Khóa luận 2020 Bùi Văn Tường – ĐHNLTN: chăm sóc, phòng bệnh lợn thịt tại Nguyễn Hải An, Vĩnh Phúc

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trại lợn, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất

• Tác giả: Bùi Văn Tường
• Người hướng dẫn: TS. Dương Thị Hồng Duyên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc Nuôi Dưỡng, Phòng Và Trị Bệnh Cho Đàn Lợn Thịt Nuôi Tại Trại Lợn Nguyễn Hải An
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2.1. Mục đích của chuyên đề
• 1.2.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện của trang trại
• 2.1.2. Thuận lợi, khó khăn
• 2.2. Tổng quan tài liệu trong và ngoài nước
• 2.2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2.2. Một số hiểu biết về chăm sóc, nuôi dưỡng lợn thịt
• 2.2.3. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước hiện nay
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu thực hiện
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại lợn Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc qua 3 năm từ 2017 – 2019
• 4.2. Thực hiện biện pháp chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn
• 4.2.1. Thực hiện công việc nhập lợn tại trại
• 4.2.2. Số lượng lợn trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng tại trại qua 6 tháng thực tập
• 4.3. Kết quả thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho đàn lợn tại trại lợn Nguyễn Hải An, Tân Lập, Sông Lô, Vĩnh Phúc
• 4.3.1. Thực hiện biện pháp vệ sinh phòng bệnh
• 4.3.2. Công tác phòng bệnh bằng vắc xin cho đàn lợn tại trại
• 4.4. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trại lợn Nguyễn Hải An, Xã Tân Lập, Huyện Sông Lô, Tỉnh Vĩnh Phúc
• 4.4.1. Kết quả chẩn đoán bệnh
• 4.4.2. Kết quả điều trị bệnh cho lợn thịt tại trại
• 4.5. Kết quả thực hiện xuất lợn tại trại lợn Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn thịt tại trại Nguyễn Hải An

Quy trình chăm sóc lợn thịt tại trại Nguyễn Hải An được thiết kế nhằm đảm bảo sức khỏe và phát triển tối ưu cho đàn lợn. Trại áp dụng các phương pháp hiện đại trong việc chăm sóc và phòng trị bệnh, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng thịt. Việc chăm sóc lợn thịt không chỉ bao gồm dinh dưỡng mà còn liên quan đến việc phòng ngừa bệnh tật, đảm bảo môi trường sống sạch sẽ và an toàn.

1.1. Điều kiện cơ sở vật chất tại trại lợn Nguyễn Hải An

Trại lợn Nguyễn Hải An được xây dựng với cơ sở vật chất hiện đại, bao gồm chuồng trại thông thoáng, hệ thống nước sạch và thiết bị vệ sinh đầy đủ. Điều này giúp tạo ra môi trường sống tốt nhất cho lợn, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

1.2. Đặc điểm giống lợn nuôi tại trại

Giống lợn được nuôi tại trại chủ yếu là giống 3 máu, có khả năng sinh trưởng nhanh và chất lượng thịt tốt. Việc lựa chọn giống lợn phù hợp là yếu tố quan trọng trong quy trình chăm sóc lợn thịt.

II. Thách thức trong chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn thịt

Chăm sóc lợn thịt tại trại Nguyễn Hải An gặp phải nhiều thách thức, bao gồm dịch bệnh và biến động giá thức ăn. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và lợi nhuận của trại. Việc phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề này là rất quan trọng để duy trì hoạt động chăn nuôi hiệu quả.

2.1. Các bệnh thường gặp ở lợn thịt

Lợn thịt thường mắc phải một số bệnh như bệnh tiêu chảy, bệnh hô hấp và bệnh dịch tả lợn. Việc nhận diện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết để giảm thiểu thiệt hại cho đàn lợn.

2.2. Tác động của dịch bệnh đến sản xuất

Dịch bệnh không chỉ làm giảm số lượng lợn sống sót mà còn ảnh hưởng đến chất lượng thịt. Chi phí điều trị và phòng bệnh cũng tăng cao, gây áp lực lên ngân sách của trại.

III. Phương pháp chăm sóc lợn thịt hiệu quả tại trại

Trại Nguyễn Hải An áp dụng nhiều phương pháp chăm sóc lợn thịt hiệu quả, bao gồm chế độ dinh dưỡng hợp lý và quy trình tiêm phòng vắc xin đầy đủ. Những phương pháp này giúp nâng cao sức khỏe và khả năng sinh trưởng của lợn, từ đó tăng năng suất sản xuất.

3.1. Chế độ dinh dưỡng cho lợn thịt

Chế độ dinh dưỡng cho lợn thịt tại trại được thiết kế khoa học, đảm bảo cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết. Thức ăn được phối trộn từ các nguyên liệu chất lượng cao, giúp lợn phát triển khỏe mạnh.

3.2. Quy trình tiêm phòng vắc xin cho lợn

Quy trình tiêm phòng vắc xin được thực hiện nghiêm ngặt, đảm bảo lợn được tiêm phòng đúng lịch và đúng kỹ thuật. Điều này giúp tạo ra miễn dịch tốt cho đàn lợn, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trại

Kết quả nghiên cứu tại trại Nguyễn Hải An cho thấy việc áp dụng quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh hiệu quả đã mang lại những thành công nhất định. Tỷ lệ sống sót của lợn cao, chất lượng thịt được cải thiện rõ rệt, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho trại.

