Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Phương Pháp Giảng Dạy Chương Trình Địa Lý 7 Thí Điểm

Khóa luận tốt nghiệp địa lý trình bày phương pháp giảng dạy chương trình địa lý 7 thí điểm, giúp nâng cao chất lượng giáo dục địa lý.

• Đề tài: Khóa Luận Tốt Nghiệp Địa Lý Phương Pháp Giảng Dạy Chương Trình Địa Lý 7 Thí Điểm
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3. Giới hạn đề tài
• 1.4. Lịch sử nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
• 1.5.1.1. Phương pháp phân tích hệ thống
• 1.5.1.2. Phương pháp phân loại
• 1.5.1.3. Phương pháp so sánh
• 1.5.1.4. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
• 1.5.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• 1.5.2.1. Đi thực tế ở trường phổ thông
• 1.5.2.2. Thực nghiệm sư phạm
• 2. CHƯƠNG 2: VỊ TRÍ VÀ MỤC TIÊU CỦA MÔN ĐỊA LÝ TRONG TRƯỜNG THCS
• 2.1. Vị trí
• 2.2. Mục tiêu
• 2.3. Một số vấn đề về phương pháp dạy học theo quan điểm của chương trình THCS mới
• 2.4. Lý luận dạy học địa lý đại cương
• 2.4.1. Mối quan hệ giữa khoa học địa lý và môn địa lý trong nhà trường phổ thông
• 2.4.2. Các nguyên tắc dạy học
• 2.4.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học và tính vừa sức đối với học sinh
• 2.4.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và liên hệ thực tiễn
• 2.4.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính giáo dục
• 2.4.2.4. Nguyên tắc đảm bảo tính tự lực và sự phát triển tư duy
• 2.4.3. Các phương pháp dạy học trên cơ sở lấy học sinh làm trung tâm
• 2.4.3.1. Phương pháp hình thành các kỹ năng khai thác trí thức địa lý cho học sinh
• 2.4.3.2. Phương pháp hướng dẫn học sinh khai thác trí thức địa lý
• 2.4.3.3. Phương pháp hướng dẫn học sinh cùng tham gia
• 2.4.3.4. Phương pháp đàm thoại nêu vấn đề
• 2.4.3.5. Phương pháp hướng dẫn học sinh sử dụng SGKDL
• 2.4.4. Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi THCS
• 2.4.4.1. Sự thay đổi về thể chất dẫn tới sự thay đổi về tâm lý ở tuổi THCS
• 2.4.4.2. Đặc điểm về sự phát triển nhân cách
• 2.4.4.3. Đặc điểm về nhận thức và phát triển trí tuệ
• 3. CHƯƠNG 3: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phần một: NHẬN XÉT CHUNG VỀ SGK ĐỊA LÝ 7 THÍ ĐIỂM
• 3.1.1. So sánh giữa chương trình SGKTD và chương trình SGKHH
• 3.1.1.1. Bảng so sánh chương trình SGKTD và SGKHH
• 3.1.1.2. Nội dung SGKTD mang tính kế thừa và tiến bộ hơn SGKHH
• 3.1.1.3. Ý nghĩa tích cực của so sánh sách giáo khoa DL7TD
• 3.1.2. Nhận xét của SGK7TD
• 3.2. Phần hai: PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY CHƯƠNG TRÌNH DL7TD
• 3.2.1. Thực trạng trường phổ thông
• 3.2.1.1. Về phía giáo viên và học sinh
• 3.2.1.2. Phương pháp dạy học và hình thức tổ chức trên lớp
• 3.2.1.2.1. Phương pháp dạy học
• 3.2.1.2.2. Hình thức tổ chức trên lớp
• 3.2.1.3. Đồ dùng dạy học
• 3.2.1.4. Đánh giá kết quả học tập của học sinh
• 3.2.2. Phương pháp giảng dạy
• 3.2.2.1. Rèn luyện các kỹ năng địa lý
• 3.2.2.2. Phương pháp dạy học nêu vấn đề
• 3.2.2.3. Phương pháp cùng tham gia
• 3.2.2.4. Hình thức dạy học cá nhân hoặc theo nhóm kết hợp với phiếu học tập
• 3.2.2.5. Tổ chức cho học sinh học ngoại khóa, khảo sát thực tế
• 3.2.3. Một số giáo án cụ thể
• 3.3. Phần ba: MỘT SỐ CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP ĐỊA LÝ
• 3.3.1. Mục đích và định hướng của việc biên soạn câu hỏi và bài tập
• 3.3.2. Một số câu hỏi và bài tập địa lý
• 3.4. Phần bốn: KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phương Pháp Giảng Dạy Địa Lý 7 Chương Trình Mới

