Khóa luận tốt nghiệp: Thực trạng và giải pháp phát triển trang trại ở tỉnh Đồng Nai

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp địa lý tìm hiểu thực trạng và giải pháp phát triển trang trại ở tỉnh đồng nai, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Đoàn Thị Thanh Quyên
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Bình
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Địa lý
• Đề tài: Tìm Hiểu Thực Trạng Và Giải Pháp Phát Triển Trang Trại Ở Tỉnh Đồng Nai
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHIÊN CỨU TRANG TRẠI
• 1.1. Khái niệm trang trại
• 1.2. Đặc trưng của trang trại
• 1.3. Tiêu chí định lượng xác định trang trại
• 2. CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN TRANG TRẠI TỈNH ĐỒNG NAI GIAI ĐOẠN 2005-2009
• 2.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển trang trại tỉnh Đồng Nai
• 2.2. Hiện trạng phát triển trang trại tỉnh Đồng Nai
• 2.3. Đánh giá tình hình phát triển trang trại tỉnh Đồng Nai
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TRANG TRẠI TỈNH ĐỒNG NAI
• 3.1. Quan điểm phát triển kinh tế xã hội
• 3.2. Định hướng và giải pháp phát triển trang trại tỉnh Đồng Nai
• 3.3. Chính sách cụ thể
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng phát triển trang trại ở tỉnh Đồng Nai

Tỉnh Đồng Nai là một trong những địa phương có nền nông nghiệp phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Đồng Nai đã phát triển nhiều mô hình trang trại đa dạng. Tuy nhiên, thực trạng phát triển trang trại ở đây vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết. Việc nghiên cứu thực trạng này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình hình hiện tại mà còn đưa ra những giải pháp khả thi cho sự phát triển bền vững.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội ảnh hưởng đến trang trại

Đồng Nai có điều kiện tự nhiên phong phú, với đất đai màu mỡ và khí hậu thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế xã hội cũng ảnh hưởng lớn đến mô hình trang trại. Các yếu tố như chính sách hỗ trợ nông nghiệp, thị trường tiêu thụ sản phẩm và nguồn lao động đều đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển trang trại.

1.2. Vai trò của trang trại trong phát triển nông nghiệp Đồng Nai

Trang trại không chỉ đóng góp vào sản lượng nông sản mà còn tạo ra việc làm cho người dân địa phương. Mô hình này giúp nâng cao thu nhập cho hộ gia đình và góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của tỉnh. Tuy nhiên, cần có những chính sách hỗ trợ để phát huy tối đa vai trò của trang trại.

II. Những thách thức trong phát triển trang trại ở Đồng Nai

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng phát triển trang trại ở Đồng Nai vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, thiếu nguồn lực đầu tư và chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ là những rào cản lớn. Việc nhận diện và phân tích các thách thức này là cần thiết để tìm ra giải pháp hiệu quả.

2.1. Biến đổi khí hậu và tác động đến sản xuất nông nghiệp

Biến đổi khí hậu đang gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trong việc thay đổi thời tiết và nguồn nước. Điều này làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp, ảnh hưởng đến thu nhập của các trang trại.

2.2. Thiếu nguồn lực đầu tư cho trang trại

Nhiều trang trại ở Đồng Nai gặp khó khăn trong việc huy động vốn đầu tư. Thiếu hụt nguồn lực tài chính và công nghệ hiện đại khiến cho việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm trở nên khó khăn. Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính để khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực này.

III. Giải pháp phát triển trang trại bền vững ở Đồng Nai

Để phát triển trang trại bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào việc nâng cao năng suất mà còn phải đảm bảo tính bền vững về môi trường và xã hội. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất là rất cần thiết.

3.1. Ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp

Việc áp dụng công nghệ mới vào sản xuất nông nghiệp sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các trang trại cần được hỗ trợ trong việc tiếp cận công nghệ hiện đại và đào tạo kỹ thuật cho người lao động.

3.2. Tăng cường chính sách hỗ trợ từ nhà nước

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho các trang trại, bao gồm hỗ trợ tài chính, đào tạo và chuyển giao công nghệ. Điều này sẽ giúp các trang trại vượt qua khó khăn và phát triển bền vững.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về trang trại

Nghiên cứu thực trạng phát triển trang trại ở Đồng Nai đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Các mô hình trang trại hiệu quả đã được áp dụng và mang lại lợi ích kinh tế cao. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để có những điều chỉnh kịp thời.

4.1. Các mô hình trang trại thành công tại Đồng Nai

Nhiều mô hình trang trại ở Đồng Nai đã thành công trong việc sản xuất nông sản chất lượng cao. Những mô hình này không chỉ tạo ra thu nhập cho chủ trang trại mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế từ trang trại

Đánh giá hiệu quả kinh tế từ các trang trại cho thấy rằng mô hình này mang lại lợi nhuận cao hơn so với sản xuất nông hộ truyền thống. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của trang trại trong phát triển nông nghiệp Đồng Nai.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho phát triển trang trại

Phát triển trang trại ở Đồng Nai cần được chú trọng hơn nữa trong tương lai. Cần có những chiến lược dài hạn để đảm bảo sự phát triển bền vững cho mô hình này. Việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là rất quan trọng.

5.1. Định hướng phát triển trang trại trong tương lai

Định hướng phát triển trang trại trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và người dân để đạt được mục tiêu này.

