Khóa luận tốt nghiệp: Phòng và trị bệnh cho chó tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

Khóa luận trình bày biện pháp phòng và trị bệnh cho chó tại bệnh xá thú y trường đại học nông lâm Thái Nguyên, góp phần nâng cao sức khỏe thú cưng.

• Tác giả: Phan Thị Thảo
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Hữu Hoà
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Biện Pháp Phòng Và Trị Bệnh Cho Chó Được Đưa Đến Khám Và Chữa Bệnh Tại Bệnh Xá Thú Y Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.2.1. Vị trí địa lý
• 2.2.2. Điều kiện khí hậu
• 2.2.3. Điều kiện đất đai
• 2.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.3.1. Tình hình xã hội
• 2.3.2. Tình hình kinh tế
• 2.4. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 2.4.1. Ngành trồng trọt
• 2.4.2. Ngành chăn nuôi
• 2.5. Mô tả sơ lược về bệnh xá thú y cộng đồng
• 2.6. Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.7. Hiểu biết chung về loài chó
• 2.7.1. Một số bệnh thường gặp ở chó
• 2.7.1.1. Bệnh đường tiêu hóa
• 2.7.1.2. Bệnh về hệ tiết niệu, sinh dục
• 2.7.1.3. Bệnh hệ hô hấp
• 2.7.1.4. Bệnh Ký sinh trùng
• 2.7.1.5. Bệnh về hệ thần kinh, vận động
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi. Phương pháp theo dõi (hoặc thu thập thông tin)
• 3.3.2. Phương pháp chẩn đoán bệnh
• 3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Thực hiện chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó và một số công việc khác tại bệnh xá thú y
• 4.2. Tình hình tiêm phòng vắc xin cho chó tại bệnh xá thú y
• 4.3. Tình hình khám chữa bệnh cho chó tại bệnh xá Thú y
• 4.4. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh ngoài da ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá
• 4.5. Tình hình mắc bệnh ngoài da ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá
• 4.6. Kết quả điều trị một số bệnh ngoài da cho chó tại bệnh xá Thú y
• 4.7. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh đường tiêu hoá ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá Thú y
• 4.8. Tình hình mắc bệnh đường tiêu hóa
• 4.9. Kết quả điều trị bệnh đường tiêu hoá ở chó
• 4.10. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh đường hô hấp ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá Thú y
• 4.11. Tình hình mắc bệnh đường hô hấp ở chó được đưa đến bệnh xá thú y
• 4.12. Kết quả điều trị bệnh đường hô hấp cho chó
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Tổng quan về biện pháp phòng và trị bệnh cho chó

Khóa luận này tập trung vào việc thực hiện các biện pháp phòng và trị bệnh cho chó tại bệnh xá thú y trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Chó là một trong những vật nuôi phổ biến và gần gũi với con người. Tuy nhiên, việc chăm sóc sức khỏe cho chó gặp nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc phòng ngừa và điều trị các bệnh thường gặp. Bệnh xá thú y đã được thành lập nhằm cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh cho chó, đồng thời là nơi thực hành cho sinh viên ngành thú y.

1.1. Tình hình bệnh tật ở chó tại Thái Nguyên

Tình hình bệnh tật ở chó tại Thái Nguyên đang có xu hướng gia tăng. Các bệnh thường gặp bao gồm bệnh ngoài da, bệnh đường tiêu hóa và bệnh đường hô hấp. Việc nắm bắt tình hình này là rất quan trọng để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.2. Vai trò của bệnh xá thú y trong việc chăm sóc chó

Bệnh xá thú y không chỉ là nơi khám chữa bệnh mà còn là trung tâm giáo dục cho sinh viên. Tại đây, sinh viên được thực hành các kỹ năng chẩn đoán và điều trị bệnh cho chó, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ thú y tại địa phương.

II. Những thách thức trong việc phòng bệnh cho chó

Mặc dù có nhiều biện pháp phòng bệnh cho chó, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn là nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc tiêm phòng và chăm sóc sức khỏe cho chó. Nhiều chủ nuôi vẫn chưa hiểu rõ về các bệnh truyền nhiễm và cách phòng ngừa.

2.1. Nhận thức của người dân về bệnh dại

Bệnh dại là một trong những bệnh nguy hiểm nhất đối với chó và con người. Tuy nhiên, nhiều người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tính chất nguy hiểm của bệnh này, dẫn đến việc không tiêm phòng cho chó.

2.2. Khó khăn trong việc quản lý đàn chó

Việc quản lý đàn chó nuôi tại Thái Nguyên gặp nhiều khó khăn do phương thức nuôi thả rông. Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ lây lan bệnh mà còn gây khó khăn trong việc kiểm soát dịch bệnh.

III. Phương pháp phòng bệnh cho chó hiệu quả

Để giảm thiểu tình trạng bệnh tật ở chó, cần áp dụng các phương pháp phòng bệnh hiệu quả. Việc tiêm phòng vắc xin định kỳ là một trong những biện pháp quan trọng nhất. Ngoài ra, việc chăm sóc dinh dưỡng và vệ sinh cũng đóng vai trò không kém.

