Khóa luận: Tác động của tài chính toàn diện đến tăng trưởng kinh tế - Kinh nghiệm quốc tế

Khóa luận: Tác động của tài chính toàn diện lên tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, phân tích ảnh hưởng và đưa ra khuyến nghị chính sách.

• Tác giả: Phạm Thanh Bình
• Người hướng dẫn: PTS. Lưu Ngọc Hiệp
• Trường học: University Of Economics And Business
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Tài Chính Toàn Diện Đến Tăng Trưởng Kinh Tế: Kinh Nghiệm Quốc Tế
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENTS
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• Introduction
• 2. Literature review
• 2.1. Comprehensive financial measurement
• 2.2. The relationship between financial inclusion and economic growth
• 2.3. Other factors affecting ECONOMIC ØTOWÌh
• 3. ResearCh BaD
• 3.1. The theoretical framework
• 3.2. The concept of financial incÏUSiOI
• 3.3. The role of financial incÏuSÏOT
• 3.4. Current status and experience of financial inclusion development in some COUNTIES
• 3.4.1. Current status of financial incÌÏUSÏOI
• 3.4.2. Some countries’ experience of financial inclusion development
• 3.5. Data and research vwariabÌ@S
• 4. Research model and sample Selection
• 5. Results and GisCussion
• 5.1. Variance Inflation Factor (VIF)
• Estimated result with robust stamdard ©rTOF

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động của Tài Chính Toàn Diện Đến Tăng Trưởng Kinh Tế

Với sự phát triển của hệ thống ngân hàng và tài chính toàn cầu, khả năng tiếp cận các sản phẩm và dịch vụ tài chính của người dân đã tăng lên đáng kể. Tài chính toàn diện hay việc sử dụng các dịch vụ tài chính chính thức có thể được xem là chìa khóa cho sự phát triển kinh tế và tăng trưởng bền vững của một quốc gia, trong đó tất cả các thành phần của xã hội đều có cơ hội tiếp cận các dịch vụ tài chính với chi phí hợp lý (Dahiya và cộng sự, 2020). Khi tiếp cận và sử dụng các dịch vụ tài chính như tiền gửi hoặc bảo hiểm, một lượng lớn vốn sẽ được huy động trên thị trường tài chính, từ đó làm tăng sản lượng sản xuất và số lượng việc làm, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và phân phối thu nhập (Claessens và cộng sự, 2007; Demirguc-Kunt và cộng sự). Ngoài ra, nhiều tài liệu cũng cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa tài chính toàn diện và tăng trưởng kinh tế khi nó cũng được coi là một trong những trụ cột chính trong mục tiêu giảm nghèo và giảm bất bình đẳng thu nhập, ổn định tài chính và phát triển bền vững (Kim, 2015; Neaime và cộng sự, 2018; Erlando và cộng sự, 2020; Sharma và cộng sự). Là một trong những mục tiêu chính sách quốc gia và chủ đề rộng lớn hơn được thảo luận trong hầu hết các chương trình nghị sự quốc tế, tài chính toàn diện đã thu hút được nhiều sự chú ý từ các nhà hoạch định chính sách, tổ chức tài chính và chính phủ (Sharma và cộng sự).

1.1. Vai Trò Quan Trọng của Phổ Cập Tài Chính trong Phát Triển

Tiếp cận dịch vụ tài chính cho phép các hộ gia đình và doanh nghiệp quản lý rủi ro, đầu tư vào giáo dục, sức khỏe và các cơ hội kinh doanh, từ đó thúc đẩy năng suất lao động và tăng trưởng kinh tế. Phổ cập tài chính cũng tạo điều kiện cho các giao dịch thanh toán an toàn và hiệu quả, giúp giảm chi phí giao dịch và thúc đẩy hoạt động kinh tế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc phổ cập tài chính, đặc biệt là đối với các nhóm dân cư yếu thế như phụ nữ, người nghèo và người dân ở vùng sâu vùng xa. Các rào cản bao gồm thiếu thông tin, chi phí cao, thiếu cơ sở hạ tầng và các quy định pháp lý không phù hợp.

1.2. Thúc Đẩy Tiếp Cận Dịch Vụ Tài Chính cho Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) đóng vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế. Tuy nhiên, các SME thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ tài chính như tín dụng và bảo hiểm, do thiếu tài sản thế chấp, lịch sử tín dụng và thông tin tài chính. Việc cải thiện tiếp cận dịch vụ tài chính cho SME là rất quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. Các giải pháp bao gồm đơn giản hóa thủ tục vay vốn, cung cấp các sản phẩm tài chính phù hợp với nhu cầu của SME, và tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho SME trong việc quản lý tài chính.

II. Thách Thức Rào Cản Tiếp Cận Tài Chính Toàn Diện cho Tăng Trưởng

Mặc dù tình hình tài chính toàn diện ở các quốc gia đã được cải thiện đáng kể, theo ước tính mới nhất của Ngân hàng Thế giới, một nửa dân số trưởng thành trên thế giới vẫn chưa có tài khoản tại một tổ chức tài chính chính thức (Sharma và cộng sự). Hầu hết những người chưa có tài khoản thuộc các nhóm nghèo, bị thiệt thòi và dễ bị tổn thương, bao gồm cả phụ nữ (Cabeza-Garcia và cộng sự, 2019; Espinosa-Vega và cộng sự). Một số rào cản phổ biến bao gồm khoảng cách, khả năng chi trả, thiếu giấy tờ cần thiết và thiếu tin tưởng vào hệ thống tài chính chính thức (Camara và cộng sự, 2014; Park và cộng sự, 2015; Pomeroy và cộng sự, 2020; Demirguc-Kunt và cộng sự). Do đó, trong bối cảnh mới, đặc biệt là dưới ảnh hưởng của dịch Covid-19, việc tiếp tục nghiên cứu tài chính toàn diện một cách tích hợp trong khi xem xét tác động của nó đối với nền kinh tế là rất đáng giá (Emara và cộng sự, 2021; Chen và cộng sự).

2.1. Các Yếu Tố Cản Trở Phổ Cập Tài Chính Tại Khu Vực Nông Thôn

Khu vực nông thôn thường có mức độ phổ cập tài chính thấp hơn so với khu vực thành thị, do thiếu cơ sở hạ tầng, chi phí cao và các rào cản về văn hóa và xã hội. Việc cải thiện tiếp cận dịch vụ tài chính cho khu vực nông thôn là rất quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế và giảm nghèo. Các giải pháp bao gồm mở rộng mạng lưới chi nhánh ngân hàng, phát triển các sản phẩm tài chính phù hợp với nhu cầu của khu vực nông thôn, và tăng cường giáo dục tài chính cho người dân khu vực nông thôn.