Việc nâng cao hiệu quả học tập môn Địa lý lớp 7 đòi hỏi một sự chuyển dịch mạnh mẽ từ phương pháp truyền thống sang các cách tiếp cận hiện đại, lấy người học làm trung tâm. Bối cảnh giáo dục Việt Nam đang không ngừng đổi mới phương pháp dạy học để đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, mà còn hướng tới việc hình thành và dạy học theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh. Theo nghiên cứu của Đặng Thị Thu Trúc (2002), thực tế cho thấy cách tiếp thu của học sinh trong quá trình học còn thụ động, giáo viên vẫn chưa thật sự thoát khỏi vị trí của 'người mang chân lý đặt vào tay kẻ khác'. Do đó, các phương pháp giảng dạy Địa lý 7 mới cần tập trung vào việc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Điều này có nghĩa là giáo viên giữ vai trò tổ chức, hướng dẫn, còn học sinh chính là người tự tìm lấy con đường ngắn nhất để đến với kho tàng tri thức. Sự thay đổi này không chỉ giúp các em nắm vững kiến thức mà còn rèn luyện các kỹ năng địa lý quan trọng như phân tích bản đồ, xử lý số liệu và liên hệ thực tế. Việc áp dụng thành công các phương pháp mới sẽ giúp tạo hứng thú học tập, biến môn Địa lý từ một môn học thuộc lòng trở thành một môn khoa học hấp dẫn và đầy tính ứng dụng. Các phương pháp này tạo điều kiện cho học sinh tự thân vận động, tự tìm tòi và sáng tạo trong cách học để đạt hiệu quả cao nhất.

1.1. Tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học không còn là một lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để nâng cao chất lượng giáo dục. Đối với môn Địa lý 7, việc này càng trở nên cấp thiết khi nội dung học bao gồm nhiều khái niệm trừu tượng và kiến thức liên lục địa. Một phương pháp giảng dạy hiệu quả phải thoát khỏi lối mòn truyền thụ một chiều, thay vào đó là tổ chức các hoạt động học tập đa dạng. Mục đích là để học sinh tự mình khám phá, phân tích và lĩnh hội kiến thức, từ đó phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề. Sự đổi mới này giúp học sinh không chỉ 'biết' mà còn 'hiểu' và 'vận dụng' được kiến thức vào thực tiễn.

1.2. Mục tiêu dạy học theo định hướng phát triển năng lực

Mục tiêu cốt lõi của dạy học theo định hướng phát triển năng lực là trang bị cho học sinh những năng lực cần thiết để trở thành công dân toàn cầu. Trong môn Địa lý, các năng lực này bao gồm năng lực tư duy không gian, năng lực sử dụng bản đồ và Atlat, năng lực phân tích mối quan hệ giữa tự nhiên và con người, và năng lực vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề môi trường. Thay vì chỉ kiểm tra đánh giá năng lực dựa trên khả năng ghi nhớ, giáo viên cần xây dựng các tiêu chí đánh giá quá trình học tập, khả năng hợp tác và kỹ năng trình bày của học sinh. Điều này đảm bảo một sự phát triển toàn diện, giúp các em tự tin và chủ động hơn trong học tập và cuộc sống.

