CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 1.1 Nguồn gốc xuất xứ hạt Macca. Hạt Mắc ca (Macadamia) có nguồn gốc từ các khu rừng nhiệt đới của Úc, nơi chúng phát triển tự nhiên. Cây Mắc ca được biết đến từ hàng nghìn năm trước, khi các thổ dân Úc đã sử dụng hạt của cây này như một nguồn thực phẩm và cũng như một loại thuốc quý, gọi là 'Kindal kindal'. Vào giữa thế kỷ 19, cây Mắc ca bắt đầu được đưa ra ngoài Úc.
Năm 1882, cây được vận chuyển đến Hawaii với mục đích trồng làm vật chắn gió cho các đồn điền mía. Tuy nhiên, hạt Mắc ca nhanh chóng trở nên nổi tiếng nhờ vào hương vị ngọt ngào và giá trị dinh dưỡng cao. Sau đó, vào những năm 1960, cây Mắc ca được du nhập vào Châu Âu, nơi nó đã trở thành một trong những loại hạt có giá trị nhất. Ngày nay, Mắc ca không chỉ được trồng ở Úc mà còn ở nhiều quốc gia khác như Mỹ, Nam Phi, và một số nước ở khu vực nhiệt đới, bao gồm cả Việt Nam.
Hạt Mắc ca hiện được ưa chuộng trên toàn thế giới nhờ vào hương vị thơm ngon và lợi ích sức khỏe mà nó mang lại. S Nguyễn Văn Biên 1 THIẾT KẾ - CHẾ TẠO MÁY TÁCH HẠT MẮC CA Hình 1.1 : Hạt Mắc ca 1.2 Công dụng hạt Mắc ca. Hạt Mắc ca (Macadamia) không chỉ nổi tiếng với hương vị thơm ngon mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Dưới đây là một số công dụng chính của hạt Mắc ca: - Giàu dinh dưỡng: Hạt Mắc ca chứa nhiều chất dinh dưỡng, bao gồm protein, chất béo không bão hòa, vitamin (như vitamin B1, B2, B3, và vitamin E) và khoáng chất (như magiê, canxi, sắt và kẽm).
- Tốt cho tim mạch: Hạt Mắc ca chứa nhiều axit béo không bão hòa đơn, giúp giảm cholesterol xấu (LDL) và tăng cholesterol tốt (HDL), từ đó hỗ trợ sức khỏe tim mạch. - Chống oxy hóa: Hạt Mắc ca chứa các hợp chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do, từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh mãn tính. - Hỗ trợ giảm cân: Mặc dù hạt Mắc ca có hàm lượng calo cao, nhưng chúng cũng chứa chất xơ và protein, giúp tạo cảm giác no lâu hơn, hỗ trợ trong việc kiểm soát cân nặng. - Tốt cho não bộ: Các axit béo omega-3 và omega-6 có trong hạt Mắc ca có thể hỗ trợ chức năng não bộ và cải thiện tâm trạng.
- Chăm sóc da: Dầu từ hạt Mắc ca thường được sử dụng trong các sản phẩm chăm Th. S Nguyễn Văn Biên 2 THIẾT KẾ - CHẾ TẠO MÁY TÁCH HẠT MẮC CA sóc da nhờ vào khả năng giữ ẩm và làm mềm da. Nó cũng có thể giúp làm giảm viêm và kích ứng da. - Hỗ trợ tiêu hóa: Hạt Mắc ca chứa chất xơ, giúp cải thiện chức năng tiêu hóa và hỗ trợ sức khỏe đường ruột.
- Tăng cường sức khỏe xương: Hạt Mắc ca chứa canxi và magiê, hai khoáng chất quan trọng cho sự phát triển và duy trì sức khỏe xương. Hạt Mắc ca có thể được sử dụng trong nhiều món ăn, từ món ăn nhẹ, bánh kẹo đến các món salad và món chính, mang lại hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao. 2 : Thành phần dinh dưỡng hạt Mắc ca 1.3 Quy trình sản xuất hạt Mắc ca. Quy trình sản xuất hạt Mắc ca thường bao gồm các bước chính như sau: - Thu hoạch: Hạt Mắc ca được thu hoạch từ cây khi trái chín.
