Khởi Kiện Dân Sự Trực Tuyến: Phương Thức Mới Trong Hệ Thống Tư Pháp

Tài liệu nghiên cứu Luận văn áp dụng phương thức trực tuyến trong việc khởi kiện và thụ lý vụ án dân sự, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Phan Võ Kiều Anh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Hoài Trâm
• Trường học: Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Dân Sự
• Đề tài: Áp Dụng Phương Thức Trực Tuyến Trong Việc Khởi Kiện Và Thụ Lý Vụ Án Dân Sự
• Loại tài liệu: khóa luận
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Khám Phá Khởi Kiện Dân Sự Trực Tuyến Tổng Quan 2025

Trong bối cảnh hệ thống tư pháp đang chuyển mình mạnh mẽ, khởi kiện dân sự trực tuyến nổi lên như một giải pháp đột phá. Phương thức này không chỉ đơn thuần là số hóa quy trình nộp đơn, mà còn là cuộc cách mạng về cách thức tiếp cận công lý, đặc biệt trong kỷ nguyên số. Khởi kiện trực tuyến giúp người dân dễ dàng thực hiện quyền khởi kiện của mình, giảm thiểu chi phí và thời gian đi lại, đồng thời tăng cường tính minh bạch và hiệu quả của hệ thống tòa án. Đây là một bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng hệ thống tư pháp điện tử, phù hợp với xu thế phát triển của xã hội hiện đại. Sự phát triển của truyền thông và công nghệ thông tin đã hỗ trợ các quốc gia trên thế giới trong việc vận hành hoạt động tư pháp một cách hiệu quả. Internet là cuộc cách mạng vĩ đại nhất gần đây đã mang lại một xã hội mở, tuy nhiên việc khai thác một cách tối đa những lợi ích từ cuộc cách mạng này trong lĩnh vực tố tụng, giải quyết vụ việc dân sự là còn hạn chế.

1.1. Định Nghĩa Khởi Kiện Dân Sự Trực Tuyến e Litigation

Khởi kiện dân sự trực tuyến, hay còn gọi là e-Litigation, là quá trình nộp đơn khởi kiện và các tài liệu liên quan đến tòa án thông qua môi trường internet. Quá trình này bao gồm việc sử dụng các cổng thông tin khởi kiện trực tuyến, hệ thống Tòa án điện tử và các phương tiện điện tử khác để thực hiện các thủ tục tố tụng. Điều này giúp loại bỏ các rào cản về địa lý và thời gian, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận công lý một cách nhanh chóng và hiệu quả. E-justice là một phần quan trọng của quá trình này, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình giải quyết tranh chấp.

1.2. Ưu Điểm Vượt Trội Của Khởi Kiện Dân Sự Online

Khởi kiện dân sự online mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Thứ nhất, tiết kiệm chi phí và thời gian cho người dân, đặc biệt là những người ở vùng sâu, vùng xa. Thứ hai, tăng cường tính minh bạch của quy trình tố tụng, giúp người dân dễ dàng theo dõi tiến trình vụ án. Thứ ba, giảm tải áp lực cho tòa án, giúp các thẩm phán và thư ký tòa án có thể tập trung vào việc giải quyết các vụ án phức tạp. Thứ tư, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong ngành tòa án, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tư pháp. Cuối cùng, tạo điều kiện cho việc giải quyết tranh chấp trực tuyến một cách nhanh chóng và hiệu quả.

II. Thách Thức Rào Cản Khởi Kiện Dân Sự Trực Tuyến

Mặc dù khởi kiện dân sự trực tuyến mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin ở nhiều vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh đó, trình độ dân trí về công nghệ thông tin của người dân còn hạn chế, gây khó khăn cho việc nộp đơn khởi kiện trực tuyến. Vấn đề an ninh mạng và bảo mật thông tin cũng là một mối quan ngại lớn, đòi hỏi các cơ quan chức năng phải có giải pháp đảm bảo an toàn cho dữ liệu của người dân. Ngoài ra, cần có sự đồng bộ về quy định pháp luật để đảm bảo tính pháp lý của các tài liệu điện tử và quy trình tố tụng trực tuyến.

