, đòi hỏi ngân hàng phải có các biện pháp quản lý rủi ro chặt chẽ hơn. Hệ thống kiểm soát nội bộ tại chi nhánh cần được đánh giá và điều chỉnh để đáp ứng tốt hơn với các yêu cầu thực tiễn và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cho vay.

2.2 Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam

Quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam được thiết kế với nhiều bước kiểm soát nhằm đảm bảo tính chính xác và minh bạch. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng một số bước trong quy trình này vẫn còn thiếu sót, dẫn đến việc phát sinh rủi ro tín dụng. Đặc biệt, việc thẩm định hồ sơ vay còn gặp nhiều khó khăn do thiếu thông tin và tài liệu chứng minh khả năng tài chính của khách hàng. Điều này cho thấy rằng ngân hàng cần cải thiện quy trình thẩm định và nâng cao chất lượng kiểm soát nội bộ để đảm bảo rằng các khoản vay được cấp phát một cách hợp lý. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình cho vay cũng cần được xem xét để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu sai sót. Hơn nữa, ngân hàng cần thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ tín dụng về quản lý rủi ro và kiểm soát nội bộ để nâng cao năng lực và kỹ năng trong công việc.

III. Một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam Chi nhánh Quận 2 PGD Tân Phú

Chương này đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú. Đầu tiên, ngân hàng cần tiến hành đánh giá lại toàn bộ quy trình cho vay hiện tại để xác định những điểm yếu và thiếu sót trong kiểm soát nội bộ. Việc cải thiện quy trình thẩm định hồ sơ vay là rất cần thiết, bao gồm việc áp dụng các tiêu chí rõ ràng hơn và yêu cầu khách hàng cung cấp đầy đủ tài liệu chứng minh khả năng tài chính. Thứ hai, ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả trong việc quản lý hồ sơ và theo dõi các khoản vay. Việc sử dụng phần mềm quản lý tín dụng có thể giúp ngân hàng dễ dàng hơn trong việc phát hiện các rủi ro và quản lý thông tin khách hàng. Cuối cùng, việc đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ tín dụng cũng cần được chú trọng. Các khóa đào tạo về kiểm soát nội bộ và quản lý rủi ro sẽ giúp cán bộ tín dụng nâng cao kỹ năng và nhận thức trong việc thực hiện quy trình cho vay một cách hiệu quả.

3.1 Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam

Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ là một trong những bước quan trọng để xác định tính hiệu quả của quy trình cho vay. Ngân hàng cần thực hiện các báo cáo định kỳ về tình hình cho vay và các rủi ro phát sinh để có cái nhìn tổng quan về hoạt động của mình. Việc phân tích các chỉ số tài chính và nợ xấu sẽ giúp ngân hàng phát hiện sớm các vấn đề và có biện pháp khắc phục kịp thời. Hơn nữa, việc thực hiện các cuộc kiểm tra nội bộ định kỳ sẽ giúp ngân hàng đảm bảo rằng các quy trình được thực hiện đúng theo quy định và chính sách của ngân hàng. Điều này không chỉ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn bảo vệ uy tín và thương hiệu của ngân hàng trên thị trường.

3.2 Giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam

Để hoàn thiện kiểm soát nội bộ quy trình cho vay, ngân hàng cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần xây dựng một bộ quy trình chuẩn cho việc thẩm định và phê duyệt khoản vay, bao gồm các tiêu chí rõ ràng và cụ thể để đảm bảo tính minh bạch. Thứ hai, ngân hàng cần cải thiện hệ thống công nghệ thông tin để hỗ trợ quy trình cho vay, từ việc tiếp nhận hồ sơ cho đến việc theo dõi và quản lý khoản vay. Cuối cùng, ngân hàng cần thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ tín dụng về kiểm soát nội bộ và quản lý rủi ro, nhằm nâng cao năng lực và kỹ năng trong việc thực hiện quy trình cho vay một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động cấp tín dụng cho vay là một trong những nghiệp vụ kinh doanh cốt lõi và mang lại nguồn thu nhập chính cho các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất khi các nghiên cứu thực tiễn chỉ ra rằng rủi ro tín dụng chiếm tỷ lệ lên đến 70% trong tổng số rủi ro của toàn hệ thống ngân hàng. Do đó, việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ (KSNB) đối với hoạt động cho vay là yêu cầu mang tính sống còn nhằm phát hiện, ngăn ngừa rủi ro kịp thời và đảm bảo các mục tiêu an toàn vốn của tổ chức tín dụng.

Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần (TMCP) Quốc Tế Việt Nam – Chi nhánh Quận 2 – Phòng Giao dịch (PGD) Tân Phú, hoạt động cho vay khách hàng cá nhân (KHCN) đóng vai trò then chốt trong tăng trưởng tài sản sinh lời và phát triển với tốc độ nhanh. Mặc dù đạt được những kết quả kinh doanh tích cực, công tác quản trị rủi ro tín dụng bán lẻ tại đơn vị vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt trong bối cảnh chịu ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 làm suy giảm khả năng trả nợ của khách hàng và gia tăng áp lực nợ quá hạn. Nhằm giải quyết các bất cập trong quản trị quy trình tín dụng tại cơ sở, đề tài "Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam Chi nhánh Quận 2 – Phòng Giao dịch Tân Phú" đã được tác giả Lê Quốc Việt thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Thị Mai Hương tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh (năm 2024).

Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu của đề án được xác định cụ thể như sau:

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Mục tiêu tổng quát: Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ đối với quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về KSNB quy trình cho vay KHCN tại các NHTM.
   • Phân tích, đánh giá thực trạng KSNB quy trình cho vay KHCN tại VIB Chi nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú giai đoạn 2021 – 2023.
   • Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm khắc phục các tồn tại và nâng cao hiệu lực KSNB tại đơn vị.

Câu hỏi nghiên cứu:

• Câu hỏi 1: Thực trạng KSNB trong hoạt động cho vay đối với KHCN tại NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú diễn ra như thế nào?
• Câu hỏi 2: Những giải pháp nào cần được triển khai để hoàn thiện KSNB trong hoạt động cho vay KHCN tại NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại PGD Tân Phú.
• Phạm vi không gian: NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi nhánh Quận 2 – Phòng Giao dịch Tân Phú (Địa chỉ: RS4-SH07, SH08, SH09, Tầng 1+2 Tháp RS4, số 239 – 214 Hòa Bình, Phường Hiệp Tân, Quận Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp trong khoảng thời gian 3 năm tài chính, từ năm 2021 đến năm 2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và căn cứ pháp lý

Đề án dựa trên các khung lý thuyết chuẩn mực và hệ thống văn bản pháp lý hiện hành về hoạt động ngân hàng và kiểm soát nội bộ:

• Khung lý thuyết KSNB quốc tế: Kế thừa khung lý thuyết Báo cáo Basel 1998 của Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng (BCBS) xác định KSNB là một quá trình liên tục ở mọi cấp bậc hướng tới 3 mục tiêu: hiệu quả hoạt động, tuân thủ pháp luật và quy định, cùng độ tin cậy của báo cáo tài chính. Bên cạnh đó, đề án tham chiếu chuẩn mực Báo cáo COSO 2013 và các yêu cầu triển khai 3 trụ cột theo Hiệp ước Basel II (VIB chính thức được công nhận đạt chuẩn Basel II từ ngày 30/6/2019).
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam:
  • Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 (khoản 16 Điều 4 quy định khái niệm cho vay, khoản 2 Điều 40 quy định về xây dựng hệ thống KSNB) và cập nhật các định hướng theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024 (có hiệu lực từ 01/7/2024).
  • Bộ luật Dân sự 2015 (khoản 4 Điều 21 về độ tuổi và năng lực xác lập giao dịch dân sự).
  • Thông tư số 44/2011/TT-NHNN và Thông tư số 13/2018/TT-NHNN (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 40/2018/TT-NHNN) quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của NHTM, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
  • Thông tư số 41/2016/TT-NHNN quy định tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (yêu cầu CAR tối thiểu 8%).
  • Thông tư số 39/2016/TT-NHNN (và Thông tư 06/2023/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung) quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng (quy định 5 điều kiện cho vay tại Điều 7).
  • Văn bản hợp nhất số 05/VBHN-NHNN về chế độ hệ thống tài khoản kế toán các tổ chức tín dụng.
• Hệ thống văn bản nội bộ của VIB: Quy chế cho vay số 0010.2020(1); Quyết định số 50/QĐ-VIB-HĐQT về các trường hợp không được cho vay và định giá tài sản đảm bảo (TSĐB); Quyết định số 0009/QĐ-VIBBANK về phân cấp thẩm quyền phán quyết tín dụng khách hàng bán lẻ; Quyết định số 3562/QĐ-VIBBANK về điều kiện chứng từ giải ngân; Quyết định số 290/QĐ-VIBBANK về quản lý và lưu trữ hồ sơ.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Đề tài sử dụng phương pháp tiếp cận định tính theo quan điểm quy nạp:

• Phương pháp thu thập và phân tích tài liệu thứ cấp: Tổng hợp số liệu tài chính, nhân sự, quy mô tín dụng, nợ xấu từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2021 – 2023 do Phòng Dịch vụ Khách hàng và Phòng Kinh doanh của PGD Tân Phú cung cấp.
• Phương pháp so sánh, thống kê mô tả: Phân tích biến động doanh số cho vay, thu nợ, dư nợ và cơ cấu huy động vốn qua các năm.
• Phương pháp quan sát và mô phỏng tình huống thực tiễn: Mô phỏng hồ sơ cấp tín dụng thực tế của một cặp khách hàng cá nhân để làm rõ hoạt động kiểm soát tại cả 3 giai đoạn: trước giải ngân, trong khi giải ngân và sau giải ngân trên hệ thống phần mềm quản trị quy trình kinh doanh (BPM) của VIB.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với KHCN tại các NHTM

Chương này tập trung làm rõ các vấn đề lý luận nền tảng:

• Khái niệm và đặc điểm cho vay KHCN: Xác định cho vay KHCN là việc ngân hàng chuyển nhượng quyền sử dụng vốn cho cá nhân hoặc hộ gia đình nhằm mục đích tiêu dùng hoặc sản xuất kinh doanh (SXKD) quy mô nhỏ. Hoạt động này có đặc thù là số lượng khoản vay lớn, chi phí thẩm định và giám sát cao, thông tin khách hàng bất đối xứng, do đó lãi suất cho vay thường cao hơn so với phân khúc khách hàng doanh nghiệp.
• Phân loại cho vay KHCN: Tổng hợp các hình thức cho vay phổ biến theo Thông tư 39/2016/TT-NHNN: cho vay tiêu dùng, cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh, cho vay từng lần, cho vay trả góp, cho vay theo hạn mức thấu chi, cho vay theo hạn mức tín dụng (HMTD), cho vay có TSĐB và cho vay không có TSĐB (tín chấp).
• Khung kiểm soát nội bộ tại NHTM: Trình bày 3 mục tiêu cốt lõi của KSNB theo Basel 1998 và Thông tư 13/2018/TT-NHNN. Phân tích lộ trình áp dụng Basel II tại Việt Nam thông qua Thông tư 41/2016/TT-NHNN và Thông tư 13/2018/TT-NHNN nhằm chuẩn hóa tỷ lệ an toàn vốn (CAR $\ge 8%$) và quản trị rủi ro toàn diện.
• Quy trình kiểm soát cho vay KHCN: Khẳng định KSNB không nhằm hạn chế cho vay đến mức tối thiểu mà nhằm mục tiêu kép: giảm thiểu rủi ro tín dụng và tối đa hóa lợi nhuận ngân hàng thông qua việc kiểm soát chặt chẽ 5 điều kiện cho vay quy định tại Điều 7 Thông tư 39/2016/TT-NHNN.

Chương 2: Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại NHTMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi Nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú

1. Tổng quan đơn vị và kết quả hoạt động giai đoạn 2021 – 2023

PGD Tân Phú trực thuộc Chi nhánh Quận 2 của VIB, được điều hành bởi Giám đốc Ngân hàng Bán lẻ (NHBL) và vận hành qua 3 phòng ban chức năng chính: Phòng Kinh doanh (Giám đốc P.KD, SRM Bán lẻ, RM Bán lẻ), Phòng Dịch vụ Khách hàng (Trưởng phòng DVKH, Kiểm soát viên, Giao dịch viên chính, Giao dịch viên, Thủ quỹ, Kiểm ngân) và các bộ phận hỗ trợ (Phòng Thẻ, Phòng RB).

Chỉ tiêu tài chính & vận hành	Đơn vị	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Biến động 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (%)
Tổng số lao động	Người	48	54	60	+12,50%	+11,11%
- Lao động nữ	Người	28	31	34	-	(Chiếm 56,67% năm 2023)
- Trình độ Đại học trở lên	Người	31	34	37	-	(Đại học: 56,67%; Trên ĐH: 5,00%)
Dư nợ cho vay khách hàng	Triệu đồng	88.082	109.008	126.168	+23,76%	+15,74%
- Tỷ trọng cho vay trong tổng tài sản	%	~90%	~90%	~90%	-	-
Doanh số cho vay KHCN	Triệu đồng	30.295	35.085	38.636	+15,81%	+10,12%
Doanh số thu nợ KHCN	Triệu đồng	23.056	24.729	28.185	+7,26%	+13,98%
Nợ quá hạn	Triệu đồng	890	744	797	-16,40%	+7,12%
- Tỷ lệ nợ quá hạn	%	1,01%	0,68%	0,63%	-0,33%	-0,05%
Nợ xấu	Triệu đồng	778	635	563	-18,38%	-11,34%
- Tỷ lệ nợ xấu	%	0,88%	0,58%	0,45%	-0,30%	-0,13%
Tổng nguồn vốn huy động	Triệu đồng	90.116	99.047	136.960	+9,91%	+38,28%
- Tiết kiệm dân cư	Triệu đồng	88.368	99.816	130.387	+12,95%	+30,63%
- Tỷ trọng tiền gửi dân cư	%	>95%	>95%	>95%	-	-

Số liệu cho thấy quy mô tín dụng tăng trưởng liên tục, trong khi tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát giảm từ 0,88% (2021) xuống 0,45% (2023), thấp hơn mức trần quy định nội bộ của VIB. Tăng trưởng tín dụng bán lẻ tại đơn vị được thúc đẩy bởi các gói lãi suất cạnh tranh (năm 1 cố định 8,5%/năm, năm 2 cố định 9,5%/năm tính theo dư nợ giảm dần, từ năm thứ 3 áp dụng 7,5%/năm cộng biên độ góp đều) và cải tiến thời gian phê duyệt hồ sơ trong vòng 3 ngày làm việc.

2. Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay KHCN theo các bước công việc

Đề án phân tích cơ chế kiểm soát và các rủi ro tương ứng qua 8 giai đoạn trong quy trình tín dụng tại PGD Tân Phú:

Giai đoạn quy trình	Quy định và thủ tục kiểm soát chính	Rủi ro kiểm soát được phòng ngừa
1. Tiếp xúc & nhận hồ sơ	Ban hành danh mục hồ sơ chuẩn; Quyết định 50/QĐ-VIB-HĐQT về đối tượng không được cấp tín dụng; kiểm tra HMTD trước khi nhận hồ sơ.	CBTD thông đồng nhận đối tượng cấm vay; thiếu hồ sơ pháp lý/tài chính; vượt thẩm quyền tiếp nhận.
2. Thẩm định tín dụng	Phân định thẩm định độc lập: Khoản vay thông thường do CBTD và Trưởng phòng KHCN; khoản vay qua QLRR do Hội đồng thẩm định độc lập thực hiện; định giá TSĐB theo thị trường.	CBTD thẩm định sơ sài, mang tính hình thức; định giá tài sản sai lệch hoặc không định giá lại; bỏ qua thẩm định độc lập.
3. Xét duyệt khoản vay	Thực hiện theo Quyết định 0009/QĐ-VIBBANK về phân cấp thẩm quyền phán quyết tín dụng; tách biệt giữa người thẩm định và người phê duyệt.	Phê duyệt vượt thẩm quyền chi nhánh mà không trình Hội sở; CBTD duyệt khoản vay ngoài phạm vi quyền hạn.
4. Ký kết HĐ & nhận TSĐB	Lãnh đạo phòng rà soát HĐTD/HĐBĐ, ký nháy từng trang trước khi trình PGĐ Tín dụng ký chính thức và đóng dấu giáp lai.	Hợp đồng thiếu chặt chẽ, thiếu biên bản bàn giao TSĐB; sửa đổi điều khoản trái phê duyệt; rủi ro pháp lý hợp đồng.
5. Giải ngân vốn vay	Phê duyệt giải ngân thuộc thẩm quyền Lãnh đạo phòng; tuân thủ điều kiện và chứng từ chứng minh mục đích sử dụng theo Quyết định 3562/QĐ-VIBBANK.	Giải ngân khi chưa đủ điều kiện; giải ngân sai thời điểm, sai đối tượng, vượt hạn mức; thiếu chứng từ chứng minh giải ngân.
6. Kiểm tra sau giải ngân	Quy định kiểm tra sử dụng vốn chậm nhất sau 7 ngày làm việc; định kỳ kiểm tra thực tế tài chính, SXKD và TSĐB 6 tháng/lần.	Khách hàng sử dụng vốn sai mục đích; suy giảm/thất thoát TSĐB mà ngân hàng không kịp thời phát hiện.
7. Thu nợ & xử lý nợ	Đôn đốc nhắc nợ định kỳ; cán bộ QLRR giám sát chặt khoản nợ cơ cấu; phân loại nợ và trích lập DPRRTD theo Thông tư của NHNN.	Nợ bị chuyển quá hạn; tự ý gia hạn nợ hoặc điều chỉnh kỳ hạn nợ sai quy định; phân loại nợ không chính xác.
8. Tất toán & giải chấp	Đối chiếu dữ liệu chứng từ gốc trên giấy và hệ thống BPM; lập phiếu xuất kho TSĐB sau khi khách hàng hoàn thành 100% nghĩa vụ nợ; lưu trữ theo QĐ 290/QĐ-VIBBANK.	Giải chấp khi chưa thanh toán hết nợ; tất toán nhầm đối tượng; thất lạc hồ sơ gốc hoặc sai lệch dữ liệu giấy và máy.

3. Mô phỏng tình huống kiểm soát khoản vay thực tế

Đề án phân tích tình huống thực tế của khách hàng Trần Văn Dũng và Dương Thị Hồng:

• Nhu cầu vay: 1.784.000.000 VNĐ nhằm thanh toán một phần tiền mua căn hộ chung cư số S10.14 (diện tích 26,3 m² tại Tầng 11, Phân khu Origami, Dự án Vinhomes Grand Park, Phường Long Bình, TP. Thủ Đức).
• Tài sản đảm bảo: Quyền tài sản phát sinh từ Hợp đồng mua bán căn hộ số S10.14/VHGP/HĐMBCH ngày 08/03/2021.
• Quy trình KSNB thực tế:
  • Trước giải ngân: QLKH và tổ thẩm định kiểm tra thực địa căn hộ tại Thủ Đức ngày 21/03/2021, lập biên bản định giá TSĐB, trình Trưởng ĐVKD ký nháy và Giám đốc phê duyệt; dữ liệu được nhập vào hệ thống BPM.
  • Giai đoạn giải ngân: Thực hiện 2 đợt qua chuyển khoản sau khi đối chiếu CMND gốc và khế ước nhận nợ (Đợt 1 ngày 22/03/2021 giải ngân 735.281.000 VNĐ; Đợt 2 ngày 10/10/2022 giải ngân 945.503.000 VNĐ).
  • Sau giải ngân: QLKH kiểm tra hiện trường TSĐB sau 15 ngày kể từ mỗi đợt giải ngân, lập Biên bản kiểm tra vốn vay có xác nhận của khách hàng và Trưởng phòng DVKH; định kỳ hàng tháng theo dõi biến động hạn mức 1.784.000.000 VNĐ trên hệ thống BPM và đánh giá xếp hạng tín nhiệm khách hàng.