2.2. Khu Vực Phi Chính Thức Thách Thức và Cơ Hội cho Tài Chính Toàn Diện

Khu vực phi chính thức đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của nhiều quốc gia, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Tuy nhiên, khu vực phi chính thức thường không được tiếp cận các dịch vụ tài chính chính thức, do thiếu thông tin, chi phí cao và các quy định pháp lý không phù hợp. Việc tích hợp khu vực phi chính thức vào hệ thống tài chính chính thức là một thách thức lớn, nhưng cũng là một cơ hội lớn để thúc đẩy tài chính toàn diện và tăng trưởng kinh tế.

2.3. Vượt Qua Rào Cản Phổ Cập Tài Chính Bài Học Kinh Nghiệm Quốc Tế

Nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế cho thấy các quốc gia thành công trong việc phổ cập tài chính thường có các chính sách và quy định pháp lý hỗ trợ, cơ sở hạ tầng phát triển, hệ thống tài chính đa dạng và cạnh tranh, và người dân có trình độ học vấn và kỹ năng tài chính tốt. Các bài học kinh nghiệm bao gồm đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí, tăng cường bảo vệ người tiêu dùng và khuyến khích sử dụng các công nghệ mới.

III. Công Nghệ Tài Chính Fintech Đột Phá cho Tài Chính Toàn Diện Tăng Trưởng

Tài chính toàn diện là mối quan tâm hàng đầu ở nhiều quốc gia. Việc cải thiện khả năng tiếp cận tài chính cho tất cả các cá nhân luôn là động lực thúc đẩy sự ổn định và phát triển kinh tế bền vững. Vì vậy, mục đích của nghiên cứu này là kiểm tra tác động của tài chính toàn diện đến tăng trưởng kinh tế ở cấp độ quốc tế từ năm 2015 đến năm 2021. Bên cạnh đó, bài viết cũng xem xét tác động của các yếu tố kinh tế và thể chế đến tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, một chỉ số tổng hợp về tài chính toàn diện sẽ được xây dựng để đánh giá tác động tổng hợp của tài chính toàn diện đến tăng trưởng kinh tế.

3.1. Ứng Dụng Fintech để Mở Rộng Tiếp Cận Dịch Vụ Tài Chính Giá Rẻ

Công nghệ tài chính (Fintech) có tiềm năng cách mạng hóa ngành tài chính và mở rộng tiếp cận dịch vụ tài chính cho các nhóm dân cư trước đây bị loại trừ. Các ứng dụng Fintech như thanh toán di động, cho vay ngang hàng và quản lý tài sản tự động có thể cung cấp các dịch vụ tài chính giá rẻ, tiện lợi và dễ tiếp cận hơn. Tuy nhiên, việc ứng dụng Fintech cũng đặt ra những thách thức mới về bảo mật, bảo vệ dữ liệu và quy định pháp lý.

3.2. Kinh Tế Số Nền Tảng cho Tài Chính Toàn Diện và Tăng Trưởng Bền Vững

Kinh tế số tạo ra nhiều cơ hội mới cho tài chính toàn diện, bằng cách cho phép các giao dịch tài chính diễn ra trực tuyến và tiếp cận các nhóm dân cư ở vùng sâu vùng xa. Kinh tế số cũng tạo ra các mô hình kinh doanh mới và các sản phẩm tài chính sáng tạo, đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, việc phát triển kinh tế số cũng đòi hỏi phải có cơ sở hạ tầng kỹ thuật số phát triển, người dân có kỹ năng kỹ thuật số và các quy định pháp lý phù hợp.

IV. Nghiên Cứu Thực Nghiệm Tác Động Tài Chính Toàn Diện Đến Tăng Trưởng Kinh Tế

Để đo lường tác động của tài chính toàn diện và các yếu tố khác đến tăng trưởng kinh tế, nghiên cứu thu thập dữ liệu về các chỉ số tài chính toàn diện từ Báo cáo Khảo sát Khả năng Tiếp cận Tài chính (FAS) của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và các yếu tố kinh tế và thể chế khác từ World Development Indicators và cơ sở dữ liệu Worldwide Governance Indicators từ năm 2015 đến năm 2021 cho 176 quốc gia. Nhìn chung, nghiên cứu cho thấy rằng tài chính toàn diện lớn hơn, mức độ lực lượng lao động đầy đủ, độ mở thương mại cao, nhiều người dùng Internet hơn và hiệu quả của chính phủ cao hơn có liên quan đến tăng trưởng kinh tế lớn hơn. Ngược lại, chi tiêu của chính phủ, tỷ lệ thất nghiệp và mức lạm phát có tác động ngược lại.

4.1. Mô Hình Nghiên Cứu và Phương Pháp Đánh Giá Tác Động

Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng để đánh giá tác động của tài chính toàn diện và các yếu tố khác đến tăng trưởng kinh tế. Mô hình bao gồm các biến kiểm soát như vốn nhân lực, đầu tư, thương mại và thể chế. Phương pháp đánh giá sử dụng các kỹ thuật thống kê tiên tiến để kiểm soát các yếu tố gây nhiễu và đảm bảo tính chính xác của kết quả.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Tài Chính Toàn Diện Thúc Đẩy Tăng Trưởng Kinh Tế Bền Vững

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tài chính toàn diện có tác động tích cực và đáng kể đến tăng trưởng kinh tế. Cụ thể, việc tăng cường tiếp cận dịch vụ tài chính cho các nhóm dân cư yếu thế giúp thúc đẩy năng suất lao động, tăng cường đầu tư và tạo ra các cơ hội kinh doanh mới. Nghiên cứu cũng cho thấy rằng các yếu tố khác như vốn nhân lực, đầu tư và thể chế có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

4.3. Phân Tích So Sánh Giữa Các Quốc Gia và Khu Vực

Nghiên cứu thực hiện phân tích so sánh giữa các quốc gia và khu vực để xác định các yếu tố đặc thù ảnh hưởng đến tác động của tài chính toàn diện đến tăng trưởng kinh tế. Kết quả cho thấy rằng các quốc gia có thể chế mạnh mẽ, vốn nhân lực dồi dào và môi trường kinh doanh thuận lợi thường có tác động lớn hơn từ tài chính toàn diện đến tăng trưởng kinh tế.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Giải Pháp Thúc Đẩy Tài Chính Toàn Diện Để Tăng Trưởng

Từ những kết quả nghiên cứu, các giải pháp được đề xuất nhằm giúp cải thiện khả năng tiếp cận tài chính của người dân ở cấp độ quốc tế để tăng cường sự ổn định và tăng trưởng kinh tế bền vững. Đầu tiên, các quốc gia cần tiếp tục phát triển nhiều dịch vụ ngân hàng trực tuyến khác nhau để đáp ứng nhu cầu của các nhóm mục tiêu khác nhau. Thứ hai, các quốc gia cần tăng cường giáo dục tài chính cho người dân. Thứ ba, các quốc gia cần tiếp tục mở rộng mô hình ngân hàng đại lý. Cuối cùng, các quốc gia nên tiếp tục cải thiện cơ sở hạ tầng thanh toán điện tử của họ, tăng cường khả năng áp dụng kỹ thuật số của các tổ chức tài chính và mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt.