2.1. Rào Cản Công Nghệ Trình Độ Dân Trí

Việc triển khai khởi kiện dân sự trực tuyến đòi hỏi một hạ tầng công nghệ thông tin đồng bộ và hiện đại. Tuy nhiên, ở nhiều địa phương, đặc biệt là vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, việc tiếp cận internet tốc độ cao còn gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, trình độ dân trí về công nghệ thông tin của người dân còn hạn chế, gây khó khăn cho việc sử dụng các dịch vụ khởi kiện dân sự trực tuyến. Cần có các chương trình đào tạo, tập huấn để nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cho người dân, giúp họ dễ dàng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ công trực tuyến.

2.2. An Ninh Mạng Bảo Mật Thông Tin

An ninh mạng và bảo mật thông tin là một trong những yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo sự tin tưởng của người dân vào hệ thống tư pháp điện tử. Việc nộp đơn khởi kiện trực tuyến và các tài liệu liên quan đòi hỏi phải có các biện pháp bảo mật mạnh mẽ để ngăn chặn các cuộc tấn công mạng và rò rỉ thông tin cá nhân. Cần có các quy định pháp luật chặt chẽ về bảo vệ dữ liệu cá nhân và trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc đảm bảo an ninh mạng. Vấn đề tấn công và an ninh mạng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến việc khởi kiện và thụ lý vụ án dân sự theo phương thức trực tuyến.

2.3. Thiếu Đồng Bộ Về Quy Định Pháp Luật

Để khởi kiện dân sự trực tuyến hoạt động hiệu quả, cần có sự đồng bộ về quy định pháp luật liên quan đến tố tụng điện tử, chữ ký điện tử, chứng cứ điện tử và các vấn đề pháp lý khác phát sinh trong môi trường trực tuyến. Cần có các văn bản hướng dẫn chi tiết về quy trình khởi kiện trực tuyến tại tòa án, thủ tục nộp lệ phí khởi kiện dân sự trực tuyến và các vấn đề liên quan khác. Sự thiếu đồng bộ về quy định pháp luật có thể gây ra sự lúng túng cho người dân và các cơ quan chức năng, làm giảm hiệu quả của quá trình chuyển đổi số.

III. Hướng Dẫn Chi Tiết Thủ Tục Khởi Kiện Dân Sự Trực Tuyến

Để giúp người dân dễ dàng tiếp cận và sử dụng dịch vụ khởi kiện dân sự trực tuyến, cần có hướng dẫn chi tiết về quy trình và thủ tục thực hiện. Hướng dẫn này cần bao gồm các bước chuẩn bị hồ sơ, nộp đơn khởi kiện trực tuyến, nộp các tài liệu, chứng cứ trực tuyến, nộp tạm ứng án phí trực tuyến và theo dõi tiến trình vụ án. Hướng dẫn cần được trình bày một cách rõ ràng, dễ hiểu, có hình ảnh minh họa và video hướng dẫn để người dân dễ dàng thực hiện. Ngoài ra, cần có đội ngũ hỗ trợ trực tuyến để giải đáp các thắc mắc của người dân trong quá trình sử dụng dịch vụ.

3.1. Chuẩn Bị Hồ Sơ Khởi Kiện Online Đầy Đủ

Trước khi nộp đơn khởi kiện trực tuyến, người dân cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu cần thiết theo quy định của pháp luật. Các tài liệu này bao gồm đơn khởi kiện, chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân, các tài liệu chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm và các tài liệu khác liên quan đến vụ án. Tất cả các tài liệu này cần được scan hoặc chụp ảnh rõ nét và lưu dưới định dạng điện tử để có thể nộp lên cổng thông tin khởi kiện trực tuyến.

3.2. Nộp Đơn Khởi Kiện Dân Sự Trực Tuyến e Filing

Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, người dân có thể nộp đơn khởi kiện trực tuyến thông qua cổng thông tin khởi kiện trực tuyến của tòa án. Quy trình nộp đơn bao gồm việc đăng ký tài khoản, điền thông tin vào mẫu đơn điện tử, tải lên các tài liệu đã chuẩn bị và ký điện tử vào đơn khởi kiện. Sau khi nộp đơn, người dân sẽ nhận được thông báo xác nhận từ tòa án và mã số vụ án để theo dõi tiến trình giải quyết.

