Khảo Sát Lỗi Phát Âm Phụ Âm Tiếng Đức Của Sinh Viên Học Chuyên Ngành Tiếng Đức

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh khảo sát lỗi phát âm phụ âm tiếng đức của sinh viên học chuyên ngành tiếng đức và các biện, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Trần Thị Thanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Khảo Sát Lỗi Phát Âm Phụ Âm Tiếng Đức Của Sinh Viên Học Chuyên Ngành Tiếng Đức Và Các Biện Pháp Khắc Phục
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG KHÁI NIỆM LIÊN QUAN
• 1.1. Các tiêu chí phân loại và miêu tả phụ âm
• 1.2. Cấu trúc âm tiết và hệ thống phụ âm tiếng Đức
• 1.3. Miêu tả các nét khu biệt của phụ âm tiếng Đức
• 1.3.1. Các phụ âm tắc
• 1.3.2. Các âm xát
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC DẠNG LỖI ĐIỂN HÌNH VỀ PHÁT ÂM PHỤ ÂM TIẾNG ĐỨC
• 2.1. Phương pháp xác định lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức
• 2.2. Xây dựng bảng từ khảo sát lỗi
• 2.3. Chọn đối tượng để khảo sát lỗi phát âm
• 2.4. Phân loại và đánh giá các dạng lỗi
• 3. CHƯƠNG 3: BƯỚC ĐẦU GIẢI THÍCH NGUYÊN NHÂN GÂY LỖI VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC HỒI LỖI PHÁT ÂM
• 3.1. Các nguyên nhân gây lỗi
• 3.2. Giải pháp đề nghị đối với việc khắc phục các lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khảo Sát Lỗi Phát Âm Phụ Âm Tiếng Đức

Khảo sát lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức của sinh viên là một vấn đề quan trọng trong việc dạy và học ngoại ngữ. Việc phát âm đúng không chỉ giúp sinh viên giao tiếp hiệu quả mà còn ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu ngôn ngữ. Nghiên cứu này nhằm chỉ ra những lỗi phát âm phổ biến và tìm ra các biện pháp khắc phục hiệu quả.

1.1. Lý Do Chọn Đề Tài Khảo Sát Lỗi Phát Âm

Nhu cầu học tiếng Đức ngày càng tăng cao trong bối cảnh toàn cầu hóa. Tuy nhiên, sinh viên Việt Nam thường gặp khó khăn trong việc phát âm phụ âm tiếng Đức do sự khác biệt giữa hai ngôn ngữ. Việc khảo sát này nhằm tìm hiểu nguyên nhân và cách khắc phục.

1.2. Phạm Vi Nghiên Cứu Về Lỗi Phát Âm

Đối tượng nghiên cứu là sinh viên năm thứ hai chuyên ngành tiếng Đức tại Đại học Dân lập Phương Đông. Nghiên cứu tập trung vào các lỗi phát âm phụ âm, từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục.

II. Vấn Đề Lỗi Phát Âm Phụ Âm Tiếng Đức Của Sinh Viên

Lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức của sinh viên Việt Nam thường xuất phát từ thói quen phát âm tiếng mẹ đẻ. Những lỗi này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp mà còn gây khó khăn trong việc học tập. Việc nhận diện và phân loại các lỗi này là cần thiết để có biện pháp khắc phục hiệu quả.

2.1. Các Dạng Lỗi Phát Âm Phổ Biến

Sinh viên thường mắc phải các lỗi như phát âm sai các phụ âm tắc, xát và mũi. Những lỗi này có thể được phân loại theo vị trí và phương thức cấu âm, từ đó dễ dàng xác định nguyên nhân.

2.2. Nguyên Nhân Gây Ra Lỗi Phát Âm

Nguyên nhân chính gây ra lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức bao gồm giao thoa ngôn ngữ, sự khác biệt trong cấu trúc âm tiết và môi trường học tập. Những yếu tố này cần được xem xét để tìm ra giải pháp khắc phục.