5.1. Phát Triển Chính Sách Tài Chính Ưu Tiên Phổ Cập Tài Chính

Chính sách tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tài chính toàn diện. Các chính sách cần tập trung vào việc tạo ra một môi trường pháp lý và quy định hỗ trợ, khuyến khích sự cạnh tranh và đổi mới trong ngành tài chính, và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Các chính sách cũng cần ưu tiên việc cải thiện tiếp cận dịch vụ tài chính cho các nhóm dân cư yếu thế, bằng cách cung cấp các khoản vay ưu đãi, bảo lãnh tín dụng và các chương trình hỗ trợ kỹ thuật.

5.2. Tăng Cường Đầu Tư vào Vốn Nhân Lực và Cơ Sở Hạ Tầng Tài Chính

Vốn nhân lực và cơ sở hạ tầng tài chính là hai yếu tố quan trọng để thúc đẩy tài chính toàn diện. Việc đầu tư vào giáo dục và đào tạo kỹ năng tài chính cho người dân giúp tăng cường khả năng sử dụng các dịch vụ tài chính và quản lý tài chính cá nhân. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng tài chính như mạng lưới chi nhánh ngân hàng, hệ thống thanh toán và cơ sở hạ tầng kỹ thuật số giúp mở rộng tiếp cận dịch vụ tài chính cho các nhóm dân cư ở vùng sâu vùng xa.

VI. Kết Luận Tài Chính Toàn Diện Động Lực Quan Trọng cho Tăng Trưởng Bền Vững

Tài chính toàn diện đã trở thành một động lực quan trọng trong việc phát triển một cơ sở hạ tầng tài chính mạnh mẽ và hiệu quả, tạo điều kiện cho sự tăng trưởng kinh tế. Trong những năm gần đây, tài chính toàn diện đã thu hút sự chú ý của nhiều quốc gia và trở thành một trong những chiến lược chính được theo đuổi để phát triển một nền kinh tế mạnh mẽ và toàn diện. Bằng cách trao quyền và cung cấp cho người dân quyền tiếp cận các sản phẩm và dịch vụ tài chính chính thức, tài chính toàn diện là rất quan trọng đối với sự phát triển bền vững của một quốc gia, thực hiện các mục tiêu chung về giảm nghèo và bất bình đẳng, cải thiện thu nhập và chất lượng cuộc sống, ổn định xã hội và phát triển kinh tế bền vững.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai và Các Vấn Đề Cần Quan Tâm

Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc đánh giá tác động của tài chính toàn diện đến tăng trưởng kinh tế dựa trên mức thu nhập hoặc phân loại theo các nước phát triển và đang phát triển. Ngoài ra, có nhiều khác biệt về mức độ tài chính toàn diện giữa các khu vực dựa trên các yếu tố phi kinh tế như trình độ văn hóa xã hội, tỷ lệ mù chữ, bất bình đẳng giới, lợi ích khu vực, v.v. Do đó, các nghiên cứu sau cần xem xét thêm để đóng góp vào tăng trưởng kinh tế toàn diện hơn.

6.2. Tài Chính Toàn Diện và Mục Tiêu Tăng Trưởng Bền Vững của Liên Hợp Quốc

Tài chính toàn diện đóng vai trò quan trọng trong việc đạt được các Mục tiêu Tăng Trưởng Bền Vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc, đặc biệt là các mục tiêu liên quan đến giảm nghèo, giảm bất bình đẳng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. Việc mở rộng tiếp cận dịch vụ tài chính cho các nhóm dân cư yếu thế giúp tạo ra một xã hội công bằng và thịnh vượng hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống tài chính - ngân hàng toàn cầu phát triển nhanh chóng, khả năng tiếp cận các sản phẩm và dịch vụ tài chính của người dân đã gia tăng đáng kể. Tài chính toàn diện (Financial Inclusion) được xác định là một trong những trụ cột then chốt nhằm thực hiện các mục tiêu giảm nghèo, thu hẹp bất bình đẳng thu nhập, duy trì ổn định tài chính và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Vấn đề này đã trở thành trọng tâm trong chương trình nghị sự quốc tế, được các nhà lãnh đạo G20 xác định là một trong 9 trụ cột phát triển từ năm 2010 với tầm nhìn 2025, đồng thời được Nhóm Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) cam kết mở rộng tiếp cận tài chính cho 1 tỷ người trưởng thành.

Theo dữ liệu từ Global Findex 2021, gần 76% người trưởng thành trên thế giới có tài khoản tại các tổ chức tài chính hoặc các nhà cung cấp dịch vụ tiền tệ di động (tỷ lệ này ở các nền kinh tế đang phát triển đạt 71%). Đặc biệt, dưới tác động của đại dịch Covid-19 và các biện pháp giãn cách xã hội, thanh toán kỹ thuật số ghi nhận sự bùng nổ mạnh mẽ (chẳng hạn 80 triệu người tại Ấn Độ và 100 triệu người tại Trung Quốc bắt đầu thanh toán trực tuyến). Mặc dù vậy, ước tính vẫn còn khoảng một nửa dân số trưởng thành trên thế giới chưa tiếp cận được hệ thống tài chính chính thức (unbanked), trong đó phần lớn thuộc các nhóm yếu thế, người nghèo và phụ nữ (khoảng 740 triệu phụ nữ bị loại trừ tài chính), do các rào cản về khoảng cách địa lý, chi phí, thủ tục hồ sơ và sự thiếu hụt niềm tin.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Thanh Bình (chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng Chất lượng cao, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2023, do TS. Lưu Ngọc Hiệp hướng dẫn) được thực hiện nhằm kiểm định tác động của tài chính toàn diện và các yếu tố kinh tế, thể chế đến tăng trưởng kinh tế ở quy mô quốc tế.