3.3. Nộp Lệ Phí Khởi Kiện Dân Sự Trực Tuyến

Sau khi nộp đơn khởi kiện, người dân cần nộp lệ phí khởi kiện dân sự trực tuyến theo quy định của pháp luật. Việc nộp lệ phí có thể được thực hiện thông qua các hình thức thanh toán điện tử như chuyển khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc thẻ tín dụng. Sau khi nộp lệ phí, người dân cần cung cấp thông tin thanh toán cho tòa án để xác nhận việc đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Nghiên Cứu Về Khởi Kiện Trực Tuyến

Nhiều quốc gia trên thế giới đã triển khai thành công khởi kiện dân sự trực tuyến và thu được những kết quả tích cực. Các nghiên cứu cho thấy rằng khởi kiện trực tuyến giúp giảm chi phí tố tụng, tăng tốc độ giải quyết vụ án và nâng cao sự hài lòng của người dân. Tại Việt Nam, việc áp dụng khởi kiện trực tuyến còn đang ở giai đoạn đầu, nhưng đã có những tín hiệu khả quan. Cần có thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của khởi kiện trực tuyến và đưa ra các giải pháp hoàn thiện.

4.1. Kinh Nghiệm Quốc Tế Về Khởi Kiện Dân Sự Online

Nhiều quốc gia trên thế giới đã triển khai thành công khởi kiện dân sự online và thu được những kết quả tích cực. Ví dụ, tại Singapore, hệ thống e-Litigation đã giúp giảm thời gian giải quyết vụ án và chi phí tố tụng đáng kể. Tại Estonia, hệ thống Tòa án điện tử đã giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả của hệ thống tư pháp. Việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế là rất quan trọng để Việt Nam có thể triển khai khởi kiện trực tuyến một cách hiệu quả.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Khởi Kiện Dân Sự Trực Tuyến Tại VN

Tại Việt Nam, việc áp dụng khởi kiện dân sự trực tuyến còn đang ở giai đoạn đầu, nhưng đã có những tín hiệu khả quan. Một số tòa án đã triển khai thí điểm nộp đơn khởi kiện trực tuyến và thu được những kết quả ban đầu. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của khởi kiện trực tuyến và đưa ra các giải pháp hoàn thiện. Cần đánh giá các yếu tố như chi phí, thời gian, sự hài lòng của người dân và tác động đến hiệu quả hoạt động của tòa án.

V. Tương Lai Khởi Kiện Dân Sự Trực Tuyến Góc Nhìn 2030

Trong tương lai, khởi kiện dân sự trực tuyến sẽ trở thành một phần không thể thiếu của hệ thống tư pháp điện tử. Với sự phát triển của công nghệ, quy trình khởi kiện sẽ trở nên đơn giản và thuận tiện hơn bao giờ hết. Người dân có thể khởi kiện từ bất kỳ đâu, vào bất kỳ thời điểm nào, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng. Trí tuệ nhân tạo và học máy sẽ được ứng dụng để hỗ trợ thẩm phán và thư ký tòa án trong việc giải quyết vụ án, giúp tăng tốc độ và hiệu quả của quá trình tố tụng. Giải quyết tranh chấp trực tuyến sẽ trở nên phổ biến hơn, giúp giảm tải áp lực cho tòa án và tiết kiệm chi phí cho người dân.

5.1. Ứng Dụng AI Blockchain Trong Tố Tụng Trực Tuyến

Trí tuệ nhân tạo (AI) và blockchain sẽ đóng vai trò quan trọng trong tương lai của tố tụng trực tuyến. AI có thể được sử dụng để phân tích dữ liệu, dự đoán kết quả vụ án và hỗ trợ thẩm phán trong việc đưa ra quyết định. Blockchain có thể được sử dụng để đảm bảo tính toàn vẹn và bảo mật của dữ liệu, ngăn chặn gian lận và tăng cường tính minh bạch của quy trình tố tụng. Ứng dụng công nghệ thông tin trong tố tụng dân sự sẽ ngày càng trở nên phổ biến.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Tòa Án Điện Tử Trong Tương Lai

Tòa án điện tử sẽ trở thành một phần không thể thiếu của hệ thống tư pháp trong tương lai. Tòa án điện tử sẽ giúp giảm chi phí tố tụng, tăng tốc độ giải quyết vụ án và nâng cao sự hài lòng của người dân. Tòa án điện tử cũng sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của hệ thống tư pháp. Việc xây dựng và phát triển tòa án điện tử là một nhiệm vụ quan trọng để đáp ứng nhu cầu của xã hội hiện đại.