4.1. Tỷ lệ sống sót và tăng trưởng của lợn

Tỷ lệ sống sót của lợn tại trại đạt trên 90%, cho thấy quy trình chăm sóc và phòng bệnh hiệu quả. Lợn cũng có tốc độ tăng trưởng nhanh, đạt tiêu chuẩn chất lượng thịt.

4.2. Đánh giá chất lượng thịt lợn

Chất lượng thịt lợn tại trại được đánh giá cao, với tỷ lệ nạc cao và mỡ thấp. Điều này không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường mà còn nâng cao giá trị sản phẩm.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho trại lợn Nguyễn Hải An

Trại lợn Nguyễn Hải An đã đạt được nhiều thành công trong quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn thịt. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả sản xuất. Tương lai của trại hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa với những chiến lược hợp lý.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Trại sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và cải tiến quy trình chăm sóc để đảm bảo phát triển bền vững. Việc áp dụng các biện pháp an toàn sinh học cũng sẽ được chú trọng.

5.2. Tăng cường hợp tác và nghiên cứu

Trại sẽ mở rộng hợp tác với các tổ chức nghiên cứu và các chuyên gia trong lĩnh vực chăn nuôi để cập nhật kiến thức và công nghệ mới, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn đóng vai trò trọng yếu khi cung cấp nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng và mang lại thu nhập ổn định cho người sản xuất. Xu hướng phát triển hiện nay ghi nhận sự dịch chuyển rõ nét từ phương thức chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình chăn nuôi trang trại tập trung quy mô công nghiệp. Trong hệ thống chăn nuôi lợn, lợn thịt chiếm tỷ lệ lớn nhất trong cơ cấu đàn (khoảng 65% đến 80%) và là khâu trực tiếp tạo ra sản phẩm thương phẩm. Sự thành bại của quy trình nuôi lợn thịt phụ thuộc mật thiết vào việc tối ưu hóa tốc độ sinh trưởng, giảm hệ số tiêu tốn thức ăn, nâng cao tỷ lệ nạc và kiểm soát triệt để dịch bệnh. Nhằm đánh giá việc vận dụng quy trình kỹ thuật chăn nuôi công nghiệp trong điều kiện thực tế, khóa luận "Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trại lợn Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc" đã được thực hiện bởi sinh viên Bùi Văn Tường dưới sự hướng dẫn của TS. Dương Thị Hồng Duyên (Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, năm 2020).

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định gồm 5 nội dung:

1. Nắm được tình hình chăn nuôi tại trại lợn Nguyễn Hải An.
2. Nắm được quy trình chăm sóc đàn lợn.
3. Nắm được các loại thức ăn dành cho đàn lợn, khẩu phần ăn và cách cho lợn ăn qua từng giai đoạn.
4. Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất.
5. Rèn luyện tay nghề, nâng cao hiểu biết và kinh nghiệm thực tế.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu bao gồm:

1. Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc.
2. Trực tiếp thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại cơ sở.
3. Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn lợn thịt và áp dụng các biện pháp phòng, trị bệnh trên đàn lợn.
4. Thực hiện tốt các yêu cầu, quy định tại cơ sở.
5. Chăm chỉ, chịu khó học hỏi nâng cao kiến thức và tay nghề của bản thân.

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn thịt 3 máu ngoại nuôi gia công theo tiêu chuẩn công nghiệp. Phạm vi không gian được thực hiện tại Trại chăn nuôi lợn Nguyễn Hải An (xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc). Phạm vi thời gian nghiên cứu và theo dõi thực địa kéo dài 6 tháng, từ ngày 18/05/2019 đến ngày 18/11/2019, kết hợp hồi cứu số liệu sản xuất của trang trại trong giai đoạn 3 năm từ 2017 đến 2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên nền tảng lý thuyết về sinh lý sinh trưởng, dinh dưỡng động vật và bệnh học thú y chuyên biệt trên lợn thịt:

• Cơ sở sinh trưởng và phát triển: Dẫn giải các quan điểm kinh điển về sinh trưởng (Trần Đình Miên và Nguyễn Văn Thiện, 1975) như quá trình tích lũy chất hữu cơ thông qua đồng hóa và dị hóa, sự tăng trưởng kích thước và khối lượng gắn liền với phát dục. Thứ tự ưu tiên dinh dưỡng trong cơ thể lợn diễn ra theo trình tự: hệ thần kinh, hệ sinh sản, bộ xương, hệ thống cơ bắp (tổ chức nạc) và cuối cùng là mô mỡ.
• Quy luật dinh dưỡng 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 (70–130 ngày tuổi, khối lượng 20–60 kg) ưu tiên phát triển khung xương và cơ bắp, đòi hỏi khẩu phần giàu protein (16–20%) và năng lượng 3.100–3.250 Kcal; Giai đoạn 2 (131–165 ngày tuổi, khối lượng 61–105 kg) tích lũy mỡ và hoàn thiện mô liên kết, khẩu phần giảm protein xuống 14–16% và năng lượng 3.000–3.100 Kcal.
• Bệnh học thú y: Nghiên cứu cơ chế, triệu chứng lâm sàng và bệnh tích của các hội chứng bệnh phổ biến gồm: hội chứng hô hấp do Mycoplasma hyopneumoniae, Pasteurella multocida, Actinobacillus pleuropneumoniae; hội chứng tiêu chảy do vi khuẩn (Escherichia coli, Salmonella, Clostridium perfringens) và virus (Transmissible gastroenteritis - TGE, Rotavirus); bệnh viêm khớp do Streptococcus suis; bệnh viêm da tiết dịch do Staphylococcus hyicus.