II. Thách Thức Trong Giảng Dạy Địa Lý 7 Theo Phương Pháp Cũ

Mặc dù nhu cầu đổi mới là cấp thiết, việc áp dụng các phương pháp giảng dạy Địa lý 7 mới vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Phương pháp truyền thống, tập trung vào thuyết giảng và ghi chép, đã ăn sâu vào tư duy của cả giáo viên và học sinh. Cách dạy này thường gây ra sự nhàm chán, khiến học sinh coi Địa lý là môn học phụ, chỉ cần học thuộc lòng để đối phó với các kỳ thi. Hậu quả là các em thiếu hụt trầm trọng các kỹ năng địa lý cơ bản, không biết cách sử dụng Atlat địa lý hay đọc hiểu một biểu đồ khí hậu. Nghiên cứu thực tế tại các trường phổ thông cho thấy, học sinh chưa có sự sáng tạo trong cách tiếp nhận tri thức và chưa chủ động tìm tòi. Một thách thức lớn khác đến từ cơ sở vật chất và trang thiết bị. Việc thiếu thốn các đồ dùng dạy học như bản đồ khổ lớn, mô hình, hay các thiết bị để xây dựng giáo án điện tử địa lý 7 khiến việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực trở nên khó khăn. Hơn nữa, việc kiểm tra đánh giá năng lực học sinh một cách toàn diện đòi hỏi giáo viên phải đầu tư nhiều thời gian và công sức hơn vào việc thiết kế bài tập và tiêu chí đánh giá, điều này không phải lúc nào cũng khả thi trong bối cảnh áp lực về chương trình và sĩ số lớp học đông.

2.1. Hạn chế của phương pháp truyền thụ kiến thức một chiều

Phương pháp giảng dạy truyền thống, nơi giáo viên là trung tâm, thường biến học sinh thành những người tiếp thu thụ động. Các em ít có cơ hội đặt câu hỏi, thảo luận nhóm hay trình bày quan điểm cá nhân. Việc học chỉ giới hạn trong sách giáo khoa, thiếu sự liên hệ thực tế, làm cho kiến thức trở nên khô khan và xa rời cuộc sống. Điều này không chỉ làm giảm hứng thú học tập mà còn không thể hình thành các năng lực cần thiết như tư duy phản biện, sáng tạo hay kỹ năng hợp tác. Kết quả là học sinh có thể thuộc bài nhưng không hiểu sâu và không thể vận dụng kiến thức.

2.2. Khó khăn khi áp dụng chương trình giáo dục phổ thông 2018

Chương trình mới đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện về cả nội dung và phương pháp. Tuy nhiên, không phải giáo viên nào cũng được trang bị đầy đủ kỹ năng và kiến thức để triển khai hiệu quả. Nhiều người vẫn còn lúng túng trong việc thiết kế các hoạt động học tập trải nghiệm hay tổ chức dạy học dự án. Bên cạnh đó, áp lực về thời lượng tiết học và khối lượng kiến thức cần truyền tải cũng là một rào cản lớn. Việc phải hoàn thành chương trình đúng tiến độ đôi khi khiến giáo viên buộc phải quay lại với phương pháp thuyết giảng cho 'kịp bài', làm giảm hiệu quả của việc đổi mới.

III. Top 5 Phương Pháp Dạy Học Tích Cực Cho Môn Địa Lý Lớp 7

Để khắc phục những hạn chế của phương pháp cũ, việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực là giải pháp tối ưu. Đây là những phương pháp được thiết kế để kích thích sự tham gia, tư duy và sáng tạo của học sinh. Thay vì ngồi yên lắng nghe, các em được vận động, tương tác và kiến tạo tri thức. Một trong những phương pháp hiệu quả nhất là dạy học dự án, nơi học sinh làm việc theo nhóm để nghiên cứu một chủ đề thực tế trong thời gian dài, ví dụ như 'Tìm hiểu về ô nhiễm môi trường tại địa phương'. Phương pháp này không chỉ giúp củng cố kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng nghiên cứu và trình bày. Bên cạnh đó, học tập trải nghiệm thông qua các chuyến đi thực tế, khảo sát hoặc mô phỏng cũng là một cách tuyệt vời để tạo hứng thú học tập. Khi được trực tiếp quan sát và cảm nhận, kiến thức địa lý sẽ trở nên sống động và dễ nhớ hơn rất nhiều. Phương pháp trực quan với việc sử dụng Atlat địa lý, bản đồ, biểu đồ và hình ảnh luôn là công cụ không thể thiếu. Giáo viên cần hướng dẫn học sinh kỹ năng khai thác thông tin từ các nguồn trực quan này, thay vì chỉ dùng chúng để minh họa. Cuối cùng, các kỹ thuật tổ chức lớp học như thảo luận nhóm hay kỹ thuật khăn trải bàn giúp mọi học sinh đều có cơ hội tham gia vào bài học.