5.2. Tầm quan trọng của phát triển bền vững

Phát triển bền vững không chỉ đảm bảo lợi ích kinh tế mà còn bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Các trang trại cần được khuyến khích áp dụng các biện pháp sản xuất thân thiện với môi trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất xuất hiện sớm nhất trong lịch sử nhân loại, giữ vai trò nền tảng đối với sự ổn định kinh tế và đảm bảo an ninh lương thực. Trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp không ngừng biến đổi nhằm tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực tự nhiên, kinh tế - xã hội và nâng cao năng suất lao động. Tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi từ kinh tế hộ tiểu nông sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn đã thúc đẩy sự hình thành và phát triển của mô hình kinh tế trang trại.

Tỉnh Đồng Nai nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, sở hữu quỹ đất bazan màu mỡ, địa hình thuận lợi cùng vị trí địa lý - kinh tế tiếp cận trực tiếp với thị trường tiêu thụ đô thị lớn. Mặc dù mô hình trang trại tại địa phương đã có những bước phát triển nhanh chóng, thực tiễn sản xuất vẫn bộc lộ nhiều khó khăn về kết cấu hạ tầng liên xã, hạn chế về vốn tín dụng, công nghiệp chế biến chưa đồng bộ và tính bấp bênh của thị trường tiêu thụ nông sản. Trong bối cảnh đó, khóa luận tốt nghiệp cử nhân Địa lý "Tìm hiểu thực trạng và giải pháp phát triển trang trại ở tỉnh Đồng Nai" được tác giả Đoàn Thị Thanh Quyên thực hiện năm 2011 tại Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh dưới sự hướng dẫn khoa học của Th.S Nguyễn Thị Bình.

Mục đích nghiên cứu

• Đánh giá thực trạng phát triển trang trại ở Đồng Nai.
• Đưa ra những biện pháp, kiến nghị nhằm góp phần thúc đẩy sự phát triển mô hình trang trại ở Đồng Nai.

Nhiệm vụ nghiên cứu

1. Xác định khái niệm, bản chất, đặc trưng, vai trò của trang trại ở Đồng Nai.
2. Đánh giá thực trạng phát triển trang trại ở Đồng Nai.
3. Đề ra được những giải pháp, định hướng để phát triển trang trại ở Đồng Nai.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Mô hình kinh tế trang trại, các nhân tố hình thành và thực trạng phát triển theo ngành và lãnh thổ.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ ranh giới hành chính tỉnh Đồng Nai gồm 11 đơn vị hành chính: thành phố Biên Hòa, thị xã Long Khánh và 9 huyện (Tân Phú, Định Quán, Xuân Lộc, Nhơn Trạch, Long Thành, Vĩnh Cửu, Trảng Bom, Thống Nhất).
• Phạm vi thời gian: Tập trung phân tích hiện trạng giai đoạn 2005 - 2009 (kết hợp chuỗi số liệu từ năm 2004 đến 2009 và định hướng đến năm 2015).
• Phạm vi nội dung: Cơ sở lý luận về trang trại; các nhân tố tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng; thực trạng quy mô, loại hình, lao động, nguồn vốn, giá trị sản xuất và hệ thống giải pháp phát triển.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

Khóa luận tiếp cận trang trại dưới góc độ tổ chức lãnh thổ nông nghiệp và kinh tế nông thôn:

• Khái niệm trang trại: Tác giả tổng hợp quan điểm lý luận và trích dẫn định nghĩa của PGS. Hoàng Việt: Trang trại là hình thức tổ chức sản xuất cơ sở trong nông nghiệp, sản xuất hàng hóa quy mô tập trung đủ lớn về đất đai, vốn, lao động, kỹ thuật, có tính tự chủ cao và gắn liền với kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước.
• Khung pháp lý và tiêu chí định lượng: Văn bản áp dụng chính gồm Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02/02/2000 của Chính phủ về trang trại; Thông tư liên tịch số 69/2000/TTLT/BNN-TCTK của Bộ Nông nghiệp & PTNT và Tổng cục Thống kê quy định tiêu chí định lượng:
  • Giá trị sản lượng hàng hóa, dịch vụ bình quân năm: Khu vực phía Nam và Tây Nguyên đạt từ 50 triệu đồng trở lên.
  • Quy mô sản xuất tối thiểu (vùng phía Nam): Trồng cây hàng năm từ 3 ha trở lên; cây lâu năm từ 5 ha trở lên (riêng hồ tiêu từ 0,5 ha trở lên); lâm nghiệp từ 10 ha trở lên; chăn nuôi đại gia súc lấy thịt thường xuyên từ 50 con trở lên; lợn thịt từ 100 con trở lên; gia cầm từ 2.000 con trở lên; nuôi trồng thủy sản từ 2 ha trở lên (nuôi tôm công nghiệp từ 1 ha trở lên).
  • Văn bản quản lý đất đai và đầu tư: Nghị định 85/1999/NĐ-CP, Nghị định 163/1999/NĐ-CP về giao đất nông - lâm nghiệp; Nghị định 51/1999/NĐ-CP hướng dẫn Luật Khuyến khích đầu tư trong nước; Quyết định số 43/2007/QĐ-UBND ngày 12/07/2007 của UBND tỉnh Đồng Nai về xác định cây con chủ lực.
• Hệ thống phân loại trang trại:
  • Theo hình thức tổ chức quản lý (trang trại gia đình, trang trại hợp tác liên doanh).
  • Theo phương thức sản xuất kinh doanh (thuần nông chuyên môn hóa, thuần nông đa dạng hóa VAC/VACR, kinh doanh tổng hợp).
  • Theo hình thức sản xuất tại địa phương (6 loại hình: trồng cây hàng năm, trồng cây lâu năm, chăn nuôi, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, trang trại tổng hợp).