3.1. Tiêm phòng vắc xin cho chó

Tiêm phòng vắc xin định kỳ giúp bảo vệ chó khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Các loại vắc xin cần thiết bao gồm vắc xin phòng bệnh dại, bệnh parvovirus và bệnh viêm gan.

3.2. Chăm sóc dinh dưỡng cho chó

Chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp tăng cường sức đề kháng cho chó. Cần cung cấp đủ protein, vitamin và khoáng chất để chó phát triển khỏe mạnh và phòng ngừa bệnh tật.

IV. Kết quả nghiên cứu về tình hình bệnh tật ở chó

Nghiên cứu tại bệnh xá thú y cho thấy tỷ lệ mắc bệnh ở chó khá cao, đặc biệt là các bệnh ngoài da và đường tiêu hóa. Kết quả này cho thấy cần có sự can thiệp kịp thời để cải thiện tình hình sức khỏe cho chó.

4.1. Tình hình mắc bệnh ngoài da

Bệnh ngoài da là một trong những bệnh phổ biến nhất ở chó. Tình hình mắc bệnh này đang gia tăng, đòi hỏi cần có biện pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả.

4.2. Kết quả điều trị bệnh đường tiêu hóa

Kết quả điều trị bệnh đường tiêu hóa cho thấy tỷ lệ hồi phục cao khi áp dụng đúng phương pháp điều trị. Việc theo dõi và chăm sóc sau điều trị cũng rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho chó.

V. Kết luận và hướng phát triển trong tương lai

Khóa luận đã chỉ ra rằng việc thực hiện các biện pháp phòng và trị bệnh cho chó tại bệnh xá thú y là rất cần thiết. Trong tương lai, cần tiếp tục nâng cao nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe cho chó và cải thiện chất lượng dịch vụ thú y.

5.1. Đề xuất các biện pháp nâng cao nhận thức

Cần tổ chức các buổi hội thảo, tuyên truyền về tầm quan trọng của việc tiêm phòng và chăm sóc sức khỏe cho chó. Điều này sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về các bệnh thường gặp và cách phòng ngừa.

5.2. Hướng phát triển dịch vụ thú y

Cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị tại bệnh xá thú y. Đồng thời, đào tạo thêm nhân lực có chuyên môn cao để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cho chó ngày càng tăng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong đời sống xã hội hiện đại, vai trò của loài chó đã có sự chuyển dịch rõ rệt từ mục đích giữ nhà truyền thống sang làm thú cảnh, phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục và hỗ trợ an ninh quốc phòng. Cùng với sự gia tăng về nhu cầu nuôi dưỡng, các giống chó cảnh nhập ngoại và chó nội địa tại Việt Nam ngày càng đa dạng về chủng loại. Song song với xu hướng phát triển này, các vấn đề dịch bệnh trên đàn chó cũng diễn biến phức tạp, đòi hỏi công tác thú y lâm sàng phải được nâng cao cả về kỹ năng chẩn đoán, phòng bệnh và phác đồ điều trị.

Bệnh xá Thú y trực thuộc Khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên được thành lập từ tháng 7/2014 phục vụ đào tạo thực hành và chính thức triển khai hoạt động khám chữa bệnh cho động vật cảnh từ tháng 4/2016 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và các khu vực lân cận. Nhằm hệ thống hóa dữ liệu chuyên môn và rèn luyện kỹ năng thực hành nghề nghiệp, tác giả Phan Thị Thảo đã thực hiện chuyên đề khóa luận tốt nghiệp đại học với mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

• Mục tiêu nghiên cứu:
  1. Xác định tình hình nhiễm các bệnh trên chó được đưa đến khám tại Bệnh xá Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
  2. Áp dụng các biện pháp chẩn đoán và điều trị một số bệnh thường gặp cho chó tại cơ sở thực tập.
• Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu:
  1. Làm quen và nắm vững công tác khám chữa bệnh tại bệnh xá thú y.
  2. Thực hiện thành thạo kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng và vệ sinh phòng bệnh cho chó bệnh.
  3. Xác định tỷ lệ nhiễm các nhóm bệnh phổ biến trên đàn chó được tiếp nhận.
  4. Thực hiện quy trình chẩn đoán, xây dựng phác đồ phòng và trị bệnh cho các ca bệnh thực tế.
• Đối tượng nghiên cứu: Tất cả các cá thể chó được chủ nuôi đưa đến khám, điều trị và chăm sóc tại cơ sở.
• Phạm vi không gian: Bệnh xá Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên (xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên).
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 18/05/2019 đến ngày 18/11/2019 (giai đoạn 6 tháng).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và căn cứ pháp lý

Khóa luận vận dụng hệ thống lý luận chuyên ngành Thú y về đặc điểm sinh học, giải phẫu sinh lý và bệnh học lâm sàng động vật:

