Khảo sát khả năng hấp phụ Methylene Blue của than hoạt tính từ bã đậu nành – Trần Tấn Nhân, ĐH TP.HCM 2025

Đánh giá khả năng hấp phụ Methylene Blue của than hoạt tính được tổng hợp từ bã đậu nành, xác định điều kiện tối ưu và cơ chế hấp phụ trong môi trường nước.

• Tác giả: Trần Tấn Nhân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Duy Đạt
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công nghệ Kỹ thuật Môi trường
• Đề tài: Khảo sát khả năng hấp phụ Methylene Blue của than hoạt tính được điều chế từ vật liệu bã đậu nành
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan nghiên cứu than hoạt tính từ bã đậu nành

Nghiên cứu điều chế than hoạt tính từ phụ phẩm bã đậu nành là hướng đi mang giá trị bền vững cao. Đề tài tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025 tập trung giải quyết ô nhiễm nước thải dệt nhuộm. Bã đậu nành phát sinh từ ngành công nghiệp chế biến sữa đậu nành và đậu phụ. Đây là nguồn sinh khối dồi dào, giá thành rẻ và giàu hợp chất cacbon. Việc vứt bỏ nguồn phụ phẩm này gây ô nhiễm hữu cơ cho môi trường đất và nguồn nước mặt. Quy trình nhiệt phân và hoạt hóa biến bã thải thành vật liệu xử lý môi trường hữu ích. Chất màu Methylene Blue được chọn làm chất ô nhiễm mô hình trong khảo sát. Thuốc nhuộm này có cấu trúc vòng thơm phức tạp và độ bền hóa học cao. Xử lý Methylene Blue đòi hỏi vật liệu có cấu trúc xốp vi mao quản tối ưu. Nghiên cứu xác lập các thông số chế tạo vật liệu đạt hiệu quả hấp phụ cao nhất. Kết quả mở ra triển vọng kinh tế tuần hoàn trong quản lý chất thải nông nghiệp đô thị.

1.1. Tiềm năng sinh khối của bã đậu nành

Bã đậu nành chứa hàm lượng xenluloza và protein thực vật dồi dào. Cấu trúc hữu cơ này tạo nên khung cacbon xốp khi chịu nhiệt độ cao. Ngành công nghiệp thực phẩm thải ra hàng ngàn tấn bã đậu mỗi ngày. Nguồn nguyên liệu không tốn chi phí thu mua và phân bố rộng rãi. Quá trình tiền xử lý chỉ yêu cầu rửa sạch và sấy khô đơn giản. Khung sợi hữu cơ dễ dàng liên kết với các tác nhân hoạt hóa hóa học. Điều này tạo điều kiện thuận lợi hình thành mao quản kích thước nano. Nghiên cứu tận dụng phế phẩm nông nghiệp giúp giảm áp lực chôn lấp chất thải. Hướng tiếp cận này mang lại giá trị gia tăng rõ rệt cho chuỗi sản xuất nông sản hiện đại.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu đồ án tốt nghiệp 2025

Đồ án tại Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM đặt ra bốn nhiệm vụ cụ thể. Sinh viên tiến hành khảo sát các tỷ lệ hóa chất và nhiệt độ nung thích hợp. Mục tiêu cốt lõi là tối ưu hóa dung lượng hấp phụ chất màu Methylene Blue. Các phương pháp vật lý hiện đại được ứng dụng nhằm phân tích vi cấu trúc than. Đề tài khảo sát tác động của pH dung dịch và nồng độ chất màu ban đầu. Thời gian tiếp xúc và liều lượng hấp phụ cũng được đo lường cẩn trọng. Dữ liệu thực nghiệm giúp xây dựng đường đẳng nhiệt và mô hình động học chính xác. Nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học để triển khai vật liệu trên quy mô lớn.

