CHƯƠNG 1: NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN CO BẢN VE PHÁP LUẬT THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP KINH DOANH DỊCH VỤ KHÁM CHỮA BỆNH 1. Doanh nghiệp KDDV khám chữa bệnh va dich vụ khám chữa bệnh 1. Bản chất của doanh nghiệp KDDV khám chữa bệnh Một trong những mục tiêu cải cách lớn mà Đảng và Nhà nước ta đặt ra đó chính là chuyên một phần chức năng quản lý xã hội của Chính phủ sang cho các chủ thé khác trong xã hội. Trước đây, khi nền kinh tế chưa có sự phát triển mạnh thì Nhà nước nắm quyền quản lý xã hội, cung cấp các dịch vụ xã hội với mục đích chăm lo sức khỏe cho nhân dân.
Nhưng theo quá trình phát triển, dịch vụ khám, chữa bệnh của Nhà nước không đủ sức đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công dân nên dịch vụ khám, chữa bệnh của doanh nghiệp đã xuất hiện nhằm hỗ trợ, phát triển ngành y tế ngày càng lớn mạnh và có sự tiếp cận mạnh mẽ hơn đối với mỗi người dan. Đồng thời với sự phát triển đó, Nhà nước tìm cách sử dụng tối đa cơ chế thị trường trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh. Phần lớn dịch vụ khám chữa bệnh được xã hội tiễn hành thực hiện bởi các doanh nghiệp, Nhà nước không nhất thiết phải là người trực tiếp cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh. Tức là Nhà nước chỉ cần thể hiện rõ vai trò của mình trong quá trình quản lý việc cung cấp các dịch vụ khám chữa bệnh bằng các quy định pháp luật, đảm bảo được các chính sách phát triển y tế đề ra được thực hiện bởi các doanh nghiệp, mang tính hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực xã hội.
Khi đó, “lợi ích kép” được coi là tiêu chuẩn mà Nhà nước và các doanh nghiệp vươn “bàn tay lớn” ra để đạt được. Nhà nước giảm được một phần gánh nặng, tập trung hơn vào công tác quản lý vĩ mô của lĩnh vực y tế, còn các doanh nghiệp KDDV khám chữa bệnh có cơ hội lớn trong việc đầu tư và cạnh tranh phát triển. Càng nhiều doanh nghiệp tham gia cạnh tranh thì chất lượng của dịch vụ càng trở nên rẻ hơn, tốt hơn nhưng vẫn đảm bảo chỉ phí giữ ở mức độ ồn định theo mức giá mà Nhà nước quy định nhằm giữ vững sự ổn định cũng như tạo dựng được niềm tin từ các doanh nghiệp được Nhà nước tạo cơ hội KDDV khám chữa bệnh. Bản chất của các doanh nghiệp KDDV khám chữa bệnh được thé hién nhu sau: Thứ nhất, khi Nha nước chuyển giao dịch vu khám chữa bệnh đã tao ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh.
Các doanh nghiệp có cơ hội phát triển, thể hiện rõ vị trí, vai trò của mình thông qua việc cung cấp các dich vu chất lượng. Dé tồn tại lâu dài và phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần phải có sự điều chỉnh thích hợp với xu thế hiện đại cũng như đáp ứng được nhu cầu cao của người dân. Không ngừng cập nhật, bố sung thông tin, kiến thức dé đưa ra những dịch vụ chất lượng tốt nhất. Thứ hai, quá trình Nhà nước chuyên giao dịch vụ đã tạo ra nhiều cơ hội tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh của người dân.
Nhà nước đã đạt được một số thành tựu nhất định trong việc triển khai dịch vụ khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân. Tuy nhiên, khi chuyền giao công việc này cho các doanh nghiệp thì sẽ cải thiện được tốc độ, chất lượng làm việc, mức độ nhiệt tình nhằm tạo sự thuận lợi cho người thụ hưởng dịch vụ có thể lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh phù hợp với tình hình sức khỏe và mức thu nhập của cá nhân. Thứ ba, các cơ sở khám chữa bệnh xuất hiện ngày càng nhiều làm giảm thiểu sự phân hoá giàu nghèo, tạo ra sự công bằng tương đối trong việc sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh của người dân. Điều này có nghĩa là những ai có nhu cầu sử dụng dịch vụ nhiều hon thì phải chi trả mức chi phí cao hơn so với những người sử dụng dịch vụ với tần suất ít.