VI. Kết Luận Khởi Kiện Dân Sự Trực Tuyến Bước Tiến Tất Yếu

Khởi kiện dân sự trực tuyến là một bước tiến tất yếu trong quá trình chuyển đổi số của hệ thống tư pháp. Phương thức này mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và các cơ quan chức năng. Tuy nhiên, để khởi kiện trực tuyến hoạt động hiệu quả, cần có sự đồng bộ về quy định pháp luật, hạ tầng công nghệ thông tin và trình độ dân trí. Với sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan, khởi kiện dân sự trực tuyến sẽ góp phần xây dựng một hệ thống tư pháp công bằng, minh bạch và hiệu quả.

6.1. Tổng Kết Lợi Ích Thách Thức Của Khởi Kiện Online

Khởi kiện dân sự online mang lại nhiều lợi ích như tiết kiệm chi phí, thời gian, tăng tính minh bạch và hiệu quả. Tuy nhiên, cũng đối mặt với thách thức về hạ tầng công nghệ, trình độ dân trí và an ninh mạng. Cần có giải pháp để vượt qua các thách thức này để khởi kiện trực tuyến phát huy tối đa hiệu quả.

6.2. Kiến Nghị Giải Pháp Hoàn Thiện Khởi Kiện Trực Tuyến

Để hoàn thiện khởi kiện dân sự trực tuyến, cần có sự đồng bộ về quy định pháp luật, đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cao trình độ dân trí và tăng cường an ninh mạng. Cần có các chương trình đào tạo, tập huấn cho người dân và các cơ quan chức năng để sử dụng dịch vụ khởi kiện trực tuyến một cách hiệu quả. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành để đảm bảo sự thành công của quá trình chuyển đổi số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu hoạt động tố tụng dân sự đối với một vụ án, đồng thời là sự kiện pháp lý làm phát sinh trách nhiệm xem xét, giải quyết tranh chấp dân sự của Tòa án”24. Ngoài ra, tham khảo về quy định pháp luật của Nga trong việc quy định về quyền khởi kiện VADS tại Điều 3 BLTTDS 2003 của nước Nga như sau: “1. Công dân, tổ chức có quyền, tự do và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm có quyền khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án; 2. Trong những trường hợp do Bộ luật này và luật liên bang quy định, một người có thể nhân danh mình khởi kiện vụ án dân sự yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền, tự do và lợi ích hợp pháp của người khác, tập hợp người không xác định hoặc lợi ích của Liên Bang Nga chủ thể Liên Bang Nga, các tổ chức tự quản địa phương…”25.

Quy định này có phần giống với cách định nghĩa của các tác giả tại Việt Nam về vấn đề khởi kiện VADS. Như vậy, từ những phân tích nêu trên, có thể kết luận rằng: Khởi kiện VADS là việc cơ quan, cá nhân, tổ chức theo quy định của pháp luật TTDS yêu cầu Tòa án có thẩm quyền bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình hay của người khác. Thứ ba, chúng ta tìm hiểu về khái niệm của thuật ngữ “thụ lý VADS”. Hoạt động thụ lý VADS được xem “là hoạt động đầu tiên của Tòa án trong quá trình giải quyết VADS làm phát sinh quan hệ pháp luật tố tụng dân sự giữa cơ quan tiến hành tố tụng với người tham gia tố tụng”26.

Theo Từ điển tiếng Việt: “Thụ lý là tiếp nhận giải quyết vụ kiện” 27. Ngoài ra trong giáo trình Luật tố tụng dân sự của trường Đại học Luật Hà Nội năm 2015 đưa ra khái niệm “thụ lý vụ án là việc Tòa án nhận đơn khởi kiện của người khởi kiện và vào sổ thụ lý vụ án dân sự để giải quyết” 28. Bên cạnh đó, theo tác giả Đặng Tất Tùng định nghĩa “thụ lý VADS là một hoạt động tố tụng dân sự do Tòa án tiến hành trên cơ sở yêu cầu khởi kiện của người có quyền khởi kiện và vào sổ thụ lý VADS khi có đủ điều kiện do pháp luật quy định”29. Hiện nay, tại Điều 195 BLTTDS 201530 có quy định về thụ lý VADS nhưng đó không phải quy phạm định nghĩa do đó hiện nay chưa có nhận thức thống nhất về định nghĩa của thuật ngữ này.