II. Phân tích vấn đề hấp phụ Methylene Blue trong nước

Methylene Blue là thuốc nhuộm cation phổ biến trong công nghiệp dệt may và in ấn. Hợp chất này gây ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng nếu không được lọc sạch. Độc tính của phân tử màu làm giảm khả năng quang hợp của thực vật thủy sinh. Con người tiếp xúc lâu ngày có thể bị tổn thương niêm mạc mắt và hệ thần kinh. Các phương pháp xử lý truyền thống thường tốn chi phí hóa chất rất cao. Phương pháp oxy hóa nâng cao tiêu tốn nhiều năng lượng và dễ tạo sản phẩm phụ. Kỹ thuật keo tụ tạo ra lượng bùn thải lớn gây khó khăn cho việc xử lý tiếp theo. Quá trình hấp phụ nổi bật nhờ tính kinh tế và hiệu quả vận hành vượt trội. Tuy nhiên, than hoạt tính thương mại hiện nay có giá thành khá đắt đỏ. Khai thác than đá làm than thương phẩm còn làm gia tăng áp lực cạn kiệt tài nguyên. Do đó, bài toán tìm kiếm vật liệu thay thế gốc sinh khối trở nên vô cùng cấp thiết. Nghiên cứu tại Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM tập trung giải quyết triệt để rào cản chi phí này.

2.1. Độc tính và tác hại môi trường của phẩm nhuộm

Nồng độ Methylene Blue cao ngăn cản ánh sáng mặt trời chiếu sâu vào nước. Quá trình trao đổi khí và quang hợp của vi sinh vật bị đình trệ nghiêm trọng. Hệ sinh thái thủy vực đối mặt nguy cơ suy giảm oxy hòa tan trầm trọng. Nước thải nhuộm thấm vào đất làm thoái hóa cấu trúc thổ nhưỡng màu mỡ. Độc chất có xu hướng tích lũy sinh học qua các bậc dinh dưỡng tự nhiên. Nguồn nước ô nhiễm đe dọa trực tiếp đến đời sống dân cư vùng hạ lưu. Việc kiểm soát nồng độ Methylene Blue trước khi xả thải là bắt buộc. Yêu cầu xả thải đòi hỏi giải pháp công nghệ có khả năng tách lọc triệt để.

2.2. Hạn chế của than hoạt tính thương mại hiện hành

Than thương mại có chi phí sản xuất đắt đỏ do nguyên liệu hóa thạch. Nguồn cung phụ thuộc vào than đá và than bùn không tái tạo. Quá trình vận chuyển vật liệu liên vùng làm tăng lượng phát thải cacbon. Độ chọn lọc hấp phụ của than thương mại chưa tối ưu với một số phẩm màu. Quy trình tái sinh than sau sử dụng cũng đòi hỏi năng lượng nhiệt lớn. Sự suy giảm dung lượng hấp phụ diễn ra nhanh chóng sau vài chu kỳ rửa. Do đó, các cơ sở sản xuất vừa và nhỏ khó duy trì chi phí vận hành thường xuyên. Bài toán tận dụng phế thải bã đậu nành địa phương giải quyết căn cơ điểm yếu này.

III. Phương pháp tổng hợp than hoạt tính từ bã đậu nành

Quy trình điều chế than hoạt tính từ bã đậu nành áp dụng phương pháp hoạt hóa hóa học. Bã đậu sau khi thu gom được rửa kỹ nhiều lần bằng nước cất nhằm loại bỏ tạp chất. Nguyên liệu được sấy khô ở nhiệt độ ổn định để loại bỏ độ ẩm hoàn toàn. Sau đó, sinh khối khô được ngâm tẩm với hóa chất hoạt hóa theo tỷ lệ tính toán trước. Hóa chất giúp phá vỡ các liên kết polyme tự nhiên và xúc tác tạo khung xốp. Hỗn hợp sau ngâm được đưa vào lò nung yếm khí ở dải nhiệt độ thích hợp. Quá trình cacbon hóa diễn ra giúp hình thành mạng lưới vi mao quản và trung mao quản. Mẫu sau nung được rửa trung hòa và sấy khô để hoàn thiện sản phẩm. Các kỹ thuật phân tích hiện đại như SEM, FTIR và BET kiểm tra đặc tính bề mặt. Phương pháp phổ hồng ngoại FTIR xác định các nhóm chức chứa oxy hữu ích trên bề mặt than. Ảnh hiển vi điện tử SEM chứng minh độ xốp vượt trội của vật liệu sinh học mới tạo thành. Diện tích bề mặt riêng BET đo lường thể tích lỗ xốp hấp phụ thuốc nhuộm.