Ngoài ra, những người thuộc diện khó khăn, nghèo đói hoặc là đối tượng chính sách cũng được sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh theo những ưu đãi và hỗ trợ của các doanh nghiệp theo quy định mà Nhà nước đặt ra nhằm đảm bảo công bang xã hội, giảm bớt sự chênh lệch giữa người giàu và người nghéo. Khái niệm dich vụ khám chữa bệnh Dich vụ khám bệnh, chữa bệnh là một loại dich vụ. Dé hiểu rõ dịch vụ khám bệnh chữa bệnh trước hết ta cần làm rõ khái niệm dịch vụ. Dịch vụ nói chung, hay dịch vụ khám chữa bệnh nói riêng là kết quả đầu ra của một quá trình hay một hoạt a https://www.vn/web/guest/kinh-te/-/2018/824359/xa-hoi-hoa-dich-vu-cong-tiep-can- duoi-goc-do-so-huu.
Tuy nhiên, do tính chất vô hình của nó nên dịch vụ được định nghĩa là kết quả của một quá trình hay một hoạt động nào đó nhưng không thé nhìn thấy được, không đo được và không đếm được. Trên thực tế, dịch vụ là một khái niệm phô biên nên có rât nhiêu cách định nghĩa khác nhau. Theo Từ điển Tiếng Việt, “Dịch vụ là công việc phục vụ trực tiếp cho những nhu cầu nhất định của số đông, có tô chức và được trả công.”3 Định nghĩa về dịch vụ trong kinh tế học được hiểu là những thứ tương tự như hàng hoá nhưng phi vật chất. Theo quan điểm kinh tế học bản chất của dịch vụ là sự tự cung ứng dé đáp ứng nhu cầu như dịch vụ du lịch, thời trang, chăm sóc sức khỏe.
và mang lại lợi nhuận. Nhà kinh tế Philip Kotler cho rằng, “Dịch vụ là mọi hành động và kết quả mà một bên có thể cung cấp cho bên kia và chủ yếu là vô hình và không dẫn đến quyền sở hữu một cái gì đó. San phâm của nó có thé có hay không gan liền với sản pham vật chât.”4 Tóm lại, có nhiều khái niệm về dịch vụ được phát biểu dưới những góc độ khác nhau nhưng nhìn chung “Dich vụ là hoạt động có chủ dich nhằm đáp ứng nhu cẩu nào đó của con người. Đặc điểm của dịch vụ là không ton tại ở dạng sản phẩm cụ thé mang tính hữu hình như hàng hoá nhưng nó phục vụ trực tiếp nhu cầu nhất định của xã hội.
” Luật Khám chữa bệnh 2023 cũng chưa đưa ra được định nghĩa về dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh mà chỉ nêu nội hàm của khái niệm khám bệnh, chữa bệnh. Việc tìm hiểu, làm rõ bản chất khái niệm cung ứng dịch vụ y tế dựa trên quy định về cung ứng dịch vụ theo Luật Thương mại. Bên cung ứng dịch có nghĩa vụ thực hiện dịch vụ cho một bên khác và nhận thanh toán. Bên sử dụng vụ được gọi là khách hàng sẽ có nghĩa vụ thanh toán cho bên cung ứng dịch vụ và sử dụng dịch vụ theo thoả thuận.” Như vậy, dịch vụ khám chữa bệnh vừa mang tính thương mại vừa mang tính dịch vụ công bởi vì dịch vụ này xuât hiện vừa mang lại giá trị kinh tê cũng như đảm 3 Viện ngôn ngữ học (2012), Tir điền Tiếng Việt, Nxb.