- Tách vỏ xanh: Sau khi thu hoạch, lớp vỏ xanh được tách bỏ ngay trong vòng 24 giờ để đảm bảo chất lượng hạt. Việc này giúp giữ lại độ tươi và dinh dưỡng của hạt. - Làm sạch: Hạt Mắc ca sau khi tách vỏ sẽ được rửa sạch với nước để loại bỏ bụi bẩn, mủ và tạp chất. Giai đoạn này cũng giúp nâng cao độ thẩm mỹ cho sản phẩm.
S Nguyễn Văn Biên 3 THIẾT KẾ - CHẾ TẠO MÁY TÁCH HẠT MẮC CA Hình 1. 3 : Thành phần tách vỏ của hạt Mắc ca xanh - Sấy chín: Hạt Mắc ca được sấy chín ở nhiệt độ từ 100 – 120 độ C trong khoảng 40- 60 phút. Đây là bước quan trọng để hạt giữ được độ giòn và béo. 4 : Hạt Mắc ca được sấy khô bằng khí nóng - Sấy khô: Sau khi sấy chín, hạt sẽ được sấy khô trong khoảng 10-15 tiếng để đạt độ ẩm từ 10-13%, giúp bảo quản lâu hơn.
S Nguyễn Văn Biên 4 THIẾT KẾ - CHẾ TẠO MÁY TÁCH HẠT MẮC CA Hình 1. 5 : Hạt Mắc ca sau khi sấy - Tách vỏ cứng: Hạt Mắc ca sẽ được tách đôi lớp vỏ cứng bên ngoài, thường thực hiện bằng tay hoặc bằng máy. - Đóng gói: Cuối cùng, hạt Mắc ca được đóng gói vào bao bì thích hợp, có thể là hộp hoặc bao bì màng ghép phức hợp, và sau đó được dán tem nhãn để chuẩn bị cho việc vận chuyển và tiêu thụ. - Bảo quản: Hạt Mắc ca cần được bảo quản đúng cách để duy trì chất lượng và hương vị trong thời gian dài.4 Thị trường Mắc ca trên thế giới và triển vọng của Việt Nam 1.1 Thị trường Mắc ca trên thế giới.
Thị trường hạt mắc ca trên thế giới đang phát triển mạnh mẽ, với nhu cầu ngày càng tăng từ các quốc gia như Úc, Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, chiếm khoảng 75% tổng sản lượng tiêu thụ. Mặc dù Việt Nam đã có những bước tiến trong việc sản xuất và chế biến mắc ca, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế. hị trường mắc ca trên thế giới đang có nhiều cơ hội phát triển, nhưng Việt Nam cần cải thiện chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ để tận dụng tối đa tiềm năng của cây mắc ca. S Nguyễn Văn Biên 5 THIẾT KẾ - CHẾ TẠO MÁY TÁCH HẠT MẮC CA Bảng 1.
1 : Sản lượng Mắc ca ở 4 quốc gia dẫn đầu thế giới Bảng 1. 2 : So sánh với các hạt có giá trị khác trên thế giới 1.2 Triển vọng của Việt Nam. Mặc dù Việt Nam đã mất một thời gian dài để bắt đầu tham gia vào lĩnh vực này, nhưng có thể nói rằng đất nước đã gia nhập cuộc đua từ những ngày đầu. Việc tham gia vào thị trường hạt mắc ca tiềm năng này không phải là quá muộn, tương tự như trường hợp của cây cà phê.
Dự báo nhu cầu về hạt mắc ca trên thị trường toàn cầu sẽ vượt xa nhu cầu đối với cà phê. Trong khi cà phê chủ yếu được sử dụng để pha chế đồ uống, một phần nhỏ được dùng trong rượu và bánh kẹo, thì nhu cầu hàng ngày của những người yêu thích cà phê cũng có giới hạn. Ngược lại, hạt mắc ca có thể phục vụ cho một nhóm đối tượng rộng lớn, bao gồm mọi lứa tuổi, giới tính, dân tộc, và phù hợp Th. S Nguyễn Văn Biên 6 THIẾT KẾ - CHẾ TẠO MÁY TÁCH HẠT MẮC CA với nhiều truyền thống ẩm thực cũng như nhu cầu về sức khỏe.
