Chương 1 KHÁI QUAT VE AN NINH CON NGƯỜI. Khai niệm về an ninh con người 1. Định nghĩa về an ninh con người Khải niệm an ninh con người được báo cáo phát triển con người của Chương trình pháttriển Liên hợp quốc (UNDP) năm 1904 dé cập một cach khá toan điện đến khái niệm "an ninh con người”. Theo đó an ninh con người thể hiện ở bai khía cạnh cơ bản đó lả “an toàn trước các mồi de dọa triển miên.
như đi khát, bênh tất, áp lực và con người phải được bảo vệ trước những, 'tiển động bat thường va có hại với cuộc sống hàng ngày- cho di trong gia đính, trong công việc hay trong cuộc sing” Trước đó trong thời kỷ chiến tranh các nghiên cửu về an ninh tập trung. vào hai lĩnh vực là an ninh cộng đồng và an ninh quốc gia. An ninh cộng đẳng, tập trung vao vấn để trật tự an toàn 2 hội, chống lại tinh trang bao lực khủng bố. An ninh quốc gia liên quan đến chiến tranh, hòa bình, quốc phòng, ngoại giao chính tr, liên quân sự Trên phương diện quốc tế, an ninh con người cần tập trung ở hai góc 46 phân tích.
Thứ nhất, an ninh con người nhằm tạo ra một không gian an toan ở cấp độ toản cầu theo đó các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế vả Hiển chương, Liên hợp quốc đã coi con người ở trung tém mọi mỗi quan hệ. Câu đâu tiên của Hiển chương Liên hợp quốc. "Chúng tôi, nhân dân các nước (We the peoples.)” nhằm khẳng định việc bao đảm an ninh con người thông qua khuôn khổ pháp luật. Thứ hai, an ninh con người bao ham cách tiép cận đa ngành bối khi nói vẻ an ninh con người là nói đến tổng thể các mỗi de doa nhằm vao con người {Gang vò hít en Lần hợp quổc (1994), Bio cio hít tin connghời ˆ 5 Gai Mak Hing G01), "Van db each cơnngøirengnbdp hột oc hộn đi" bên nin 20 Các nha nghiên cửu đã đưa ra các quan niệm vẻ an ninh con người va được hiểu khá tương đông với nhau, các cách thức tiếp nhận đều thừa nhận.
con người có quyền được bảo vệ an toản vả an mình đối với bản thân ho. ‘Theo nghĩa hep, an ninh con người hấu hết để cập đến bảo vệ cá nhân khối những méi đe dọa bao lực. Bô ngoại giao Canada định nghĩa “an ninh con người là không bi các mỗi de doa rổ ring đổi với các quyển của con người, an toàn va sinh mang của ho”. Đặt con người vao trung tâm chính sách an ninh sé tăng cường an ninh quốc gia, thúc đẩy sự phát triển am no của con.
người, hiểu một cách rộng hơn an ninh con người bỗ sung cho cách hiểu truyền thông về an ninh của các quốc gia. ‘Theo nghia rộng, Ủy ban an ninh con người của Liên hợp quốc định nghĩa an ninh con người là phải bảo vệ các giá trị cơ ban quan trọng nhất trong cuộc sống của tat cã moi người theo hướng tăng cường kha năng tw do, Tựa chon và hưởng thụ của con người, nghĩa 1a bảo về con người khỏi những, môi de dọa vả tinh huồng nguy hiểm và hiện hữu ở khắp mọi nơi. Con người không bi de doa béi đối nghèo bênh tật, sự trần áp va tai nan bắt ngờ. Nhiều nước trên thể giới đã ủng hồ cách tiếp cân nảy của Liên hợp quốc nhất lả châu A va Nhật Bản.
Các quan niệm và cách hiểu khác nhau là tùy thuộc vào đặc thù vả điều kiện riêng của mỗi quốc gia để xử lý van dé an ninh con người sao cho hiệu quả nhất. Các kết qua có khác nhau nhưng đều thể hiện nỗ lực, mục dich chung đó 1a hợp tác va phát triển vì con người. Tw các quan điểm trên có thể khẳng định: An ninh: con người được đảm bảo bằng hộ thống pháp luật (pháp luật quắc tế và pháp luật quắc gia) nhằm bão vệ các quyén cơ bản của con người trước những nguy cơ và đỗ con người. được sống trong hòa bình, ôn định và phát triển về các mặt hinh tế, lương thực, y tổ, môi trường, công đồng và chính trị 1.
Đặc diém an nành con người và các yễu tô cấm thành am ninh: con người. Báo cáo của UNDP đã nêu ra những đặc điểm cơ bản của an ninh con. người bao gồm, an ninh con người là mỗi quan tâm chung, các nội dung của an ninh con người quan hệ mật thiết va phụ thuộc lẫn nhau, an ninh con người được đảm bao dé dang bằng biến pháp ngăn ngửa sớm hơn biện pháp can thiệp sau đó, an ninh con người lẫy con người làm trung tâm. Trong báo cáo néu rõ, an ninh con người không đông ngiữa với phát triển con người, an ninh: con người cũng không đồng nghĩa với vẫn để nhân quyền.
‘An ninh con người có hai khia cạnh chính là an toản trước các mỗi de doa triển miền như đói khát, bệnh tat, áp bức. và con người phải được bảo vệ trước những biển đông bắt thường và có hai đối với cuộc sing hàng ngày, tất on người dang sông trong môi trường nao Mặc dù còn có nhiều cách hiểu khác nhau về an minh con người nhưng. nhìn chung an ninh con người có bên đặc điểm sau: Thứ nhất. An ninh con người sác định rõ ràng vé chủ thể tham gia chính Ja cơn người.