Từ điển Bách khoa, Hà Nội, tr. * Philip Kotler (2007) , Kotler bàn về tiếp thị, Nxb. Hồ Chi Minh, tr. > Khoản 9, Điêu 3 Luật Thương mại 2005 (sửa đôi bô sung 2017, 2019).
bảo được nhu cau của từng cá nhân cụ thé nên khó xác định được chất lượng, cũng như giá cả và kết quả. Dịch vụ khám chữa bệnh còn thé hiện sự bất cân xứng về thông tin giữa bên cung ứng dịch vụ và bên sử dụng dịch, có sự can thiệp sâu của Nhà nước trong điều tiết và quản lý dịch vụ khám, chữa bệnh của các cơ sở y tế được thành lập. Khám bệnh là việc người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh sử dụng kiến thức, phương pháp, kỹ thuật chuyên môn dé đánh giá tình trang sức khỏe, nguy cơ đối với sức khỏe và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người bệnh." Khám bệnh được hiểu là việc Bác sĩ, Y sĩ, Lương Y Quốc gia hỏi bệnh, khai thác tiền sử bệnh, thăm khám thực thể, khi cần thiết thì chỉ định làm các thủ thuật xét nghiệm cận lâm sàng, X-quang, thăm dò chức năng như điện tim, siêu âm, điện não đồ và các chân đoán cận lâm sàng khác. Chữa bệnh là việc người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh sử dụng kiến thức, phương pháp, kỹ thuật chuyên môn để giải quyết tình trạng bệnh, ngăn ngừa sự xuất hiện, tiến triển của bệnh hoặc đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người bệnh trên cơ sở kết quả khám bệnh.” Theo đó, việc chữa bệnh là của các cử nhân điều dưỡng, y tá trung cấp, điều dưỡng sơ học, cử nhân hộ sinh, hộ sinh trung học, những người thực hiện y lệnh của Bác sĩ, Y sĩ, Lương Y quốc gia.
Dịch vụ khám chữa bệnh là kết quả mang lại nhờ các hoạt động tương tác giữa người cung cấp dịch vụ và khách hang dé đáp ứng nhu cầu về sức khoẻ như phòng bệnh, khám bệnh, chân đoán và đưa ra phương pháp điều trị thích hợp nhằm nâng cao sức khoẻ. Trong lĩnh vực y tế, cơ chế thị trường không thê vận hành một cách hiệu quả. Trong thị trường y tế luôn tồn tại các yêu tố “that bai thị trường”, bởi vì “Thị trường y tế không phải là thị trường tự đo. Đối với thị trường tự do, giá của một mặt hàng được xác định dựa trên sự thỏa thuận tự nguyện giữa người mua và người bán.” Dịch vụ khám chữa chữa bệnh cũng vậy, nó là một ngành dịch vụ có điều kiện, tức là có sự hạn chế nhất định đối với sự gia nhập thị trường và trong quá trình kinh doanh của các cơ sở dịch vụ khám chữa bệnh.
Muốn cung ứng dịch vụ 5 Khoản 1, Điều 2 Luật Khám, chữa bệnh 2023. 7 Khoản 2, Điêu 2 Luật Khám chữa bệnh 2023. 10 khám chữa bệnh cần được cấp giấy phép hành nghề và cần đảm bảo những điều kiện bắt buộc dé được phép kinh doanh. Do tính chất đặc thù của dịch vụ khám chữa bệnh và thị trường dịch vụ khám chữa bệnh, Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và cung ứng đối với các dịch vụ khám chữa bệnh công và dịch vụ khám chữa bệnh tư.
Đồng thời, với sự tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển các loại hình dịch vụ khám chữa bệnh tư thì vai trò quản lý của Nhà nước rất cần thiết trong việc kiểm soát, giá cả và chất lượng dịch vụ, tăng cường thông tin, thâm định điều kiện hành nghề. Công cụ hữu hiệu nhất trong kiểm soát giá cả và dịch vụ cung ứng chính là phương thức chỉ trả phù hợp.