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ quy trình cho vay đối với KHCN tại NHTMCP Quốc Tế Việt Nam Chi Nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú

• Đánh giá hạn chế: Đề án chỉ ra một số điểm nghẽn trong KSNB tại chi nhánh, bao gồm: việc thu thập và xác minh nguồn thu nhập phi chính thức của KHCN còn gặp nhiều khó khăn; công tác thẩm định rủi ro độc lập tại chỗ đôi khi còn bị áp lực bởi chỉ tiêu doanh số; việc kiểm tra định kỳ sau cho vay 6 tháng/lần còn nặng tính hình thức đối với các khoản vay tiêu dùng nhỏ lẻ; nguy cơ sai lệch giữa chứng từ lưu trữ bản cứng và dữ liệu số hóa trên BPM.
• Giải pháp hoàn thiện:
  • Chuẩn hóa quy trình thẩm định rủi ro và tăng cường tính độc lập của bộ phận kiểm soát tín dụng so với bộ phận kinh doanh.
  • Nâng cao chất lượng định giá tài sản đảm bảo, thiết lập cơ chế tự động cảnh báo biến động giá trị bất động sản trên hệ thống.
  • Tăng cường kiểm soát mục đích sử dụng vốn sau giải ngân thông qua việc yêu cầu bổ sung hóa đơn điện tử, chứng từ chuyển tiền trực tiếp cho bên bán.
  • Đẩy mạnh đào tạo chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ Quản lý khách hàng (RM/SRM) và Giao dịch viên.
  • Ứng dụng tối đa nền tảng công nghệ thông tin và phần mềm BPM trong giám sát hạn mức, tự động hóa nhắc nợ và cảnh báo sớm nợ quá hạn.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính từ số liệu thực chứng

• Đề án đã minh chứng việc thực thi KSNB chặt chẽ theo định hướng Thông tư 13/2018/TT-NHNN và Basel II giúp PGD Tân Phú duy trì sự ổn định trong giai đoạn 2021 – 2023:
  • Dư nợ cho vay tăng trưởng từ 88.082 triệu đồng lên 126.168 triệu đồng (tăng trưởng bình quân trên 19%/năm).
  • Hoạt động huy động vốn từ tiền gửi tiết kiệm dân cư tăng mạnh, đạt 130.387 triệu đồng vào năm 2023 (chiếm trên 95% tổng nguồn vốn huy động).
  • Tỷ lệ nợ xấu giảm rõ rệt qua từng năm: từ 0,88% (2021) xuống 0,58% (2022) và đạt 0,45% (2023), tỷ lệ nợ quá hạn duy trì ở mức thấp 0,63%.

Đóng góp thực tiễn của đề án

• Hệ thống hóa chi tiết các quy định pháp luật ngân hàng mới nhất (Luật Các TCTD 2024, Thông tư 39/2016/TT-NHNN, Thông tư 13/2018/TT-NHNN) gắn liền với hệ thống quy chế nội bộ của Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam.
• Cung cấp bức tranh thực tế về ma trận kiểm soát rủi ro qua 8 bước của quy trình cho vay KHCN tại một phòng giao dịch ngân hàng bán lẻ đô thị.
• Đưa ra bài học thực tiễn thông qua tình huống mô phỏng cấp tín dụng mua nhà dự án cụ thể, làm tài liệu tham khảo cho việc ứng dụng phần mềm BPM trong KSNB tín dụng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu chỉ tập trung khai thác số liệu thứ cấp trong phạm vi 3 năm (2021 – 2023) tại một đơn vị kinh doanh cấp cơ sở (PGD Tân Phú thuộc Chi nhánh Quận 2 VIB), chưa mở rộng phân tích so sánh liên chi nhánh hoặc toàn hệ thống ngân hàng TMCP trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động của Luật Các tổ chức tín dụng 2024 (chính thức có hiệu lực từ tháng 7/2024) đối với hoạt động KSNB tín dụng bán lẻ; khảo sát định lượng diện rộng về mức độ thích ứng công nghệ số và tự động hóa quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng cá nhân.

---

Giá trị tham khảo

Đề án tốt nghiệp này mang lại giá trị tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Tài chính – Ngân hàng, Kiểm toán: Cung cấp tài liệu tham khảo có cấu trúc thực tiễn rõ ràng về KSNB tín dụng, hệ thống hóa bảng phân loại cho vay KHCN và phương pháp phân tích báo cáo tài sản/nguồn vốn ngân hàng thương mại.
• Cán bộ tín dụng (RM/SRM), cán bộ kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro tại các NHTM: Tham khảo ma trận nhận diện rủi ro và các thủ tục kiểm soát cụ thể qua 8 bước của quy trình cho vay, cũng như quy trình thẩm định, giải ngân và kiểm tra sau vay đối với sản phẩm cho vay mua nhà dự án.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khung KSNB tại VIB Chi nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú áp dụng theo những tiêu chuẩn và văn bản pháp lý chủ yếu nào?
Hệ thống KSNB tại đơn vị được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn Basel II (đáp ứng 3 trụ cột từ ngày 30/6/2019), Thông tư số 13/2018/TT-NHNN, Thông tư 41/2016/TT-NHNN, Thông tư 39/2016/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các quy chế nội bộ như Quyết định số 50/QĐ-VIB-HĐQT, Quyết định số 0009/QĐ-VIBBANK và Quyết định số 3562/QĐ-VIBBANK.