• Căn cứ pháp lý: Luật Thú y (2016) quy định về công tác phòng, chống dịch bệnh động vật và quy định bắt buộc tiêm vắc xin phòng bệnh dại định kỳ 1 năm/lần cho thú nuôi cảnh.
• Hệ thống sinh lý học loài chó: Chỉ số sinh lý tiêu chuẩn trong trạng thái bình thường gồm: thân nhiệt dao động từ 38,0 – 39,0°C; tần số hô hấp đạt 18 – 20 lần/phút (chó con), 10 – 20 lần/phút (chó lớn), 20 – 30 lần/phút (giống chó nhỏ); tần số tim mạch đạt 100 – 130 nhịp/phút (chó nhỏ) và 70 – 100 nhịp/phút (chó lớn). Độ tuổi thành thục sinh dục ở chó đực từ 8 – 10 tháng tuổi (thụ tinh hiệu quả từ 10 – 15 tháng tuổi), ở chó cái từ 9 – 15 tháng tuổi; chu kỳ lên giống bình quân 2 lần/năm (cách nhau 6 – 8 tháng), thời gian động dục kéo dài 12 – 21 ngày và thời điểm phối giống thích hợp là ngày thứ 9 – 13 kể từ khi bắt đầu xuất hiện triệu chứng lên giống.
• Bệnh học chuyên khoa: Tổng quan các nhóm bệnh truyền nhiễm do vi rút (Parvovirus CPV2, Care/Paramyxovirus, viêm gan truyền nhiễm Adenoviridae), bệnh đường tiêu hóa (viêm dạ dày - ruột, ngoại vật đường tiêu hóa), bệnh đường tiết niệu - sinh dục (viêm tử cung cấp tính do Escherichia coli, Streptococcus, Staphylococcus; đẻ khó; viêm bàng quang), bệnh đường hô hấp (viêm mũi, viêm phế quản phổi), bệnh ký sinh trùng (ghẻ Sarcoptes, Demodex, giun đũa Toxocara canis, Toxascaris leonina, ký sinh trùng đường máu) và các chứng rối loạn thần kinh - vận động (co giật động kinh, viêm dây thần kinh, bại liệt, sốt sữa thiếu canxi sau đẻ).

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Tác giả áp dụng các phương pháp khám chữa bệnh thú y lâm sàng và cận lâm sàng:

• Chẩn đoán lâm sàng: Sử dụng các phương pháp khám thực thể gồm nhìn (quan sát thể trạng, niêm mạc, vận động), sờ nắn (kiểm tra khối sưng, độ đàn hồi da, hạch bạch huyết, sờ nắn bụng), gõ và nghe (kiểm tra âm tim, âm phổi, nhu động ruột).
• Chẩn đoán cận lâm sàng (phi lâm sàng): Thực hiện xét nghiệm mẫu phân tìm trứng ký sinh trùng, soi kính hiển vi phát hiện ký sinh trùng da (Demodex, Sarcoptes), xét nghiệm máu và định danh bệnh truyền nhiễm qua test nhanh kháng nguyên/kháng thể.
• Kỹ thuật ngoại khoa chuyên biệt: Thực hiện quy trình phẫu thuật thiến chó cái (cắt buồng trứng và tử cung) qua đường trắng giữa bụng với 3 tầng khâu (phúc mạc và cơ, mô liên kết dưới da, khâu da từng nút) và quy trình phẫu thuật mổ lấy thai (rạch thân tử cung lấy thai non, kẹp và cắt dây rốn cách thành bụng 3 cm và 1 cm, bóc tách nhau thai và khâu phục hồi tử cung 3 lớp).
• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Số liệu lâm sàng được ghi chép nhật ký hàng ngày. Toàn bộ dữ liệu được tổng hợp và phân tích theo phương pháp thống kê sinh vật học ứng dụng trong thú y (Nguyễn Văn Thiện, 2008) bằng phần mềm Microsoft Excel 2016 thông qua các công thức:

$$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\text{Tổng số con mắc bệnh}}{\text{Tổng số con theo dõi}} \times 100$$

$$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\text{Tổng số con khỏi bệnh}}{\text{Tổng số con điều trị}} \times 100$$

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu nêu rõ tầm quan trọng của việc chăn nuôi thú cảnh, thực trạng biến động bệnh lý trên đàn chó và giới thiệu chức năng của Bệnh xá Thú y Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Văn bản xác định 2 mục tiêu lớn cùng 4 yêu cầu cụ thể đối với sinh viên thực tập trong việc làm quen quy trình quản lý, chẩn đoán, vệ sinh phòng dịch và điều trị bệnh thực tế.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Chương này được tác giả cấu trúc thành hai phần nội dung chính:

• Điều kiện cơ sở thực tập: Mô tả vị trí địa lý của Bệnh xá Thú y tại xã Quyết Thắng, TP. Thái Nguyên; đặc trưng khí hậu 2 mùa (mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 10, nhiệt độ 25 – 30°C; mùa khô từ cuối tháng 10 đến tháng 3 năm sau, nhiệt độ 12 – 26°C); hiện trạng kinh tế - xã hội địa phương và đàn chó tỉnh Thái Nguyên (ước tính trên 300.000 con). Mô tả cơ sở vật chất bệnh xá với diện tích 300 m², gồm 9 phòng chức năng, trang bị máy siêu âm, máy xét nghiệm máu, máy khí dung, kính hiển vi, phòng mổ và đội ngũ thường trực gồm 1 bác sĩ phụ trách và 2 nhân viên.
• Tổng quan lý thuyết: Tổng hợp nguồn gốc, đặc điểm ngoại hình và tính năng của các giống chó bản địa Việt Nam (chó Vàng, chó Lào, chó H'Mông cộc đuôi, chó Bắc Hà xù, chó Phú Quốc xoáy lưng) và các giống chó nhập ngoại (nhóm thú cảnh: Chihuahua, Bắc Kinh, Bắc Kinh lai Nhật, Pug, Phốc hươu, Phốc sóc Pomeranian, Toy Poodle, Becgie; nhóm chó làm việc: Boxer, Rottweiler, Doberman Pinscher, Husky Siberia, Pit bull, Corgi xứ Wales, Akita Nhật Bản, Border Collie, Golden Retriever, Alaska). Chương này trình bày chi tiết sinh lý thân nhiệt, hô hấp, tuần hoàn, chu kỳ sinh sản và bệnh học chi tiết của 6 nhóm bệnh phổ biến trên chó.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định đối tượng khảo sát là chó đưa đến bệnh xá trong 6 tháng (18/5/2019 – 18/11/2019). Tác giả trình bày phương pháp theo dõi lâm sàng, phương pháp tiêm phòng vắc xin, kỹ thuật chẩn đoán lâm sàng (nhìn, sờ, gõ, nghe), kỹ thuật cận lâm sàng (xét nghiệm da, phân, máu) và quy trình chuẩn bị vô trùng, gây mê, cố định, thao tác phẫu thuật cùng chế độ hộ lý sau mổ cho hai thủ thuật ngoại khoa điển hình: thiến chó cái triệt sản và phẫu thuật mổ đẻ khẩn cấp.

Phần 4: Kết quả và phân tích kết quả

Phần này phản ánh dữ liệu thu thập thực tế tại bệnh xá qua các tiểu mục:

• Công tác chăm sóc, vệ sinh phòng bệnh và dịch vụ: Trình bày kết quả thực hiện vệ sinh sát trùng chuồng trại, khu lưu trú và các can thiệp hỗ trợ làm đẹp, thủ thuật ngoại khoa.
• Tình hình tiêm phòng vắc xin: Thống kê chi tiết 50 ca tiêm phòng trong 6 tháng phân theo 3 loại vắc xin (vắc xin phòng dại, vắc xin phòng 5 bệnh và vắc xin phòng 7 bệnh), so sánh tỷ lệ thực hiện giữa nhóm chó nội và nhóm chó ngoại.
• Tình hình khám chữa bệnh chuyên khoa: Giới thiệu tổng quan về các ca bệnh được tiếp nhận và kết quả can thiệp trên lâm sàng.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng kết về kết quả thực hành tại bệnh xá, hiệu quả an toàn của các thủ thuật chăm sóc, thực trạng tiêm phòng vắc xin và đề xuất các giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao ý thức phòng bệnh của người nuôi thú cưng cũng như hoàn thiện năng lực chẩn đoán thú y tại chỗ.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chăm sóc, dịch vụ và phẫu thuật lâm sàng

Trong thời gian thực tập tại Bệnh xá Thú y, tác giả đã tham gia trực tiếp vào các quy trình hộ lý, làm đẹp thú cưng và hỗ trợ các ca phẫu thuật ngoại khoa. Toàn bộ các ca can thiệp đều đảm bảo quy chuẩn vô trùng và an toàn tuyệt đối (tỷ lệ an toàn đạt 100%).

Bảng 1: Kết quả chăm sóc, nuôi dưỡng và các công việc thủ thuật tại bệnh xá thú y

STT	Loại công việc thực hiện	Số ca thực hiện (lần)	Số ca an toàn (lần)	Tỷ lệ an toàn (%)
1	Cắt tỉa lông, tắm sấy	25	25	100,00
2	Cắt móng, vắt tuyến mồ hôi	18	18	100,00
3	Rửa vết thương	15	15	100,00
4	Đóng đinh nội tủy	1	1	100,00
5	Phẫu thuật mổ đẻ	12	12	100,00
6	Đỡ đẻ thường	6	6	100,00
Tổng	Toàn bộ các nội dung	77	77	100,00

Kết quả theo dõi công tác tiêm phòng vắc xin

Trong giai đoạn từ tháng 5/2019 đến tháng 11/2019, tổng số chó được đưa đến Bệnh xá Thú y tiêm phòng là 50 con. Dữ liệu cho thấy sự chênh lệch lớn giữa các loại vắc xin và giống chó:

Bảng 2: Số lượng và cơ cấu chó tiêm phòng vắc xin tại Bệnh xá Thú y (5/2019 – 11/2019)

Thời gian theo dõi	Tổng số chó (con)	Vắc xin Dại		Vắc xin 5 bệnh		Vắc xin 7 bệnh
		Chó ngoại (con / %)	Chó nội (con / %)	Chó ngoại (con / %)	Chó nội (con / %)	Chó ngoại (con / %)	Chó nội (con / %)
Tháng 5/2019	7	1 (14,29%)	0 (0,00%)	2 (28,57%)	0 (0,00%)	3 (42,85%)	1 (14,29%)
Tháng 6/2019	4	0 (0,00%)	0 (0,00%)	2 (50,00%)	0 (0,00%)	2 (50,00%)	0 (0,00%)
Tháng 7/2019	10	1 (10,00%)	0 (0,00%)	1 (10,00%)	0 (0,00%)	8 (80,00%)	0 (0,00%)
Tháng 8/2019	8	2 (25,00%)	0 (0,00%)	3 (37,50%)	0 (0,00%)	3 (37,50%)	0 (0,00%)
Tháng 9/2019	3	0 (0,00%)	0 (0,00%)	1 (33,33%)	0 (0,00%)	2 (66,67%)	0 (0,00%)
Tháng 10/2019	9	3 (33,33%)	0 (0,00%)	0 (0,00%)	0 (0,00%)	4 (44,45%)	2 (22,22%)
Tháng 11/2019	9	0 (0,00%)	0 (0,00%)	4 (44,44%)	0 (0,00%)	5 (55,56%)	0 (0,00%)
Tính chung	50	7 (14,00%)	0 (0,00%)	13 (26,00%)	0 (0,00%)	27 (54,00%)	3 (6,00%)