Nghiên cứu tập trung giải quyết 2 câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Tác động của tài chính toàn diện và các yếu tố khác đến tăng trưởng kinh tế như thế nào?
2. Các quốc gia cần làm gì để duy trì và hiện thực hóa tốt hơn các mục tiêu tăng trưởng thông qua việc cải thiện các yếu tố tác động nêu trên?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Mối quan hệ tác động giữa tài chính toàn diện, các yếu tố kinh tế vĩ mô, thể chế và tăng trưởng kinh tế.
• Phạm vi không gian: Mẫu dữ liệu bảng gồm 176 quốc gia trên thế giới.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2015 – 2021, bao quát cả giai đoạn trước và trong đại dịch Covid-19.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Khóa luận kế thừa nền tảng lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển từ Solow (1957), mô hình Mankiw, Romer và Weil (1992), cùng các nghiên cứu thực nghiệm của Barro (1996), Bjork (1999) và Mankiw (2012) về vai trò của lao động, vốn, công nghệ, độ mở thương mại và thể chế.

Về tài chính toàn diện, tác giả hệ thống hóa các định nghĩa từ Leyshon & Thrift (1995), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF, 2015), Ngân hàng Thế giới (WB, 2018) và tiếp cận đo lường theo khung 3 chiều của Sarma (2008, 2012) gồm:

1. Tính tiếp cận/Mức độ thâm nhập (Access/Penetration): Đo lường qua số lượng tài khoản tiền gửi tại ngân hàng thương mại trên 1.000 người trưởng thành.
2. Tính sẵn có (Availability): Đo lường qua số lượng chi nhánh ngân hàng thương mại và số lượng máy ATM trên 100.000 người trưởng thành.
3. Mức độ sử dụng (Usage): Đo lường qua số lượng người vay, số lượng người gửi tiền trên 1.000 người trưởng thành, cùng tỷ lệ dư nợ tiền gửi và dư nợ cho vay so với GDP.

Mô hình hồi quy tổng quát được thiết lập như sau: $$\text{ECOG}{it} = \alpha + \beta_1 \text{FI}{it} + \beta_n \text{Control}{it} + c_i + \varepsilon{it}$$

Trong đó:

• $\text{ECOG}_{it}$: Tăng trưởng kinh tế của quốc gia $i$ tại năm $t$, tính bằng logarit tự nhiên của GDP bình quân đầu người (GDP per capita).
• $\text{FI}_{it}$: Biến đại diện cho tài chính toàn diện.
• $\text{Control}_{it}$: Các biến kiểm soát gồm: Lực lượng lao động ($\text{LF}$), Quy mô dân số ($\text{TP}$), Tỷ lệ thất nghiệp ($\text{TU}$), Độ mở thương mại ($\text{OPE}$), Tỷ lệ lạm phát ($\text{INF}$), Chi tiêu chính phủ ($\text{GE}$), Tỷ lệ người dùng Internet ($\text{IU}$), và Hiệu quả quản trị chính phủ ($\text{GEF}$).
• $c_i$: Đặc trưng riêng bất biến theo không gian của từng quốc gia.
• $\varepsilon_{it}$: Sai số ngẫu nhiên.

Phương pháp nghiên cứu và kỹ thuật phân tích

• Phân tích thành phần chính (Principal Component Analysis - PCA): Tác giả sử dụng PCA để trích xuất thành phần có giá trị giải thích cao nhất từ các chỉ báo tài chính thành phần nhằm tạo biến đại diện cho tài chính toàn diện. Tính phù hợp của phương pháp được kiểm định qua hệ số Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) và kiểm định độ cầu Bartlett.
• Phương pháp hồi quy dữ liệu bảng: Tác giả tiến hành ước lượng và lựa chọn mô hình tối ưu giữa Mô hình hồi quy gộp (Pooled OLS), Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) và Mô hình tác động cố định (FEM) thông qua kiểm định nhân tử Lagrange Breusch-Pagan và kiểm định Hausman.
• Xử lý khuyết tật mô hình: Kiểm định Modified Wald kiểm tra phương sai sai số thay đổi và kiểm định Wooldridge kiểm tra hiện tượng tự tương quan. Khi mô hình tồn tại cả hai khuyết tật, phương pháp ước lượng FEM với sai số chuẩn mạnh (Robust Standard Errors) được sử dụng để đảm bảo độ tin cậy của các hệ số hồi quy.

Nguồn dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ các tổ chức quốc tế uy tín trong giai đoạn 2015–2021:

• Dữ liệu tài chính toàn diện: Báo cáo Khảo sát Tiếp cận Tài chính (Financial Access Survey - FAS) của IMF.
• Dữ liệu kinh tế vĩ mô và công nghệ: World Development Indicators (WDI) của Ngân hàng Thế giới, Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), OECD, ILO và Vụ Dân số Liên Hợp Quốc.
• Dữ liệu thể chế: Worldwide Governance Indicators (WGI) của Ngân hàng Thế giới (Kaufmann et al.).

---

Nội dung chính theo từng chương

Mở đầu (Introduction)

Tác giả trình bày tổng quan về tầm quan trọng của tài chính toàn diện trong việc khơi thông nguồn vốn nhàn rỗi, hỗ trợ sản xuất kinh doanh, cải thiện an sinh xã hội và giảm thiểu bất bình đẳng. Chương này xác định rõ mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng, phạm vi nghiên cứu (176 quốc gia, 2015–2021), phương pháp luận và cấu trúc tổng thể của khóa luận.

Tổng quan nghiên cứu (Literature Review)

Chương 2 tổng hợp hai nhánh nghiên cứu chính trong y văn:

1. Các phương pháp đo lường tài chính toàn diện: Điểm lại các công trình xây dựng chỉ số đa chiều của Sarma (2008, 2012), Camara và Tuesta (2014), Demirguc-Kunt et al. (2012), Honohan (2008), Kim (2015), Park và Mercado (2015).
2. Mối quan hệ giữa tài chính toàn diện và tăng trưởng kinh tế: Phân tích các phát hiện thực nghiệm của Sharma (2016), Dahiya và Kumar (2020), Kim et al. (2018), Emara và El Said (2021), Huang et al. (2021), Nizam et al. (2021), Sethi và Acharya (2018), Ozili et al. (2023). Tác giả cũng chỉ ra khoảng trống nghiên cứu: cần có nghiên cứu cập nhật trên tập mẫu toàn cầu giai đoạn mới (2015–2021) có tính đến cú sốc Covid-19 và ứng dụng PCA kết hợp hồi quy bảng mạnh.

