CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HỆ THỐNG NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI 1. GIỚI THIỆU CHUNG. Dƣới đây là một số sơ đồ tổng quát của hệ thống năng lƣợng mặt trời sử dụng cho hộ gia đình.
Sơ đồ hệ thống năng lượng mặt trời ứng dụng cho hộ gia đình 3 Chƣơng 1. Giới thiệu chung về hệ thống năng lƣợng mặt trời Trong cuộc sống hang ngày, chúng ta sử dụng khối lƣợng năng lƣợng khổng lồ. Cuộc sống của chúng ta xoay quanh việc tiêu thụ các tài nguyên thiên nhiên và tiêu thụ năng lƣợng. Phần lớn trong tỷ lệ tiêu thụ năng lƣợng đƣợc dùng cho sƣởi ấm, một phần trong số này có thể cung cấp từ năng lƣợng mặt trời.
Sau đó là phục vụ cho các hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Ta có thể sử dụng năng lƣợng mặt trời để thay thế… Theo nhƣ cơ quan năng lƣợng quốc tế dự báo về việc khai thác năng lƣợng thì trữ lƣợng dầu mỏ đang ngày càng giảm. Không chỉ có dầu mỏ, hiện nay than đá, khí tự nhiên…cũng đang dần cạn kiệt. Tất cả các nguồn tài nguyên đều có giới hạn, không thể khai thác mãi.
Để tái tạo lại các nguồn năng lƣợng đó phải mất hàng triệu năm, trong khi đó nhu cầu sử dụng ngày càng tăng. Do đó việc tìm kiếm các nguồn năng lƣợng thay thế đang là một yêu cầu cần thiết cho ngành năng lƣợng. Các nguồn năng lƣợng mới có thể thay thế cho các nguồn năng lƣợng cổ điển và có những lợi ích về sinh thái, môi trƣờng. Hiện nay con ngƣời đã tìm ra một số nguồn năng lƣợng thay thế nhƣ: năng lƣợng gió, năng lƣợng mặt trời, năng lƣợng sinh học, … Tƣơng tự nguồn năng lƣợng đến từ gió, công nghệ từ ánh sáng (solar technologies) sử dụng nguồn năng lƣợng mặt trời để biến thành nhiệt năng, điện năng và ngay cả cung cấp năng lƣợng cho cả hệ thống làm lạnh.
Đối với các quốc gia có bờ biển dài, hay thuộc vùng nhiệt đới nhƣ ở Việt Nam thì hệ thống năng lƣợng này sẽ có tiềm năng lớn để giải quyết nhu cầu thiếu hụt năng lƣợng cho tƣơng lai. Giới thiệu chung về hệ thống năng lƣợng mặt trời 1. Lợi ích trong việc sử dụng năng lượng mặt trời. Cùng với sự thay đổi về khí hậu trên trái đất hiện nay và sự cạn kiện của các nguồn năng lƣợng truyền thống thì hệ thống năng lƣợng mặt trời cho ta các các ƣu điểm sau: 1.
- Thời kỳ hoàn vốn cho đầu tƣ ban đầu này có thể rất ngắn tùy thuộc vào số lƣợng hộ gia đình sử dụng điện. - Sau khi đầu tƣ ban đầu đã đƣợc thu hồi, năng lƣợng từ mặt trời là thiết thực, miễn phí. - Ƣu đãi tài chính có hình thức chính phủ sẽ giảm chi phí ban đầu. - Năng lƣợng mặt trời là nguồn năng lƣợng vô tận, không đòi hỏi nhiên liệu.
- Không bị ảnh hƣởng bởi việc cung cấp và nhu cầu nhiên liệu và do đó không phải chịu mức giá ngày càng tăng của xăng dầu. Thân thiện với môi trường. - Năng lƣợng mặt trời sạch, tái tạo và bền vững, góp phần bảo vệ môi trƣờng. - Không gây ô nhiễm môi trƣờng do không sản sinh ra các chất nhƣ: khí carbon dioxit, oxit nitor, khí lƣu huỳnh hoặc thủy ngân bay vào khí quyển giống nhƣ các hình thức sản xuất điện truyền thống.
- Do đó năng lƣợng mặt trời không tạo ra hiệu ứng nhà kính, đảm bảo cho môi trƣờng an toàn. - Không sử dụng nhiên liệu nên năng lƣợng mặt trời không mất thêm các chi phí cho việc vận chuyển, thu hồi các nhiên liệu hoặc lƣu trữ chất thải phóng xạ. Giới thiệu chung về hệ thống năng lƣợng mặt trời 1. Độc lập, bán độc lập.