3.1. Tối ưu hóa điều kiện hoạt hóa hóa học

Nhiệt độ nung và tỷ lệ ngâm tẩm quyết định trực tiếp chất lượng than hoạt tính. Các mức nhiệt độ thử nghiệm được kiểm soát nghiêm ngặt trong môi trường khí trơ. Tỷ lệ chất hoạt hóa tối ưu giúp phát triển hệ thống mao quản mà không làm cháy khung cacbon. Thời gian lưu nhiệt được cân chỉnh chính xác nhằm bảo toàn cấu trúc xốp. Quá trình xử lý axit sau nung loại bỏ triệt để lượng hóa chất dư thừa và tro xỉ bám dính. Nước rửa mẫu được kiểm tra liên tục đến khi đạt pH trung tính ổn định. Từng thông số kỹ thuật được đánh giá qua sự thay đổi dung lượng hấp phụ Methylene Blue. Kết quả tạo tiền đề mở rộng quy mô sản xuất trong phòng thí nghiệm.

3.2. Đánh giá động học và cơ chế hấp phụ

Nghiên cứu ứng dụng hai mô hình động học biểu kiến bậc 1 và biểu kiến bậc 2. Dữ liệu thực nghiệm giúp xác định tốc độ và cơ chế tương tác giữa chất màu và than. Mô hình động học biểu kiến bậc 2 thể hiện độ tương thích cao với dữ liệu thực nghiệm. Điều này chứng minh quá trình hấp phụ Methylene Blue chủ yếu là hấp phụ hóa học. Lực hút tĩnh điện và liên kết hydro giữ vai trò chủ đạo trong việc giữ phân tử màu. Các thông số nhiệt động lực học khẳng định tính tự phát của phản ứng hấp phụ. Sự gia tăng nhiệt độ tạo thuận lợi cho sự khuếch tán của các ion phẩm nhuộm. Phân tích này là cơ sở vững chắc để thiết kế hệ thống xử lý liên tục.

IV. Kết luận ứng dụng than hoạt tính từ bã đậu nành

Nghiên cứu đồ án tốt nghiệp năm 2025 tại Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM khẳng định tính khả thi cao của than hoạt tính bã đậu nành. Vật liệu tổng hợp đạt hiệu suất loại bỏ Methylene Blue vượt trội trong môi trường nước. Cấu trúc mao quản phong phú cùng nhóm chức bề mặt hoạt động đóng vai trò quyết định. Than bã đậu nành thể hiện khả năng duy trì dung lượng hấp phụ tốt sau nhiều chu kỳ giải hấp. Khả năng tái sử dụng giúp cắt giảm đáng kể chi phí vận hành tại các trạm xử lý. Nguồn nguyên liệu bã đậu nành dồi dào giải quyết hiệu quả bài toán tự chủ vật liệu xanh. Mô hình xử lý chất thải này hoàn toàn phù hợp với định hướng kinh tế tuần hoàn quốc gia. Các cơ sở dệt may quy mô vừa và nhỏ có thể tiếp cận công nghệ chế tạo với chi phí đầu tư thấp. Việc thay thế than thương mại nhập khẩu mang lại lợi ích kinh tế lẫn môi trường bền vững. Đề tài mở đường cho các nghiên cứu mở rộng quy mô công nghiệp trong tương lai gần.

4.1. Khả năng tái sinh và tái sử dụng vật liệu

Khả năng giải hấp và tái sinh là tiêu chí quan trọng để đánh giá tính kinh tế của vật liệu. Quá trình giải hấp Methylene Blue được thực hiện bằng dung dịch rửa thích hợp nhằm tách phân tử phẩm nhuộm. Than sau khi rửa giải được sấy khô để tái sử dụng trong các mẻ hấp phụ tiếp theo. Hiệu suất giữ màu của vật liệu vẫn duy trì ở mức cao qua nhiều chu kỳ làm việc liên tiếp. Cấu trúc mao quản không bị suy thoái nghiêm trọng sau các phản ứng giải hấp hóa học. Điều này chứng minh độ bền cơ học và hóa học vượt trội của than bã đậu nành. Việc tái tạo than nhiều lần làm giảm lượng chất thải rắn phát sinh ra môi trường bên ngoài.