3.1. Kỹ thuật dạy học dự án và học tập trải nghiệm thực tế

Với dạy học dự án, học sinh không chỉ học kiến thức mà còn học cách học. Một dự án về 'Các kiểu môi trường địa lý' có thể yêu cầu học sinh xây dựng mô hình, làm video hoặc thiết kế một poster. Quá trình này giúp các em phát triển năng lực tự học, tự quản lý và sáng tạo. Tương tự, các hoạt động học tập trải nghiệm như một chuyến tham quan bảo tàng thiên nhiên hoặc một buổi khảo sát về đặc điểm sông ngòi tại địa phương sẽ mang lại những bài học thực tế quý giá, giúp học sinh liên hệ thực tế một cách tự nhiên và sâu sắc, điều mà sách vở đơn thuần không thể làm được.

3.2. Phương pháp trực quan Sử dụng Atlat và bản đồ hiệu quả

Atlat và bản đồ là 'sách giáo khoa thứ hai' của môn Địa lý. Tuy nhiên, nhiều học sinh vẫn chưa biết cách khai thác hiệu quả công cụ này. Giáo viên cần biến giờ học thành các buổi thực hành kỹ năng. Thay vì chỉ hỏi 'Dãy núi này tên là gì?', hãy đặt câu hỏi gợi mở như 'Dựa vào bản đồ, hãy phân tích ảnh hưởng của dãy An-đét đến sự phân bố dân cư và khí hậu ở Nam Mỹ?'. Việc rèn luyện kỹ năng sử dụng Atlat địa lý và các phương tiện trực quan khác sẽ giúp học sinh hình thành tư duy không gian, một năng lực cốt lõi của môn học.

IV. Hướng Dẫn Ứng Dụng Công Nghệ Vào Bài Giảng Địa Lý 7

Trong kỷ nguyên số, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy là một xu thế tất yếu để nâng cao hiệu quả và sức hấp dẫn của bài học. Các công cụ công nghệ giúp trực quan hóa những khái niệm địa lý phức tạp, mang cả thế giới vào trong lớp học. Việc xây dựng các bài giảng powerpoint địa lý 7 sinh động với hình ảnh, video clip và hoạt ảnh có thể thu hút sự chú ý của học sinh tốt hơn nhiều so với bảng đen phấn trắng. Hơn nữa, các giáo án điện tử địa lý 7 có thể tích hợp các liên kết đến website, các phần mềm mô phỏng (như Google Earth) để học sinh có thể 'du lịch' và khám phá các vùng đất ngay tại lớp. Một công cụ cực kỳ hữu ích khác là sơ đồ tư duy địa lý 7. Sử dụng các phần mềm tạo sơ đồ tư duy (mind map) giúp hệ thống hóa kiến thức một cách logic và sáng tạo, hỗ trợ học sinh ôn tập và ghi nhớ tốt hơn. Ngoài ra, việc lồng ghép các trò chơi trong dạy học địa lý trên các nền tảng như Kahoot, Quizizz... không chỉ giúp củng cố kiến thức mà còn tạo ra một không khí học tập vui vẻ, cạnh tranh lành mạnh, qua đó tạo hứng thú học tập một cách hiệu quả. Công nghệ không thay thế vai trò của giáo viên, nhưng nó là một trợ thủ đắc lực giúp giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học đa dạng và hiệu quả hơn.

4.1. Sức mạnh của sơ đồ tư duy địa lý 7 trong hệ thống kiến thức

Thay vì ghi chép theo từng dòng một cách tuyến tính, sơ đồ tư duy địa lý 7 cho phép học sinh tổ chức thông tin theo các nhánh liên kết, sử dụng màu sắc và hình ảnh. Phương pháp này mô phỏng cách thức hoạt động của bộ não, giúp kết nối các ý tưởng và nhìn thấy bức tranh tổng thể của một chủ đề. Ví dụ, khi học về 'Châu Phi', học sinh có thể tạo một sơ đồ tư duy với các nhánh chính là Vị trí, Địa hình, Khí hậu, Sông ngòi, Dân cư và Kinh tế. Việc tự tay xây dựng sơ đồ giúp các em chủ động hơn trong việc tổng hợp và ghi nhớ kiến thức.