III. Phương Pháp Khắc Phục Lỗi Phát Âm Phụ Âm Tiếng Đức

Để khắc phục lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức, cần áp dụng các phương pháp dạy học hiệu quả. Việc kết hợp lý thuyết và thực hành sẽ giúp sinh viên cải thiện kỹ năng phát âm một cách nhanh chóng và hiệu quả.

3.1. Phương Pháp Dạy Phát Âm Hiệu Quả

Giáo viên cần truyền đạt kiến thức ngữ âm cơ bản đồng thời với việc luyện tập phát âm. Các bài tập phát âm cụ thể sẽ giúp sinh viên làm quen với các âm tiếng Đức.

3.2. Tạo Môi Trường Học Tập Thuận Lợi

Môi trường học tập tích cực và thân thiện sẽ giúp sinh viên tự tin hơn trong việc luyện tập phát âm. Việc khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động giao tiếp sẽ nâng cao khả năng phát âm của họ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả khảo sát cho thấy nhiều sinh viên vẫn mắc lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức. Việc áp dụng các biện pháp khắc phục đã giúp cải thiện đáng kể kỹ năng phát âm của sinh viên. Những kết quả này có thể được áp dụng rộng rãi trong giảng dạy tiếng Đức.

4.1. Đánh Giá Kết Quả Khảo Sát

Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ sinh viên mắc lỗi phát âm đã giảm sau khi áp dụng các biện pháp khắc phục. Điều này chứng tỏ tính hiệu quả của các phương pháp dạy học được áp dụng.

4.2. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để cải thiện chương trình giảng dạy tiếng Đức tại các trường đại học. Việc áp dụng các bài tập phát âm cụ thể sẽ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng phát âm.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Khảo Sát Lỗi Phát Âm

Khảo sát lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức của sinh viên là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng. Việc tìm ra nguyên nhân và biện pháp khắc phục sẽ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều giá trị cho việc dạy và học tiếng Đức.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này không chỉ giúp sinh viên cải thiện kỹ năng phát âm mà còn đóng góp vào việc phát triển chương trình giảng dạy tiếng Đức tại Việt Nam.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng ra các khía cạnh khác của phát âm tiếng Đức, bao gồm nguyên âm và ngữ điệu. Việc này sẽ giúp tạo ra một cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề phát âm trong việc học tiếng Đức.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, việc thành thạo ngoại ngữ trở thành nhu cầu thiết yếu đối với thế hệ trẻ Việt Nam. Tiếng Đức, mặc dù là ngoại ngữ “trẻ” so với các ngôn ngữ như Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, nhưng đã và đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, đặc biệt trong các trường đại học như Đại học dân lập Phương Đông từ những năm 1990. Theo ước tính, nhu cầu học tiếng Đức tăng nhanh do các cơ hội học tập, làm việc và định cư tại các quốc gia nói tiếng Đức ngày càng mở rộng. Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã cho phép thi tuyển tiếng Đức từ năm học 2007-2008, minh chứng cho vai trò ngày càng quan trọng của ngôn ngữ này.

Tuy nhiên, trong quá trình học tiếng Đức, sinh viên Việt Nam thường gặp khó khăn trong phát âm, đặc biệt là phát âm các phụ âm do sự khác biệt lớn về hệ thống âm vị giữa tiếng Việt và tiếng Đức. Lỗi phát âm phụ âm không chỉ ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp mà còn làm giảm hiệu quả học tập ngoại ngữ. Mục tiêu nghiên cứu là khảo sát các lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức điển hình của sinh viên chuyên ngành tiếng Đức năm thứ hai tại Đại học dân lập Phương Đông, từ đó phân tích nguyên nhân và đề xuất các biện pháp khắc phục hiệu quả. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2007, tập trung vào sinh viên chủ yếu đến từ đồng bằng Bắc Bộ, với phương pháp thu thập dữ liệu qua ghi âm và phân tích lỗi phát âm.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Đức, giúp sinh viên phát âm chuẩn xác hơn, từ đó cải thiện kỹ năng giao tiếp và học tập ngoại ngữ hiệu quả hơn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết ngữ âm học và âm vị học, đặc biệt là âm vị học tạo sinh, nhằm phân tích chi tiết các đặc điểm cấu âm và vị trí cấu âm của phụ âm trong tiếng Đức và tiếng Việt. Hai tiêu chí chính được sử dụng để phân loại phụ âm là:

• Vị trí cấu âm: xác định vị trí xuất hiện chướng ngại trong khoang cấu âm (môi, răng, lợi, ngạc cứng, ngạc mềm, họng, hầu).
• Phương thức cấu âm: cách thức luồng hơi bị cản trở (tắc, xát, mũi, rung, vỗ, tắc bên, nước).