2. Thực trạng nợ xấu và nợ quá hạn tại PGD Tân Phú biến động như thế nào trong giai đoạn 2021 – 2023?
Theo số liệu từ Phòng Kinh doanh, tỷ lệ nợ quá hạn giảm từ 1,01% (890 triệu đồng năm 2021) xuống 0,68% (744 triệu đồng năm 2022) và 0,63% (797 triệu đồng năm 2023). Tỷ lệ nợ xấu giảm liên tục từ 0,88% (778 triệu đồng năm 2021) xuống 0,58% (635 triệu đồng năm 2022) và còn 0,45% (563 triệu đồng năm 2023).

3. Hoạt động cho vay tại PGD Tân Phú chiếm bao nhiêu phần trăm trong tổng cơ cấu tài sản?
Khoản mục "Cho vay khách hàng" chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng tài sản của PGD Tân Phú, duy trì ở mức xấp xỉ 90% liên tục trong cả 3 năm (đạt 88.082 triệu đồng năm 2021, 109.008 triệu đồng năm 2022 và 126.168 triệu đồng năm 2023).

4. Trong tình huống mô phỏng thực tế, khoản vay của khách hàng được kiểm soát giải ngân như thế nào?
Khoản vay 1.784.000.000 VNĐ mua căn hộ Origami Vinhomes Grand Park của khách hàng Trần Văn Dũng - Dương Thị Hồng được kiểm soát phê duyệt qua hệ thống BPM và giải ngân bằng chuyển khoản qua 2 đợt: đợt 1 ngày 22/03/2021 (735.281.000 VNĐ) và đợt 2 ngày 10/10/2022 (945.503.000 VNĐ), kèm điều kiện kiểm tra thực địa tài sản đảm bảo sau giải ngân chậm nhất 15 ngày.

5. Đơn vị quy định thời gian kiểm tra sau giải ngân đối với các khoản vay KHCN như thế nào?
Theo quy chế kiểm soát nội bộ của ngân hàng, việc kiểm tra sử dụng vốn vay phải được CBTD thực hiện chậm nhất là 7 ngày làm việc kể từ sau khi giải ngân, và định kỳ 6 tháng một lần thực hiện kiểm tra lại tình hình tài chính, hoạt động SXKD và định giá lại TSĐB.

---

Kết luận

Đề án tốt nghiệp của tác giả Lê Quốc Việt đã hoàn thành việc phân tích thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ đối với quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam – Chi nhánh Quận 2 – PGD Tân Phú giai đoạn 2021 – 2023. Thông qua việc phân tích dữ liệu thực tế và mô phỏng hồ sơ tín dụng cụ thể, tác giả đã làm rõ cơ chế vận hành, các chốt kiểm soát rủi ro cũng như những hạn chế còn tồn tại trong quy trình cấp tín dụng bán lẻ. Các giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, gắn liền với các quy định pháp luật hiện hành và tiêu chuẩn Basel II, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ QUY TRÌNH CHO VAY ĐỐI VỚI KHCN TẠI CÁC NHTM 1.1 Khái quát về cho vay đối với KHCN tại các NHTM 1.1 Khái niệm NHTM thực hiện việc chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị từ NHTM sang khách hàng vay sau một khoảng thời gian nhất định, và sau đó khách hàng vay sẽ trả lại NHTM một lượng giá trị lớn hơn so với ban đầu. Quan hệ cho vay của NHTM là quá trình chuyển giao tiền hoặc tài sản từ bên cho vay (NHTM) sang bên người vay (khách hàng vay) để sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định, với cam kết từ bên người vay trả lại cả gốc lẫn lãi khi đến hạn. Theo khoản 16, Điều 4, Luật các Tổ chức tín dụng 2010 số 47/2010/QH12 của Quốc hội: "Cho vay là hình thức cấp tín dụng, trong đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định theo thỏa thuận, với nguyên tắc là phải trả lại cả gốc lẫn lãi". Như vậy, hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại áp dụng cho các cá nhân, tổ hợp tác, hộ gia đình có nhu cầu vay vốn với cho mục đích tiêu dùng, đầu tư hoặc hoạt động kinh doanh và sản xuất của họ.

KHCN là các pháp nhân, cá nhân có đầy đủ điều kiện để đi vay, có nhu cầu vay vốn để sản xuất kinh doanh hoặc tiêu dùng cá nhân. Và có thể định nghĩa cho vay KHCN như sau: “Cho vay KHCN hình thức cho vay mà ngân hàng chuyển nhượng quyền sở hữu vốn cho khách hàng là cá nhân hoặc hộ gia đình với mục đích tiêu dùng, hoạt động sản xuất kinh doanh nhỏ của cá nhân và hộ gia đình đó với những điều kiện nhất định được thỏa thuận trong hợp đồng”. Các khoản vay của KHCN có thể được đảm bảo bằng thu nhập, tài sản đảm bảo khác, và sử dụng cho nhiều mục tiêu khác nhau nên sự thay đổi việc làm, thu nhập cá nhân, v. hay ốm đau, bệnh tật bất ngờ, v.thu nhập đó có thể giảm sút hoặc thậm chí mất đi hoàn toàn.

