Chương 1. NHUNG VAN DE CHUNG VE BAO LỰC GIA ĐÌNH VA KY NANG TU VẤN PHÁP LUAT CHO NAN NHÂN CUA BAO LUC GIÁ ĐÌNH 111. Những vấn đề chung về bao lực gia đình. Khái niệm bạo lực gia đình.
Bao lực là một hiện tượng phổ biến va phức tap trong đời sống xã hội. Hanh vi bao lực được hiểu là cách ứng xử đưới dạng hành động hoặc không hành động của một người hoặc một nhóm người nhằm gây ra hoặc có khả năng gây ra những tin hai về thể chat, tinh than, kinh tế cho người khác hoặc nhóm người khác dù với bất cứ mục đích nào. Bao lực được thể hiện dưới nhiễu hình thức như. bao lực giới, bao lực gia đính, bao lực học đường, bao lực cách mang.
Va mỗi khía cạnh, chuyên môn lại có một định nghĩa khác nhau vé hành vi bao lực. Bao lực gia định là một hiện tượng xã hội đang tổn tại một cách phổ biển và có xu hướng ngày cảng tăng, Vi vay, bạo lực gia đính ngày cảng trở thảnh dé tai được các nha nghiên cửu, các nha khoa học quan tâm. Ở mỗi góc đô nghiên cứu, hành vi bạo lực gia đính được éu theo nhimg cach sau: Thien , đưới góc đô xã hội: Theo quan niêm của dai da số người dân, ‘bao lực gia đính chỉ bao gồm những hanh vi có sử đụng vũ lực lam tổn hại đến thân thé, sức khöe của nạn nhân thì mới được coi la bạo lực gia đính. Quan niệm về bao lực gia đính như trên còn nhiễu hạn chễ.
Bởi vì, cần hiểu ‘bao lực gia đính là một dạng thức của bao lực xã hội. Như vay, cần phải hiểu bạo lực gia đính theo một ngiĩa rộng hơn như sau: bạo lực gia đình la bắt kỷ ‘hanh vi nao trong môi quan hệ mật thiết (vợ chẳng, đã timg la vợ chồng, bổ. ‘me chẳng và vợ, con, anh chi em, bồ me và con sau khi tai hôn, họ hang sống trong cũng một nha), có khả năng gây ra hoặc de doa gây ra những tin hai "Đinh Thị Hồng Minh G00), 'Một số vẫn đồ hấp ý v bo bự gin đồn ở Vệt Naa” bản vin đục cổ mật "học, Ting đi học Ent Hà Nội 6 nhất định vẻ thé chất, tỉnh thân, kinh tá, tước đoạt hoặc han chế quyển tự do của những người trong mỗi quan hệ đó? Thứ hai, đưới góc đô pháp luật. Bao lực gia đình được quy định trong, một số văn bản pháp luật quốc tếtiêu biểu sau: ~ Theo Luật mẫu về bạo lực gia đỉnh của Ủy ban nhân quyển của Liên.
hợp quốc ngày 02/02/1996: “Bao lực gia đình là hành vi lam đăng thé chất tinh thân, tinh duc dua trên cơ sở giới đối với một thành viên, một người phụ nit trong gia đình, từ hành vi đảnh đập đơn giãn dẫn gay thương tích năng bắt cóc, de doa dọa dẫm, cưỡng bức, quay rối. lăng nime bằng lời nói, đừng. vil lực để vào nhà trái pháp luật. phông héa hủy hoại tài sẵn, bao lực tinh duc, hiép dâm trong hôn nhân, bao iực liền quan đến thách cưới hoặc của hôi ôn,.”? - Theo Luật Bao vệ chống bao lực gia đính 2005 của Bun-ga-ri thi bao lực gia định 1a bat kỳ hành vi bao lực về thể chat, tinh thần hay tình duc nao, kể cả những hành wi trên trong giai đoạn chưa đạt, cũng như việc ap đất han chế tự do va sự riêng ty cả nhân, nhằm vao các cả nhân hay đã có quan hệ gia dinh hoặc ho hàng sống chung như vợ chồng hoặc sống chung trong một nhà - Trong khi đó, bao lực gia đình theo pháp luật Việt Nam được quy định cu thé tại khoăn 1 Điều 2 Luật Phong, chống bao lực gia đình 2022 như sau: “là hành vi cỗ ý của thành viên gia đình gay tốn hại hoặc có khả năng.