Khi nhìn từ góc độ của ngôn ngữ học, “thụ lý” là 23 Người khởi kiện tự mình đến Tòa án nộp đơn và làm các thủ tục liên quan hoặc nộp qua đường bưu điện, hay còn gọi là cách khởi kiện truyền thống; 24 Nguyễn Mạnh Hùng, tlđd (16), tr. 237; 25 Nguyễn Chí Thắng (2010), tlđd (7), tr. 14; 26 Võ Thị Phượng (2017), “Thực tiễn áp dụng pháp luật trong việc không thụ lý VADS”, Tạp chí Kiểm sát, số 11, tr. 42; 27 Viện ngôn ngữ học (2006), Từ điển tiếng Việt, Nxb.

Đà Nẵng và Trung tâm từ điển học, tr. 961; 28 Đinh Thị Thu Hương (2017), Thụ lý vụ án dân sự theo trình tự sơ thẩm trong tố tụng dân sự Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học quốc gia Hà Nội, tr. 24, 25; 29 Đặng Tất Tùng (2015), Thực tiễn áp dụng tại các tòa án trên địa bàn thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học quốc gia Hà Nội, tr. 14; 30 Điều 195 BLTTDS 2015 về thụ lý vụ án: “Sau khi nhận đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo, nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán phải thông báo ngay cho người khởi kiện biết để họ đến Tòa án làm thủ tục nộp tiền tạm ứng án phí trong trường hợp họ phải nộp tiền tạm ứng án phí”.

9 việc “cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận giải quyết vụ kiện” 31 hay nói cách khác là việc “Tòa án tiếp nhận vụ án để xét xử”32. Còn về mặt pháp lý, có quan điểm cho rằng “thụ lý VADS là một hoạt động tố tụng dân sự, trong đó Tòa án xem xét, chấp nhận đơn khởi kiện của chủ thể có quyền khởi kiện và vào sổ thụ lý vụ án để giải quyết vụ án theo thủ tục tố tụng dân sự”33. Bên cạnh đó, tại Nga cũng có quy định khi đơn khởi kiện đáp ứng được đầy đủ các quy định theo luật định thì đơn sẽ được thụ lý tại Điều 133 BLTTDS của nước Nga: “Trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày nhận đơn khởi kiện, thẩm phán có nghĩa vụ xem xét, giải quyết việc thụ lý đơn khởi kiện”34. “Có thể thấy rằng có nhiều điểm khá giống về quy định pháp luật trong khởi kiện và thụ lý VADS giữa Nga và Việt Nam, điều này có thể giải thích qua việc pháp luật Việt Nam và pháp luật Nga đều có nguồn gốc xuất phát từ hệ thống pháp luật xã hội chủ nghĩa, nền pháp luật thành văn.

Ở khía cạnh khác, sau chiến tranh, khi Việt Nam bắt đầu xây dựng lại đất nước nói chung và hệ thống pháp luật nói riêng đã học hỏi và tiếp thu từ cách lập pháp và tư pháp của nước Nga vì pháp luật tố tụng giữa hai quốc gia này có thể sẽ tồn tại nhiều điểm tương đồng nhau”35. Từ các quan điểm nêu trên và quy định của pháp luật về thụ lý VADS trong BLTTDS (Điều 195) có thể hiểu rằng: thụ lý VADS là việc sau khi Tòa án xem xét đơn khởi kiện hợp lệ, thuộc thẩm quyền của mình và người khởi kiện đã nộp biên lai thu tiền tạm ứng án phí cho Tòa án (trừ trường hợp được miễn và không phải nộp) thì Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu của người khởi kiện để xem xét giải quyết một vụ việc nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, pháp nhân, tổ chức, cơ quan. Cuối cùng, việc làm rõ định nghĩa của thuật ngữ “trực tuyến” góp phần quan trọng trong việc nghiên cứu đề tài. Đây là một thuật ngữ mới vậy nên hiện nay chưa nhận thức thống nhất.

