CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN CUA VAN ĐÈ NGHIÊN CỨU 1. LỊCH SỬ VAN DE Hiện nay, Internet được sử dụng rộng rãi trên mọi lĩnh vực, trong do có giáo dục. Có không ít các website về Hóa Học Phố Thông nhưng da số các trang web nảy đều sử dụng ngôn ngữ nước ngoài, mạng lưới Internet Việt Nam chưa dap ứng đủ nhu câu.
Các chương trình day học hóa học qua mang còn khan hiểm, hay chưa hoàn chỉnh. Điều do gây trở ngại lớn trong việc tìm kiểm trí thức của học sinh phỏ thông. chưa thu hút người học, và chưa mang lại hiệu quả học tập cao. Số lượng để tài vẻ thiết kế trang web trong các khỏa luận tốt nghiệp trước đây chưa nhiều lắm.
Xuất phát từ những van dé trên việc xây dựng một trang web hỗ trợ việc tự học môn hóa dành cho học sinh THPT là rat cần thiết. XU HƯỚNG DOI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY VA HỌC HIỆN NAY Trên thé giới va ở nước ta hiện nay đang có rất nhiều công trình nghiên cứu, thử nghiệm về đổi mới phương pháp dạy học theo các hướng khác nhau. Sau đây là một số xu hướng đổi mới cơ bản: 1. Phát huy tính tích cực, tự lực, chủ động, sang tạo của người học.
Chuyển trọng tâm hoạt động từ giáo viên sang học sinh. Chuyển lỗi học từ thông báo tái hiện sang sáng tạo, tìm tòi, khám phá. Cá thể hóa việc dạy học. Sứ dụng toi uu cúc phương tiện dạy học đặc biệt là tin học và công nghệ thông tin vào dạy hoc SVTH: Ngô Thị Phương Bich Trang 3 Luận văn tốt nghigp GVHD: ThS.Tran Thị Vân 4.
Tăng cường khả năng vận dụng kiến thức vào đời sống. Chuyển từ lối học nặng về tiêu hóa kiến thức sang lỗi học coi trọng việc vận dụng kiến thức. Cải tiến việc kiểm tra và đánh giá kiến thức. Phục vụ ngảy càng tết hơn hoạt động tự học va phương châm học suốt đời.
Gắn dạy học với nghiên cứu khoa học với mức độ ngày càng cao (theo sự phát triển của học sinh, theo cắp độ hoc, bác học ) Ta thấy việc phát huy khả năng tự học của học sinh đang là một trong những xu hướng đổi mới quan trọng vẻ phương pháp dạy và học hiện nay ( xu hướng | va 6) 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CUA TỰ HỌC 1.1/Tự học là gi? Theo từ điển Giáo duc học - NXB Từ điền bách khoa 2001, tự học là: "`. tự học là quá trình tự mình hoạt động lĩnh hội trị thức khoa học và rén luyện kỹ năng thực hành không có sự hướng dẫn trực tiếp của giáo viên và sự quản lý trực tiếp của cơ sở giáo dục, đảo tạo.” Tiến sĩ Võ Quang Phúc cho rằng: “Ty học là một bộ phận của học, nỏ cũng được hình thành bởi những thao tác, cử chỉ, ngôn ngữ, hành động của người học trong hệ thống tương tác của hoạt động dạy học. Tự học phản ánh rõ nhất nhu cầu bức xúc về học tập của người học, phan ánh tính tự giác va sự nỗ lực của người học, phản ánh năng lực tổ chức và tự điều khiển của người học nhằm đạt được kết quả nhất định trong hoan cảnh nhất định với nông độ học tập nhất định” [17.36] Tự hoc la một bộ phận của học.
là nhân tổ quyết định sự phat triển bản thân người học” Co tự học mới phat triển tư duy độc lập, tử chỗ có tư duy độc lập mới có tư duy phê phán. có khả năng phát hiện vấn đẻ và nhờ đó mới có tư duy sáng tạo. SVTH: Ngô Thị Phương Bich Trang 4 Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Trần Thị Van Tự học thé hiện bằng cách tự đọc tài liệu giáo khoa, sách bảo các loại.