• Phân bố theo loại vắc xin: Vắc xin 7 bệnh chiếm tỷ lệ cao nhất với 60,00% (30/50 con), tiếp theo là vắc xin 5 bệnh chiếm 26,00% (13/50 con), và thấp nhất là vắc xin dại đơn giá với 14,00% (7/50 con).
• Phân bố theo nguồn gốc giống: Chó ngoại chiếm ưu thế áp đảo với 94,00% (47/50 con), trong khi chó nội chỉ chiếm 6,00% (3/50 con, toàn bộ đều tiêm vắc xin 7 bệnh vào tháng 5 và tháng 10).

Giải pháp và phác đồ chuyên môn tác giả đề xuất

• Quy trình tiêm phòng phối hợp: Khuyến cáo chủ nuôi kết hợp tiêm các dòng vắc xin đa giá (5 bệnh, 7 bệnh) để vừa phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm (Care, Parvovirus, Viêm gan truyền nhiễm, Ho cũi chó, Phó cúm, Leptospira, Coronavirus), vừa bảo đảm miễn dịch phòng bệnh Dại theo quy định pháp luật.
• Nguyên tắc điều trị triệu chứng và kế phát: Do các bệnh vi rút không có kháng sinh đặc trị, tác giả đề xuất phác đồ tập trung vào can thiệp triệu chứng (chống nôn bằng Atropin/Primeran, cầm máu bằng Vitamin K, hạ sốt bằng Paracetamol/Anagil, làm se niêm mạc ruột bằng Diosmectite), trợ sức trợ lực (truyền tĩnh mạch Ringer lactat, NaCl 0,9%, Glucose 5% kết hợp Vitamin C và phức hợp Vitamin B) cùng kháng sinh chống bội nhiễm vi khuẩn kế phát (Amoxicillin, Gentamicin, Tylosin).

Đóng góp của khóa luận

Khóa luận đã phản ánh thực trạng nhận thức của người dân tại khu vực Thái Nguyên: chủ nuôi chó cảnh ngoại nhập có mức độ đầu tư và tuân thủ quy trình tiêm phòng phòng bệnh cao hơn hẳn so với người nuôi chó bản địa (thường nuôi theo hình thức thả rông). Đồng thời, tài liệu cung cấp số liệu thực chứng về hiệu quả của các dịch vụ thú y và thủ thuật ngoại khoa tại Bệnh xá Thú y cộng đồng Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi không gian và thời gian: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian 6 tháng (từ tháng 5 đến tháng 11/2019) tại một cơ sở tiếp nhận duy nhất là Bệnh xá Thú y Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, do đó số lượng mẫu khảo sát tiêm phòng (n = 50) chưa mang tính đại diện cho toàn bộ quần thể thú cưng trên địa bàn tỉnh.
• Hạn chế về đối tượng khảo sát: Số lượng chó nội được đưa đến tiêm phòng và can thiệp y tế chiếm tỷ lệ rất thấp (6%), làm hạn chế khả năng so sánh chuyên sâu về tính mẫn cảm dịch bệnh giữa các giống chó địa phương và giống chó ngoại nhập.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng quy mô theo dõi trong chu kỳ cả năm để đánh giá ảnh hưởng của biến đổi thời tiết 4 mùa tại miền Bắc đến dịch tễ học bệnh truyền nhiễm; tăng cường nghiên cứu phân lập căn nguyên vi sinh vật và khảo sát mức độ kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn kế phát trên đường tiêu hóa và hô hấp ở chó cảnh.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng hưởng lợi:
  • Sinh viên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y đang chuẩn bị thực tập lâm sàng, rèn nghề hoặc làm khóa luận tốt nghiệp.
  • Kỹ thuật viên, bác sĩ thú y mới bắt đầu công tác thực hành tại các phòng khám thú y, bệnh xá động vật cảnh.
  • Người nuôi thú cưng cần tra cứu kiến thức cơ bản về sinh lý, biểu hiện bệnh lý và lịch tiêm phòng cho chó.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao:
  • Bảng tổng hợp các chỉ số sinh lý chuẩn (thân nhiệt, nhịp thở, nhịp tim) theo lứa tuổi và tầm vóc của loài chó.
  • Quy trình kỹ thuật thực hiện hai phẫu thuật ngoại khoa phổ biến: triệt sản chó cái và mổ đẻ lấy thai (bao gồm các bước gây mê, bộc lộ sừng tử cung, kỹ thuật thắt mạch máu và các đường khâu phục hồi).
  • Phác đồ mẫu về xử lý triệu chứng, truyền dịch bù điện giải và sử dụng kháng sinh kế phát trong điều trị viêm dạ dày - ruột và bệnh vi rút.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Nghiên cứu này được tiến hành trong thời gian nào và tại địa điểm cụ thể nào?