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng khái niệm giao thoa ngôn ngữ để giải thích nguyên nhân lỗi phát âm, trong đó giao thoa tiêu cực (sự khác biệt giữa L1 và L2) là nguyên nhân chính gây ra lỗi. Lý thuyết phân tích lỗi (error analysis) cũng được sử dụng để nhận dạng, phân loại và đánh giá lỗi phát âm dựa trên chuẩn phát âm tiếng Đức chuẩn (Deutsche Normsprache).

Ba khái niệm chính trong nghiên cứu gồm:

• Phụ âm tiếng Đức: 21 âm vị đơn và các tổ hợp phụ âm phức tạp.
• Phụ âm tiếng Việt: hệ thống phụ âm đơn, không có tổ hợp phụ âm phức tạp như tiếng Đức.
• Lỗi phát âm: sự sai lệch có hệ thống so với chuẩn phát âm, ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là các bản ghi âm phát âm của 10 sinh viên năm thứ hai chuyên ngành tiếng Đức tại Đại học dân lập Phương Đông, được lựa chọn ngẫu nhiên từ 4 lớp hiện có. Các sinh viên chủ yếu sinh sống tại Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ, có bộ máy phát âm bình thường, không mắc các dị tật bẩm sinh về phát âm.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Xây dựng bảng từ khảo sát lỗi: gồm 18 bảng từ với các mẫu từ chứa phụ âm đơn và cụm phụ âm ở các vị trí khác nhau trong âm tiết (trước, giữa, sau nguyên âm). Các từ được chọn từ giáo trình giảng dạy phổ biến như Themen aktuell và EM-Brückenkurs.
• Thu thập dữ liệu: ghi âm phát âm của từng sinh viên trong phòng học tại trường từ ngày 20/04 đến 30/06/2007.
• Phân tích lỗi: so sánh phát âm của sinh viên với chuẩn phát âm trong từ điển DUDEN và SIEBS, ghi nhận lỗi theo ký hiệu IPA. Ba người đánh giá độc lập (tác giả, một người Đức, một người Việt có kinh nghiệm) xác định lỗi phát âm.
• Phân loại và thống kê lỗi: dựa trên tỉ lệ sinh viên mắc lỗi ở từng từ, phân loại lỗi theo loại phụ âm và vị trí trong âm tiết.

Cỡ mẫu 10 sinh viên được chọn nhằm đảm bảo tính khách quan và đại diện cho nhóm sinh viên năm thứ hai, giai đoạn chuyển tiếp từ học thực hành sang học lý thuyết tiếng Đức.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỉ lệ lỗi phát âm phụ âm đơn cao ở vị trí cuối âm tiết:

   • Ví dụ, phụ âm tắc vô thanh [k] trong từ nackt có tỉ lệ lỗi lên đến 30%, với các biến thể như [k>] (phụ âm đóng, không bật hơi).
   • Phụ âm tắc sau nguyên âm như [pt] trong spart bị phát âm sai thành [b<-] hoặc mất bật hơi, tỉ lệ lỗi khoảng 20-30%.

2. Lỗi phổ biến trong các cụm phụ âm phức tạp:

   • Các cụm phụ âm đứng sau nguyên âm như [t] trong mischt bị phát âm thành [st] với tỉ lệ lỗi 60%.
   • Cụm phụ âm [rn] trong die Ostern bị phát âm thành [n] với tỉ lệ 40%, cho thấy sự lược bỏ âm rung [r].

3. Lỗi phát âm phụ âm hữu thanh ở cuối âm tiết do vô thanh hóa:

   • Các phụ âm hữu thanh [b, d, g] khi đứng cuối âm tiết thường bị phát âm thành vô thanh [p, t, k], ví dụ như überhaupt phát âm sai thành [ft] với tỉ lệ 30%.