nghe radio, truyền hình, nghe nói chuyện, báo cao, tham quan bảo tàng, triển lầm , xem phim, kịch, giao tiếp với những người có học. với các chuyên gia và những người hoạt động thực tiễn trong các lĩnh vực khác nhau. Người tự học phải biết cách lựa chọn tải liệu, tìm ra những điểm chỉnh, điểm quan trọng trong các tài liệu đã đọc, đã nghe, phải biết cách ghi chép những điều can thiết, biết viết tóm tắt và làm đề cương, biết cách tra cứu từ điển va sách tham khảo, biết cách làm việc trong thư viện.Đếi với học sinh, tự học con thể hiện bằng cách làm các bai tập chuyên môn. tham gia các câu lạc bộ.
các nhóm thực nghiệm vả các hoạt động ngoại khóa khác. Tự học đòi hỏi phải có tỉnh độc lập,tự chủ, tự giác và kiến trì cao. Các hình thức của tự học Có 3 hình thức: | L9,tr.189| - Tự học không có hướng dẫn :Người học tự tìm lay tài liệu để đọc, hiểu, vận dụng các kién thức trong đó. Cách học nay sẽ đem lại rất nhiều khó khăn cho người hoc, đòi hỏi khả nang tự học rat cao.
- Ty học có hướng dẫn: Có giáo viên ở xa hướng dẫn người học bang tài liệu hoặc bằng các phương tiện thông tin khác. - Tự học có hướng dẫn trực tiếp: Có tải liệu và giáp mat với giáo viên một số tiết trong ngay, trong tuần, được thay hướng dẫn giảng giải sau đó về nhà tự học. Chu trình của tự học: Chu trình tự học của học sinh là một chu trình ba thời: - Tự nghiên cửu - Tựthể hiện - Tự kiểm tra. tự điều chỉnh SVTH: Ngô Thị Phương Bich Trang 5 Luận văn tot nghiệ GVHD: ThS.
Trần Thị Van {}) Ty nghiên cứu (3) Tự kiếm tra, Ty điều chính @) Tự thé hiển Chu trình tự học Thời (1): Te nghiên cứu Người học tự tim tòi, quan sat, mỏ ta, giải thích, phát hiện vấn dé, định hướng,giải dquyét vẫn đề tự tim ra kiến thức mới (chỉ mới đối với người học ) vả tạo ra sản phẩm ban đầu hay sản phẩm thô có tính chất cá nhân. Thời (2): Tự thể hiện Người học tự thê hiện mình bằng văn bản, bang lời noi, tự sam vai trong các tình huéng, van để. tự trình bảy, bảo vệ kiến thức hay sản phẩm cá nhân ban dau của mình, tự thể hiện qua sự hợp tác, trao đổi, đối thoại, giao tiếp với các bạn và thầy, tạo ra sản phẩm có tính chất xã hội của cộng đồng lớp học. VAI TRÒ CỦA TỰ HỌC Tự học cỏ ý nghĩa quyết định quan trọng đối với sự thành đạt của mỗi người.
“Mỗi người đều nhận được hai thứ giáo dục: một thứ do người khác truyền cho; một thứ, quan trọng hơn nhiêu. do mình tu tìm lấy" Gibbon Chính vì vậy ông thay hay nhất là ông thầy không lo nhỏi nhét kiến thức mà là lo truyền day phương pháp tự học cho học sinh. SVTH: Ngô Thị Phương Bich Trang 6 Luận van tot nghiệp GVHD: ThS.Tran Thị Van Tự học là con đường tự khẳng định của mỗi người. Tự học giúp con người giải quyết mâu thuẫn giữa khát vọng cao đẹp vẻ học vấn với hoàn cảnh khỏ khan của cuộc song cả nhân.
