LỜI MỞ ĐẦU Trong điều kiện hiện nay, với xu hướng toàn cầu hóa, quan hệ mua bán thương mại ngày càng được mở rộng về mọi mặt, do vậy vai trò của ngành thương mại đã trở nên rất quan trọng, không chỉ là cầu nối giữa sản xuất với kinh doanh trong nước mà còn mở rộng sang các nước trên thế giới. Điều này đã góp phần làm cho sản xuất trong nước ngày càng sâu rộng, hàng hóa ngày càng đa dạng và phong phú, chất lượng hàng hóa ngày càng được đảm bảo. Đối với doanh nghiệp thương mại, việc thực hiện lưu thông hàng hóa là một trong những vấn đề cốt lõi quyết định đến sự phát triển của doanh nghiệp. Các hoạt động mua, bán hàng hóa thường xuyên diễn ra, đó chính là lý do các nhà quản lý doanh nghiệp luôn phải nghiên cứu hoàn thiện các phương pháp quản lý nhằm quản lý hàng hóa một cách hiệu quả nhất.Trong đó kế toán là công cụ sắc bén và quan trong không thể thiếu để tiến hành quản lý các hoạt động kinh tế, kiểm tra việc sử dụng, quản lý hàng hóa nhằm đảm bảo tính năng động, sáng tạo và sự tự chủ trong kinh doanh.
Tính toán và xác định hiệu quả của từng hoạt động sản xuất kinh doanh, làm cơ sở vạch ra chiến lược kinh doanh.Đối với doanh nghiệp thương mại thì kế toán hàng hóa là một bộ phận công việc chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ công việc kế toán.Việc tổ chức hợp lý quá trình hạch toán hàng hóa là yêu cầu hết sức cần thiết đối với các doanh nghiệp thương mại. Nhận thức được tầm quan trong dó , cùng với những kiến thức đã được học ở trường, qua thời gian tìm hiểu thực tế hoạt động kinh doanh cũng như bộ máy kế toán tại công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ VOSCO, được sự hướng dẫn tận tình của các cô chú,anh chị trong công ty và đặc biệt là phòng kế toán,cùng sự hướng dẫn của Ths.TrầnThị Thanh Phƣơng em quyết định chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Thƣơng mại và Dịch vụ VOSCO”cho bài khoá luận của mình. Sinh viên: Nguyễn Thị Hải Giang – QTL901K Page1 Trường ĐHDL Hải Phòng KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Nội dung của khoá luận được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Những vấn đề cơ bản vềcông tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thƣơng mại. Chƣơng 2: Thực trạng công táckế toán hàng hóa tại công ty Cổ phần Thƣơng mại và Dịch vụ VOSCO Chƣơng 3: Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại công ty Cổ phần Thƣơng mại và Dịch vụ VOSCO Mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng do kiến thứ còn hạn chế nên bài khóa luận của em không thể tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong sự đóng góp ý kiến chân thành của các thầy cô giáo trong bộ môn cũng như các cán bộ trong phòng kế toán của công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ VOSCO giúp em hoàn thiện hơn kiến thức của mình.
Sinh viên: Nguyễn Thị Hải Giang – QTL901K Page2 Trường ĐHDL Hải Phòng KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI 1. Những vấn đề chung về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp 1.Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp Hàng hóa là đối tượng kinh doanh cũng là đối tượng lao động của doanh nghiệp thương mại, là đối tượng mà doanh nghiệp mua đi bán lại với mục đích kiếm lời. Hàng hóa luôn luôn đa dạng về chủng loại, kích cỡ và giá cả và biến động không ngừng nên doanh nghiệp phải theo dõi tình hình xuất, nhập, tồn về số lượng, chất lượng và chủng loại. Do đó kế toán hàng hóa đóng vai trò vô cùng quan trọng trong doanh nghiệp thương mại (DNTM).Kế toán hàng hóa giúp cho doanh nghiệp giảm bớt một cách tối thiểu những rủi ro về mặt quản lý hàng hóa trong doanh nghiệp.Làm giảm thấp nhất những mất mát, hao hụt hàng hóa trong các khâu của quá trình kinh doanh thuong mại, từ đó làm tăng lợi nhuận của công ty.