4.2. Định hướng ứng dụng xử lý nước thải công nghiệp

Than hoạt tính từ bã đậu nành có tiềm năng ứng dụng trực tiếp tại các nhà máy nhuộm. Vật liệu có thể dùng trong các bể hấp phụ cố định hoặc hệ thống lọc cột liên tục. Chi phí sản xuất thấp giúp các doanh nghiệp dệt may tiết kiệm đáng kể ngân sách bảo vệ môi trường. Nước thải sau xử lý đạt quy chuẩn xả thải công nghiệp hiện hành của Việt Nam. Giải pháp này kết hợp hài hòa giữa xử lý chất thải rắn thực phẩm và nước thải dệt nhuộm. Quá trình sản xuất vật liệu không phát sinh phụ phẩm độc hại hay hóa chất thứ cấp nguy hiểm. Đây là mô hình công nghệ xanh có triển vọng nhân rộng tại nhiều khu công nghiệp phía Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ và đô thị hóa mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng gây ra thách thức môi trường, đặc biệt là ô nhiễm nước từ nước thải công nghiệp và sinh hoạt, đe dọa sức khỏe con người và hệ sinh thái. Nước thải công nghiệp, đặc biệt từ ngành dệt nhuộm, chứa nhiều chất độc hại như hợp chất hữu cơ bền, kim loại nặng và chất màu tổng hợp. Chúng không chỉ làm suy giảm chất lượng nước mà còn tích lũy trong sinh vật, gây tác động lâu dài đến chuỗi thức ăn và hệ sinh thái. Trong số các chất màu tổng hợp, methylene blue (MB) là một hợp chất hữu cơ điển hình, được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp dệt nhuộm, sản xuất giấy, mỹ phẩm và thậm chí trong y học như một chất chỉ thị.

Tuy nhiên, MB không chỉ gây ô nhiễm nguồn nước bằng cách làm thay đổi màu sắc và giảm khả năng xuyên sáng, ảnh hưởng đến quá trình quang hợp của thực vật thủy sinh, mà còn tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe con người. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiếp xúc lâu dài với MB có thể gây kích ứng da, tổn thương hệ hô hấp, rối loạn sinh lý, thậm chí liên quan đến các tác động độc hại cấp tính nếu nồng độ vượt ngưỡng cho phép. Do đó, việc loại bỏ MB khỏi nước thải trước khi xả ra môi trường là một yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng khoa học và các nhà quản lý môi trường. Hiện nay, nhiều phương pháp đã được áp dụng để xử lý nước thải chứa thuốc nhuộm, bao gồm các kỹ thuật hóa lý như hấp phụ, trao đổi ion; các phương pháp hóa học như oxy hóa, kết tủa; và các phương pháp sinh học dựa trên hoạt động của vi sinh vật.

Trong số này, phương pháp hấp phụ nổi bật nhờ hiệu quả xử lý cao, chi phí vận hành tương đối thấp và thân thiện với môi trường. Đặc biệt, việc sử dụng các vật liệu hấp phụ có nguồn gốc từ phụ phẩm công nghiệp thực phẩm – chẳng hạn như bã mía, xơ dừa, vỏ trấu hay bã đậu nành – đang ngày càng thu hút sự chú ý. Những vật liệu này không chỉ giúp giải quyết vấn đề ô nhiễm nước mà còn tận dụng được nguồn tài nguyên sẵn có, góp phần giảm thiểu lượng chất thải rắn phát sinh từ hoạt động sản xuất nông nghiệp, từ đó hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn bền vững. Than hoạt tính (AC) từ lâu đã được xem là một trong những vật liệu hấp phụ hiệu quả nhất nhờ các đặc tính nổi bật như diện tích bề mặt lớn, cấu trúc lỗ xốp đa dạng và khả năng tương tác hóa học với nhiều loại chất ô nhiễm.