Phương pháp nghiên cứu thực tế áp dụng trong khóa luận bao gồm:

• Phương pháp điều tra, thu thập thông tin: Khảo sát điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất chuồng trại và thống kê số liệu chăn nuôi qua sổ sách ghi chép của trang trại trong 3 năm (2017–2019).
• Phương pháp theo dõi và thực hiện quy trình kỹ thuật: Trực tiếp tham gia quản lý, vận hành chuồng kín, thực hiện quy trình nhập lợn, phân lô phân đàn, vệ sinh tiêu độc khử trùng (sử dụng hóa chất APA CLEAN tỷ lệ 1/1.000, vôi bột), cung cấp khẩu phần thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh của Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam theo từng tuần tuổi (các mã thức ăn 550PF, 550F, 551F, 551GPF, 552SF, 552F, 553F).
• Phương pháp chẩn đoán và can thiệp thú y: Theo dõi lâm sàng hàng ngày (trạng thái vận động, mắt, da, phân, nhịp thở) để phát hiện sớm lợn ốm, tiến hành cách ly và điều trị theo phác đồ hướng dẫn của kỹ sư trại (sử dụng các loại thuốc: Amoxicillin, Doxycycline, Norfloxacin/Nor100, Tylosin, Nov-anazine, Paracetamol, Vetrimoxin LA, dung dịch điện giải Glucose).
• Phương pháp xử lý số liệu: Tính toán các chỉ tiêu tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ khỏi bệnh, tỷ lệ nuôi sống qua các tháng tuổi bằng công thức toán học thống kê trên phần mềm Microsoft Excel 2010.

Nguồn dữ liệu bao gồm số liệu thứ cấp trích xuất từ nhật ký sản xuất của trại lợn Nguyễn Hải An giai đoạn 2017–2019 và số liệu sơ cấp thu thập trực tiếp trên đàn 600–1.200 lợn thịt trong 6 tháng thực tập.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ nhu cầu công nghiệp hóa ngành chăn nuôi lợn, chuyển đổi từ mô hình nhỏ lẻ sang trang trại tập trung khép kín nhằm nâng cao năng suất thịt xẻ và an toàn sinh học. Xác định rõ ràng 5 mục đích và 5 yêu cầu nghiên cứu gắn liền với quá trình thực tập nghề nghiệp của sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi Thú y tại cơ sở chăn nuôi gia công cho doanh nghiệp FDI.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Trại lợn Nguyễn Hải An được xây dựng tại xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc trên diện tích 1 ha, tổng vốn đầu tư trên 2 tỷ đồng, quy mô thiết kế 1.200 lợn thịt/lứa. Trại hoạt động từ ngày 01/01/2017 dưới hình thức nuôi gia công cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam (chi nhánh Phú Thọ). Chuồng nuôi là hệ thống chuồng kín gồm 2 dãy liền nhau (diện tích mỗi chuồng 28 × 50 m, chứa 600 con), trang bị giàn làm mát đầu chuồng, quạt hút thông gió cuối chuồng, trần chống nóng giấy bạc, 18 máng ăn tự động hình nón (dung tích 80 kg/máng) và nguồn nước giếng khoan khử trùng bằng Clo.
• Tổng quan khoa học: Hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế về di truyền giống lợn ngoại, ảnh hưởng của mật độ nuôi, tiểu khí hậu chuồng nuôi (nhiệt độ tối ưu 15–18°C, độ ẩm 70%), chế độ dinh dưỡng theo giai đoạn sinh trưởng và đặc điểm dịch tễ của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở lợn thịt.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định cụ thể đối tượng nghiên cứu là đàn lợn thịt nuôi tại trang trại; thời gian thực hiện từ 18/05/2019 đến 18/11/2019. Quy định chi tiết các chỉ tiêu đánh giá: tình hình đàn lợn qua 3 năm, khối lượng công việc chăm sóc nuôi dưỡng (vệ sinh máng ăn, kiểm tra nước, cho ăn, cách ly lợn ốm, rửa chuồng), khẩu phần thức ăn và bảng thành phần dinh dưỡng của 7 mã cám C.P. (protein thô từ 12% đến 22%, năng lượng trao đổi từ 3.000 đến 3.500 Kcal/kg), lịch tiêm phòng vắc xin (Dịch tả lợn CSF, Lở mồm long móng FMD), quy trình chẩn đoán lâm sàng và công thức thống kê tỷ lệ bệnh tật, tỷ lệ nuôi sống.