An ninh thé giới, an ninh quốc gia, an ninh xã hội vả an ninh. con người déu có quan hệ tương tác suy cho củng cũng vì con người, do con người vi thé an ninh con người dang được hau hết các nước xác định con người là mục tiêu, đông lực và luôn là trung tâm “Nha nước có vai tò tao dựng nén tăng vững chắc vẻ an ninh và môi trường sống hợp lý dé tạo điều kiện cho mỗi người có thể tự chăm sóc bản thân va phát huy tối đa năng lực của minh đồng thời han chế và loại bỏ những nguy cơ có thé de doa an ninh con người. An nính quốc gia và Nha nước không tách rồi, biệt lập mã trái lại phải bổ sung cho nhau để thực hiện những yêu cẩu cụ thể của an ninh con người, mặt khác an ninh con người coi trật tự quốc gia va sự an toản của con người làm trung tâm, nó quan tâm tới làm thé nào con người sông trong một xã hội của họ có được tự do thực hiện sự lựa chọn của mình hay không, liệu ho sống trong hòa bình hay xung đột" "Thứ hai: An ninh con người mang tính chất phổ biến: Các quốc gia déu chú trong tới vẫn để an ninh con người, coi dé 1a một chiến lược cụ thé dai hạn có tác động tích cực trong việc đảm bao an ninh chung Khi xã hội én định dim bao được mức sống tối thiểu cũng như công ăn việc lâm cho con người thì vẫn để an ninh con người cũng sẽ được đảm bão. Mặc dù có sự phát triển khác nhau ở các quốc gia manh - yếu, giàu - nghèo, có sự khác nhau về mức độ, tính chất các nguy cơ đe dọa tới an ninh con người ở nơi nảy, nơi khác song đó 1a thực tế va đang gia tăng trên toan cầu.
An ninh con người chi có thể được dm bảo trên nên tảng phát triển kinh tế của Quốc gia, nên các. yêu tổ tác động đến an ninh con người can phải được ngăn ngửa sớm tốt hơn. ngăn ngừa muôn, phòng hơn chống như thất nghiệp, ma túy, tôi phạm, 6 nhiễm môi trường, chiến tranh vả bạo lực có tổ chức. Điều đó doi hỏi trách.
nhiêm và nghĩa vụ của công đồng, quốc gia dân tộc, tổ chức quốc tế, khu vực ‘va cả thể giới, thậm chí đến từng gia đình, từng người trong việc phòng chẳng. nguy cơ đe doa an ninh con người. Thứ ba: Những yếu tổ tạo thành, tác động, ảnh hưởng đến an ninh con người đều có mồi liên quan, phụ thuộc, tác động chuyển hóa lẫn nhau va không thé tách rồi. Những nguy cơ lớn đối với an ninh con người hiền nay như dich bệnh, ô nhiễm mồi trường.
không con lả van dé riêng biệt của quốc gia mà đã tré thành vẫn để toàn cầu bi khi an ninh của một công đồng dan cư bi đe doa ở một nơi nào đó trên thể giới thì nhiều quốc gia đều. có thé bi ảnh hưởng. Con người với từ cách là công dén của công đồng xã hội hiện đại, đủ sông trong không gian, thời gian nao đó bị de doa thì phin con lại của thé giới cũng s bi liên quan tác đông. “Hang ngày trên thé giới có rất nhiều sự kiện xảy ra, sự kiên có ảnh hưởng trực tiếp tới một nhóm người nhất định, nhưng các nhân tổ tạo thành mỗi de doa an ninh con người không chỉ la từng sự kiện cu thé, chúng xây ra đồng thời hoặc liên tục, tiếp nối nhau vả hậu quả của một sự kiên nảy có thể trở thành nguyên nhân cho một sự kiện khác Hon nữa các mỗi đe dọa an ninh con người không có sự khác biệt vẻ bản chất chỉ khác ở mức đô nghiêm trong của các mới đe dọa.
Trong thời đại ngảy nay, không chỉ các quốc gia phụ thuộc nhau mà con người cũng gia tăng sự phụ thuộc do họ tương tác với nhau thưởng xuyên hơn. Biéu này có được là nhờ tiến bộ của khoa học công nghệ về tăng trưỡng kinh tế tạo diéu kiện cho con người di chuyển xa hơn và nhanh hơn trong một khoảng thời gian ngắn hơn rất nhiễu”. Khi đại địch Covid 19 tắt đâu xuất hiện ở Vũ Han- Trung Quốc thì ngay sau đó một loạt các quốc gia trên thé giới cũng bị ảnh hưởng. Vi thé, không thé nói chống.
đại dich Covid là công việc riêng của một quốc gia nao và dai dịch Covid 19 là mỗi quan tâm của người dân ở mọi quốc gia. Như vậy, mối đe doa đổi với an ninh con người ở một nơi trên thể giới có liên quan dén con người ở khắp mọi nơi vả không còn lả vấn để riêng biệt của mỗi quốc gia. Tính phức tap của môi trường sống của con người va các nhân tô tác đông đến an ninh con người có mỗi quan hệ qua lai bổ sung cho nhau, an ninh con người đôi hỏi những nhu câu thiết yếu của con người phải được đáp ứng nhưng đông thời an ninh con người cũng khẳng định vai trò của nên hoa trình thể giới ma 6 đó có sự phát triển kinh tế bên vững, các quyển va tự do cơ bản của con người được tôn trọng, công bằng zã hội được đảm bao Thứ tư. an ninh con người đất vẫn để vẻ tính chủ động của các quốc gia.