NHTM luôn phải đối mặt với những rủi ro, mà công tác thẩm định, quản lí khách hàng lại không thể kiểm soát được hết tất cả. Rất nhiều NHTM trong một thời gian dài trước đây đã rất “ngại” cho KHCN vay vốn. Nhưng hiện nay, hoạt động cho vay đối với KHCN mang lại một nguồn thu không nhỏ nên các NHTM đã tập trung 7 hướng tới mục tiêu này. Và công tác quản lý rủi ro ngày càng được các Ngân hàng quan tâm chú trọng hơn.

Để tránh gặp phải những rủi ro trong hoạt động cho vay, ngân hàng thường tiêu tốn nhiều thời gian, tiền bạc vào hoạt động thẩm định và giám sát khoản. Ngoài ra, việc thu nhập thông tin cá nhân là rất khó khăn nên các NHTM sẽ chấp nhận chi phí cao để đánh đổi rủi ro cao, đảm bảo an toàn cho các món vay. Lãi suất áp dụng cho KHCN thường cao hơn các lãi suất khác của các khoản vay khác của NHTM. Do quy mô của các khoản vay thường không lớn nhưng chi phí bỏ ra để quản lý lại rất lớn nên các NHTM phải đề ra mức lãi suất cao để bù đắp chi phí (gồm chi phí về thời gian, nhân lực, thẩm định, quản lí.2 Phân loại cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại Tùy thuộc vào cách sử dụng vốn của khách hàng, mà ngân hàng và khách hàng thống nhất để chọn phương thức cho vay phù hợp.

Các NHTM đều cung cấp các lựa chọn vay dành cho khách hàng như sau: 13 Bảng 1.1 Phân loại các hình thức cho vay KHCN Hình thức Điều kiện Mục đích Thủ tục Chủ thể tham gia Cho vay + Công dân Việt Đáp ứng + Đơn đề nghị Cá nhân, hộ tiêu dùng Nam hoặc người nhu cầu vay vốn (theo gia đình cư trú từ đủ 18 tiêu dùng mẫu của từng tuổi trở lên của ngân hàng) + Có nguồn thu khách + CMND, hộ nhập ổn định hàng khẩu, tạm trú của hàng tháng người vay + Lịch sử tín + Hồ sơ chứng dụng tốt. minh nguồn thu nhập: Hợp đồng lao động, sao kê tiền lương, hợp đồng cho thuê nhà, xe,… Cho vay sản + Công dân Việt Bổ sung + Đơn đề nghị Cá nhân, hộ xuất, kinh Nam hoặc vốn phục vay vốn (theo gia đình doanh người cư trú vụ sản mẫu của từng + Có hoạt động xuất, kinh ngân hàng) sản xuất, kinh doanh, đầu + CMND, hộ doanh hợp pháp tư khẩu, tạm trú của + Có khả năng tài người vay chính đảm bảo + Hồ sơ liên quan nghĩa vụ trả nợ đến tài sản đảm + Lịch sử tín bảo: sổ đỏ, giấy dụng tốt. tờ xe… + Hồ sơ chứng minh hiệu quả 14 sản xuất kinh doanh + Hồ sơ chứng minh mục đích vay vốn: Hợp đồng mua, bán hàng, biên lai thuế, hóa đơn,…(nếu có) Cho vay + Công dân Việt Tài trợ cho + Đơn đề nghị Cá nhân, tổ từng lần Nam hoặc các nhu vay vốn (theo chức người cư trú cầu về vốn mẫu của từng + Có khả năng tài lưu động ngân hàng) chính đảm bảo (mua hàng + CMND, hộ nghĩa vụ trả nợ dự trữ, trả khẩu, tạm trú của + Lịch sử tín lương). người vay dụng tốt.