Theo khoản 4 Điều 3 Nghị định 43/2011NĐ-CP ngày 13 tháng 6 năm 2011 của Chính phủ về việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến trên trang thông tin điện tử hoặc cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước thì dịch vụ công trực tuyến được định nghĩa như sau: “Dịch vụ công trực tuyến là dịch vụ hành chính công và các dịch vụ khác của nhà nước được cung cấp cho các tổ chức, cá nhân trên môi trường mạng”. Từ định nghĩa vừa nêu, chúng ta có thể hiểu trực tuyến là một môi trường mạng, trên cơ sở của môi trường mạng này chúng ta sẽ có thể tiến hành nhiều hoạt động khác. Ngoài ra, cũng có thể hiểu môi trường mạng này là công cụ trung gian khi con người kết nối thiết bị điện tử của họ vào môi trường mạng đó, họ có thể tiến hành một số hoạt động nhất định. Ví dụ, khi dịch bệnh COVID-19 bùng nổ, nhằm hạn chế sự tập trung của người dân và giảm sự lây lan của dịch bệnh, giáo dục Việt Nam áp dụng hình thức học trực tuyến thông qua phần mềm zoom, google meeting… để giảng dạy và học tập.

Việc này có nghĩa 31 Viện Ngôn Ngữ Học (2006), Từ điển tiếng Việt, Nxb. Đà Nẵng, Trung tâm từ điển học, tr. 961; 32 Nguyễn Lân, tlđd (13), tr. 1764; 33 Phan Xuân Tuy (2005), “Bàn về kiểm sát việc thụ lý VADS theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự”, Tạp chí Kiểm sát, số 17, tr.

15; 34 Nguyễn Chí Thắng (2010), tlđd (7), tr. 15; 35 Nguyễn Chí Thắng (2010), tlđd (7), tr. 10 là học sinh cần có một thiết bị điện tử (máy tính, điện thoại) đã được kết nối với môi trường mạng để có thể đăng nhập và sử dụng phần mềm nêu trên. Điều này cũng tương tự như việc hiện nay pháp luật cho phép người khởi kiện có thể sử dụng thiết bị điện tử để kết nối với mạng, sau đó truy cập vào trang điện tử của Tòa án để tiến hành khởi kiện (nộp đơn, tài liệu, chứng cứ chứng minh liên quan)36.

Từ việc phân tích các thuật ngữ nêu trên, chúng ta có thể khái quát rằng: “Khởi kiện VADS trực tuyến” là việc người khởi kiện thông qua sử dụng thiết bị điện tử đã kết nối mạng để truy cập vào trang điện tử của Tòa án để tiến hành gửi đơn khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ chứng minh họ đang có để yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. “Thụ lý VADS trực tuyến” là Tòa án chấp nhận đơn khởi kiện, xem xét, giải quyết vụ án (sau khi người khởi kiện đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật) và thông báo với người khởi kiện qua trang điện tử của Tòa án hoặc các phương tiện điện tử khác. Đặc điểm Từ khái niệm nêu trên, chúng ta có thể thấy việc khởi kiện và thụ lý VADS trực tuyến có những đặc điểm sau: Thứ nhất, việc khởi kiện và thụ lý VADS trực tuyến sẽ dẫn đến những hệ quả pháp lý tương tự như khi khởi kiện và thụ lý VADS trực tiếp. Cụ thể là sau khi khởi kiện VADS trực tuyến, quan hệ pháp luật tố tụng dân sự phát sinh, đây là bước khởi động cho quá trình tố tụng dân sự diễn ra.

Việc Tòa án nhận được đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ chứng minh là cơ sở để Tòa án xem xét và tiến hành các thủ tục tố tụng tiếp theo. Như đã trình bày, bên cạnh việc người khởi kiện phải tự mình đến Tòa án nộp đơn khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ chứng minh hoặc nộp qua đường bưu điện thì hiện nay pháp luật đã cho phép các chủ thể được quyền nộp trực tuyến và phải tuân thủ theo quy định để việc khởi kiện trực tuyến hợp pháp. Như vậy, khi người khởi kiện nộp đơn trực tuyến thì Tòa án cần đặt mình trong trạng thái tạo điều kiện để các chủ thể tiếp cận công lý như cách khởi kiện truyền thống và xem xét, giải quyết đơn đó theo quy định pháp luật để đảm bảo sự công bằng và quyền lợi của người khởi kiện. Đối với vấn đề thụ lý VADS trực tuyến, việc này cũng được xem là một thủ tục tố tụng như việc thụ lý VADS thông thường và là công việc đầu tiên của Tòa án trong quá trình tố tụng, bởi nếu không có việc thụ lý này thì cũng sẽ không có các bước tiếp theo của quá trình tố tụng như chuẩn bị xét xử vụ án.