Quan điểm nghiên cứu địa lý

1. Quan điểm tổng hợp lãnh thổ: Đặt kinh tế trang trại trong mối quan hệ hữu cơ giữa các yếu tố tự nhiên (đất, nước, khí hậu, địa hình) và kinh tế - xã hội của Đồng Nai trong tổng thể Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước.
2. Quan điểm hệ thống: Xem xét kinh tế tỉnh là một hệ thống đa phân hệ, trong đó trang trại liên kết mật thiết với các ngành công nghiệp chế biến, giao thông vận tải và dịch vụ nông thôn.
3. Quan điểm sinh thái và phát triển bền vững: Đánh giá hoạt động tổ chức lãnh thổ nông nghiệp đi đôi với bảo vệ môi trường, hạn chế suy thoái đất và nguồn nước mặt.
4. Quan điểm lịch sử viễn cảnh: Xem xét sự phát triển trang trại qua các thời kỳ lịch sử để nhận diện quy luật và định hình bước đi tương lai.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp thực địa: Khảo sát thực tế địa bàn tỉnh Đồng Nai để đối chiếu tư liệu thứ cấp với hiện trạng sản xuất tại các vùng trang trại.
• Phương pháp biểu đồ - bản đồ: Trực quan hóa cấu trúc lãnh thổ, cơ cấu loại hình, cơ cấu vốn và lao động của trang trại.
• Phương pháp tổng hợp, thống kê, phân tích, so sánh: Xử lý chuỗi số liệu từ cơ quan quản lý để rút ra quy luật biến động và tương quan phát triển.

Nguồn dữ liệu

Nguồn số liệu sơ cấp và thứ cấp được cung cấp bởi Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Nai, Chi cục Hợp tác xã và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Nai, Cục Thống kê tỉnh Đồng Nai, Niên giám thống kê, các báo cáo tổng kết giai đoạn 2004 - 2009 cùng hệ thống tài liệu chuyên khảo của TS. Trương Thị Minh Sâm (2000, 2002), Trần Trác và khóa luận của Hoàng Đắc Bằng (2004).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I. Cơ sở lí luận và thực tiễn nghiên cứu trang trại

Chương I hệ thống hóa khung khái niệm, đặc trưng kinh tế và tiêu chuẩn nhận diện kinh tế trang trại theo quy định nhà nước. Tác giả phân tích cụ thể các nhóm nhân tố chi phối quá trình hình thành trang trại, bao gồm: vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên (đất đai, khí hậu, tài nguyên nước, địa hình, tài nguyên sinh vật) và các nhân tố kinh tế - xã hội (dân cư - lao động, cơ sở hạ tầng, khoa học kỹ thuật - công nghệ, chính sách phát triển).

Bên cạnh đó, chương này phân tích tiến trình lịch sử phát triển trang trại tại Việt Nam qua bốn giai đoạn:

1. Thời phong kiến: Hình thức điền trang, thái ấp khép kín, mang tính chất phát canh thu tô, kinh tế hiện vật tự cấp tự túc nên chưa xuất hiện mô hình trang trại hàng hóa.
2. Thời kỳ thực dân Pháp: Hình thành đồn điền tư bản tư nhân chuyên canh cao su, cà phê, chè, tiêu; từ năm 1859 đến 1943 đã lập ra 3.928 đồn điền chiếm hơn 1.000 ha đất nông nghiệp.
3. Thời kỳ 1954 - 1975: Miền Bắc xây dựng hợp tác xã nông nghiệp và nông trường quốc doanh theo kế hoạch hóa tập trung; miền Nam tồn tại đồn điền tư nhân và kinh tế hộ sản xuất hàng hóa.
4. Thời kỳ 1975 - 1986: Giai đoạn cải tạo nông nghiệp, xác lập kinh tế tập thể và quốc doanh, kinh tế trang trại tư nhân không tồn tại độc lập.
5. Thời kỳ đổi mới (từ 1986 đến nay): Đại hội Đảng VI xác định hộ gia đình là đơn vị kinh tế tự chủ; thực hiện Chương trình 327; ban hành Nghị quyết 03/2000/NQ-CP tạo hành lang pháp lý cho kinh tế trang trại cả nước bùng nổ. Tính đến năm 2009, cả nước có trên 135.000 trang trại, tập trung nhiều nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long (65.747 trang trại), Bắc Trung Bộ & Duyên hải miền Trung (20.420 trang trại), Đồng bằng sông Hồng (20.581 trang trại) và Đông Nam Bộ (15.174 trang trại).

Chương II. Hiện trạng phát triển trang trại tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2005 - 2009

Chương II là phần trọng tâm của khóa luận, phân tích các điều kiện đặc thù của Đồng Nai:

• Vị trí địa lý: Nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, tọa độ 10°30'17" - 11°34'49"B và 106°44'45" - 107°34'50"Đ; diện tích tự nhiên 5.862,37 km² (tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh 590.216 ha), chiếm 1,76% diện tích cả nước và 25,5% diện tích vùng Đông Nam Bộ.
• Điều kiện tự nhiên: Quỹ đất gồm đất xám chiếm 40,05%, đất đen 22,44%, đất đỏ bazan 19,27%, đất phù sa ven sông và gley 9,32%; đất nông nghiệp chiếm 49,1% diện tích tự nhiên. Khí hậu cận xích đạo với nhiệt độ trung bình 25 - 26°C, lượng mưa 1.500 - 2.000 mm/năm chia 3 tiểu vùng; mạng lưới sông ngòi hơn 60 sông suối (sông Đồng Nai lưu lượng 130 - 880 m³/s, hồ Trị An diện tích trên 32.300 ha dung tích gần 2,8 tỷ m³ nước); địa hình trung du lượn sóng với 82% diện tích có độ dốc dưới 8°.
• Điều kiện kinh tế - xã hội: Dân số năm 2000 là 2.042.166 người (năm 2010 trên 2,5 triệu người); lực lượng lao động nông lâm thủy sản chiếm 53,65%. Hạ tầng gồm 244,5 km quốc lộ (QL1A, QL20, QL51, QL56), 87,5 km đường sắt Bắc - Nam với 12 ga, hệ thống cảng Long Bình Tân, Gò Dầu A, Gò Dầu B; mạng lưới công nghiệp chế biến gắn kết chặt chẽ (DONAFOODS, Lothamilk, Cao su Đồng Nai, 12 doanh nghiệp sản xuất thức ăn gia súc công suất 1 triệu tấn/năm, các nhà máy đường Biên Hòa công suất 90.000 tấn/năm).

Vai trò kinh tế của trang trại tại Đồng Nai:

• Sử dụng 7.738,8 ha đất nông nghiệp, 879,1 ha mặt nước thủy sản, 714,65 ha đất lâm nghiệp; nhận khoán 1.757 ha đất (chiếm 24,62% diện tích đất trang trại).
• Khai thác nguồn vốn nhàn rỗi trong dân với tổng vốn đầu tư lũy kế ban đầu 981.591 triệu đồng (vốn tự có chiếm 88,8%, vốn vay ngân hàng chiếm 5,3%).
• Đóng góp 2.011.225 triệu đồng giá trị hàng hóa và dịch vụ; dù chỉ chiếm 0,25% diện tích đất canh tác toàn tỉnh nhưng đóng góp tới 11,76% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp (trong đó trang trại chăn nuôi chiếm 23,94% giá trị ngành chăn nuôi tỉnh).

Thực trạng số lượng, loại hình, lao động và vốn đầu tư: Số lượng trang trại tỉnh Đồng Nai biến động qua các năm: 2.140 trang trại (năm 2004), 3.187 trang trại (năm 2007), 3.387 trang trại (năm 2008) và đạt 3.183 trang trại (thời điểm 01/07/2009).

Loại hình trang trại	Số lượng (2009)	Tỷ lệ (%)	Tổng số lao động (người)	Lao động BQ (người/TT)	Tổng vốn đầu tư (triệu đồng)	Tỷ lệ vốn (%)	Vốn BQ (triệu đồng/TT)
Chăn nuôi	1.557	48,91	5.919	3,80	1.080.534	54,23	694,00
Trồng cây lâu năm	1.175	36,91	8.286	7,05	526.284	26,41	447,90
Trang trại tổng hợp	171	5,37	1.554	9,09	220.252	11,05	1.288,02
Trồng cây hàng năm	150	4,71	1.682	11,20	31.510	1,58	210,07
Nuôi trồng thủy sản	123	3,86	534	4,34	114.720	5,74	932,68
Lâm nghiệp	7	0,21	43	2,10	19.856	0,99	2.837,85
Tổng cộng	3.183	100,00	18.018	5,66	1.993.156	100,00	625,87

Cơ cấu lao động: Tổng số 18.018 lao động gồm 11.292 lao động thường xuyên (7.158 lao động gia đình chiếm 63,43%; 4.134 lao động thuê mướn thường xuyên chiếm 36,63%) và 6.726 lao động thời vụ. Trang trại chăn nuôi sử dụng nhiều lao động thuê mướn thường xuyên nhất (1.935 người, chiếm 46,8%), trong khi trang trại trồng cây lâu năm tập trung nhiều lao động thời vụ nhất (4.362 người, chiếm 64,44%).

Chương III. Định hướng và giải pháp phát triển trang trại tỉnh Đồng Nai

Chương III xác lập định hướng phát triển trang trại gắn với quan điểm phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam và tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2011 - 2020. Tác giả đề xuất các mục tiêu cụ thể đến năm 2015 so với năm 2009 và xây dựng hệ thống giải pháp phát triển đồng bộ:

1. Chính sách đất đai: Đẩy nhanh tiến độ giao đất, cho thuê đất ổn định lâu dài và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các chủ trang trại theo Nghị định 85/1999/NĐ-CP và 163/1999/NĐ-CP; tạo điều kiện tích tụ ruộng đất hợp pháp.
2. Chính sách vốn và tín dụng: Nâng hạn mức vay vốn tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT tỉnh Đồng Nai; đơn giản hóa thủ tục thế chấp tài sản gắn liền trên đất trang trại.
3. Ứng dụng khoa học kỹ thuật - công nghệ: Hoàn thiện hệ thống kênh mương tưới tiêu, áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước; hỗ trợ cung cấp giống cây trồng, vật nuôi năng suất cao; tăng cường hoạt động khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư và chuyển giao kỹ thuật.
4. Xúc tiến thương mại và chế biến: Xây dựng liên kết chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ; bảo hộ và phát triển thị trường tiêu thụ nội địa (sầu riêng, xoài, heo, gà) và xuất khẩu (cà phê, tiêu, cao su, điều, bưởi) theo Quyết định 43/2007/QĐ-UBND.
5. Đào tạo và quản lý: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, nâng cao năng lực quản trị kinh doanh nông nghiệp cho chủ trang trại theo tinh thần Nghị quyết 03/2000/NQ-CP.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ bức tranh kinh tế trang trại tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2005 - 2009 với 3.183 trang trại tính đến tháng 7/2009.
• Làm rõ sự chuyển dịch cơ cấu loại hình trang trại: Trang trại chăn nuôi vươn lên chiếm vị trí áp đảo về số lượng (48,91%) và vốn đầu tư (54,23%), theo sau là trang trại trồng cây lâu năm (36,91% số lượng và 26,41% vốn).
• Chứng minh hiệu quả kinh tế vượt trội của mô hình trang trại: Với 0,25% diện tích đất sản xuất nông nghiệp, các trang trại tạo ra 2.011.225 triệu đồng giá trị hàng hóa và dịch vụ, đóng góp 11,76% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp toàn tỉnh.
• Phản ánh cơ cấu vốn tự có giữ vai trò chi phối tuyệt đối (chiếm 88,8%), trong khi vốn vay tín dụng chính thức chỉ chiếm 5,3%.
• Xác lập cơ cấu giải quyết việc làm với 18.018 lao động, bình quân mỗi trang trại giải quyết 5,66 lao động (3,6 lao động thường xuyên).