Phần 4: Kết quả đạt được

• Quy mô chăn nuôi 3 năm (2017–2019): Tổng đàn duy trì ổn định tuyệt đối ở mức 2.400 con lợn 3 máu/năm (2 lứa/năm, mỗi lứa 1.200 con), cho thấy tính ổn định trong việc liên kết gia công với Công ty C.P.
• Kết quả nhập lợn: Thực hiện tiếp nhận 1.200 con lợn giống qua 8 đợt nhập, khối lượng bình quân toàn đàn đạt 14,71 kg/con. Trong đó, đợt 7 và 8 có số lượng lớn nhất (300 con/đợt, lợn 5 tuần tuổi, khối lượng 7,26 kg và 6,58 kg); đợt 1 và 2 có số lượng ít nhất (85 và 95 con) do lợn lưu chuồng có khối lượng lớn (22,5 kg và 20,10 kg) dưới tác động của dịch tả lợn châu Phi tại vùng cung ứng.
• Quản lý chăm sóc và tỷ lệ nuôi sống: Hoàn thành 100% khối lượng các công việc vệ sinh máng ăn (16/16 lần), cho lợn ăn (240/240 lần), rửa chuồng (14/14 lần); đạt 96,88% việc kiểm tra đường nước (31/32 lần) và tách lợn ốm cách ly (31/32 lần). Tỷ lệ nuôi sống chung trên đàn 600 con theo dõi đạt 98,17% (589 con sống/600 con nhập). Tỷ lệ sống qua các tháng: tháng thứ 2 đạt 99,67%; tháng thứ 3 đạt 99,50%; tháng thứ 4 đạt 99,16% (thấp nhất do thời tiết giao mùa); tháng thứ 5 đạt 99,83%.
• Vệ sinh phòng bệnh và tiêm vắc xin: Tỷ lệ hoàn thành rắc vôi đường đi đạt 100% (48/48 lần), quét vôi hành lang đạt 100% (48/48 lần), phun sát trùng APA CLEAN đạt 93,75% (45/48 lần), vệ sinh kho cám đạt 95,83% (23/24 lần), quét mạng nhện đạt 91,67% (22/24 lần). Thực hiện tiêm phòng đầy đủ 3 đợt vắc xin: CSF1 lúc 6 tuần tuổi (600 con), CSF2 + FMD1 lúc 9 tuần tuổi (598 con), FMD2 lúc 12 tuần tuổi (595 con); toàn bộ các đợt tiêm đều đạt tỷ lệ an toàn 100%.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng quan về hiệu quả áp dụng quy trình chăn nuôi khép kín, an toàn sinh học giúp đàn lợn đạt tỷ lệ nuôi sống cao (98,17%) và đề xuất các giải pháp kỹ thuật nhằm duy trì kiểm soát dịch bệnh, ổn định sản xuất trong bối cảnh giá cả thị trường và áp lực dịch tễ diễn biến phức tạp.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã ghi nhận và lượng hóa chi tiết các chỉ tiêu kỹ thuật trong chăn nuôi lợn thịt công nghiệp thông qua các bảng số liệu thực chứng tại trại lợn Nguyễn Hải An:

Chỉ tiêu theo dõi	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019
Loại lợn nuôi	Lợn 3 máu	Lợn 3 máu	Lợn 3 máu
Quy mô đàn (con/năm)	2.400	2.400	2.400

Bảng: Tình hình chăn nuôi lợn thịt tại trại qua 3 năm (2017–2019)

Giai đoạn thức ăn (Mã cám C.P.)	Protein thô (%)	Xơ thô (%)	Canxi (%)	Photpho tổng số (%)	Năng lượng trao đổi (Kcal/kg)
550PF	22	3,0	0,7 – 2,0	0,6 – 1,4	3.500
550F	20	3,5	0,6 – 1,2	0,4 – 0,9	3.300
551F	18	5,0	0,6 – 1,2	0,4 – 0,9	3.300
551GPF	16	5,0	0,5 – 1,2	0,4 – 0,9	3.300
552SF	14	6,0	0,5 – 1,2	0,5 – 1,0	3.150
552F	12	8,0	0,5 – 1,2	0,5 – 1,0	3.000
553F	12	8,0	0,5 – 1,2	0,5 – 1,0	3.000

Bảng: Thành phần dinh dưỡng các loại thức ăn hỗn hợp sử dụng tại trại

Tháng tuổi theo dõi	Số lợn theo dõi (con)	Số lợn nuôi sống (con)	Tỷ lệ nuôi sống (%)
Tháng thứ 2	600	598	99,67
Tháng thứ 3	598	595	99,50
Tháng thứ 4	595	590	99,16
Tháng thứ 5	590	589	99,83
Tính chung toàn đợt	600	589	98,17

Bảng: Tỷ lệ nuôi sống của đàn lợn thịt qua các tháng tuổi

Tuần tuổi	Loại vắc xin	Bệnh phòng	Đường tiêm	Liều tiêm (ml/con)	Số lợn tiêm (con)	Tỷ lệ an toàn (%)
6	CSF1	Dịch tả lợn	Tiêm dưới da	2	600	100
9	CSF2 + FMD1	Dịch tả (nhắc lại) + Lở mồm long móng (lần 1)	Tiêm dưới da	2 + 2	598	100
12	FMD2	Lở mồm long móng (lần 2)	Tiêm dưới da	2	595	100