Tuy nhiên, để tối ưu hóa hiệu suất hấp 1 phụ, việc điều chế than hoạt tính từ các nguồn nguyên liệu thô như phụ phẩm công nghiệp thực phẩm thường đòi hỏi quá trình biến tính hoặc hoạt hóa bằng các tác nhân hóa học. Trong nghiên cứu này, bã đậu nành – một loại phụ phẩm công nghiệp thực phẩm dồi dào tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác – được chọn làm nguyên liệu thô để điều chế than hoạt tính. Lý do chọn bã đậu nành xuất phát từ thực tế rằng đây là một nguồn tài nguyên chưa được khai thác triệt để trong lĩnh vực xử lý môi trường, mặc dù có tiềm năng lớn nhờ hàm lượng cellulose, hemicellulose và lignin cao, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành cấu trúc lỗ xốp sau khi hoạt hóa. Hơn nữa, việc tái sử dụng bã đậu nành không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn giải quyết bài toán xử lý phế thải từ chế biến đậu nành, vốn đang gây áp lực lớn lên môi trường tại nhiều địa phương.

Để nâng cao hiệu quả hấp phụ của than hoạt tính từ bã đậu nành, quá trình hoạt hóa hóa học bằng các tác nhân như ZnCl2, H3PO4 hoặc KOH là cần thiết. Sự cần thiết của việc biến tính bằng nhiều hóa chất khác nhau nằm ở chỗ mỗi tác nhân hóa học có cơ chế tác động riêng biệt lên cấu trúc vật liệu. Chẳng hạn, ZnCl2 có khả năng thúc đẩy quá trình khử nước và tạo lỗ xốp vi mô (Hock et al., 2018), trong khi H3PO4 lại hỗ trợ mở rộng kích thước lỗ xốp trung bình và tăng cường các nhóm chức chứa oxy trên bề mặt than (Corcho-Corral et al., 2005), từ đó cải thiện khả năng tương tác với các phân tử thuốc nhuộm như MB. Việc sử dụng đa dạng hóa chất không chỉ giúp tối ưu hóa cấu trúc vật lý của than mà còn tăng cường tính chọn lọc trong quá trình hấp phụ, đặc biệt đối với các hợp chất hữu cơ có cấu trúc phức tạp như MB.

Tuy nhiên, hiện nay, các nghiên cứu về việc so sánh hiệu quả của từng tác nhân hoạt hóa trên than từ bã đậu nành vẫn còn hạn chế, chưa làm rõ được tác nhân nào là tối ưu nhất và cơ chế hoạt động cụ thể của chúng trong việc loại bỏ MB. Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về than hoạt tính từ các phụ phẩm công nghiệp thực phẩm khác như vỏ trấu hay bã mía, nhưng bã đậu nành vẫn là một đối tượng chưa được khai thác sâu rộng, đặc biệt trong bối cảnh xử lý nước thải chứa thuốc nhuộm. Những vấn đề này đặt ra nhu cầu cấp thiết cho một nghiên cứu chuyên sâu nhằm khai thác triệt để tiềm năng của bã đậu nành, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc áp dụng vật liệu này trong thực tiễn. Xuất phát từ những phân tích trên, nghiên cứu này được thực hiện với mục tiêu “Khảo sát khả năng hấp phụ Methylene Blue của than hoạt tính được điều chế từ vật liệu bã đậu nành”.

Thông qua việc đánh giá hiệu suất hấp phụ, nghiên cứu không chỉ hướng đến việc làm rõ vai trò của các tác nhân hoạt hóa hóa học trong việc cải thiện cấu trúc và tính chất của than, mà còn cung cấp dữ liệu thực nghiệm 2 để chứng minh tính khả thi của vật liệu này trong xử lý nước thải công nghiệp chứa thuốc nhuộm. Kết quả của nghiên cứu hứa hẹn sẽ đóng góp vào việc phát triển các giải pháp bền vững, chi phí thấp cho vấn đề ô nhiễm nước, đồng thời mở ra hướng đi mới trong việc tận dụng phụ phẩm công nghiệp thực phẩm tại Việt Nam và trên thế giới. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu của nghiên cứu này là điều chế và hoạt hóa carbon từ phương pháp hóa học nhằm tối ưu hóa đặc tính cấu trúc và bề mặt của vật liệu, từ đó nâng cao hiệu quả hấp phụ trong xử lý nước thải. Đồng thời, nghiên cứu cũng tập trung khảo sát các yếu tố tác động đến hiệu quả hấp phụ như pH, thời gian, nồng độ ô nhiễm để đưa ra giải pháp tối ưu, bền vững và khả thi trong công nghệ xử lý nước thải.