Giải pháp và kiến nghị đề xuất

• Đề xuất hoàn thiện chính sách giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông - lâm nghiệp.
• Mở rộng chính sách tín dụng ưu đãi và miễn giảm thuế thu nhập trang trại theo Nghị định 51/1999/NĐ-CP.
• Quy hoạch các vùng chăn nuôi tập trung gắn liền với các nhà máy chế biến thức ăn, cơ sở giết mổ gia súc gia cầm và giải pháp xử lý chất thải bảo vệ môi trường.
• Triển khai liên kết 4 nhà (Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nhà nông) nhằm ổn định đầu ra cho các sản phẩm nông sản chủ lực.

Đóng góp về mặt học thuật và thực tiễn

So với công trình nghiên cứu trước đó của Hoàng Đắc Bằng (2004) chỉ dừng lại ở giai đoạn 1995 - 2000, khóa luận của Đoàn Thị Thanh Quyên đã kế thừa, cập nhật chuỗi số liệu toàn diện giai đoạn 2004 - 2009, phản ánh rõ nét sự thay đổi về chất trong cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Nai dưới tác động của Nghị quyết 03/2000/NQ-CP và các quy hoạch phát triển kinh tế địa phương.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do hạn chế về thời gian và nguồn lực nghiên cứu thực địa lần đầu, chuỗi số liệu thống kê chi tiết của đề tài chủ yếu dừng lại ở mốc ngày 01/07/2009; số liệu phân bố không gian cấp huyện/xã chưa được trình bày chi tiết ở toàn bộ các chỉ tiêu; chưa đi sâu lượng hóa mức độ phát thải gây ô nhiễm môi trường tại các cụm trang trại chăn nuôi tập trung.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cập nhật biến động kinh tế trang trại theo bộ tiêu chí mới (Thông tư 27/2011/TT-BNNPTNT sau năm 2010); nghiên cứu chuyên sâu các mô hình trang trại nông nghiệp công nghệ cao và chuỗi liên kết giá trị nông sản an toàn vệ sinh dịch bệnh tại Đồng Nai.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Địa lý học, Địa lý kinh tế - xã hội, Nông nghiệp, Quản lý đất đai và Kinh tế phát triển khi tìm hiểu phương pháp phân tích tổ chức lãnh thổ nông nghiệp.
• Cán bộ quản lý tại Sở Nông nghiệp & PTNT, Chi cục Phát triển nông thôn và UBND các huyện, thị xã trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
• Các phần đáng tham khảo nhất gồm: Hệ thống bảng số liệu thống kê chi tiết về cơ cấu lao động, cơ cấu nguồn vốn và giá trị sản lượng của 6 loại hình trang trại tại Chương II; phương pháp vận dụng các quan điểm địa lý tổng hợp lãnh thổ trong đánh giá kinh tế nông thôn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Đến năm 2009, tỉnh Đồng Nai có bao nhiêu trang trại và cơ cấu loại hình phân bố ra sao?

Tính đến ngày 01/07/2009, toàn tỉnh Đồng Nai có 3.183 trang trại. Cơ cấu phân theo 6 loại hình gồm: Chăn nuôi có 1.557 trang trại (48,91%); Trồng cây lâu năm có 1.175 trang trại (36,91%); Trang trại tổng hợp có 171 trang trại (5,37%); Trồng cây hàng năm có 150 trang trại (4,71%); Nuôi trồng thủy sản có 123 trang trại (3,86%); Lâm nghiệp có 7 trang trại (0,21%).

2. Tổng nguồn vốn đầu tư của các trang trại tỉnh Đồng Nai năm 2009 là bao nhiêu và có đặc điểm gì?

Tổng vốn đầu tư của 3.183 trang trại đạt 1.993.156 triệu đồng, bình quân 625,87 triệu đồng/trang trại. Trong đó, vốn tự có của chủ trang trại chiếm tỷ trọng chi phối tuyệt đối (88,8%), vốn vay từ ngân hàng chỉ chiếm 5,3%. Trang trại chăn nuôi chiếm lượng vốn lớn nhất (1.080.534 triệu đồng, tương đương 54,23%), trong khi trang trại lâm nghiệp có vốn bình quân trên mỗi đơn vị cao nhất (2.837,85 triệu đồng/trang trại).