4. Ảnh hưởng của hệ thống phụ âm tiếng Việt và cấu trúc âm tiết đơn giản:

   • Sinh viên Việt Nam thường phát âm các phụ âm cuối âm tiết theo thói quen tiếng mẹ đẻ, không quen với các tổ hợp phụ âm phức tạp trong tiếng Đức.
   • Các lỗi phát âm này làm giảm khả năng phân biệt nghĩa và gây khó khăn trong giao tiếp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức là do sự khác biệt lớn về hệ thống âm vị và cấu trúc âm tiết giữa tiếng Việt và tiếng Đức. Tiếng Việt chỉ có phụ âm đơn ở vị trí đầu và cuối âm tiết, trong khi tiếng Đức có thể có tổ hợp phụ âm phức tạp lên đến 5 phụ âm ở cuối âm tiết. Điều này tạo ra giao thoa tiêu cực, khiến sinh viên Việt Nam dễ mắc lỗi khi phát âm các cụm phụ âm.

So với các nghiên cứu trước đây chỉ tập trung vào so sánh cấu trúc âm tiết và hệ thống nguyên âm, nghiên cứu này lần đầu tiên khảo sát chi tiết và thống kê các lỗi phát âm phụ âm của sinh viên Việt Nam học tiếng Đức, cung cấp dữ liệu thực nghiệm có hệ thống. Kết quả cho thấy các lỗi phát âm không chỉ ảnh hưởng đến khả năng nghe hiểu mà còn làm giảm sự tự tin trong giao tiếp của người học.

Việc trình bày dữ liệu qua các bảng thống kê tỉ lệ lỗi theo từng từ và từng loại phụ âm giúp minh họa rõ ràng mức độ phổ biến và tính hệ thống của các lỗi. Biểu đồ cột thể hiện tỉ lệ lỗi theo từng loại phụ âm và vị trí trong âm tiết sẽ giúp trực quan hóa các điểm yếu cần tập trung khắc phục.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường luyện tập phát âm phụ âm phức tạp theo từng nhóm cụm phụ âm

   • Thiết kế các bài tập luyện phát âm tập trung vào các cụm phụ âm khó như [t], [rn], [pt], [kt].
   • Mục tiêu giảm tỉ lệ lỗi xuống dưới 10% trong vòng 6 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: giáo viên tiếng Đức tại các trường đại học.

2. Áp dụng phương pháp dạy học phát âm tích hợp lý thuyết và thực hành

   • Truyền đạt kiến thức ngữ âm cơ bản song song với luyện tập phát âm thực tế.
   • Sử dụng công nghệ hỗ trợ như phần mềm nhận diện giọng nói để phản hồi tức thì.
   • Thời gian áp dụng: từ năm học thứ nhất đến hết năm thứ hai.

3. Tạo môi trường học ngoại ngữ thuận lợi, tăng cường giao tiếp thực tế

   • Tổ chức các câu lạc bộ tiếng Đức, các buổi nói chuyện, thuyết trình để sinh viên thực hành phát âm trong ngữ cảnh tự nhiên.
   • Khuyến khích sinh viên tham gia các chương trình trao đổi, giao lưu với người bản ngữ.
   • Chủ thể: nhà trường và các tổ chức ngoại ngữ.

4. Đào tạo giáo viên nâng cao năng lực phát âm và sửa lỗi phát âm

   • Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về ngữ âm tiếng Đức và kỹ năng phân tích lỗi phát âm.
   • Đảm bảo giáo viên có khả năng nhận diện và sửa lỗi phát âm hiệu quả.
   • Thời gian: hàng năm, liên tục cập nhật phương pháp mới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên tiếng Đức tại các trường đại học và trung tâm ngoại ngữ

   • Lợi ích: Nắm bắt được các lỗi phát âm phổ biến của sinh viên Việt Nam, từ đó điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp.
   • Use case: Thiết kế bài giảng phát âm, xây dựng bài tập luyện tập cụ thể.