- Năng lƣợng mặt trời có thể đƣợc sử dụng để bù đắp năng lƣợng tiêu thụ, cung cấp tiện ích. Nó không chỉ giúp giảm hóa đơn điện hang tháng, vẫn có thể tiếp tục cung cấp điện trong trƣờng hợp mất điện. - Một hệ thống năng lƣợng mặt trời có thể hoạt động hoàn toàn độc lập, không đòi hỏi một kết nối đến một mạng lƣới điện hoặc khí. - Việc sử dụng năng lƣợng mặt trời làm giảm sự phụ thuộc vào các nguồn năng lƣợng khác, tập trung năng lƣợng, ảnh hƣởng do thiên tai, các sự kiện quốc tế, do đó góp phần cho một tƣơng lai bền vững.
- Năng lƣợng mặt trời hỗ trợ việc làm cho địa phƣơng, thúc đẩy kinh tế địa phƣơng. - Các hệ thống năng lƣợng mặt trời hầu nhƣ bảo dƣỡng miễn phí và sẽ kéo dài trong nhiều thập kỷ (tuổi thọ trung bình của pin mặt trời là khoảng 30 năm). - Sau khi lắp đặt không có chi phí định kỳ. - Hoạt động êm, không tiếng ồn, không gây ra mùi khó chịu và không cần nhiên liệu.
- Có thể mở rộng hệ thống dễ dàng khi nhu cầu sử dụng tăng. Nhược điểm. - Chi phí ban đầu là bất lợi chính của việc lắp đặt một hệ thống năng lƣợng mặt trời, phần lớn là vì chi phí cao của các vật liệu bán dẫn đƣợc sử dụng trong việc chế tạo pin mặt trời. - Đòi hỏi một diện tích lớn để lắp đặt các tấm pin mặt trời.
- Hiệu quả của hệ thống phụ thuộc vào vị trí của mặt trời, mặc dù vấn đề này có thể đƣợc khắc phục bằng việc lắp đặt các phần tử hỗ trợ, tuy nhiên giá thành sẽ tăng. Giới thiệu chung về hệ thống năng lƣợng mặt trời - Việc sản xuất điện mặt trời bị ảnh hƣởng bởi sự ảnh hƣởng của các đám mây. - Năng lƣợng mặt trời không sản xuất đƣợc trong ban đêm. NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI.
Từ giàn pin mặt trời, ánh sáng đƣợc chuyển đổi thành điện năng, tạo ra dòng điện một chiều (DC). Dòng điện này đƣợc dẫn tới bộ điều khiển là một thiết bị điện tử có chức năng điều hòa tự động quá trình phóng nạp ắc-quy ra các thiết bị một chiều. Trƣờng hợp công suất giàn đủ lớn, trong mạch điện sẽ đƣợc lắp thêm bộ biến đổi điện để chuyển đổi dòng điện 1 chiều thành dòng xoay chiều, chạy đƣợc thêm nhiều thiết bị điện gia dụng. CẤU HÌNH CỦA MỘT HỆ THỐNG NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI VÀ ỨNG DỤNG.
Cấu hình của hệ thống năng lượng mặt trời. Dƣới đây là cấu hình cơ bản của một hệ thống năng lƣợng mặt trời. Cấu trúc hệ thống năng lượng mặt trời 7 Chƣơng 1. Giới thiệu chung về hệ thống năng lƣợng mặt trời Một hệ thống năng lƣợng mặt trời bao gồm các thiết bị chính sau: - Solar cell: pin mặt trời - Battery: bình sạc - Charge controller: bộ điều khiển sạc - Inverter 1.
Solar cell panel. Pin mặt trời Là các tấm pin mặt trời. Biến đổi quang năng hấp thụ từ mặt trời để biến thành điện năng. Bảng nhật năng đƣợc cấu tạo bởi những phân tử, phân tử đƣợc gắn nối tiếp hay song song với nhau, với vật liệu bán dẫn.