Bảng: Kết quả thực hiện công tác tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn tại trại

Khóa luận đưa ra các giải pháp và quy trình kỹ thuật cụ thể:

• Quy trình nhập đàn an toàn: Chỉ vận chuyển lợn vào lúc trời râm mát (sau 18h00); phun sát trùng phương tiện ngay tại cổng; kiểm tra và điều chỉnh nhiệt độ chuồng trước 30 phút; tháo cạn nước ở máng phân trước khi thả lợn vào chuồng để ngăn ngừa hiện tượng lợn tắm gây sốc nhiệt và sốt.
• Kỹ thuật chăm sóc theo giai đoạn: Giai đoạn úm (35–70 ngày tuổi) cho ăn cám cháo chia 4 bữa/ngày bằng máng tập ăn để hoàn thiện đường tiêu hóa; giai đoạn sau úm (70–170 ngày tuổi) cho ăn tự do kết hợp phân lô phân đàn theo tầm vóc và giới tính nhằm hạn chế cắn xé và chênh lệch tăng khối lượng.
• An toàn sinh học và thú y dự phòng: Duy trì nghiêm ngặt chế độ sát trùng phương tiện, tắm sát trùng đối với công nhân và khách trước khi vào khu chăn nuôi; định kỳ phun tiêu độc chuồng nuôi bằng APA CLEAN (1/1.000) 2 lần/tuần và rắc vôi bột hành lang.

Về mặt đóng góp, khóa luận phản ánh dữ liệu thực nghiệm chân thực về việc vận hành mô hình chăn nuôi lợn thịt gia công khép kín 1.200 con trong bối cảnh dịch bệnh tả lợn châu Phi diễn biến phức tạp tại miền Bắc năm 2019, chứng minh tính khả thi và hiệu quả bảo hộ đàn vật nuôi khi tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn sinh học.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn thực tế gắn liền với phạm vi nghiên cứu được tác giả nêu ra:

• Nghiên cứu chỉ được thực hiện trên một quy mô trang trại đơn lẻ (1.200 lợn thịt/lứa) tại xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc trong khoảng thời gian cố định 6 tháng (từ 18/05/2019 đến 18/11/2019), chưa bao quát được toàn bộ các biến động khí hậu theo chu kỳ trọn vẹn cả năm.
• Công tác chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa trên quan sát triệu chứng lâm sàng và kinh nghiệm của kỹ thuật viên trang trại, chưa thực hiện được các xét nghiệm vi sinh chuyên sâu (phân lập vi khuẩn, nuôi cấy, làm kháng sinh đồ hoặc phản ứng PCR) để xác định chính xác chủng vi sinh vật gây bệnh và mức độ kháng thuốc tại thực địa.
• Trang trại chăn nuôi gia công hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn con giống, thức ăn và thuốc thú y do Công ty C.P. Việt Nam cung cấp; một số đợt nhập lợn bị biến động về độ tuổi và khối lượng do ảnh hưởng khách quan từ tình hình dịch tả lợn châu Phi tại các trại cung ứng giống.

Hướng phát triển tiếp theo của đề tài bao gồm việc mở rộng theo dõi đánh giá qua nhiều lứa nuôi liên tiếp ở các mùa vụ khác nhau, bổ sung các xét nghiệm chẩn đoán cận lâm sàng trong phòng thí nghiệm và nghiên cứu các biện pháp hạ giá thành sản xuất trước sự biến động của giá thức ăn thương phẩm.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu thực tiễn hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi Thú y làm tài liệu tham khảo cho các học phần Chăn nuôi lợn chuyên khoa, Bệnh truyền nhiễm gia súc và thực tập tốt nghiệp.
• Cán bộ kỹ thuật, chủ trang trại và người chăn nuôi đang vận hành hoặc chuẩn bị đầu tư xây dựng hệ thống chuồng kín nuôi lợn thịt thương phẩm theo mô hình gia công công nghiệp.
• Các nội dung có giá trị tham khảo ứng dụng cao gồm: Định mức khẩu phần ăn và cơ cấu dinh dưỡng của thức ăn hỗn hợp C.P. theo từng tuần tuổi; bảng quy trình kỹ thuật nhập lợn chống sốc nhiệt; quy trình vệ sinh tiêu độc khử trùng chuồng kín bằng hóa chất và vôi bột; lịch trình dùng vắc xin phòng bệnh Dịch tả và Lở mồm long móng trên đàn lợn thịt ngoại.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô thiết kế và cơ sở vật chất chuồng trại tại Trại lợn Nguyễn Hải An được tổ chức như thế nào?
Trang trại được thành lập năm 2016 trên diện tích 1 ha với vốn đầu tư hơn 2 tỷ đồng, quy mô nuôi 1.200 lợn thịt theo hợp đồng gia công với Công ty C.P. Việt Nam. Chuồng trại gồm 2 chuồng kín xây liền nhau (mỗi chuồng 600 con, kích thước 28 × 50 m), chia làm 12 ô nuôi với các kích thước khác nhau. Chuồng trang bị giàn mát ở đầu chuồng, quạt hút thông gió ở cuối chuồng, trần lót giấy bạc chống nóng, 18 máng ăn tự động hình nón và hệ thống nước giếng khoan khử trùng bằng Clo.