Khái niệm,đặc điểm của hàng hóa trong doanh nghiệp thƣơng mại Khái niệm của hàng hóa : Hàng hóa là những vật phẩm các doanh nghiệp mua về phục vụ cho nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của xã hội. Hàng hóa trong DNTM luôn đa dạng về chủng loại và biến động liên tục nên cần phải theo dõi thường xuyên lượng nhập-xuất-tồn về mặt số lượng,giá trị và chủng loại. Đặc điểm của hàng hóa: Hàng hóa được thể hiện trên hai mặt giá trị và số lượng. Số lượng của hàng hóa được xác định bằng đơn vị đo lường phù hợp với tính chất hóa học,lý học của nó như kg, lít,mét…Nó phản ánh quy mô,đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Chất lượng của hàng hóa được xác định bằng tỷ lệ % tốt,xấu và giá trị phẩm cấp của hàng hóa. Hàng hóa trong DNTM thường được phân loại các ngành như sau: +Hàng vật tư thiết bị +Hàng công nghệ phẩm tiêu dùng Sinh viên: Nguyễn Thị Hải Giang – QTL901K Page3 Trường ĐHDL Hải Phòng KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP +Hàng lương thực,thực phẩm Tổng hợp tất cả các quá trình thuộc hoạt động mua bán,trao đổi và dự trữ hàng hóa trong doanh nghiệp kinh doanh thương mại được gọi là lưu chuyển hàng hóa. Trong lưu thông,hàng hóa thay đổi quyền sở hữu nhưng chưa đưa vào sử dụng.Khi kết thúc quá trình lưu thông,hàng hóa mới được đưa vào sử dụng để đáp ứng nhu cầu cho tiêu dùng hay sản xuất. Quá trình bán hàng trong doanh nghiệp được thực hiện theo 2 phương thức: +Bán buôn: Bán với số lượng lớn.Hầu như khi kết thúc quá trình bán thì hàng hóa vẫn chưa đến tay người tiêu dùng mà phần lớn vẫn còn trong lĩnh vực lưu thông.
+Bán lẻ: Bán trực tiếp cho người tiêu dùng và kết thúc quá trình bán hàng thì hàng hóa đã vào lĩnh vực tiêu dùng. Trong các DNTM thì vốn hàng hóa là vốn chủ yếu nhất và nghiệp vụ kinh doanh hàng hóa là nghiệp vụ phát sinh thường xuyên với khối lượng công việc lớn. Vì vậy,việc tổ chức lưu chuyển hàng hóa có ý nghĩa hết sức quan trọng với toàn bộ kế toán trong DNTM.Phân loại và đánh giá hàng hóa. Phân loại hàng hóa: Theo tính chất thương phẩm kết hợp với đặc trưng kỹ thuật thì hàng hóa được chia theo từng ngành hàng, trong từng ngành hàng bao gồm nhiều nhóm hàng,mỗi nhóm hàng gồm nhiều mặt hàng,mỗi mặt hàng lại có nhiều giá cả khác nhau.
Hàng hóa gồm có các ngành hàng: -Hàng kim khí điện máy -Hàng hóa chất dầu mỏ -Hàng xăng dầu -Hàng dệt may,bông vải sợi -Hàng da cao su -Hàng gốm sứ,thủy tinh -Hàng mây,tre đan -Hàng rượu bia,thuốc lá Theo nguồn gốc sản xuất gồm: -Ngành hàng nông sản Sinh viên: Nguyễn Thị Hải Giang – QTL901K Page4 Trường ĐHDL Hải Phòng KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP -Ngành hàng lâm sản -Ngành hàng thủy sản Theo khâu lưu thông thì hàng hóa được chia thành: -Hàng hóa ở khâu bán buôn -Hàng hóa ở khâu bán lẻ Theo phương thức vận động của hàng hóa: -Hàng hóa chuyển qua kho -Hàng hóa chuyển giao bán thẳng Việc phân loại và xác định những hàng nào thuộc hàng tồn kho của doanh nghiệp ảnh hưởng tới việc tính chính xác của hàng tồn kho phản ánh trên bảng cân đối kế toán và ảnh hưởng tới các chỉ tiêu trên báo cáo kết quả kinh doanh. Vì vậy việc phân loại hàng tồn kho là cần thiết và vô cùng quan trọng đối với doanh nghiệp. Đánh giá hàng hóa a. Nguyên tắc đánh giá: (1) Trị giá của hàng hóa phải được đánh giá theo nguyên tắc “giá gốc”.Kế toán phải xác định được giá gốc của hàng hóa ở từng thời điểm khác nhau.