Khung lý thuyết và kinh nghiệm phát triển tài chính toàn diện tại một số quốc gia (The Theoretical Framework)

• Cơ chế tác động: Hệ thống hóa kênh truyền dẫn từ tài chính toàn diện đến tăng trưởng theo Sarma (2008): (i) Tăng tiếp cận tín dụng chi phí thấp giúp thúc đẩy sản xuất vi mô, tạo việc làm và nâng cao mức sống; (ii) Huy động tiền gửi và bảo hiểm giúp chuyển dịch tiết kiệm vào đầu tư dài hạn, giảm thiểu rủi ro thanh khoản.
• Thực trạng toàn cầu: Giai đoạn 2019–2021 ghi nhận sự sụt giảm nhẹ số lượng ATM và chi nhánh truyền thống do cắt giảm chi phí và giãn cách xã hội (máy ATM duy trì khoảng 23, chi nhánh ngân hàng khoảng 12 trên 100.000 dân trước khi giảm vào cuối năm 2021), trong khi số đại lý tiền di động tăng gần gấp đôi (từ 450 lên 880 đại lý/100.000 dân). Giá trị giao dịch tiền di động ở các nước thu nhập thấp tăng từ 40% lên 70% GDP; giao dịch ngân hàng điện tử ở các nước thu nhập trung bình và cao tăng từ 225% lên 324% GDP.
• Kinh nghiệm quốc tế:
  • Ấn Độ: Phát triển tài chính vi mô, lập Quỹ Tài chính Toàn diện và Quỹ Fintech Toàn diện, liên kết ngân hàng với các tổ chức phi chính phủ (NGO/SHG).
  • Malaysia: Hiện đại hóa hạ tầng thanh toán, phát triển kênh phân phối số, thành lập cơ quan bảo hiểm tiền gửi và thanh tra tài chính bảo vệ người gửi tiền nhỏ lẻ.
  • Brazil: Đi đầu về mô hình ngân hàng đại lý (correspondent banking) dưới sự giám sát của Ngân hàng Trung ương Brazil (CBB), cho phép cửa hàng bán lẻ, đại lý xổ số, bưu điện thực hiện giao dịch thay ngân hàng.
  • Tanzania: Xây dựng khung khổ pháp lý tài chính toàn diện chuẩn mực dựa trên nguyên tắc G20, AFI, IMF và WB, ưu tiên hạ tầng thanh toán điện tử.

Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu (Data and Research Methods / Research Model)

Trình bày chi tiết bảng mô tả 10 biến số trong mô hình hồi quy, quy chuẩn logarit tự nhiên để giảm sai lệch tỷ lệ. Mô tả quy trình phân tích thành phần chính (PCA) với các tiêu chí lựa chọn biến có Eigenvalue $\ge 1$ và giải thích quy trình kiểm định kinh tế lượng (kiểm định đa cộng tuyến VIF, Breusch-Pagan, Hausman, Modified Wald, Wooldridge).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận (Results and Discussion)

• Thống kê mô tả và tương quan: Tập mẫu 1.218 quan sát cân bằng. Kiểm định VIF cho thấy hệ số của tất cả các biến đều nhỏ hơn 10 (biến có VIF cao nhất là OSL với 7,76), khẳng định không có hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng.
• Kết quả PCA: Trích xuất thành phần chính thứ nhất có Eigenvalue = 5,000, giải thích được 72,86% tổng phương sai của các chỉ số tài chính toàn diện. Kiểm định KMO đạt 0,855 và kiểm định Bartlett có p-value = 0,000 (bậc tự do df = 21), xác nhận tính thích hợp của phân tích nhân tố. Biến số tài khoản tiền gửi tại ngân hàng thương mại trên 1.000 dân (BAS) đại diện cho khía cạnh thâm nhập được chọn làm biến đại diện chính.
• Kiểm định lựa chọn mô hình:
  • Kiểm định Breusch-Pagan: $\text{Chi}^2 = 430,0000$ ($p < 0,05$), bác bỏ POLS.
  • Kiểm định Hausman: $\text{Chi}^2 = 298,0000$ ($p \le 0,05$), chọn mô hình FEM thay vì REM.
  • Kiểm định Modified Wald và Wooldridge: $p = 0,0000 < 0,05$, xác nhận mô hình có phương sai thay đổi và tự tương quan. Do đó, tác giả sử dụng mô hình FEM với sai số chuẩn mạnh (Robust Standard Errors).

Kết luận và khuyến nghị (Conclusion)

Tổng hợp kết quả nghiên cứu, đưa ra 4 nhóm hàm ý chính sách về chuyển đổi số ngân hàng, giáo dục tài chính, mở rộng ngân hàng đại lý và ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời chỉ rõ các giới hạn cần được nghiên cứu tiếp.

---

Kết quả và đóng góp của nghiên cứu

Kết quả hồi quy thực nghiệm

Kết quả ước lượng mô hình Tác động cố định (FEM) với sai số chuẩn mạnh đối với 176 quốc gia trong giai đoạn 2015–2021 được tổng hợp trong bảng dưới đây:

Biến số	Ký hiệu	Tác động đến tăng trưởng (ECOG)	Ý nghĩa thống kê ($p < 0,01$)	Hệ số / Mức độ tác động cụ thể
Tài chính toàn diện (Số tài khoản NHTM)	$\text{BAS}$	Dương (+)	Có ý nghĩa	Tăng 1% giúp tăng trưởng kinh tế tăng 2,8%
Độ mở thương mại	$\text{OPE}$	Dương (+)	Có ý nghĩa	Tăng 1% giúp tăng trưởng kinh tế tăng 8,8%
Lực lượng lao động	$\text{LF}$	Dương (+)	Có ý nghĩa	Tác động tích cực (hệ số ước lượng dương, có ý nghĩa)
Người sử dụng Internet	$\text{IU}$	Dương (+)	Có ý nghĩa	Tác động tích cực (hệ số ước lượng 0,389)
Hiệu quả quản trị chính phủ	$\text{GEF}$	Dương (+)	Có ý nghĩa	Tăng 1% giúp tăng trưởng kinh tế tăng 11%
Chi tiêu chính phủ	$\text{GE}$	Âm (-)	Có ý nghĩa	Tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế
Tỷ lệ thất nghiệp	$\text{TU}$	Âm (-)	Có ý nghĩa	Tăng 1% thất nghiệp làm giảm tăng trưởng kinh tế
Tỷ lệ lạm phát	$\text{INF}$	Âm (-)	Có ý nghĩa	Tăng 1% lạm phát làm giảm tăng trưởng kinh tế 0,03%
Quy mô dân số	$\text{TP}$	Không	Không có ý nghĩa	Chưa tìm thấy bằng chứng thực nghiệm

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

Dựa trên kết quả thực nghiệm, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng số: Các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán cần mở rộng các giải pháp số, ví điện tử, tiền di động chi phí thấp, rút ngắn thời gian xử lý; đồng thời đơn giản hóa quy trình, thủ tục hành chính mở tài khoản nhằm tiếp cận nhóm dân cư nông thôn, vùng sâu vùng xa.
2. Nâng cao hiểu biết tài chính (Financial Literacy): Đẩy mạnh các chương trình giáo dục tài chính cộng đồng, tuyên truyền kiến thức và kỹ năng quản lý tài chính giúp người dân tự tin sử dụng dịch vụ tài chính chính thức một cách có trách nhiệm.
3. Mở rộng mạng lưới ngân hàng đại lý (Correspondent Banking): Triển khai mô hình hợp tác với các điểm bán lẻ, bưu điện nhằm xóa bỏ rào cản khoảng cách địa lý tại các khu vực chưa có chi nhánh ngân hàng.
4. Cải thiện hạ tầng thanh toán điện tử và ổn định vĩ mô: Nâng cấp hạ tầng thanh toán không dùng tiền mặt, tăng cường hợp tác quốc tế huy động nguồn lực tài chính vi mô, kết hợp chính sách giải quyết việc làm sau đại dịch, nâng cao năng lực dự báo vĩ mô của ngân hàng trung ương và kiểm soát chi tiêu công minh bạch.