2. Khi nhập lợn giống về trại, những nguyên tắc kỹ thuật bắt buộc nào cần được thực hiện để tránh rủi ro?
Trang trại áp dụng 4 nguyên tắc kỹ thuật: Chỉ vận chuyển lợn vào ngày râm mát sau 18h00; phun sát trùng xe ngay khi đến cổng và nhanh chóng chuyển lợn vào chuồng tránh ngạt khí; kiểm tra và điều chỉnh nhiệt độ chuồng nuôi trước 30 phút (bật thêm quạt nếu nóng hoặc bật bóng úm nếu lạnh); tháo hết nước trong máng phân trước khi thả lợn nhằm tránh để lợn tắm gây hiện tượng sốc nhiệt dẫn đến sốt.

3. Khẩu phần ăn và nhu cầu dinh dưỡng của đàn lợn tại trại được phân chia theo những giai đoạn nào?
Khẩu phần được chia làm 2 giai đoạn chính sử dụng 7 mã thức ăn C.P.: Giai đoạn úm (35–70 ngày tuổi, dùng cám 550PF, 550F) cho ăn cám cháo 4 bữa/ngày, protein thô đạt 20–22%, năng lượng 3.300–3.500 Kcal/kg để phát triển khung xương và cơ; Giai đoạn sau úm (70–170 ngày tuổi, dùng cám 551F đến 553F) cho ăn tự do, protein thô giảm dần từ 18% xuống 12%, năng lượng từ 3.300 xuống 3.000 Kcal/kg nhằm tối ưu hóa chuyển hóa và hạn chế tích mỡ thừa.

4. Tỷ lệ nuôi sống toàn đàn đạt bao nhiêu và tháng tuổi nào ghi nhận tỷ lệ hao hụt cao nhất trong đợt theo dõi 6 tháng?
Trong tổng đàn 600 con theo dõi trực tiếp, số lợn nuôi sống đến khi xuất chuồng là 589 con, đạt tỷ lệ nuôi sống chung 98,17%. Trong đó, tháng nuôi thứ 4 ghi nhận tỷ lệ nuôi sống thấp nhất là 99,16% (chết 5 con) do trùng vào thời điểm thời tiết giao mùa, biên độ nhiệt thay đổi thất thường khiến lợn dễ mắc các bệnh đường hô hấp và tiêu hóa.

5. Lịch tiêm vắc xin bắt buộc cho đàn lợn thịt tại trại gồm những loại nào và thực hiện vào thời điểm nào?
Lịch tiêm phòng gồm 3 mốc chính: 6 tuần tuổi tiêm vắc xin Dịch tả lợn lần 1 (CSF1, liều 2 ml/con); 9 tuần tuổi tiêm nhắc lại Dịch tả lợn (CSF2, liều 2 ml/con) kết hợp tiêm Lở mồm long móng lần 1 (FMD1, liều 2 ml/con); 12 tuần tuổi tiêm nhắc lại Lở mồm long móng lần 2 (FMD2, liều 2 ml/con). Tất cả đều thực hiện qua đường tiêm dưới da và đạt tỷ lệ an toàn 100%.

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Bùi Văn Tường đã phản ánh toàn diện việc thực hiện quy trình kỹ thuật chăn nuôi, chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn thịt 1.200 con tại Trại lợn Nguyễn Hải An (Sông Lô, Vĩnh Phúc) theo tiêu chuẩn công nghiệp của Công ty C.P. Việt Nam. Dữ liệu thực tế cho thấy việc kết hợp chuồng kín kiểm soát tiểu khí hậu, áp dụng khẩu phần dinh dưỡng theo tuần tuổi và duy trì nghiêm ngặt lịch tiêm phòng vắc xin đã giúp trang trại đạt tỷ lệ nuôi sống cao (98,17%) và ổn định quy mô 2.400 con/năm suốt giai đoạn 2017–2019. Công trình cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm chuẩn xác, minh chứng cho hiệu quả của phương thức chăn nuôi an toàn sinh học trong việc kiểm soát dịch bệnh và nâng cao năng suất chăn nuôi lợn thịt hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của nhà nước chăn nuôi lợn ngày càng phát triển. Chăn nuôi lợn cung cấp một lượng lớn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, mang lại thu nhập cho người chăn nuôi, góp phần vào ổn định đời sống người dân. Cùng với xu hướng phát triển của xã hội thì chăn nuôi lợn cũng chuyển từ loại hình chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung trang trại, từ đó đã giúp cho ngành chăn nuôi lợn đạt được bước phát triển không ngừng cả về chất lượng và số lượng. Mặt khác, nước ta cũng có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn như có nguồn nguyên liệu dồi dào cho chế biến thức ăn, sự đầu tư của nhà nước… Để phát triển hơn nữa ngành chăn nuôi lợn ở nước ta, chăn nuôi lợn là một trong những khâu quan trọng góp phần quyết định đến sự thành công trong ngành chăn nuôi lợn.