Khóa luận được thực hiện từ ngày 18/05/2019 đến ngày 18/11/2019 tại Bệnh xá Thú y trực thuộc Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên (địa chỉ tại xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên).

2. Tỷ lệ an toàn của các ca thủ thuật ngoại khoa và dịch vụ chăm sóc tại Bệnh xá Thú y đạt bao nhiêu?

Trong tổng số 77 lượt thực hiện các dịch vụ và thủ thuật ngoại khoa (gồm 25 ca cắt tỉa lông/tắm sấy, 18 ca cắt móng/vắt tuyến mồ hôi, 15 ca rửa vết thương, 1 ca đóng đinh nội tủy, 12 ca mổ đẻ và 6 ca đỡ đẻ), tỷ lệ an toàn đạt 100,00% (không ghi nhận sự cố rủi ro kỹ thuật).

3. Cơ cấu tiêm phòng vắc xin cho chó tại Bệnh xá trong 6 tháng nghiên cứu phân bố ra sao?

Trong tổng số 50 con chó được tiêm phòng:

• Vắc xin 7 bệnh chiếm 60,00% (30 con, gồm 27 chó ngoại và 3 chó nội).
• Vắc xin 5 bệnh chiếm 26,00% (13 con, toàn bộ là chó ngoại).
• Vắc xin dại chiếm 14,00% (7 con, toàn bộ là chó ngoại).
• Tỷ lệ theo giống: Chó ngoại chiếm 94,00% (47 con) và chó nội chỉ chiếm 6,00% (3 con).

4. Các thông số sinh lý tiêu chuẩn ở chó khỏe mạnh được tác giả tổng hợp gồm những chỉ số nào?

• Thân nhiệt bình thường: 38,0 – 39,0°C.
• Tần số hô hấp: Chó con đạt 18 – 20 lần/phút; chó lớn đạt 10 – 20 lần/phút; giống chó nhỏ đạt 20 – 30 lần/phút.
• Tần số tim mạch: Chó nhỏ đạt 100 – 130 lần/phút; chó lớn đạt 70 – 100 lần/phút (vị trí nghe tim ở khoảng liên sườn 3 – 4 bên trái).

5. Quy trình kỹ thuật phẫu thuật thiến chó cái được tiến hành theo các bước nào?

Quy trình gồm: chỉ định gây mê bắt buộc; cố định tư thế nằm ngửa kéo 4 chân về 4 góc bàn mổ; cạo sạch lông và sát trùng bằng cồn iod 5%; rạch da, mô liên kết dưới da, đường trắng và phúc mạc; bộc lộ sừng tử cung, kẹp panh và thắt nút kép mạch máu quanh buồng trứng; cắt bỏ buồng trứng hai bên và sát trùng thiết diện cắt bằng cồn iod 5%; khâu phục hồi vết mổ bằng 3 tầng khâu (khâu vắt phúc mạc và cơ, khâu vắt mô liên kết dưới da kết hợp rắc bột kìm khuẩn, khâu da từng nút rời); điều trị kháng sinh dự phòng 3 – 5 ngày và cắt chỉ khi vết mổ liền miệng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Phan Thị Thảo đã phản ánh toàn diện công tác chăm sóc, phòng bệnh và can thiệp ngoại khoa lâm sàng trên chó tại Bệnh xá Thú y Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên trong 6 tháng thực tập năm 2019. Nghiên cứu cung cấp hệ thống số liệu cụ thể về cơ cấu tiêm phòng vắc xin đa giá trên các giống chó cảnh ngoại nhập và khẳng định tính an toàn tuyệt đối (100%) của các quy trình phẫu thuật mổ đẻ, triệt sản và chăm sóc thú cưng tại cơ sở. Tài liệu có giá trị thực tiễn cao, đóng vai trò nguồn tài liệu tham khảo bổ ích về mặt kỹ thuật cho sinh viên và cán bộ thực hành trong chuyên ngành Thú y lâm sàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trên thế giới chó là một trong những vật nuôi sống gần gũi và thân thiện với con người. Ngày nay nuôi chó không vì mục đích giữ nhà mà có thể giải trí, phục vụ cho nghiên cứu khoa học, học tập, phục vụ cho công tác an ninh quốc phòng… Hiện nay, do nhu cầu và sở thích của con người, số lượng và giống chó ở Việt Nam ngày càng đa dạng phong phú. Bên cạnh đó, việc nuôi dưỡng và chăm sóc sao cho những chú chó cưng được khỏe mạnh cũng là mối quan tâm của chủ nuôi. Mặc dù, đã có vắc xin phòng bệnh, thuốc điều trị nhưng bệnh trên chó vẫn xảy ra và ngày càng có những diễn biến phức tạp.