Đóng góp của đề tài

• Đóng góp lý thuyết: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa các chiều cạnh tài chính toàn diện (tiếp cận, sẵn có, sử dụng) và tăng trưởng kinh tế; làm rõ vai trò điều tiết của các yếu tố thể chế và vĩ mô.
• Đóng góp thực nghiệm: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm trên mẫu diện rộng (176 quốc gia) trong giai đoạn biến động 2015–2021; ứng dụng quy trình phân tích thành phần chính (PCA) kết hợp hồi quy dữ liệu bảng hiệu chỉnh sai số chuẩn mạnh.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Tác giả đã chỉ ra các hạn chế cụ thể của đề tài và định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo:

• Về phân tầng mẫu nghiên cứu: Nghiên cứu chưa phân tích chuyên sâu tác động của tài chính toàn diện theo từng nhóm thu nhập cụ thể hoặc phân loại chi tiết giữa nhóm quốc gia phát triển và đang phát triển.
• Về các biến số phi kinh tế: Nghiên cứu chưa tích hợp các yếu tố đặc thù về văn hóa - xã hội, tỷ lệ mù chữ, mức độ bất bình đẳng giới và sự khác biệt về địa lý vùng miền vào mô hình định lượng.
• Về phương pháp kinh tế lượng: Tác giả đề xuất các nghiên cứu tiếp theo có thể ứng dụng phương pháp Ước lượng Men Momen Tổng quát dạng động (System GMM) nhằm kiểm soát và xử lý triệt để hiện tượng nội sinh (endogeneity) tiềm ẩn trong mô hình.

---

Giá trị tham khảo của khóa luận

• Đối tượng thụ hưởng:
  • Sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế phát triển, Kinh tế quốc tế.
  • Các nhà nghiên cứu quan tâm đến đo lường tài chính toàn diện và phân tích dữ liệu bảng kinh tế vĩ mô.
  • Các nhà hoạch định chính sách tại các cơ quan quản lý nhà nước về tài chính, tiền tệ và ngân hàng.
• Nội dung đáng tham khảo:
  • Phương pháp luận: Quy trình chi tiết ứng dụng phân tích thành phần chính (PCA) với kiểm định KMO và Bartlett để lượng hóa chỉ số tổng hợp từ dữ liệu FAS của IMF.
  • Quy trình xử lý dữ liệu bảng: Chuỗi kiểm định chuẩn mực kinh tế lượng (VIF, Breusch-Pagan, Hausman, Modified Wald, Wooldridge) và kỹ thuật ước lượng Robust Standard Errors trên phần mềm Stata.
  • Tài liệu kinh nghiệm quốc tế: Bài học thực tiễn từ 4 quốc gia điển hình (mô hình ngân hàng đại lý của Brazil, khuôn khổ nguyên tắc G20/AFI của Tanzania, các quỹ phát triển của Ấn Độ, và thể chế bảo vệ người gửi tiền của Malaysia).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Biến số nào được chọn làm đại diện chính cho tài chính toàn diện trong mô hình hồi quy và dựa trên cơ sở nào?

Tác giả sử dụng biến số tài khoản tiền gửi tại ngân hàng thương mại trên 1.000 người trưởng thành ($\text{BAS}$), đại diện cho chiều cạnh tiếp cận/thâm nhập. Biến này được lựa chọn sau khi thực hiện Phân tích Thành phần Chính (PCA) trên 7 chỉ báo tài chính; thành phần chính thứ nhất có hệ số Eigenvalue = 5,000 và giải thích được 72,86% tổng phương sai của các biến số tài chính toàn diện.

2. Kết quả các kiểm định lựa chọn mô hình kinh tế lượng trong khóa luận diễn ra như thế nào?

• Kiểm định Breusch-Pagan có giá trị $\text{Chi}^2 = 430,0000$ ($p < 0,05$), bác bỏ mô hình Pooled OLS do có sự khác biệt không gian giữa các quốc gia.
• Kiểm định Hausman có giá trị $\text{Chi}^2 = 298,0000$ ($p \le 0,05$), xác nhận mô hình Tác động cố định (FEM) phù hợp hơn mô hình Tác động ngẫu nhiên (REM).
• Kiểm định Modified Wald và Wooldridge đều cho $p = 0,0000 < 0,05$, cho thấy mô hình có hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan, dẫn đến việc lựa chọn mô hình FEM với sai số chuẩn mạnh (Robust Standard Errors).

3. Dữ liệu trong khóa luận phản ánh xu hướng dịch chuyển giữa tài chính truyền thống và tài chính số trong đại dịch Covid-19 như thế nào?

Số lượng chi nhánh ngân hàng và máy ATM trên 100.000 dân có xu hướng giảm vào nửa cuối năm 2021 do các ngân hàng cắt giảm chi phí vật lý. Ngược lại, tài chính kỹ thuật số bùng nổ: số đại lý tiền di động toàn cầu tăng gần gấp đôi (từ khoảng 450 lên 880 đại lý/100.000 dân); giá trị giao dịch tiền di động ở các nước thu nhập thấp tăng từ 40% lên 70% GDP; giá trị giao dịch ngân hàng điện tử ở các nước thu nhập trung bình và cao tăng từ 225% lên 324% GDP trong giai đoạn 2019–2021.

4. Mô hình ngân hàng đại lý (correspondent banking) của Brazil có cơ chế hoạt động ra sao theo tổng thuật của tác giả?

Mô hình ngân hàng đại lý tại Brazil được triển khai dưới sự giám sát chặt chẽ của Ngân hàng Trung ương Brazil (CBB), cho phép các điểm bán lẻ, đại lý xổ số và bưu điện thực hiện các giao dịch cơ bản thay mặt cho các tổ chức tài chính liên kết. Cơ chế này giúp xóa bỏ rào cản địa lý tại các khu vực không có chi nhánh ngân hàng, giúp hầu hết các thành phố tại Brazil tiếp cận được dịch vụ tài chính từ năm 2002.