4.2. Tổ chức trò chơi trong dạy học địa lý để tạo hứng thú học tập

Học mà chơi, chơi mà học là một trong những cách hiệu quả nhất để thu hút học sinh, đặc biệt ở lứa tuổi THCS. Các trò chơi trong dạy học địa lý có thể được thiết kế đa dạng: từ những trò chơi đơn giản như 'ô chữ địa lý', 'ai nhanh hơn' (xác định vị trí trên bản đồ câm) đến các trò chơi kỹ thuật số. Việc 'game hóa' (gamification) quá trình ôn tập và kiểm tra bài cũ không chỉ giúp giảm bớt căng thẳng mà còn kích thích sự tham gia nhiệt tình của cả lớp, biến những kiến thức khô khan trở nên thú vị và dễ tiếp thu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Môi trường và hoạt động | Phần III: Châu Mỹ (11 tiết). của con người ở đới nóng (nội chí tuyến). Phân IV: Châu Phi (8 tiết). của con người ở đới ôn hòa(ôn đới).

Phần V: Châu Đại Dương (3 tiết). của con người ở đới lanh. Chương IV: Môi trường và hoạt động | Phần VI: Các miễn Dia Cực (1 tiết). của con người ở hoang mạc.

của con người ở vùng núi cao. Phần ba: Thiên nhiên và con người các châu lục. Như vậy nếu so sánh về mặt thời lượng của toàn bộ CTTD thi không có gì thay đổi so với CTHH. Vậy phải chăng là CTĐL7TĐ hoàn toàn không được giảm tải so với CTHH? Khi đi sâu vào nghiên cứu nội dung của chương trình chúng ta mới có thể nhìn nhận một cách rõ ràng hơn về vấn dé này.

Trên thực tế cho thấy mặc dù số tiết vẫn giữ nguyên, nhưng về mặt kiến thức cung cấp có sự tinh lọc kỹ càng hơn. Chương trình ĐL7TĐ cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản, đặc trưng nhất của từng đối tượng địa lý. Nhằm mục đích dé liên hệ so sánh và đánh giá giữa các đối tượng với nhau. Mặc khác cũng tăng cường bổ sung các vấn để mang tính chất quốc tế, tính thời đại để học sinh có thể nắm bắt và tạo mối liên hệ thực tiễn.

Nội dung SGKTĐ mang tính kế thừa và tiến bộ hơn SGKHH. Như đã nêu ở phẩn trước, phần một và phần hai của SGKTD là phần nối tiếp của chương trình ĐL6TĐ. Ở phan này cũng có nhiều thay đổi so với SVTH: Đặng Thi Thu Trác 15 GVHD: Nguyễn Thị Kim Liên Khoá luận tốt nghiệp chương trình ĐL6HH. Các vấn đề về dân số thế giới, su gia tang dân số được giữ lại.

Còn phần nội dung về chủng tộc và các chế độ chính trị trên thế giới được lược bỏ, thay vào đó các vấn để mang tính chất thời đại được đưa vào như: nguồn lao động, sự phân bố dân cư thế giới, các hình thức quần cư và đô thị hóa. Sang phần hai: Các môi trường địa lý. Khi xem qua nội dung phan nay chúng ta thấy rất mới lạ so với CTHH. Ở đây các tổng thể tự nhiên được trình bày dưới dạng các môi trường địa lý ở các đới khí hậu khác nhau.

Trong đó các thành phần tự nhiên có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, tạo nên các đặc điểm đặc trưng nhất của mỗi tổng thể và các hoạt động của con người sống trong môi trường đó. Nhưng xét về cơ bản đây chính là sự lồng ghép của các nội dung kiến thức vé các đới khí hậu, lớp vỏ địa lý và cảnh quan trên trái đất, các hoạt động kinh tế của con người ở CTĐL6HH chuyển sang. Tuy nhiên sự tiến bộ thể hiện ở chỗ nội dung phần này còn dé cập tới các vấn để KT-XH nổi bật của từng môi trường địa lý: sự bùng nổ dân số, 6 nhiễm môi trường, bùng nổ đô thị. Phần ba là phân tìm hiểu vé tự nhiên và hoạt động kinh tế của con người ở các châu lục.