Bệnh xá Thú y trường Đại học Nông Lâm được xây dựng từ tháng 7 năm 2014 nhằm phục vụ cho công tác thực hành, thực tập của sinh viên trong khoa. Từ tháng 4 năm 2016, bệnh xá thú y chính thức đưa vào hoạt động khám chữa bệnh cho động vật cảnh trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh lân cận, mặc dù mới đi vào hoạt động nhưng bệnh xá Thú y, khoa Chăn nuôi Thú y đã được chủ các thú cưng biết đến và đưa thú cưng vào chăm sóc, khám chữa bệnh tại đây ngày một đông. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của BCN khoa, thầy giáo hướng dẫn và cơ sở thực tập em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện biện pháp phòng và trị bệnh cho chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại bệnh xá Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1.

Mục tiêu - Xác định được tình hình nhiễm các bệnh trên chó được đưa đến khám tại bệnh xá Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. 2 - Áp dụng biện pháp chẩn đoán, điều trị một số bệnh thường gặp cho chó được đưa đến khám tại bệnh xá Thú y cộng đồng. Yêu cầu - Làm quen với công tác khám chữa bệnh tại bệnh xá. - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó khám chữa bệnh tại bệnh xá.

- Xác định được tỷ lệ nhiễm các bệnh trên chó được đưa đến khám tại bệnh xá. - Biết cách chẩn đoán, phòng và trị bệnh cho chó được đưa đến khám tại bệnh xá. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Bệnh xá Thú y thuộc khoa Chăn nuôi Thú y trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên nằm trên địa bàn xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, cách trung tâm thành phố khoảng 6km về phía Tây. Ranh giới của bệnh xá được xác định như sau: - Phía Nam giáp với khu Nuôi trồng thủy sản. - Phía Tây giáp với khoa Chăn nuôi Thú y.

- Phía Bắc giáp với Trại gia cầm của khoa Chăn nuôi Thú y. - Phía Đông giáp với khu hoa viên cây cảnh khoa Nông học. Điều kiện khí hậu Bệnh xá Thú y khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên nằm trên địa bàn xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, do đó khí hậu của bệnh xá Thú y mang tính chất đặc trưng của tỉnh Thái Nguyên, đó là khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết chia làm 4 mùa: Xuân - Hạ - Thu - Đông song chủ yếu là hai mùa chính: mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa kéo dài từ tháng 4 - 10, nhiệt độ trung bình dao động từ 25 - 300C, ẩm độ trung bình từ 80 - 85%, lượng mưa trung bình là 160mm/tháng tập trung chủ yếu vào các tháng 5, 6, 7, 8.

Với khí hậu như vậy trong chăn nuôi cần chú ý tới công tác phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi. Mùa khô kéo dài từ cuối tháng 10 đến tháng 3 năm sau. Trong các tháng này khí hậu lạnh và khô, nhiệt độ dao động từ 12 - 260C, độ ẩm từ 70 - 80%. Về mùa đông còn có gió mùa đông bắc gây rét và có sương muối ảnh hưởng xấu đến cây trồng và vật nuôi.

Điều kiện đất đai Thành phố Thái Nguyên là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Thái Nguyên, trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học - kỹ thuật, y tế, du lịch, dịch vụ của tỉnh Thái Nguyên và vùng trung du miền núi phía Bắc, cách thủ đô Hà Nội 80 km, có tổng diện tích tự nhiên là 18. - Phía Bắc giáp huyện Đồng Hỷ và huyện Phú Lương - Phía Đông giáp thành phố Sông Công - Phía Tây giáp huyện Đại Từ - Phía Nam giáp thị xã Phổ Yên và huyện Phú Bình. Thành phố Thái Nguyên có nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng và phong phú. *Tài nguyên đất: So với diện tích đất tự nhiên thì tổng diện tích đất phù sa không được bồi hàng năm với độ trung tính ít chua là 3.12,35 ha, chiếm 17,65% so với tổng diện tích tự nhiên; đất phù sa không được bồi hàng năm có 100,19 ha, chiếm 0,75% tổng diện tích đất tự nhiên được phân bổ chủ yếu ở phường Phú Xá; đất phù sa ít được bồi hàng năm trung tính ít chua có 379,84 ha, chiếm 2,35% tổng diện tích đất tự nhiên; đất bạc màu phát triển trên phù sa cũ có sản lượng ferelit trên nền cơ giới nhẹ có 271,3 ha, chiếm 1,53%; đất bạc màu phát triển trên nền phù sa có sản lượng feralit trên nền cơ giới nặng có 545,6 ha, chiếm 3,08%.

* Tài nguyên rừng: Rừng ở Thái Nguyên chủ yếu là rừng nhân tạo và rừng trồng theo chương trình 237, rừng trồng theo chương chình PAM, vùng chè Tân Cương cùng các loại cây trồng của nhân dân như cây nhãn, vải, quýt, chanh,… Cây lương thực chủ yếu là cây lúa nước, ngô, đậu,. thích hợp phát triển ở những vùng đất bằng trên các loại đất phù sa, đất mới phát triển, đất trung tính ít chua. Xã Quyết Thắng có tổng diện tích là 12,9 km2, trong đó: - Diện tích đất trồng lúa và hoa màu: 793 ha. 5 - Diện tích đất lâm nghiệp: 320 ha.