5. Vì sao chi tiêu chính phủ (GE) và lạm phát (INF) lại ghi nhận tác động âm đến tăng trưởng kinh tế trong kết quả nghiên cứu?

• Đối với chi tiêu chính phủ ($\text{GE}$): Tác động tiêu cực được giải thích là do quy mô bộ máy chính phủ mở rộng và sự gia tăng chi tiêu vào các hoạt động phi chính phủ tạo ra sự phân bổ nguồn lực kém hiệu quả; đặc biệt trong đại dịch, chi tiêu buộc phải tập trung cục bộ vào y tế công cộng trong khi đầu tư công cho sản xuất, nông nghiệp bị đình trệ do đứt gãy chuỗi cung ứng.
• Đối với lạm phát ($\text{INF}$): Khi lạm phát tăng 1%, tăng trưởng giảm 0,03% do bất ổn kinh tế vĩ mô gây rủi ro cho hệ thống ngân hàng và làm suy giảm hiệu quả phân bổ vốn đầu tư xã hội.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Thanh Bình đã cung cấp một nghiên cứu thực nghiệm định lượng toàn diện về tác động của tài chính toàn diện đến tăng trưởng kinh tế trên tập mẫu 176 quốc gia giai đoạn 2015–2021. Bằng việc ứng dụng phương pháp phân tích thành phần chính (PCA) kết hợp mô hình hồi quy tác động cố định với sai số chuẩn mạnh (FEM Robust), nghiên cứu chứng minh rằng việc mở rộng tiếp cận tài chính, tăng cường độ mở thương mại, phát triển người dùng Internet và nâng cao hiệu quả quản trị chính phủ là những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Ngược lại, thất nghiệp, lạm phát và chi tiêu công kém hiệu quả tạo ra tác động tiêu cực đến tăng trưởng. Các phát hiện này tạo tiền đề thực tiễn vững chắc cho các khuyến nghị chính sách về đẩy mạnh chuyển đổi số ngành ngân hàng, mở rộng mô hình ngân hàng đại lý và nâng cao hiểu biết tài chính cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HANOI NATIONAL UNIVERSIT UNIVERSITY OF ECONOMICS AND BUSINESS FACULTY OF FINANCE AND BANKING GRADUATION THESIS TOPIC THE IMPACT OF FINANCIAL INCLUSION ON ECONOMIC GROWTH: INTERNATIONAL EXPERIENCE Hanoi - 2023 HANOI NATIONAL UNIVERSITY UNIVERSITY OF ECONOMICS AND BUSINESS FACULTY OF FINANCE AND BANKING GRADUATION THESIS TOPIC THE IMPACT OF FINANCIAL INCLUSION ON ECONOMIC GROWTH: INTERNATIONAL EXPERIENCE Teacher Instructor Ph.D Luu Ngoc Hiep Student name Pham Thanh Binh - 19050621 Class QH 2019-E TCNH CLC 4 Program High-quality Hanoi - 2023 DECLARATION I hereby declare that my graduation thesis “The impact offinancial inclusion on economic growth: International experience’ is the product of my own research. In the references section of the thesis, the use of references are clearly mentioned. The information and finding results provided in the graduation thesis are accurate. If| am wrong, I will take full responsibility and abide by all the rules of the subject and the university.

Signature of teacher instructor Signature of student ACKNOWLEDGEMENTS First of all, I would like to express my deep gratitude to the teachers and instructors at the University of Economics and Business - VNU, especially the instructor Ph. Luu Ngoc Hiep has wholeheartedly helped me to complete the graduation thesis. I would also want to express my deep gratitude to the professors at the Faculty of Finance and Banking - UEB for providing me with valuable information so that I can complete the thesis. My graduation thesis still has some errors and weaknesses due to limited knowledge and reasoning ability; however, I hope that the feedback and contributions of teachers will help my thesis be more completed.

Best regards, TABLE OF CONTENTS IIk⁄ð09)33(00/. 1 LIST OF TABLES 1177. Hàn Hà Hà Hà HH TH HH TH HA TH1110110 101111. HH HH HH HH1 11T EETEREEEEEkrretrkee 4 2.

Comprehensive financial meaSur€rmeTn(. The relationship between financial inclusion and economic growth. Other factors affecting ECONOMIC ØTOWÌh. ResearCh BaD vssssessssessseesssteesstensssecsueessueasssesssseesssessaseessseesasensuessueessneessueessuessasensaneesaneesaessanensunassesenaes 12 3.

The theoretical framework. The concept of financial incÏUSiOI. The role of financial incÏuSÏOT. Current status and experience of financial inclusion development in some COUNTIES.

Current status of financial incÌÏUSÏOI. Some countries’ experience of financial inclusion development. Data and research vwariabÌ@S.--------«-+-+++xx++kkt+ketrrrttrkttkrtkrtrrtirririrririirrrrrrirrrei 20 4. Research model and sample Selection.

Results and GisCussion. «HH HH HH HH HH HH1 HH g1 trệt 26 5.-- -- 5< S+stéct+ HH HH1. Variance Inflation Factor (VIF). 37 LIST OF FIGURES Figure 2.

The analytical framework between financial inclusion and economic growth. Number of access points per 100,000 adults. The increase in digital financial services compared to pre-pandemic levels. The use of traditional financial services in 2021.---«-cccseersrerrrerrree 18 LIST OF TABLES Table 4.

Variables description in the research model. Variance Inflation FCẨOF. Total variance explained uu. Suitability's examination of principal component analÌySis.

Model selection test F@SuÌÏfS. Estimated result with robust stamdard ©rTOF.Introduction With the global banking and financial system's development, people's access to financial products and services has increased significantly. Financial inclusion or the use of formal financial services can be seen as the Key to the sustainable development and growth of a country in which all sectors of society have the opportunity to access financial services at an affordable cost (Dahiya et al., 2020) With the access and use of financial services such as deposits or insurance, a large amount of capital will be mobilized in the financial market, thereby increasing production output and the numberof jobs, contributing to the improvement of life quality and income distribution (Claessens et al., 2007; Demirguc-Kunt et al. In addition, many documents also show a close relationship between financial inclusion and economic growth when it is also considered one of the main pillars in the goal of poverty reduction and income inequality alleviation, financial stability and sustainable development (Kim, 2015; Neaime et al., 2018; Erlando et al., 2020; Sharma et al.