gây tốn hại Š thé chất, tinh thân, tình duc, kinh tế đối với thành viên khác rong gia anh Như vậy, bao lực gia đình lả hành vi sử dụng vũ lực hoặc de doa sử. dụng vũ lực của một hoặc nhiều người đối với một hoặc nhiễu người khác có a Tủ May Lh 2019), ớt số vẫn độ phápbuon gi vo vì chẳng, Dục trng tình Bà Giảng vì pháp hạn đế”, ân vin tac s hậthọc (Đgh hướng ing img), Ting dư học Luật Hà Nội, eu. > NgggỄn My Tn Ne C019), “Bao be gh dit weak an. Một sổ vẫn đề ý hận ì tg tấn”, dn văn thạc hậthọc, Tường đi học Lait Hà Nội z8 quan hệ huyết thống, hôn nhân hoặc nuôi đưỡng gây ra hoặc đe doa gay ra những tổn hai vé thé chất, tinh thần, tỉnh dục hoặc kinh tế cho những người đó.
Các hình thức của bao Ine gia đình và hậu quả của chúng Các hành vi được xem là bạo lực gia đình được quy định theo kiểu liệt kê tại Điển 3 Luét Phòng, chống bao lực gia đính năm 2022. Dựa vào các ‘hanh vi được quy định trong diéu luật, ta có thé chia các hành vi bạo lực gia inh thành các nhóm sau: 1: 1. Bao lực thé chat Bao lực thé chất có thé coi là hình thức phổ biển nhật mỗi khi người ta hình dung về bạo lực gia đính Theo Luật mẫu Liên hợp quốc, bạo lực thé chất 1a bao gồm bat ky hành vi bao lực nào gây ra thương tích về mat thé chất hoặc tin thương thân thé ở bat ky mức độ nao. Theo Ủy ban Liên hợp quốc về Quyên trẻ em (CRC), bạo lực thé chất được định nghĩa là: “Bat cứ hình thức bao lực nào được sử chang nhằm gập ra cảm giác dem hay khó chu, cho dit là ni".
Bên cạnh đó, dựa trên tai liệu của Viên Khoa học x hội, bao lực thé chất được coi là “hành vi cưỡng bức thân thể, đánh đập nhằm gây thương tích cho nạn nhân hoặc hạn chế nhu cầu thiết y: như ăn, uéng, ngũ” ‘Nhu vậy, bạo lực gia đính về mặt thé chất la hảnh vi xâm hại trực tiếp đến tính mang, sức khöe của thành viền trong gia đình dưới bat kỹ hình thức ảo. Hành vi bạo lực thân thể được thực hiên dưới nhiều hình thức khác nhau, cot dén một sé hảnh vi sau: đánh, gây thương tích ở những khu vực khó phat hiện, x6 đẩy, xiét, bóp cổ, giât, kéo, lắc mạnh, giật tóc, tát, cn; ném đỏ. vật vào nạn nhân, đảnh, đá vào vùng bụng của người vơ gây séy thai, sử dung phương tiện có sẵn trong nhà để tân công nạn nhân; gây thương tích năng và không cho nạn nhân chữa tri, hủy hoại hoặc lam biển dạng hình thể, giết Những hanh vi nay có thé gây đau đớn vẻ mặt thé xác ở nhiều mức độ khác nhau, thậm chí dẫn đến tử vong. Chính vì mức độ nghiêm trọng ma nó gây ra, “Tima singin: Cam đức bạo ie thân tt en wong gi db vì tường học ‘hanh vi bao lực gia đình về mặt thể chất la một hinh thức rất nguy hiểm, dé nhận biết va dé xác định hậu quả cu thể.