Đặc biệt là trong việc chăn nuôi lợn ở nước ta để có đàn con nuôi thịt sinh trưởng và phát triển tốt, cho tỷ lệ nạc cao, và đây cũng chính là mắt xích quan trọng để tăng nhanh đàn lợn cả về số lượng và chất lượng. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa CNTY - Trường ĐH Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn và cơ sở nơi thực tập chúng tôi thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trại lợn Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích của chuyên đề - Nắm được tình hình chăn nuôi tại trại lợn Nguyễn Hải An.

2 - Nắm được qui trình chăm sóc đàn lợn. - Nắm được các loại thức ăn dành cho đàn lợn, khẩu phần ăn và cách cho lợn ăn qua từng giai đoạn. - Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. - Rèn luyện tay nghề, nâng cao hiểu biết và kinh nghiệm thực tế.

Yêu cầu của chuyên đề - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc. - Trực tiếp thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại cơ sở. - Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn lợn thịt và áp dụng các biện pháp phòng, trị bệnh trên đàn lợn. - Thực hiện tốt các yêu cầu, quy định tại cơ sở.

- Chăm chỉ, chịu khó học hỏi nâng cao kiến thức và tay nghề của bản thân. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện của trang trại 2.

Vị trí địa lý Sông Lô là một huyện miền núi mới được thành lập tháng 4 năm 2009 gồm 17 đơn vị hành chính trực thuộc: Bạch Lưu, Hải Lưu, Đôn Nhân, Quang Yên, Lãng Công, Nhân Đạo, Phương Khoan, Đồng Quế, Nhạo Sơn, Tân Lập, Như Thuy, Yên Thạch, Tứ Yên, Đồng Thịnh, Đức Bác, Cao Phong và thị trấn Tam Sơn. Địa giới hành chính của huyện Sông Lô: phía Đông giáp huyện Lập Thạch, phía Tây giáp huyện Phù Ninh – Phú Thọ; phía Nam giáp thành phố Việt Trì – Phú Thọ; phía Bắc giáp huyện Sơn Dương – Tuyên Quang. Tổng diện tích tự nhiên của huyện là 150,31 km2; 93.984 nhân khẩu mật độ dân số 625 (người/km2) gồm các dân tộc anh em: Kinh, Dao, Cao Lan, San Dìu, Tày, Nùng, Hoa cùng sinh sống. Tình hình an ninh chính trị của huyện ổn định, các dân tộc đan xen chung sống, hòa đồng cùng làm ăn, cùng phát triển.

Trại lợn Nguyễn Hải An nằm trong khu chăn nuôi tập chung của xã Tân Lập, huyện Sông Lô. Trại được xây dựng cách khu dân cư không có phương tiện giao thông qua lại thường xuyên. Đây là một trong những thuận lợi để trại phòng ngừa dịch bệnh từ bên ngoài. Đặc điểm khí hậu Sông Lô có kiểu khí hậu giống như các địa phương khác tại khu vực miền Bắc Bộ, sông Lô nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm mưa nhiều, lượng mưa trung bình năm từ 1.500mm đến 1800mm, tập trung 4 chủ yếu vào các tháng 6, tháng 7 và tháng 8 nên thường gây ra hiện tượng lụt úng các vùng trũng vào mùa mưa và gây ra hạn hán tại nhiều vùng đồi núi vào mùa khô.

Nhiệt độ trung bình ở đây đo được khoảng 23,5℃ - 25℃ và có sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa mùa Hè và mùa Đông. Độ ẩm trung bình 84%, số giờ nắng trung bình năm là 1400 – 1700 giờ/năm. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức của trại gồm: - Chủ trại: Trần Văn Bắc. - Quản lí: Trần Thế Hanh.

- Sinh viên thực tập: Bùi Văn Tường, Nguyễn Văn Toản. Cơ sở vật chất của trang trại - Trại chăn nuôi Nguyễn Hải An được thành lập vào ngày 5 - 6 - 2016 với tổng diện tích 1ha, vốn đầu tư hơn 2 tỉ VNĐ, với quy mô 1200 lợn thịt. Trại đi vào hoạt động chính thức ngày 1 tháng 1 năm 2017 với sự hỗ trợ của công ty cổ phần chăn nuôi CP. - Nhà ở của công nhân được xây dựng khang trang, sạch sẽ; nhà ở có 3 phòng trong đó có 2 phòng ngủ và 1 phòng sinh hoạt chung đồng thời làm kho thuốc.

- Nhà vệ sinh và bếp được xây dựng khang trang, sạch sẽ. Khu bếp và nhà vệ sinh được trang bị đầy đủ các trang thiết bị tiện nghi. - Trại còn có vườn trồng rau để cung cấp lương thực tại chỗ cho trại. - Trại lợn Nguyễn Hải An là một trại thuộc hệ thống chăn nuôi gia công cho Công ty cổ phần chăn nuôi CP nên trại có đầy đủ cơ sở vật chất và trang thiết bị theo tiêu chuẩn của Công ty cổ phần chăn nuôi CP: nhà sát trùng, nhà cách li , khu nhà ở khép kín, đảm bảo an toàn hệ thống phòng dịch.