Cuộc sông hiện tại yêu cau học sinh phải có nang lực tự học, nang lực nhận thức, năng lực tư duy sang tạo, năng lực thu nhập và xử lý thông tin, năng lực làm việc tập thé. Tự học [4 con đường tạo ra trí thức bền vững cho mỗi người. Quá trình tự học khác han với quá trình học tập thụ động nhỏi nhét, áp đặt. Quá trình tự học diễn ra theo đúng quy luật của hoạt động nhận thức.
Kiến thức có được do tự học là kết quả của hứng thú, của sự tìm tdi, lựa chọn, nên bao giờ cũng vững chắc bên lâu. Có phương pháp tự học tốt sẽ đem lại kết quả học tập cao hơn. Tự học là một giải pháp khoa học giúp giải quyết mẫu thuần giữa khỏi lượng kiến thức dé sộ với quỹ thời gian ít oi ở nhà trường. No giúp khắc phục nghịch ly: học van thì vô han mà tuôi học đường lại có han.
- Tự học là giúp tạo ra tri thức bên vững cho mỗi người bởi lề nó là kết quả của sự hứng thú, sự tim tòi, nghiên cứu và lựa chọn. Có phương pháp tự học tốt sẽ đem lại kết quả học tập cao hơn. Khi học sinh biết cách tự học, học sinh sẽ "có ý thức và xây dựng thời gian tự học, tự nghiên cứu giáo trình, tài liệu, gắn lý thuyết với thực hành, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, biến quá trình đào tạo thành qua trình tự đảo tạo”. - Tự học của học sinh THPT còn có vai trò quan trọng đối với yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng đào tạo tại các trường phổ thông.
Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học sẽ phát huy tính tích cực. tự giác, chú động, sang tạo của người học trong việc lĩnh hội trí thức khoa học. Vì vậy, tự học chính là con đường phát triển phù hợp với quy luật tiến hóa của nhãn loại vả là biện pháp sư phạm đúng đản cần được phát huy ở các trường phô thông. - Theo phương châm học suốt đời thì việc “tự học” lại càng có ý nghĩa đặc biệt đối với học sinh THPT.
Vì nếu không có khả nang va phương pháp tự hoc, tự nghiên cứu thi khi lên đến các bậc học cao hơn như đại hoc, cao dang.-hoc SVTH: Ngô Thị Phương Bích Trang 7 Luận van tốt nghigp GVHD: ThS.Tran Thị Vân sinh sẽ khó thích ứng do đó khó có thẻ thu được một kết quả học tập tốt. Hơn thé nữa, nếu không có khả năng tự học thi chúng ta không thé dap ứng được phương châm “Học suốt dai” ma Hội đồng quốc tế về giáo dục đã dé ra vào thang 4 năm 1996. Tự học qua mang và những lợi ích của nó 1. Tự học qua mạng Tự học qua mạng là hình thức của tự học, ngày nay củng với sự bùng nd của công nghệ thông tin thi việc học qua mạng ngày cảng trở nên phd biển và vô cùng cân thiết, Với hình thức học này người học sé chủ động tìm kiểm tri thức đẻ thỏa man những nhu cầu hiểu biết của minh tự cùng cổ.
tự phân tích, tự đào sâu. tự đánh giá, tự rút kinh nghiệm.với sự hỗ trợ của máy tính và mạng Internet. Lợi ích của tự hoc qua mang Trong thời đại ngày nay, muốn thoát khỏi lạc hậu với khoa học và kỹ thuật, mỗi người phải có thói quen và khả năng tự học suốt đời vì không phải ai, vào bat cứ lúc nao, cũng có điều kiện đến trường, đến lớp để học. Tự học hoàn toàn thì rất khó, phải có một sự hướng dẫn được tổ chức chu đáo.
Thế nhưng tự học như thé nào, tự học cái gi, phải bắt dau tự học từ đâu vả ai sẽ hướng dẫn cho mình?