2. Sinh viên chuyên ngành tiếng Đức và người học tiếng Đức

   • Lợi ích: Hiểu rõ các lỗi phát âm thường gặp, tự nhận diện và khắc phục trong quá trình học.
   • Use case: Tự luyện tập phát âm theo các bài tập đề xuất, nâng cao kỹ năng giao tiếp.

3. Nhà nghiên cứu ngôn ngữ học và giáo dục ngoại ngữ

   • Lợi ích: Có dữ liệu thực nghiệm về lỗi phát âm, cơ sở để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về giao thoa ngôn ngữ và phân tích lỗi.
   • Use case: Phát triển các công trình nghiên cứu tiếp theo về ngữ âm học ứng dụng.

4. Các tổ chức đào tạo và phát triển chương trình học tiếng Đức

   • Lợi ích: Căn cứ vào kết quả nghiên cứu để thiết kế chương trình đào tạo phù hợp với đặc điểm người học Việt Nam.
   • Use case: Xây dựng giáo trình, tài liệu luyện phát âm chuẩn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao sinh viên Việt Nam thường mắc lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức?
   Do sự khác biệt lớn về hệ thống âm vị và cấu trúc âm tiết giữa tiếng Việt và tiếng Đức, đặc biệt là việc tiếng Việt không có các tổ hợp phụ âm phức tạp như tiếng Đức, dẫn đến giao thoa tiêu cực trong phát âm.

2. Làm thế nào để nhận biết lỗi phát âm phụ âm trong tiếng Đức?
   Lỗi được xác định dựa trên sự sai lệch có hệ thống so với chuẩn phát âm trong từ điển DUDEN và SIEBS, thông qua việc ghi âm và phân tích theo ký hiệu IPA, đồng thời đánh giá bởi các chuyên gia ngôn ngữ.

3. Các lỗi phát âm phụ âm ảnh hưởng như thế nào đến giao tiếp?
   Lỗi phát âm làm giảm khả năng phân biệt nghĩa của từ, gây hiểu nhầm hoặc khó hiểu trong giao tiếp, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả học tập và tự tin khi sử dụng tiếng Đức.

4. Có thể khắc phục các lỗi phát âm này trong thời gian ngắn không?
   Với phương pháp luyện tập bài bản, tích hợp lý thuyết và thực hành, cùng môi trường giao tiếp thuận lợi, sinh viên có thể cải thiện đáng kể phát âm trong vòng 6 tháng đến 1 năm.

5. Vai trò của giáo viên trong việc sửa lỗi phát âm là gì?
   Giáo viên cần có năng lực nhận diện lỗi chính xác, áp dụng phương pháp dạy học phù hợp, cung cấp phản hồi kịp thời và tạo môi trường luyện tập tích cực để giúp sinh viên sửa lỗi hiệu quả.

Kết luận

• Luận văn lần đầu tiên khảo sát có hệ thống các lỗi phát âm phụ âm tiếng Đức của sinh viên Việt Nam, cung cấp dữ liệu thực nghiệm quý giá.
• Phát hiện các lỗi phổ biến liên quan đến phụ âm tắc, xát và các cụm phụ âm phức tạp, đặc biệt ở vị trí cuối âm tiết.
• Nguyên nhân chính là sự khác biệt về hệ thống âm vị và cấu trúc âm tiết giữa tiếng Việt và tiếng Đức, gây ra giao thoa tiêu cực.
• Đề xuất các giải pháp luyện tập phát âm chuyên sâu, phương pháp dạy học tích hợp, môi trường giao tiếp thuận lợi và đào tạo giáo viên nâng cao năng lực.
• Nghiên cứu mở ra hướng phát triển các công trình tiếp theo về ngữ âm học ứng dụng và cải thiện chất lượng đào tạo tiếng Đức tại Việt Nam.