Thị trường mắc ca tại Việt Nam đang có nhiều triển vọng phát triển. Theo dự báo, đến năm 2030, giá trị kim ngạch xuất khẩu sản phẩm mắc ca có thể đạt khoảng 400 triệu USD, và lên tới 2,5 tỷ USD vào năm 2050. Dưới đây là một số điểm nổi bật về triển vọng của cây mắc ca tại Việt Nam: Tiềm năng xuất khẩu - Kim ngạch xuất khẩu mắc ca và sản phẩm chế biến từ mắc ca trong 9 tháng đầu năm 2023 đạt 18,79 triệu USD, mặc dù giảm 6,4% so với cùng kỳ năm ngoái. - Xuất khẩu hạt mắc ca sang thị trường Mỹ đạt 2,97 triệu USD, giảm 40,6% so với năm 2022.
Năng suất và giá trị kinh tế - Sau 5 năm trồng, mắc ca có thể cho thu hoạch với năng suất khoảng 8 tấn/ha/năm. - Cây mắc ca có vòng đời khai thác trên 100 năm, mang lại giá trị kinh tế bền vững cho người trồng. Thị trường và giá cả - Giá cây giống mắc ca hiện nay dao động từ 40-50 nghìn đồng/cây, và nếu trồng tập trung, mỗi ha đất có thể trồng được khoảng 300 cây. - Mặc dù thị trường mắc ca còn nhỏ bé, nhưng tiềm năng phát triển của nó hứa hẹn sẽ làm thay đổi cơ cấu nông nghiệp Việt Nam trong tương lai.
Đầu tư và phát triển - Nhiều địa phương đã bắt đầu đầu tư vào việc trồng cây mắc ca, với một số huyện đã trồng hàng trăm cây trên diện tích lớn. - Việc phát triển mắc ca thành ngành hàng sản xuất hiệu quả và bền vững đang được chú trọng, với mục tiêu nâng cao giá trị xuất khẩu trong những năm tới. S Nguyễn Văn Biên 7 THIẾT KẾ - CHẾ TẠO MÁY TÁCH HẠT MẮC CA CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Đặc điểm của quả Mắc ca. Cây mắc ca thường ra hoa vào cuối tháng 2 và đầu tháng 3 dương lịch.
Thời điểm thu hoạch hạt mắc ca diễn ra từ tháng 4 đến tháng 7. Giai đoạn từ khi cây ra hoa đến khi kết trái kéo dài khá lâu, và thời gian thu hoạch cũng không đồng đều do hạt mắc ca chín không cùng lúc. Khi chín, hạt mắc ca sẽ chuyển màu từ xanh sang nâu đen, vỏ khô và xuất hiện vết nứt. Khi quả chín, chúng sẽ rơi xuống đất.
1 : Quả Mắc ca Hạt mắc ca nổi bật với hương vị thơm ngon, bổ dưỡng, giòn, bùi và nhiều dầu mỡ. Với cách chế biến và tiêu thụ đa dạng, hạt mắc ca đã được vinh danh là “Nữ hoàng của các loại hạt”. Chứa lượng axit béo bão hòa rất nhỏ và không có cholesterol. Ngoài ra, hạt mắc ca còn được sử dụng như một sản phẩm làm đẹp cao cấp.
Dầu mắc ca, với hàm lượng axit Omega-7 Palmitoleic lên tới 22%, được đánh giá cao và thường được sử dụng như một nguyên liệu thay thế cho dầu dâu tằm, được coi là “thần dược” cho làn da của phái đẹp.2 Khảo sát kích thước cơ bản của hạt Mắc ca. S Nguyễn Văn Biên 8 THIẾT KẾ - CHẾ TẠO MÁY TÁCH HẠT MẮC CA Bảng 2. 1 : Khảo sát kích thước của hạt Mắc ca Hình 2. 2 : Khảo sát hạt Mắc ca Th.
S Nguyễn Văn Biên 9 THIẾT KẾ - CHẾ TẠO MÁY TÁCH HẠT MẮC CA 2.3 Sơ lượt về một số loại máy Mắc ca. Máy Mắc ca công suất nhỏ. - Tách và nứt trên cùng 1 máy - Tỉ lệ sấy 60kg/h - Tốc độ nứt 30kg/h - Thích hợp cho các ứng dụng trong nước và thương mại lên đến 100 cây, hoặc như là 1 kiểm tra chất lượng cho các đồn điền lớn hơn. - Không cần phân loại hạt trước.