Nội dung phần này cũng giống như ở chương trình ĐL7HH tuy nhiên có sự tinh lọc vé mặt kiến thức. Cụ thể là, không nêu day đủ, trọn vẹn đặc điểm về các yếu tố địa lý của từng châu lục, từng khu vực hay quốc gia mà chỉ tập trung vào những đặc điểm tương đối nổi bật hay những nét đặc trưng để làm rõ sự khác biệt giữa các châu lục các khu vực. Ở phần này nội dung kiến thức được sắp xếp theo trình tự: Châu lục - khu vực - quốc gia. Ở phần giới thiệu các quốc gia chỉ chọn và trình bày một quốc gia tiêu biểu của châu lục.

Ví dụ: khi học về Châu Phi, đầu tiên học sinh được giới thiệu các đặc điểm tự nhiên và kinh tế -xã hội của châu lục này. Tiếp theo sẽ tìm hiểu vẻ ba khu vực KT-XH chính đó là: Bắc Phi, Trung Phi và Nam Phi. Cuối cùng là phan giới thiệu về Ai Cập một quốc gia điển hình cho châu lục này, 3. Ý nghĩa tích cực của sách giáo khoa PL7TD.

Sách giáo khoa DL7TD là một bước đột phá mới trong hệ thống SGK các môn học trong trường THCS. Không chỉ có nội dung phong phú, kiến thức hay, mới lạ, chính xác mà còn có nhiều hình ảnh màu sắc rõ đẹp, rất bổ ích cho người dạy và người học. Hệ thống kênh hình trong SGK được xem là bước tiến khá quan trọng, tạo điều kiện cho việc hình thành các kỹ năng địa lý ban đầu, là cơ sở cho việc học địa lý ở các lớp cao hơn. SVTH: Đặng Thị Thu Tric - ˆ 16 GVHD: Nguyễn Thị Kim Liên Khoá luận tốt nghiệp Vậy có thể khẳng định ý nghĩa tích cực của SGKĐL7TĐ ở các mặt sau đây: - Giảm tải kiến thức: SGKTD đã cố gắng giảm tải, bớt kiến thức hàn lâm, giảm kiến thức dưới dạng chấp nhận, bỏ kiến thức học thuộc lòng mà tăng kiến thức suy luận và kiến thức tự khám phá bằng các câu hỏi nêu ra trong từng bài học.

Các câu hỏi và bài tập ở cuối bài không chỉ giúp học sinh nắm chắc bài học mà còn rèn luyện kỹ năng địa lý, nâng cao óc quan sát và suy luận, phát huy tư duy địa lý và liên hệ chặt chẽ với thực tế cuộc sống. Ví dụ: Bài 19: Báo động về môi trường ở đới ôn hòa. Sau bài học ngoài hai câu hỏi củng cố kiến thức còn có một bài tập vẽ biểu đồ về lượng khí thải ở một số nước lớn trên thế giới như: Hoa Kỳ, Pháp, Trung Quốc, Ấn Độ. Dựa trên số dân và lượng khí thải trên đầu người mỗi năm do dé bài cung cấp.

Qua bài tập này học sinh có cái nhìn thực tế hơn, rõ ràng hơn về vần để ô nhiễm khí thải đang diễn ra ngày một nghiêm trọng trên toàn cầu. Từ đó xây dựng ở các em ý thức bảo vệ môi trường. - Vé kênh hình: SGKTD cung cấp tương đối đầy đủ các bản đổ, biểu đồ, sơ đồ và tranh ảnh phục vụ cho bài học. Kênh hình rõ rang mang tính xác thực nên học sinh có cái nhìn trực quan hơn về các đối tượng địa lý được học.

Dựa vào đó học sinh có thể hình thành các biểu tượng địa lý và khai thác những tri thức địa lý, dưới sự tổ chức hướng din của giáo viên. Đây chính là cơ sở để học sinh rèn luyện các kỹ năng địa lý vì kênh hình không chỉ mang chức năng minh họa mà quan trọng hơn là chức năng nguồn tri thức được sử dụng để phát huy trí lực học sinh. Trong SGKDL7TD kênh hình ở các dang sau: © Ban đồ: gồm các loại: + Bản 46 tự nhiên vé các môi trường khí hậu, sông ngòi, địa hình, hoàn lưu. + Bản đổ KT-XH thể hiện các vấn để dân số và sự phân bố dân cư, bản dé hành chính, tôn giáo, kinh tế.