Trại được xây dựng với quy mô 1200 lợn thịt. Hệ thống trại gồm 2 chuồng xây liền nhau 5 mỗi chuồng 600 lợn thịt có diện tích 28×50M. Mỗi chuồng có 2 dãy chia làm 12 ô với diện tích các ô là 2 ô 4,2×6,5; 4 ô 6×6,5; 6 ô10×6,5. Trại được xây phép kín hoàn toàn với đầu là giàn mát, phía cuối là các quạt thông gió.

Hai bên tường có cửa sổ lắp kín và có thể kéo lên; mỗi cửa sổ có diện tích 2,15 m2 cách nền 1m, mỗi cửa sổ cách nhau 2,95m. Trên trần được nắp hệ thống chống nóng bằng giấy bạc. Trại có máng ăn tự động gồm 18 máng chia đều cho các ô. - Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các chuồng, các ô đều được đổ bê tông và có hố sát trùng riêng.

- Hệ thống nước uống, nước vệ sinh, nước sinh hoạt đều là nước giếng khoan tại trại. Nước sau khi bơm vào bể được khử trùng bằng clo. Tình hình sản xuất của trại * Công tác chăn nuôi - Thức ăn cho lợn thịt là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao được cung cấp bởi công ty CP chăn nuôi CP Việt Nam. * Công tác thú y: - Quy trình phòng bệnh cho đàn lợn tại trang trại luôn thực hiện nghiêm ngặt, với sự giám sát chặt chẽ của kỹ thuật viên công ty CP chăn nuôi CP Việt Nam chi nhánh Phú Thọ.

- Công tác vệ sinh: Hệ thống chuồng trại luôn đảm bảo thoáng mát về mùa Hè, ấm áp về mùa Đông. Hàng tuần phun thuốc sát trùng trong khu vực chăn nuôi, kho cám, rắc vôi hành lang, quét vôi hành lang đi lại một tuần 2 lần, quét hành lang đi lại trong chuồng hàng ngày để đảm bảo vệ sinh. - Sinh viên, kỹ sư, khách tham quan khi vào khu chăn nuôi lợn đều phải sát trùng, tắm bằng nước sạch trước khi thay quần áo bảo hộ lao động. - Công tác phòng bệnh: Trong khu vực chăn nuôi hành lang giữa các chuồng và bên ngoài chuồng đều được rắc vôi bột, các phương tiện vào trại 6 sát trùng một cách nghiêm ngặt ngay tại cổng vào.

Quy trình phòng bệnh bằng vắc xin luôn được trại thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và đúng kỹ thuật. Lợn được tiêm vắc xin ở trạng thái khỏe mạnh, được chăm sóc nuôi dưỡng tốt, không mắc các bệnh truyền nhiễm và các bệnh mãn tính khác để tạo được trạng thái miễn dịch tốt nhất cho đàn lợn. - Công tác trị bệnh: Kỹ thuật của trại có nhiệm vụ theo dõi, kiểm tra đàn lợn thường xuyên, các bệnh xảy ra ở lợn nuôi tại trang trại luôn được kỹ thuật viên phát hiện sớm, cách li, điều trị ngay ở giai đoạn đầu của bệnh nên điều trị đạt hiệu quả từ 80 - 90% trong một thời gian ngắn. Vì vậy, không gây thiệt hại lớn về số lượng đàn lợn.

Thuận lợi, khó khăn 2. Thuận lợi - Trại nằm cách xa khu dân cư không có phương tiện và con người qua lại, độ an toàn sinh học cao. - Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp hóa, trang thiết bị hiện đại, do đó rất phù hợp với chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay. - Đội ngũ quản lí, cán bộ kĩ thuật có trình độ chuyên môn cao, có tinh thần cao trong công việc - Điện phục vụ sản xuất ổn định.

- Chủ trại đã có kinh nghiệm chăn nuôi lâu năm. - Do trại chăn nuôi gia công cho Công ty cổ phần chăn nuôi CP nên nhận được rất nhiều những tiến bộ trong chăn nuôi của công ty. - Nguồn thức ăn, thuốc ổn định. - Giống lợn nuôi tại trại là giống 3 máu rất thích hợp với khí hậu địa phương.

Khó khăn - Chưa tự cung tự cấp được nguồn thực phẩm tại trại. - Dịch bệnh diễn ra phức tạp nên chi phí phòng và chữa bệnh cao. 7 - Giá thức ăn tăng cao khiến chi phí tăng cao ảnh hưởng tới chăn nuôi của trang trại. - Trên thị trường giá thịt lợn biến động lớn làm ảnh hưởng đến tâm lí người tiêu dùng, mà còn gây không ít khó khăn với thịt lợn của các trang trại chăn nuôi theo tiêu chuẩn vì chất lượng thịt tốt hơn thịt bán ngoài chợ nên giá bán cao hơn dẫn đến giá thành đắt hơn.

Tuy nhiên vì lợi nhuận mà các trang trại thu gom từ người dân và bán ra thị trường với giá rẻ hơn. Tổng quan tài liệu trong và ngoài nước 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.