Các cơ sở đào tạo tiếng Đức cần áp dụng các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập ngoại ngữ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những khái niệm liên quan Chương II: Các dạng lỗi điển hình về phát âm phụ âm tiếng Đức Chương III: Bước đầu giải thích nguyên nhân gây lỗi Và một số biện pháp khắc phục lỗi phát âm. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: NHỮNG KHÁI NIỆM LIÊN QUAN 1. Các tiêu chí phân loại và miêu tả phụ âm Trong cách mô tả truyền thống, một phụ âm đƣợc nhận diện và phân biệt bằng chính hai tiêu chí cơ bản : - Vị trí cấu âm: vị trí xuất hiện chƣớng ngại - Phương thức cấu âm: phƣơng thức khắc phục vật chƣớng ngại cho phép luồng không khí đi từ phổi ra ngoài để tạo thành một vật chƣớng ngại trong khoang cấu âm liên quan đến các cơ quan cấu âm động và tĩnh của cơ quan cấu âm. Các cơ quan động gồm: môi dưới, lưỡi và dây thanh.

Các cơ quan tĩnh tính từ ngoài vào trong bao gồm: môi trên, răng, lợi, ngạc cứng, ngạc mềm; họng và hầu. Một chƣớng ngại vật tạo ra khi một cơ quan động tiếp xúc với một cơ quan tĩnh và vị trí của cơ quan tĩnh đó đƣợc xem là vị trí cấu âm. Các vị trí cấu âm cơ bản gồm: môi (bilabial); môi-răng (labio- dental); răng (dental); lợi (alveolar); sau lợi (post-alveolar); quặt lưỡi (retroflex); ngạc cứng (palatal); ngạc mềm (velar); lưỡi con (uvular); họng (pharyngeal); hầu (glottal). Phƣơng thức cấu âm nhƣ đã trình bày là cách thức vƣợt qua chƣớng ngại vật của luồng hơi.

Có những phƣơng thức chủ yếu thƣờng gặp nhƣ sau: tắc (plosive); xát (fricative); mũi (nasal); rung (trill); vỗ (tap or flap); tắc bên (lateral fricative); nước (approximant); nước bên (lateral approximant) mà trong đó hai phƣơng thức tắc và xát là chủ đạo bắt gặp ở tất cả các ngôn ngữ. Trong thực tế còn có các âm đƣợc tạo ra bằng cách kết hợp cả phƣơng thức tắc và xát đƣợc gọi là những phụ âm tắc xát (afficative). 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trên cơ sở của hai phƣơng thức cấu âm cơ bản tắc và xát, ngƣời ta còn có thể phân tích chi tiết hơn về ba cách khắc phục chƣớng ngại vật ở khoang cấu âm: a) có sự tham gia của dây thanh hay không, ta có các phụ âm vô thanh và hữu thanh; b) lối thoát của luồng hơi đi ra qua miệng hay qua mũi ta có phụ âm tắc nổ hay tắc vang và c) luồng hơi thoát ra theo chính giữa hay hai bên của khoang miệng, chúng ta có các âm xát giữa hay xát bên. Trên cơ sở của các nguyên tắc trên, Hiệp hội ngữ âm học quốc tế đã xây dựng bảng ký hiệu các phụ âm quốc tế IPA làm cơ sở cho việc miêu tả hệ thống phụ âm các ngôn ngữ nói chung.

Bảng các ký hiệu phụ âm quốc tế IPA (1993) Thanh Hai Ngạc Hỗu Môi răng Răng Lợi Sau lợi Quặt Mạc Lưỡi con quản (Pulmonic) môi cứng (Glottal (Bilabdent) (Dental) (Alveo) (Postalveo) (Retroflex) (Velar) (Uvu) (Pharyn (Bibl) (Palatal) ) ) Nổ (plosive) p b t d   k g q   Mũi (Nasal) m n    Rung (trill)  r  Vỗ (tap/ flap)   Xát (fricative)     s z             h  Xát bên (Lat.  fric) Nƣớc    j  (approximant) Nƣớc bên (Lat. Cấu trúc âm tiết và hệ thống phụ âm tiếng Đức 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cấu trúc âm tiết tiếng Đức Giống nhƣ các ngôn ngữ khác, trong tiếng Đức, vị trí hạt nhân hay đỉnh của âm tiết là một nguyên âm (đơn hay đôi).