s Biéu dé: chủ yếu là các biểu đổ khí hậu thể hiện lượng mưa và biến trình nhiệt độ ở một địa phương, biểu đồ tỉ lệ tăng dân số hoặc các biểu đồ dân số dạng tháp biểu hiện số dân của thế giới, châu lục. ® Sơ đồ: với chức năng khai thác tri thức có các sơ đổ lát cất vé sự phân tang thực vật trên núi. Với chức năng minh họa có các sơ đổ và hình vẽ SVTH: Đặng Thị Thu Trúc 17 GVHD: Nguyễn Thị Kim Liên Khoá luận tốt nghiệp về các tầng thực vật trong rừng. Ngoài ra còn có các sơ đồ sử dụng cho phần củng cố kiến thức.

s_ Tranh ảnh địa lý: cho học sinh một cái nhìn cụ thể hơn về đối tượng địa lý. Hầu như tất cả các bài học trong SGK đều có hình ảnh minh họa. - Tăng cường thực hành nhằm rèn luyện kỹ năng địa lý: Như đã trình bày chương trình ĐL7TĐ có 9 tiết thực hành với thời lượng không lớn so với toàn bộ chương trình. Tuy nhiên cũng tạm đủ để trang bị cho hoc đây đủ các kỹ năng địa lý cơ bản như: đọc và khai thác thông tin từ bản đổ, biểu đồ khí hậu, từ một đoạn văn, một hình vẽ hay một bức tranh địa lý.

Ngoài ra trong từng bài học đều có phần giải thích các thuật ngữ địa lý được sử dụng trong bài. Đây là một cải tiến rất mới giúp học sinh nắm được các khái niệm về các quá trình hay các đối tượng địa lý để dễ dàng hiểu va nhớ bài hơn. NHẬN XÉT VỀ SÁCH GIAO KHOA ĐL7TĐ Sách giáo khoa ĐL7TĐ không phát hành thành một tập như sách PDL6TD mà được chia thành 3 đợt: tập 1 cho học ky I, tập 2A và 2B cho học kỳ II. Do chia thành nhiều đợt như vậy nên đã gây ra không ít khó khăn cho giáo viên vi tình trạng tré sách.

Tuy nhiên các thay cô cũng đã hết sức cố gắng để hoàn tất chương trình. Ngay từ khi bất đầu thí điểm sách tập | vào tháng 9 năm 2001, hàng tháng các giáo viên của toàn thể màng lưới địa quận 3 đều có các cuộc họp tập trung để thảo luận về PPGD phù hợp ở các bài đã được day trong tháng và đưa ra các sai sót của sách cần sửa chữa. Ngay thời điểm thực hiện để tài này thì SGK vẫn chưa được phát hành đẩy đủ các tập nên không thể tổng kết những sai sót để lập bảng đính chính. Tuy nhiên từ những buổi tổng kết hàng tháng có thể đưa ra các sai sót và ý kiến đóng góp về nội dung sách cụ thể ở từng bài như sau: se Bail: + Hình 1.2: thiếu ghi chú vé khu vực đông dân ở TâyÁ va Ai Cập.

0 Bài 2: + Biểu dé hình 2.2 cần chú thích thêm cột dọc (mau tím) rõ hơn, học sinh khó nhận xét. + Phin 46 thị gia tăng dan số hình 2.3: Trục thời gian cần chia tỉ lệ rộng hơn và bổ sung thêm các năm có đân số 3 tỉ, 4 tỉ, 5 tỉ làm cho học sinh thấy được thời gian để dân số tăng lên ngày càng rút ngắn lại. =_ Bài 3: SVTH: Đặng Thị Thu Trúc 18 GVHD: Nguyễn Thị Kim Liên Khoá luận tốt nghiệp + Hình 3.2 chưa rõ ràng, thay ảnh quan cư nông thôn rõ hơn để học sinh có thể đọc được cảnh quần cư đô thị hay nông thôn theo yêu cầu câu hỏi của bài. > Bài 4: + Bổ sung mật độ dân số (người /km”) ở góc chú thích.

+ Điều chỉnh chú thích số 7: Huyện Quỳnh Phụ, số 8: Huyện Hưng Hà.