Bao lực tâm ly/tinh than Một trong những hình thức tiép theo của bao lực gia đính là bạo lực tinh thin hay còn được gọi lé bao lực tâm lý hoặc bao lực tinh cảm Theo tuyên bổ của WHO (2003), bạo lực tâm lý được sác định bằng những hảnh đông hoặc de doa hành đông như chit bei, kiểm soát, hãm doa, làm nhục va de doa nạn nhân. Té chức UNODC cho rằng bao lực tinh than là hành vi cổ ý làm tổn. thương tâm lý tỉnh thén của người khác va cham ngưỡng bao lực, bao gém: sử dụng lời lế lăng ma, chit ria, de doa hoặc các hành vi vi phạm khác, kiểm soát và ngăn cấm phu nữ tham gia vào các hoạt đông xã hội hoặc các hoạt đông kinh doanh lao động khác. Theo Điền 3 Luật Phòng, chồng bao lực gia đính 2022 của Việt Nam có liệt ké các hành vi bao lực tâm lý, tinh thén như.
Lăng ma, chỉ chiết hoặc hành vi có ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm, Bỏ mặc, không quan tâm, không nuôi dưỡng, cham sóc thành viên gia đình, Ky thị, phân biết đối xử vẻ hình thể, giới, giới tính, năng lực của thành viên gia đánh; Ngăn cân thánh viên gia định gặp gổ người thân, có quan hệ zã hồi hop pháp, lành mạnh hoặc hảnh vi khác nhằm cô lập, gây áp lực thường xuyên vẻ tâm lý. Nhu vay, bao lực gia đình về mặt tinh thân hướng vào việc làm thương tâm lý, lòng tự trong va cảm giác an toản của thành viên trong gia đính. Khác với bao lực thé chat, bạo lực tinh thân không gây ra những tổn hại vet c của nan nhân. Thêm vảo đó, người thực hiện hảnh vi bạo lực không sit dung các công cu mang tính vat chất ma sử dung lời nói, cử chỉ, thai đồ khiến nan nhân trai nghiêm những cảm giác tiêu cực vé mặt tâm lý Š ˆHà T Thủy C020)“Bao ae th thn wong các gia độn iin chức ngiễn cia trường hợp tụi mốt số dom.
Xi sưnghập cổng lp ti Hà NGI, Tap hú âm hac số 09 259, ⁄3030,. Bạo lực tỉnh dục Việc thửa nhận bao lực tỉnh duc có phải là hình thức bạo lực độc lập hay không cũng còn nhiêu ý kiến trải ngược nhau. Tuy nhiên, do mức độ nghiêm trong cũng như tinh nhân văn, pháp luật vẫn dé cập hành vi nảy, trên cả bình diện luật quốc tế và luật quốc gia, coi đó là một dang cia bao lực Theo tổ chức Y tế Thể giới (WHO), bạo lực tình đục được hiểu la: “ at 3ÿ hành vi tình đục nào, bat cit ath uc hiện hành vi bao lực tình due nào, bắt cứ bình luận hoặc thúc Ady không mong mudn về tinh duc, hoặc bắt cử hành động buôn bán, chuyén ch một người nhằm cưỡng bức người đó quan “hệ tình duc, gây ra bởi bắt cứ ai có hay không có mỗi quan hệ thân thiết với nan nhân trong bất iit bỗi cảnh nào, bao gôm cả gia đình và nơi lầm việc ””. Qua định nghĩa chung vé bao lực tỉnh duc trên, có thé thấy bao lực gia đình về mặt tinh dục là bat kỹ hành động, lời nói, ý định nhằm cưỡng ép nạn nhân (là thành viên gia đình) quan hệ tỉnh dục Bao lực gia đính về mất tinh dục được thực hiện dưới nhiễu dạng như.
hiếp dâm, cưỡng đâm, giầu câu với trẻ em, quay rối tình đục, cưỡng ép trinh ign khiêu dâm, cưỡng ép xem sảch bao, phim, ảnh khiêu dâm, cưỡng ép sinh con. Nhìn chung, nạn nhân của bất kỹ hành vi bao lực gia đỉnh vé tinh dục thường là phụ nữ vả trẻ em gai, khi người thực hiện hảnh vi bao lực tỉnh dục 1a dan ông trong gia đính.