- Diện tích đất chuyên dùng: 177 ha. Diện tích đất của xã Quyết Thắng lớn, trong đó chủ yếu là đất đồi bãi, độ dốc lớn, thường xuyên bị xói mòn, rửa trôi nên độ màu mỡ kém, dẫn đến năng suất cây trồng thấp, việc canh tác gặp nhiều khó khăn. Cùng với sự gia tăng dân số, xây dựng cơ sở hạ tầng, diện tích đất nông nghiệp và đất hoang hóa có xu hướng ngày một giảm, gây khó khăn trong phát triển chăn nuôi. Chính vì thế, trong những năm tới cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa ngành trồng trọt và chăn nuôi để nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất ngành nông nghiệp.

Điều kiện kinh tế - xã hội 2. Tình hình xã hội - Dân cư: Xã Quyết Thắng có tổng dân số là 12.833 người với hơn 3000 hộ. Quyết Thắng là xã nằm trên địa bàn thành phố Thái Nguyên có rất nhiều dân tộc sinh sống, dân số chủ yếu là dân tộc Kinh, Tày, Nùng, Sán Dìu,… - Y tế: Trạm y tế xã Quyết Thắng mới được khánh thành và hoạt động từ tháng 6/2009 với nhiều trang thiết bị hiện đại; là nơi thường xuyên khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người dân, đặc biệt là người già, phụ nữ và trẻ em. - Giáo dục: Xã Quyết Thắng là nơi tập trung nhiều trường học lớn của tỉnh như: Đại học Thái Nguyên, Đại học Kinh tế và Quản Trị Kinh Doanh, Đại học Khoa học, Đại học Công nghệ thông tin và truyền thông, Đại học Nông Lâm, trường trung học phổ thông vùng cao Việt Bắc,… cùng các trường trung học cơ sở và trường tiểu học khác.

Đây là điều kiện thuận lợi giúp cho trình độ dân trí của người dân được nâng lên rõ rệt, chất lượng dạy và học ngày càng được nâng cao. Trong những năm vừa qua, xã đã hoàn thành chương trình giáo dục phổ cập trung học cơ sở. 6 - An ninh chính trị: Xã có dân cư phân bố không đồng đều, gây ra không ít khó khăn cho phát triển kinh tế cũng như quản lý xã hội. Khu vực các nhà máy, trường học, trung tâm tập trung đông dân cư, nhiều cư dân từ nhiều nơi đến cư trú, học tập và làm việc nên việc quản lý xã hội ở đây khá phức tạp.

Tình hình kinh tế Thành phố Thái Nguyên nằm trong vùng phát triển kinh tế năng động của tỉnh Thái Nguyên (bao gồm TP Sông Công và TX Phổ Yên), là trung tâm công nghiệp lâu đời, có tài nguyên khoáng sản đa dạng, phong phú, có điều kiện khí hậu thuận lợi cho phát triển tập đoàn cây rừng, cây công nghiệp, cây ăn quả và vật nuôi. Có tiềm năng lớn để phát triển du lịch với Hồ Núi Cốc, di tích lịch sử cách mạng, có khu gang thép Thái Nguyên - cái nôi của ngành thép Việt Nam. Đặc biệt, Thái Nguyên có nhiều khả năng phát triển nông - lâm nghiệp, có vùng chè nổi tiếng, đứng thứ hai trong cả nước về diện tích trồng chè. Thái Nguyên cũng có nhiều loại khoáng sản như: than, sắt, đá, vôi, cát, sỏi.

Trong đó, than được đánh giá là có trữ lượng lớn thứ hai trong cả nước, sau Quảng Ninh. Trên địa bàn thành phố có nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp về khai khoáng, luyện kim, cơ khí, vật liêu xây dựng, hàng tiêu dùng… Khu Gang Thép Thái Nguyên được xây dựng từ những năm 60 là nơi sản xuất thép từ quặng duy nhất tại Việt Nam và hiện đang được tiếp tục đầu tư chiều sâu để phát triển. Có nhiều nhà máy Xi măng công suất lớn đã và đang được tiến hành xây dựng. Về sản xuất nông nghiệp: Khoảng 80% số hộ dân sản xuất nông nghiệp với sự kết hợp hài hòa giữa 2 ngành trồng trọt và chăn nuôi.

Về lâm nghiệp: Xã tiến hành việc trồng cây gây rừng phủ xanh đất trống đồi trọc. Hiện nay đã phủ xanh được phần lớn diện tích đất trống đồi trọc của xã. Đã có một phần diện tích đến tuổi được khai thác. 7 Về dịch vụ: Đây là một ngành mới đang có sự phát triển mạnh, tạo thêm việc làm và góp phần tăng thu nhập cho người dân.

Nhìn chung, kinh tế của xã đang trên đà phát triển. Tuy nhiên, quy mô sản xuất còn nhỏ, chưa có sự quy hoạch chi tiết. Theo thống kê, đối với hộ sản xuất nông nghiệp, thu nhập bình quân lương thực là 500 kg/người/năm; tổng thu nhập bình quân trên 950.000 đồng/người/tháng. Chăn nuôi với quy mô nhỏ mang tính chất tận dụng là chủ yếu.

Xã đang chủ trương xây dựng mô hình chăn nuôi với quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.