+ Hồ sơ chứng minh nguồn thu nhập trả nợ + Hồ sơ chứng minh hiệu quả sản xuất kinh doanh + Hồ sơ chứng minh mục đích sử dụng vốn vay: Hợp đồng mua, bán hàng, biên lai thuế, hóa đơn…(nếu có) 15 Cho vay + Công dân Việt Đáp ứng + CMND/CCCD Cá nhân trả góp Nam từ đủ nhu cầu + Hộ khẩu/Giấy 18 tuổi trở lên mua sắm phép lái xe + Khách hàng đi hàng + Giấy chứng làm hưởng lưởng hóa minh thu hoặc tự kinh nhập/hoạt động doanh kinh doanh + Khách hàng + Giấy chứng mua sắm hàng minh nơi cư trú hóa và đăng ký hiện tại vay trả góp tại các cửa hàng, trang thương mại điện tử có hợp tác cho vay trả góp với ngân hàng Cho vay + Công dân Việt NH cho + Giấy đề nghị Cá nhân, tổ theo hạn nam cư trú tại phép KH vay vốn (theo chức mức thấu Việt nam từ 18-65 chi vượt số mẫu của NH) chi tuổi tiền trên + + Đang hoạt động TKTT CMND/CCCD/H sản xuất kinh ộ chiếu doanh hợp pháp + Giấy tờ chứng + Có thu nhập đủ minh tài sản đảm để trả nợ khoản bảo cho khoản vay vay + Có tài sản đảm + Giấy chứng bảo là bất động minh thu sản có giá trị đủ nhập/hoạt động đảm bảo khoản kinh doanh vay 16 Cho vay + Công dân Việt Đáp ứng + Giấy đề nghị Cá nhân, tổ theo HMTD nam cư trú tại nhu cầu bổ vay vốn (theo chức (Hạn mức Việt nam từ 18-65 sung vốn mẫu của NH) tín dụng) tuổi lưu động + + Đang hoạt động thường CMND/CCCD/H sản xuất kinh xuyên ộ chiếu doanh hợp pháp + Hộ khẩu thường + Có phương án trú/ KT3/ Giấy kinh doanh tạm trú + Giấy đăng ký kết hôn/Giấy xác nhận tình khả thi trạng hôn nhân + Có thu nhập đủ + Giấy tờ chứng để trả nợ khoản minh mục đích vay vay vốn + Giấy + Có tài sản đảm chứng nhận đăng bảo là bất động ký kinh doanh sản có giá trị đủ (nếu có) đảm bảo khoản + Hóa đơn, sổ vay sách bán hàng… + Giấy tờ chứng minh tài sản đảm bảo cho khoản vay Cho vay có + Công dân Việt Cho vay + Đơn đề nghị Cá nhân, tổ TSĐB Nam từ 18 tuổi trở thanh toán vay vốn (theo chức lên và kết thúc các chi phí mẫu của từng khoản vay không cho mục ngân hàng) quá 70 tuổi + Có đích tiêu TSĐB: Xe Ô tô 17 thuộc sở hữu của dùng, sinh + CMND, hộ KH; Bất động sản hoạt khẩu, tạm trú của thuộc sở hữu người vay khách hàng hoặc + Hồ sơ chứng của bên thứ 3 minh nguồn thu được NH chấp nhập trả nợ nhận + Hồ sơ chứng minh mục đích vay vốn: Hợp đồng mua, bán hàng, biên lai thuế, hóa đơn…(nếu có) + Hồ sơ chứng minh TSĐB: Sổ đỏ, giấy đăng ký xe… Cho vay + Công dân Việt Hỗ trợ vay + Đơn đề nghị Cá nhân không có Nam từ 20- vốn không vay vốn (theo TSĐB 60 tuổi cần TSĐB mẫu của từng (tín chấp) + Thu nhập tối ngân hàng) thiểu 5 triệu + CMND/CCCD, đồng/tháng hộ khẩu (Nguồn: Thông tư 39/2016/TT-NHNN) 1.2 Kiểm soát nội bộ tại ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm kiểm soát nội bộ trong ngân hàng thương mại Theo báo cáo Basel 1998, việc Kiểm soát nội bộ (KSNB) trong ngân hàng không chỉ là một quy trình hoặc chính sách được thực hiện vào một thời điểm cụ thể mà còn là một hoạt động liên tục ở mọi cấp bậc trong tổ chức. Hội đồng quản trị và các nhà quản lý cấp cao cần xây dựng một văn hóa phù hợp để tạo điều kiện thuận lợi cho quá 18 trình KSNB đạt hiệu quả và đảm bảo sự hiệu quả đó được duy trì liên tục. Mỗi cá nhân trong tổ chức cần tham gia tích cực vào quá trình này. Theo khoản 3, Điều 3 Thông tư số 13/2018/TT-NHNN ngày 18/05/2018 của ngân hàng Nhà nước Việt Nam: “KSNB là việc kiểm tra, giám sát đối với các cá nhân, bộ phận trong việc thực hiện cơ chế, chính sách, quy định nội bộ, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, văn hóa kiểm soát nhằm kiểm soát xung đột lợi ích, kiểm soát rủi ro, đảm bảo hoạt động của NHTM, chi nhánh nước ngoài đạt được các mục tiêu đề ra đồng thời tuân thủ quy định của pháp luật”.

Tóm lại, Quá trình KSNB không chỉ đơn thuần là một tình huống hay sự việc, mà nó bao gồm cả quá trình lập kế hoạch, thực hiện và giám sát. Hoạt động KSNB được thực hiện trong tất cả các hoạt động của Ngân hàng Thương mại Nhà nước. Vì vậy, để đạt được các mục tiêu đã đề ra, NHTM cần phải kiểm soát tất cả các hoạt động của mình, đồng thời tuân thủ quy định của pháp luật và quy định nội bộ của đơn vị.2 Khung kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại Ủy ban Basel về giám sát nghiệp vụ ngân hàng (BCBS) là một tổ chức quốc tế được thành lập vào năm 1974 tại thành phố Basel, Thụy Sĩ. Tổ chức này bao gồm các chuyên gia giám sát hoạt động ngân hàng và được tạo ra sau những cuộc khủng hoảng tài chính và ngân hàng toàn cầu.

Ủy ban Basel tổ chức các cuộc họp định kỳ bốn lần một năm, bắt đầu từ tháng 2 năm 1975.