Kết hợp với hạt nhân là các phụ âm hay nhóm phụ âm đứng ở vị trí trước (onset) hay sau (coda) để tạo thành âm tiết. Ở vị trí trƣớc hạt nhân âm tiết có thể tồn tại một phụ âm, tổ hợp hai hoặc nhiều nhất là ba phụ âm. Còn ở vị trí sau hạt nhân có thể tồn tại từ một đến nhiều nhất là tổ hợp năm phụ âm nhƣ sơ đồ dƣới đây: Onset Nguyên âm Coda Ví dụ NA a + NA wie + + NA kla + + + NA spree NA + an NA + + Abt NA + + + Nackt NA + + + + Warmst NA + + + + + Schimpfst 2. Hệ thống phụ âm tiếng Đức a.

Tiêu chí phân loại Phụ âm (consonant) là những âm đƣợc phát ra bị một cản trở nào đó, nhƣ qua khe hở của dây thanh, sự tiếp xúc của đầu lƣỡi với răng, sự khép chặt của môi …làm cho tiếng phát ra không dễ nghe, không êm tai, có tiếng động, tần số không ổn định. Ví dụ phụ âm /b/, /v/, /f/…So với việc phát âm của nguyên âm thỡ sự phỏt õm của phụ õm khú hơn, cần luyện tập nhiều 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] mới phát âm đúng đƣợc. Cũn cú những õm vừa cú tớnh chất phụ õm vừa cú tớnh chất nguyờn õm nờn gọi là những bỏn phụ õm (semei - consonant). Trong phân tích đối chiếu để xác định lỗi phát âm, chúng ta cần xác định cơ sở miêu tả ngữ âm.

Đặc điểm cơ bản của phụ âm là khi phát âm chúng đƣợc cấu tạo bằng luồng không khí bị cản trở. Sự cản trở này xảy ra ở những mức độ khác nhau. Nói chính xác là sự cản trở diễn ra bằng những cách khác nhau và ở những bộ phận khác nhau của cơ quan phát âm. Việc mô tả và phân loại các phụ âm tiếng Đức căn cứ vào hai tiêu chí là: phương thức cấu âm và vị trớ cấu õm.

Tiếng Đức có 21 phụ âm đơn. Các phụ âm này đƣợc miêu tả nhƣ sau: + Căn cứ vào vị trí cấu âm Theo nguyên tắc căn cứ vào bộ phận cản trở không khí xảy ra ở đâu trong hệ thống cơ quan cấu âm, có hàng loạt phụ âm đƣợc gọi theo vị trí cản trở đó trong tiếng Đức. 21 phụ âm đƣợc phân loại theo tiêu chí này, cụ thể là: - Cỏc õm mụi : [m], [b], [p] - Các âm đầu lƣỡi : [t], [d], [s], [z], [v], [f], [], [], [l], [r], [n] - Các âm mặt lƣỡi : [j], [] - Các âm gốc lƣỡi : [g], [k], [], [x] - Cỏc õm thanh hầu : [h]. + Căn cứ vào phương thức cấu âm Dựa vào cách thức phát âm, các phụ âm tiếng Đức lại đƣợc phân chia thành: - Cỏc õm tắc: [p], [b], [t], [d], [g], [k] 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đặc trƣng của phụ âm tắc là có một tiếng nổ sinh ra do luồng không khí từ phổi bị cản trở, rồi phải phá vỡ cái cản trở để phát ra.

- Cỏc õm xỏt: [v], [f], [s], [z], [], [], [], [j], [x] Ngƣợc lại với phụ âm tắc, đặc điểm phụ âm xát là do cọ xát, phát sinh do luồng không khí đi ra bị cản trở một phần, khí phải lách qua khe hở để phát ra với sự cọ xát của bộ phận cấu âm. - Cỏc õm xỏt bờn: [l] - Cỏc õm rung: [r] Sự rung là do luồng không khí thoát ra đƣờng miệng bị lƣỡi chặn lại nhƣng sau đó lại đƣợc thoát ra ngay do chỗ chặn đƣợc mở ra, rồi lại bị chặn, rồi mở ra, cứ thế luõn phiờn. - Cỏc õm mũi vang: [m], [n], [] Các phụ âm này có đặc điểm là trong thành phần cấu tạo của chúng tiếng thanh là chính, là cơ sở. Dựa vào hai tiêu chí đã nêu, 21 phụ âm tiếng Đức đƣợc trình bày bằng sơ đồ sau: Vị trí môi đầu lưỡi - lợi ngạc cứng ngạc mền họng (Lab.) Phương thức sth stl sth stl sth stl sth stl sth stl tắc (Veschl.) b p d t g k trung z s   j  x tâm xát (zentr.) tắc giữa (interm.) r h 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