Giá gốc bao gồm:Chi phí thu mua (gồm cả giá mua),chi phí vận chuyển,chi phí chế biến và các chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để có được hàng hóa ở thời điểm hiện tại. (2) Kế toán hàng hóa phải thực hiện đồng thời kế toán chi tiết cả về giá trị lẫn hiện vật.Kế toán phải theo dõi từng thứ,từng loại…theo từng địa điểm sử dụng,luôn phải đảm bảo sự khớp đúng cả về giá trị lẫn hiện vật,giữa thực tế với số liệu trên sổ kế toán,giữa kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết. (3) Trong một doanh nghiệp chỉ được áp dụng một trong hai phương pháp kế toán hàng hóa:Phương pháp kiểm kê định kỳ hoặc phương pháp kê khai thường xuyên.Việc lựa chọn phương pháp nào là tùy thuộc vào tình hình cụ thể của doanh nghiệp như: đặc điểm,tính chất,số lượng chủng loại và yêu cầu công tác quản lý của doanh nghiệp.Khi thực hiện phải đảm bảo tính nhất quán trong niên độ kế toán. (4) Cuối kỳ kế toán năm,khi giá trị thuần có thể thực hiện của hàng hóa nhỏ hơn giá trị gốc thì phải lập dự phòng giảm giá hàng hóa.Số dự phòng giảm giá được lập vào quy định theo hiện hành.
Sinh viên: Nguyễn Thị Hải Giang – QTL901K Page5 Trường ĐHDL Hải Phòng KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Giá trị thuần có thể thực hiện được:là giá bán ước tính của hàng tồn kho trong kỳ sản xuất,kinh doanh bình thường trừ chi phí ước tính cần thiết cho việc hoàn thành hoặc tiêu thụ chúng. Phƣơng pháp tính giá hàng hóanhập kho -Đối với hàng hóa mua ngoài: Chi phí Các khoản GGHB Giá thực tế Giá = + khác liên + thuế không - và nhập kho mua quan được hoàn lại CKTM Giá mua ghi trên hóa đơn:Là số tiền mà doanh nghiệp phải trả cho người bán ghi trên hợp đồng hay hóa đơn tùy thuộc vào phương pháp tính thuế GTGT mà doanh nghiệp áp dụng cụ thể là: +Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì giá mua hàng hóa là giá chưa có thuế GTGT đầu vào. +Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp và hàng không chịu thuế GTGT thì giá mua hàng hóa là tổng thanh toán. Các khoản thuế không hoàn lại:Thuế nhập khẩu,thuế tiêu thụ đặc biệt,thuế GTGT(không khấu trừ).
Chi phí thu mua hàng hóa:Chi phí vận chuyển,bốc dỡ,bảo quản, lưu kho,lưu bãi,bảo hiểm hàng hóa,hao hụt trong định mức cho phép,công tác chi phí của bộ phận thu mua,… Chiết khấu thương mại (CKTM):Là số tiền mà doanh nghiệp được giảm trừ do đã mua hàng hóa,dịch vụ với số lượng lớn theo thỏa thuận. Giảm giá hàng mua:Là số tiềnmà người bán giảm trừ cho người mua do hàng kém phẩm chất,sai quy cách,…khoản này ghi giảm giá mua hàng hóa.