3. Trang trại tỉnh Đồng Nai đóng góp như thế nào vào giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp?

Tổng giá trị sản lượng hàng hóa và dịch vụ của các trang trại đạt 2.011.225 triệu đồng (bình quân 632,17 triệu đồng/trang trại). Mặc dù diện tích đất của các trang trại chỉ chiếm 0,25% diện tích đất canh tác nông nghiệp toàn tỉnh, giá trị sản xuất lại chiếm tới 11,76% tổng giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Nai (riêng trang trại chăn nuôi đóng góp 23,94% giá trị ngành chăn nuôi).

4. Tình hình sử dụng lao động trong các trang trại Đồng Nai năm 2009 diễn ra như thế nào?

Các trang trại sử dụng tổng cộng 18.018 lao động (bình quân 5,66 lao động/trang trại). Trong đó, lao động thường xuyên là 11.292 người (gồm 7.158 lao động gia đình và 4.134 lao động thuê mướn); lao động thời vụ là 6.726 người. Trang trại trồng cây hàng năm có quy mô sử dụng lao động bình quân cao nhất (11,2 người/trang trại), tiếp theo là trang trại tổng hợp (9,09 người/trang trại) và cây lâu năm (7,05 người/trang trại).

5. Những nhóm giải pháp trọng tâm nào được tác giả đề xuất để phát triển kinh tế trang trại?

Tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp: hoàn thiện chính sách giao đất và cấp quyền sử dụng đất; mở rộng chính sách vốn vay và tín dụng ngân hàng; đầu tư thủy lợi và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật giống cây con; xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ với công nghiệp chế biến; tổ chức đào tạo nâng cao trình độ quản lý kinh doanh cho các chủ trang trại.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp "Tìm hiểu thực trạng và giải pháp phát triển trang trại ở tỉnh Đồng Nai" của tác giả Đoàn Thị Thanh Quyên là công trình nghiên cứu địa lý kinh tế - xã hội có cấu trúc chuẩn mực và nguồn số liệu thực chứng đáng tin cậy. Nghiên cứu đã làm rõ vai trò động lực của mô hình kinh tế trang trại trong việc thúc đẩy sản xuất hàng hóa nông nghiệp, tích tụ nguồn lực và chuyển dịch cơ cấu nông thôn Đồng Nai giai đoạn 2005 - 2009. Hệ thống số liệu phân tích và các giải pháp tổ chức lãnh thổ được đề xuất trong khóa luận cung cấp luận cứ thực tiễn có giá trị cho công tác hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UIT “TP BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐẢO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SU PHAM TP. HO CHÍ MINH KHOA DIA LY DONGNNA (TI E Người hướng dẫn khaa học: Th.S Nguyễn Thị Bình TP. Ho Chi Minh, nam 2011 Trang | LOL CAM ON Kết qua đạt được trong học tập như ngây hôm nay là nhở sự diu dắt, dạy đỗ của thay cô giảng viên trường Đại Học Su Phạm Tp. Hỗ Chi Minh, đặc biệt là các thay cỏ trong khoa Địa ly.

Các thay cả đã tận tỉnh truyền đạt những kiến thức cũng như những kinh nghiệm sống vô cùng quý báu của minh cho thé hệ chúng em, Mong rang trong tương lai không xa, với những kiến thức tiếp thu được qua 4 năm học tập, chúng em sẽ đóng góp một phan nao đó cho dat nước, cho xã hội dé không phụ lòng thay cô đã tin tưởng đặt vao nơi chúng em. Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Nguyễn Thị Bình, người tai này, Bai khỏa luận hoàn thành còn có su giúp đỡ của các cô chủ trong các Sở, Ban ngành tinh Đẳng Nai. Đặc biệt là Sở Nông nghiệp va Phát triển nông thôn tinh Đông Nai, Chi Cục hợp tác xã và Phát triển nông thôn Đông Nai, các thay cô thư viện Dai Học Sư PHạm Tp. Hỏ Chi Minh trong việc cung cấp tải liệu trong quả trình nghiên cứu dé tai.

Do hạn chế vẻ tải liệu, khả năng va cũng lä lan dau tiên nghiên cửu khoa học, dp dụng kiến thức vào thực tiễn nên chắc hắn sẽ khó tránh khỏi những thiếu sót. Em rat mong nhận được sự thông cảm va góp ý chan thánh từ phía thay cô va các ban sinh viễn. Em xin được gửi lời cảm ơn chan thánh! Tp. Hỗ Chí Minh, năm 2011 Sinh viễn thực hiện Đoàn Thị Thanh Quyên ( Nién khóa: 2007-2011 } Trang 2 DANH MỤC BANG SO LIEU Bang 2.

Sa lượng trang trai tinh Dong Nai giai đoạn 2004-2009 Bảng 2. Số lượng trang trại tỉnh Đẳng Nai nhân theo loại hình (năm 2009) Bảng 2. Số lao động của trang trại tinh Đẳng Nai phan theo loại hình trang trai (năm 2009) Bảng 2. Lao động trang trại tỉnh Đẳng Nai phan theo loại hình lao động (năm 2009) Bảng 2.

Von đầu tư của trang trại tỉnh Đẳng Nai phân theo loại hình trang trai năm 2009 Bang 2. Co cầu von đầu tư của trang trại tính Đẳng Nai theo loại hình năm 2005 Bảng 2. Diện tích đất trang trại tỉnh Đông Nai sử dụng nhân theo logi hình trang trại (don vị:ha) (năm 2009) Bảng 2. Đặc điểm chủ trang trại tỉnh Đẳng Nai (năm 2005) Bảng 2.