33) 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Miêu tả các nét khu biệt của phụ âm tiếng Đức 2. Các phụ âm tắc Đối với các PA tắc luồng hơi bị tắc lại hoàn toàn tại một vị trí nào đó trong khoang miệng, do hai môi, đầu lƣỡi hoặc gốc lƣỡi và sau đó luồng hơi đƣợc xả ra với tiếng bật nổ nhẹ. Có 3 cặp PA tắc, mỗi cặp đều gồm một PA vô thanh và một PA hữu thanh.

/p - b/ - Hai môi mím chặt lại, luồng hơi không thể thoát ra ngoài qua đƣờng mũi hoặc đƣờng miệng nhƣng luồng hơi đƣợc giữ lại trong khoang miệng một khoảng thời gian ngắn. - Khi hai môi mở ra ngay lập tức luồng hơi đƣợc thoát ra ngoài với một tiếng bật nổ nhẹ. - Trƣớc khi hai môi mở ra, các cơ quan phát âm còn lại trong khoang miệng chuẩn bị cấu âm cho âm kế tiếp. /t - d/ - Đầu lƣỡi (chứ không phải mặt lƣỡi) ép chặt vào giữa lợi, nhƣng không quá gần với răng cũng không quá gần với ngạc cứng.

- Luồng hơi không thể đƣợc thoát ra ngoài qua đƣờng mũi cũng nhƣ qua đƣờng miệng nhƣng luồng hơi đƣợc giữ lại trong khoang miệng trong một thời gian ngắn. - Hai bên lƣỡi ép chặt vào hai bên ngạc vì thế luồng hơi không thể thoát ra theo hai bên lƣỡi. - Khi đầu lƣỡi hạ xuống thấp luồng hơi lập tức từ vị trí chân răng (teeth ridge) thoát ra ngoài với tiếng nổ nhẹ. /k - g/ - Gốc lƣỡi ép sát vào ngạc mềm để cho luồng hơi đƣợc giữ lại một thời gian ngắn.

19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Khi lƣỡi hạ xuống thấp lập tức luồng hơi từ ngạc mềm đƣợc thoát ra ngoài miệng với một tiếng nổ nhẹ. Các âm xát Đối với các âm xát luồng hơi từ phổi đi qua một khe hẹp để thoát ra ngoài gây nên sự cọ xát. /f - v/ - Ngạc mềm không cho luồng hơi thoát ra ngoài qua đƣờng mũi mà đi qua đƣờng miệng. - Môi dƣới ép xát vào hàm răng trên (upper front teeth).

Lúc này tạo nên một khe hẹp và luồng hơi đƣợc thoát ra ngoài qua khe hẹp đó gây ra một sự cọ xát nhẹ. - Lƣỡi không trực tiếp liên quan đến việc tạo ra những âm này nhƣng không phải lƣỡi không có tác dụng gì. Thật ra, lƣỡi giúp cho việc phát âm các âm tiếp theo, ví dụ nhƣ trong /fi:/ lƣỡi sẽ ở vị trí của /i:/; trong /fri:/ lƣỡi sẽ ở vị trí /r/… Sự khác nhau giữa /f/ và /v/ chủ yếu là về thanh tính. /f/ là một phụ âm vô thanh; /v/ là một phụ âm hữu thanh.

/ - j/ - Ngạc mềm tĩnh không cho luồng hơi thoát ra qua đƣờng mũi mà đi qua đƣờng miệng. - Đầu lƣỡi ép sát vào răng trên, tạo ra một khe hẹp, gây ra sự cọ xát khi luồng hơi thoát ra ngoài.