Năng lƣợng mặt trời đƣợc gắn nối tiếp hay song song với nhau với vật liệu bán dẫn. Công suất đƣợc phát ra từ bảng nhật năng là sự tổ hợp của mỗi phân tử bán dẫn, cƣờng độ (ampere) và điện thế (voltage) của bảng nhật năng bằng cƣờng độ (ampere) và điện thế (voltage) của mỗi phần tử bán dẫn. Mỗi phân tử bán dẫn cung cấp cƣờng độ từ 2 tới 5 (ampere) và điện thế 0. Giới thiệu chung về hệ thống năng lƣợng mặt trời Các phân tử bán dẫn trong bảng nhật năng đƣợc sắp xếp để cung cấp các điện thế 12, 24, 36 (volts).
Công suất đợn vị là watt, công thức của công suất gồm thành phần của điện thế và cƣờng độ. I(ampere) Cũng nhƣ các thành phần phân tử bán dẫn, bảng nhật năng cũng đƣợc cung cấp năng lƣợng muốn có. Các bảng nhật năng cung cấp năng lƣợng cần thiết theo nhu cầu tiêu thụ đòi hỏi. Một số thông tin cơ bản về tấm pin mặt trời: Hiệu suất: Từ 15% - 18% Công suất: 25Wp – 175Wp Số lƣợng cells trên mỗi tấm pin: 72 cells Kích thƣớc cells: 5 – 6 inchs Loại cells: monocrystaline và polycrystalline Tuổi thọ trung bình của tấm pin: 30 năm Có khả năng kết nối thành các trạm điện mặt trời công suất không hạn chế, có thể hòa lƣới hoặc hoạt động độc lập.
Trong một ngày nắng, mặt trời cung cấp khoảng 1KW/1m2 đến mặt đất (khi mặt trời đứng bóng và quang mây, ở mực nƣớc biển). Công suất và điện áp của một hệ thống sẽ phụ thuộc vào cách ghép nối các tấm pin mặt trời lại với nhau. Các tấm pin mặt trời đƣợc lắp đặt ở ngoài trời để có thể hứng đƣợc ánh nắng tốt nhất từ mặt trời nên đƣợc thiết kế với những tính năng và chất liệu đặc biệt, có thể chịu đƣợc sự khắc nhiệt của thời tiết, khí hậu, nhiệt độ… 1. Bộ điều khiển sạc.
Dƣới đây là một số hình ảnh về bộ điều khiển sạc đƣợc thể hiện ở hình 1. Giới thiệu chung về hệ thống năng lƣợng mặt trời Hình 1. Bộ điều khiển sạc cho hệ thống năng lượng mặt trời Là thiết bị thực hiện chức năng điều tiết sạc cho acquy, bảo vệ cho acquy chống nạp quá tải và xả quá sâu nhằm nâng cao tuổi thọ của bình ắc-quy, giúp hệ thống pin mặt trời hoạt động hiệu quả và lâu dài. Bộ điều khiển còn cho biết tình trạng nạp điện của panel mặt trời vào ắc- quy giúp cho ngƣời sử dụng kiểm soát đƣợc các phụ tải.
- Bộ điều khiển sạc dùng trong hệ thống năng lƣợng mặt trời đƣợc dùng để điều hành và kiểm soát dòng điện một chiều từ bảng nhật năng mặt trời, cung cấp cho bình tụ điện. Nếu hệ thống năng lƣợng mặt trời đƣợc thiết kế từ bảng năng lƣợng mặt trời cho đến bình tụ điện không có bộ điều khiển sạc cho dòng điện một chiều (12V DC), bình tụ điện sẽ bị hỏng do quá tải hay điện thế quá thấp. - Bộ điều khiển sạc hay còn gọi là bộ điều hòa dòng điện một chiều. Nếu bộ điều khiển sạc có cƣờng độ là 20 amps, chỉ đƣợc thiết kế cho bảng năng lƣợng mặt trời cung cấp 20 amps không hơn không kém.
- Nếu cho dòng điện một chiều xuống quá thấp hay lên quá cao, bộ điều khiển sạc sẽ ngƣng hoạt động ngay tức khắc để bảo vệ bình tụ điện không bị hƣ hao. - Nhiệt độ cũng là một yếu tố cần thiết cho bình tụ điện đƣợc hoạt động lâu dài, không thay đổi nhiều ở nhiệt độ 240C (750F). Giới thiệu chung về hệ thống năng lƣợng mặt trời Bộ điều khiển sạc còn thực hiện bảo vệ nạp quá điện thế(> 13,8 V) hoặc điện thế thấp (< 10,5 V).