Trinh độ chủ trang trại tinh Đẳng Nai (năm 2005) Bang 2. Diện tích một số loại cây trang chính phân theo loại hình trang trại tỉnh Đẳng Nai (năm 2009) Bang 2. Giả trị sản lượng hàng hóa và dịch vụ của trang trại tỉnh Dang Nai theo loại hình (năm 2009) Bảng 2. Thu nhập của trang trại tỉnh Đẳng Nai phan theo loại hình (nam 2009) Bảng 2.

Logi hình trang trại phân theo don vị hành chính (năm 2009) Bảng 3. Chi tiêu về số lượng các loại hình trang trại tính Đẳng Nai năm 2015 so vei năm 2009 Trang 3 DANH MỤC BIEU DO Biểu đỗ 2. Số lượng trang trại tink Đẳng Nai, giai đoạn 2004-2009 Biểu đã 2. Số lượng trang trại tỉnh Đẳng Nai phân theo loại hình Biểu da 2.

Cư cau trang trại tinh Đẳng Nai phan theo lpai hình Biểu đã 2. Cơ cẫu lao động của trang trại tinh Đẳng Nai phân theo lpai hình trang trại Biểu đỗ 2. Số lao động của trang trại tỉnh Đẳng Nai phân theo loại hình trung trai Biểu dé 2. Số vẫn dau tư của trang trai tính Đẳng Nai phân theo loại hình trang trại Biểu đỗ 2.

Co cau vẫn dau tư của trang trại tỉnh Đẳng Nai phan theo loại hình trang trai Biểu dé 2. Co cẫu nguồn vẫn dau tư của trang trại tỉnh Đẳng Nai Biểu đã 2. Sản lượng hàng húa và dịch vụ của trang trại tỉnh Đẳng Nai theo logi hình trang trại Biểu đô 2. Thu nhập của trang trai tỉnh Đẳng Nai phân theo loại hình Biểu dé 2.

Cơ cau trang trại tỉnh Đẳng Nai phân theo don vị hành chính Biểu dé 2. Số lượng trang trại tỉnh Đẳng Nai phân theo đơn vị hành chính Trang 4 MỤC LUC LOT CAM ON su G00000-Sã0004G6XGeddilettu Sulidtdecaikcauixoet DÀNH MỤC BANG R HIẾU. 20226600 Gá2 220200 A086 2 DANH MỤC BIẾU BỘ GhiokccacoiiidbtbariasocaddkiauaoS RBC LỰC kaeaaaaeeabiesieenneiieissekbrsne SữHSH©ISDEDIRISH. Lý do chọn dé tải.

7 Se Mu đích wat] an CỨNG 20460 21A in bdni2202-0s0sliseibesiiaall 3. Nhiệm vụ nghiên cửu. ii hạn OE Khoa ggabgtdcoittoodiaekiiitiidiikoiodbotidigibltisiidides 8 Š.Lịch sử nghiÊn cỨu. Quan điểm và phương pháp nghiên cứu.-‹ss--sscccssssssss 9 Š:3: ưng điễu nein CĂN os 9 6.1, Quan điểm tổng hợp lãnh thổ.Ð FEF Quan điểm RO ThÃNg::::¿sci0--0002GGuA.4, Quan điểm sinh thải và phát triển bên vững.

Hộ Adtángi2g 10 6. Quan điểm lịch sử viễn cảnh. Phương phản nghiÊN CỨU. Phương pháp thực địa.

Phương pháp biểu để - bản đỗ. Phương phap tong hợp, thang kê, phân tích, so sảnh. Cầu trúc để tải.-essssceeererxrrx+xa2rkerrkrxrtxkxsssrreereksxxrs+xxszrreerrrrse 11 PHAN NỘI DUNG NGHIÊN COU sssccsssssssssscsscosnsessscerscsnrssasesrsscnssasseensees 12 CHUONG I. CƠ SO LI LUẬN VA THỰC TIEN NGHIÊN CUU TRANG TRAL.

il ili aia ele 12 BD ET WD gang nniueidiiaiidasitdtidndddtiiipriesliisiiasgiasssuesiczl3 Pk I L1~nernesteseeseowensaaeessrserie 12 Í. Đặc trưng của CAMB FFHÍ.oeeeeieasaisrassee ED LLG. Tiêu chỉ dink lưựng xúc định trang [FNÏ. Phân loại trang tFMÑl.

Cơ sử thực tiễn nghiÊn cửu. --cs5ssrrzssxrrrsrms~szrrrrrz l6 1. Các nhân to ảnh hưởng đến sự phát triển trang trại. Quả trình nhát triển trang trại ở Việt /Nam.nh 22 CHƯƠNG II.

HIỆN TRANG PHAT TRIEN TRANG TRAI TINH ĐÔNG NAL GIẢI BOÀN 2005-2009 ii 25 2. Các nhân tổ anh hưởng đến sự phát triển trang trại tinh Dong Nai25 3. KỊ trí địa H.FE ee ee enh NN RET EEC EE25 2. Các nhãn tổ tự nhiên.

Các nhân tổ kinh tế xã hội. Những thuận lợi và khó khăn về tự nhiên, kinh tế xã hội đối với sự phát triển của kinh tế trang trại ở Dong Nai. -37 221: RẺ TRÊN (ao c0 Gui00 S000 bAddtQuU0it aca 38 2. Hiện trạng phat triển trang trai tinh Đồng Nai giai đoạn 2005-2009 in Sia 102400188G83ã590530.-188G08-lAGtEGU4ERlAd10EiĐRsSz.1, Vai trò của trang trại đối với nén nông nghiệp tinh Dong Nai.2, Hiện trạng phat triển trang trại tỉnh Dong Nai giai dogn 2005- ere Tabet REA REC ne een EERO SE son Reena eRe arate ety te 41 2.