Nội dung nghiên cứu - Khảo sát tìm ra điều kiện tối ưu (tỉ lệ hóa chất – vật liệu, nhiệt độ, thời gian) để tổng hợp vật liệu than hoạt tính từ bã đậu nành bằng phương pháp hóa học. - Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến hấp phụ (pH, nhiệt độ - nồng độ, thời gian hấp phụ). - So sánh khả năng hấp phụ, giải hấp phụ của vật liệu được tổng hợp từ các phương pháp hoạt hóa khác nhau. - Dùng các phương pháp SEM, BET, FTIR để kiểm tra đặc tính của vật liệu đã tổng hợp.

Xác định động học, đẳng nhiệt hấp phụ và tính toán nhiệt động học. Đối tượng nghiên cứu Phụ phẩm của quá trình sản xuất đậu phụ hoặc sữa đậu nành, giàu chất xơ và protein thường được dung để trồng cây hoặc dùng làm thức ăn cho chăn nuôi. Với giá thành rẻ và dễ dàng tìm được ở nhiều nơi. Tổng hợp vật liệu than hoạt tính được hoạt hóa từ ZnCl2 và H3PO4 dùng để hấp phụ Methylene Blue (MB).

Phạm vi nghiên cứu Phòng thí nghiệm khu B trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật 1. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phương pháp này được sử dụng nhằm tổng hợp và phân tích các nghiên cứu trước đây liên quan đến quá trình hấp phụ chất màu trên than hoạt tính, đặc biệt là than hoạt tính từ bã đậu nành. Việc thu thập dữ liệu 3 từ các tài liệu khoa học, bài báo, luận án, báo cáo nghiên cứu giúp xây dựng nền tảng lý thuyết vững chắc cho đề tài, đồng thời xác định các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quá trình hấp phụ Methylene Blue (MB). Ngoài ra, phương pháp này còn giúp so sánh các kết quả nghiên cứu trước với kết quả thực nghiệm nhằm đánh giá mức độ tương đồng và sự khác biệt.

- Phương pháp thực nghiệm: Phương pháp thực nghiệm đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu này, bao gồm các bước điều chế than hoạt tính từ bã đậu nành bằng phương pháp hoạt hóa hóa học, khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hấp phụ MB, và đánh giá khả năng hấp phụ của vật liệu. Các điều kiện hoạt hóa như loại hóa chất hoạt hóa, nhiệt độ, thời gian nung sẽ được tối ưu để tạo ra vật liệu có đặc tính hấp phụ tốt nhất. Sau khi điều chế, than hoạt tính sẽ được kiểm tra tính chất vật lý và hóa học nhằm xác định các đặc điểm cấu trúc ảnh hưởng đến quá trình hấp phụ. - Phương pháp xử lý số liệu: Dữ liệu thu thập từ các thí nghiệm sẽ được phân tích bằng các công thức tính toán khoa học nhằm xác định các thông số hấp phụ quan trọng như dung lượng hấp phụ, tốc độ hấp phụ và hiệu suất loại bỏ MB khỏi dung dịch.

Ngoài ra, phần mềm chuyên dụng (như Excel, Origin, hoặc phần mềm thống kê khác) sẽ được sử dụng để xử lý số liệu, tính toán sai số, tạo bảng biểu và biểu đồ minh họa, giúp dễ dàng so sánh và đánh giá hiệu quả hấp phụ của vật liệu. - Phương pháp phân tích, đánh giá: Phương pháp này giúp xác định thành phần hóa học của than hoạt tính, cấu trúc xốp và diện tích bề mặt của vật liệu thông qua các kỹ thuật phân tích hiện đại như phổ hồng ngoại biến đổi Fourier (FTIR), hiển vi điện tử quét (SEM), hoặc phân tích đẳng nhiệt hấp phụ BET. Dựa trên các dữ liệu thu được, hiệu suất hấp phụ MB của than hoạt tính sẽ được đánh giá để xác định mức độ hiệu quả của vật liệu trong quá trình xử lý nước thải.