As one of the national policy goals and the broader topic discussed in most international agendas, financial inclusion has been attracting much attention from policymakers, financial institutions and governments (Sharma et al. Expressly, in the 2010 global development agenda with a vision for 2025, G20 leaders agreed on financial inclusion as one of the nine main pillars (GPFI, 2011; Le et al., 2019; Erlando et al. In addition, in the 2020 Global Financial Access initiative, the World Bank Group and the International Finance Corporation (IFC), with targeted interventions, confirmed their commitment to providing financial access for up to 1 billion adults. Besides, a separate forum geared towards developing countries, especially the ASEAN region, was discussed in the Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) forum to provide financial access opportunities for small businesses and low-income households (Van et al.

According to a report from the Global Findex Database 2021, nearly 76% of the world's adults have accounts with banks or any other credit, microfinance and mobile money service providers, of which this figure for developing economies is 71%. On the other hand, despite the specific effects of the Covid-19 pandemic, especially restrictions on social distancing, access to financial services in the market is still quite efficient with a strong boom of digital payments. Specifically, before the epidemic, 18% ofadults paid bills directly from their accounts, and during the outbreak period, 80 million people in India participated in online payments; China is 100 million people or 11% and 20% for developing economies (FAS, 2021). Also, according to survey data from the IMF, for low- middle-income economies, two indicators of financial inclusion are the number of commercial banks and the number of ATMs per 100,000 adults in the United Nations Sustainable Development Goals (SDGs) are relatively stable along with an increase in the number of deposit accounts, loans or outstanding loans in the period from 2019 to the first half of 2021.

These figures show the strong participation of national governments in vigorously implementing policies to support individuals and businesses for the goal of economic development in general. Many countries have adopted various income measures to provide a financial safety net for vulnerable households and businesses, such as loan assistance or cash subsidies via bank accounts. Although the overall financial inclusion situation in countries has improved significantly, according to the latest World Bank estimates, half of the world's adult population is still unbanked at a formal financial institution (Sharma et al. Most unbanked people belong to the poor, marginalized and vulnerable groups, including women (Cabeza-Garcia et al., 2019; Espinosa-Vega et al.

Some common barriers include distance, affordability, lack of required documentation and lack of trust in the formal financial system (Camara et al., 2014; Park et al., 2015; Pomeroy et al., 2020; Demirguc-Kunt et al. Therefore, within the new context, especially under the influence of the Covid-19 epidemic, it is worthwhile to continue studying financial inclusion in an integrated manner while considering its impact on the economy (Emara et al., 2021; Chen et al. Financial inclusion is a top concern in many countries. Equally improving access to finance for all individuals has always been a driving force to enhance stability and sustainable economic development.

Therefore, the purpose of this research is to examine the impact of financial inclusion on economic growth at the international level from 2015 to 2021. Besides, the article also examines the impact of economic and institutional factors on economic growth. At the same time, a composite indicator of financial inclusion will be constructed to assess the aggregate impact of financial inclusion on economic growth. To achieve the research objective, the study will answer two main research questions: (i) What is the impact of financial inclusion and other factors on economic growth? (ii) What should countries do to maintain and realize their growth goals better by improving the above-influencing factors? To measure the effects of financial inclusion and other factors on economic growth, the study collects data on financial inclusion indicators from the International Monetary Fund (IMF)'s Financial Access Survey Report (FAS) and other economic and institutional factors from the World Development Indicators and the Worldwide Governance Indicators database from 2015 to 2021 for 176 countries.

Overall, the study found that greater financial inclusion, a sufficient level of the labor force, high trade openness, more Internet users, and higher government efficiency are associated with greater economic growth. In contrast, government spending, unemployment rate and inflation level have the opposite effect. In addition, the study has yet to find empirical evidence for the impact of the total population on economic growth. Based on inheriting previous studies, this study presents contributions on some of the following aspects.

Firstly, certain theoretical contributions are related to financial inclusion and its relationship to economic growth. Besides, identify economic and institutional factors and their extent to economic growth. Secondly, the study will supplement empirical research findings on the impact of financial inclusion and other factors on economic growth. Finally, from the research results, some solutions are proposed to help improve people's access to finance at the international level to enhance stability and sustainable economic growth.

The structure of the rest of the research will be as follows. In Section 2, the related literature is discussed. Section 3 presents the theoretical frameworkof financial inclusion. The research data and model specification will be proposed in Section 4.

Section 5 presents empirical results and Section 6 is the conclusion. Literature review In the field of financial inclusion, two main directions of research are usually focused on. The first one reflects different financial inclusion definitions from various studies integrating several aspects such as availability, usage, access or barriers. Efforts to develop a financial inclusion index (IFI) can come from different perspectives, such as multidimensional indexes (Sarma, 2008; Sarma, 2012; Camara et al., 2014; Kim, 2015), financial access index (Honohan, 2008) or composite index (Demirguc-Kunt et al.

In particular, the Financial Accessibility Survey (FAS) from the IMF and the Financial Global Findex (FGF) from the World Bank are the two primary data sources. In the second direction, based on the developed financial inclusion index, another series of empirical studies focus on the analysis of factors affecting financial inclusion (Sarma, 2012; Camara et al., 2014; Park et al., 2015) and the link between financial inclusion, economic growth or income inequality at the household, corporate and national levels (Marcelin et al., 2022; Emara et al., 2021; Kim et al., 2018; Hu et al., 2021; Nizam et al., 2021; Pomeroy et al., 2020; Feghali et al. Comprehensive financial measurement Scholars have combined various aspects of financial inclusion into a single index in the first series of theoretical and empirical studies. A good measure of financial inclusion should include three criteria: simplicity of calculation, ability to combine multiple dimensions and comparability across countries (Kempson et al.

Sarma (2008) built a comprehensive financial index using a series of indicators related to the banking sector, such as availability, bank penetration and usage. These indices are developed based on the normalized inverse Euclidean distance and calculated for a particular country in a year. According to the author, this method is convenient for building an index satisfying the necessary and straightforward mathematical properties. Sarma (2012) revised, updated and used the index to examine its correlation with economic development.

Inheriting Sarma (2008), Kim (2015) used three dimensions of use, availability and penetration with equal weight. Park et al. (2015) also established the same multidimensional index as Sarma (2008) and instead of a specific year, a seven-year average was used. Thus, although the applied dimensions may vary between studies, the research framework and the calculation method of Sarma (2008, 2012) have received significant attention from scholars in the construction of financial indicators.

Providing a multi-dimensional financial inclusion index for 82 countries, Camara et al. (2014) developed financial inclusion across three dimensions: usage, barriers and access. In terms of usage further divided into three indicators: (i) have a savings account, (ii) own at least one financial product, and (iii) have a new loan with a formal financial institution. The second aspect of barriers refers to the obstacles that prevent individuals from accessing formal financial services and it consists of four indicators: affordability, distance, trust and documentation requirements.