Đánh gid tình hình phát triển trang trại tinh Dang Nai. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHAP PHAT TRIEN TRANG VI HN TL nrTE 3. Quan điểm phat triển kinh tế xã hội. Quan điểm phát triển kinh tế xã hội của Liệt Nam giai đoạn 2011- NHẤN xua cgtGGGGGGGl-t080GG02(00.68108A020ã0iG86giaS0t000080088 SiNNEitUCGùke 75 3.

Quan điểm phat triển kinh tế xã hội tỉnh Đẳng /Nai. Dinh hướng va giải pháp phát triển trang trại tỉnh Dong Nai. Quan điểm phát triển trang trai. Một sé chính sách lâu dai của Nhà nước đổi với trang trai.

VỀ chính sách cụ thể.1, Mục tiêu tong quát. Mục tiêu cụ thể. ti GBSxiii001884 ies dã g2 t2ii gang „. Giải pháp phát triển trang trại tỉnh Đồng Nai.#1 NHAN TL HÀ eaeoeeaeeooeeeeeeee=reoeioertetettotogttoerrroonagsdne 94 TÀI LIEU THAM KHẢO.ˆ Trang 7 PHAN MO DAU 1.

Lý do chọn dé tài Nong nghiệp la ngành sản xuất vat chất sớm nhất của xã hội loài người. Từ khi ra đời cho đến nay, nông nghiệp luôn đóng vai trỏ quan trọng trong việc phát triển nên kinh tế nói chung va dam bao sự sinh ton của xã hội loài người nói riêng. Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, nông nghiệp ngày cảng mở rộng với các hình thức tổ chức lành thổ nông nghiệp ngày càng phong phú và tiến bộ cao hơn. Các hình thức tổ chức lãnh thô nông nghiệp luôn thay đổi, phù hợp với các hình thái kinh tế xã hội.

Trong điều kiện hiện nay, tổ chức lãnh thỏ nông nghiệp gắn liên với khoa học công nghệ, với quá trình công nghiệp hoa, hiện đại hóa. Cùng với sự phát triển của nên sản xuất xã hội, của khoa học công nghệ, nhiều hình thức tổ chức lãnh thé nông nghiệp đã và đang xuất hiện, mang lại hiệu quả cao vẻ mặt kinh tế, xã hội và môi trường. Việc nghiên cứu các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp nhằm sử dụng hợp lý nguồn lực vẻ tự nhiên, kính tế xã hội, góp phan vảo công tác quy hoạch theo lãnh thổ nền kinh tế quốc dân, tạo điều kiện nâng cao năng suất lao động xã hội. Trong quá trình phát triển nông nghiệp và nông thôn nước ta đã xuất hiện nhiều hình thức tổ chức sản xuất có hiệu quả kinh tế cao, trong đó có trang trại.

Đây là mô hình tổ chức sản xuất đi lên tir kinh tế hộ gia đình. Mô hinh trang trại đã vả đang góp phan thúc day nông nghiệp phát triển và làm thay đôi điện mạo kinh tế xã hội nông thôn nước ta. Tỉnh Đồng Nai là một trong những địa phương phát triển khá mạnh mô hình trang trại. Trong thực tế, với các điều kiện tự nhiên và điều kiện kinh tế xã hội thuận lợi nên tinh Đồng Nai đã có nhiều thành công trong việc áp dụng mô hình sản xuất nay.

Tuy nhiên, nghiên cứu về hiện trạng phát triển trang trại ở tinh Đông Nai sẽ giúp nhận thấy được những mặt thuận lợi cũng như khó khan mà các trang trại cần phải khắc phục, từ đó có thé đẻ ra nhừng giải pháp khả thi giúp trang trại tinh Đồng Nai phát triển hiệu quả hơn. Trang 8 Do đó, em đã chọn đẻ tải :” Tìm hiểu thực trạng và giải pháp phát triển trang trại ở tinh Đông Nai” dé làm khóa luận tốt nghiệp. Mục đích nghiên cứu - Đánh giá thực trang phát triển trang trại ở Đông Nai, - Đưa ra những biện pháp, kiến nghị nhằm góp phan thúc đây sự phát triển mô hình trang trại ở Đông Nai. Nhiệm vụ nghiên cứu - Xác định khái niệm, bản chat, đặc trưng, vai trò của trang trại ở Đồng Nai.

- Đánh giá thực trạng phát triển trang trại ở Đồng Nai. - Dé ra được những giải pháp, định hướng dé phát triển trang trại ở Đông Nai, 4. Giới hạn dé tài - Vé không gian: không gian nghiên cửu được giới hạn trong lãnh thé tinh Đông Nai. - Về thời gian: nghiên cứu hiện trạng phát triển trang trại từ năm 2005-2009.

- Vẻnội dung: nội dung nghiên cứu tập trung vào các vấn dé liên quan đến thực trang phát triển trang trại ở Đồng Nai, từ đó dé ra những giải pháp phát triển trang trại nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao. Lịch sử nghiên cứu Trang trại là mô hình phát triển kinh tế tư nhân, có quy mô khá lớn và đạt hiệu quả kinh tế cao. Trang trại đã thu hút nhiều nha nghiên cứu ở Việt Nam - TS.Trương Thị Minh Sâm (chủ biến) : Trang trại ở các tỉnh phía Nam, một số vấn dé đặt ra. NXB khoa học xã hội, 2000.