phần mở đầu và kết luận, danh mục tham khảo, luận văn gồm có các chương như sau: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận của công tác thông tin tuyên truyền về vấn đề BHYT tự nguyện Chƣơng 2. Thực trạng thông tin, tuyên truyền về BHYT tự nguyện trên báo in Chƣơng 3. Giải pháp nâng cao hiệu quả thông tin tuyên truyền về vấn đề BHYT tự nguyện trên báo in 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC THÔNG TIN, TUYÊN TRUYỀN VỀ BHYT TỰ NGUYỆN 1.
Cơ sở lý luận về BHYT, BHYT tự nguyện 1. Sự cần thiết khách quan và tác dụng của BHYT Con người ai cũng muốn sống khỏe mạnh, ấm no, hạnh phúc. Nhưng trong đời người, những rủi ro bất ngờ về sức khỏe như ốm đau, bệnh tật … có thể xảy ra. Các chi phí khám và chữa bệnh này không được xác định trước, mang tính “đột xuất”, vì vậy cho dù lớn hay nhỏ, đều gây khó khăn cho ngân quỹ mỗi gia đình, mỗi cá nhân, đặc biệt là đối với người có thu nhập thấp.
Không những thế, những rủi ro này nếu tái phát, biến chứng… vừa làm suy giảm sức khỏe, suy giảm khả năng lao động, vừa kéo dài thời gian không tham gia lao động nữa làm cho khó khăn trong cuộc sống tăng lên. Để khắc phục khó khăn cũng như chủ động về tài chính khi rủi ro bất ngờ về sức khỏe xảy ra, người ta đã sử dụng nhiều biện pháp khác nhau như tự tích lũy, bán tài sản, kêu gọi sự hỗ trợ của người thân, đi vay…Mỗi biện pháp đều có ưu điểm và hạn chế nhất định. Tuy nhiên, không thể áp dụng trong trường hợp rủi ro kéo dài về thời gian và lặp đi lặp lại. Vì thế, cuối thế kỷ XIX, bảo hiểm y tế ra đời nhằm giúp đỡ mọi người lao động và gia đình khi gặp rủi ro về sức khỏe để ổn định đời sống, góp phần bảo đảm an toàn xã hội[34].
Điều này được thể hiện rõ trong nghị quyết của đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ IX là: "Thực hiện đồng bộ các chính sách bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân nhằm giảm tỷ lệ mắc bệnh, nâng cao thể lực, tăng tuổi thọ và phát triển giống nòi. Củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế, đặc biệt là cơ sở. Xây dựng một số trung tâm y tế chuyên sâu. Đẩy mạnh sản xuất dược phẩm, đảm bảo các loại thuốc thiết yếu đến mọi địa bàn dân 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Thực hiện công bằng trong chăm sóc sức khỏe; đổi mới cơ chế chính sách viện phí, có chính sách trợ cấp và bảo hiểm y tế cho người nghèo, tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân. BHYT ở nước ta được hình thành và phát triển hơn 10 năm qua đã khẳng định tính đúng đắn của một chính sách mới, hoàn toàn phù hợp quá trình chuyển đổi cơ chế quản lý ở nước ta, từng bước hòa nhập với xu thế phát triển chung của các nước trên thế giới. Tuy nhiên đến nay, mạng lưới BHYT trong lĩnh vực y tế mới bao phủ trong phạm vi còn khiêm tốn đối với toàn bộ dân cư nước ta. Việc thực hiện BHYT toàn dân phải được coi là mục tiêu, là biện pháp góp phần thực hiện công bằng xã hội trong công tác chăm sóc sức khỏe người dân; đảm bảo cho mọi thành viên trong xã hội, không phân biệt thành phần kinh tế, điều kiện kinh tế, nghề nghiệp, vị trí địa lý, tuổi tác, giới tính.
đều được sự bảo vệ sức khỏe, đều được khám chữa bệnh bằng BHYT. Trong điều kiện khoa học kỹ thuật ngày càng hiện đại, ngành y tế cũng đã có những bước chuyển biến lớn. Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, phương tiện khám chữa bệnh ngày càng hiện đại và đắt tiền. Đặc biệt, ngày nay y học đã phát triển mạnh mẽ, nhiều loại thuốc đặc trị ra đời, nên việc chăm sóc sức khỏe và chữa bệnh ngày càng đắt đỏ.
Tình trạng này làm cho một bộ phận lớn dân cư không có khả năng chi trả khi ốm đau, bệnh tật, buộc phải có sự hỗ trợ của BHYT. Mặt khác khi chuyển sang nền kinh tế thị trường, dịch vụ khám, chữa bệnh thường đắt đỏ, có thể nói là cao nhất trong tất cả các dịch vụ xã hội. Khi không may bị ốm đau bệnh tật bất ngờ, nhiều người dân không đủ khả năng tài chính để bảo vệ sức khỏe của mình cũng như gia đình. Điều này dẫn đến sự cần thiết phải có một giải pháp để giải quyết vấn đề trên và BHYT ra đời trên cơ sở đó.
11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ở nước ta đã có một thời gian dài, Nhà nước dùng tiền từ ngân sách để lo việc chữa bệnh cho nhân dân. Đến nay khả năng chi trả đó rất hạn chế vì nhu cầu chữa bệnh ngày càng tăng, chi phí y tế ngày càng đắt, trong khi đó cơ sở vật chất ngành y tế ngày càng giảm sút, cần phải sửa chữa cũng như càng có thêm các phương tiện để điều trị hữu hiệu. Việc thu một phần viện phí trong những năm qua không những không đủ chi phí cho ngành y tế, vì mức thu được là quá ít so với thực chi khám chữa bệnh, mà còn tạo ra sự bất công mới, gây khó khăn cho người nghèo. Để khắc phục từng bước những điều chưa tốt trong việc thu viện phí cần phải sớm tổ chức thực hiện BHYT.
Từ những vấn đề trên, BHYT ra đời là tối cần thiết vì nó đáp ứng được nguyện vọng của địa đa số người dân trong xã hội. Khái niệm, bản chất BHYT Ở các nước công nghiệp phát triển “BHYT là một tổ chức cộng đồng đoàn kết tương trợ lẫn nhau, có nhiệm vụ gìn giữ sức khỏe, khôi phục lại sức khỏe hoặc cải thiện tình trạng sức khỏe của người tham gia BHYT”[76. Ở nước ta, BHYT tự nguyện do Nhà nước thực hiện không vì mục đích lợi nhuận. Người dân tự nguyện tham gia để được chăm sóc sức khỏe khi đau ốm, bệnh tật từ quỹ bảo hiểm y tế.
Theo quy định của pháp luật nước ta, BHYT là một chính sách xã hội do Nhà nước tổ chức thực hiện, nhằm huy động sự đóng góp của người lao động, người sử dụng lao động, các tổ chức và cá nhân để thanh toán chi phí khám, chữa bệnh cho người có thẻ BHYT khi ốm đau. * Bản chất của BHYT BHYT có bản chất xã hội và bản chất kinh tế, là loại hình bảo hiểm vì mục tiêu An sinh xã hội, do đó bản chất xã hội là đặc trưng cơ bản của BHYT. Bản chất xã hội của BHYT được thể hiện trên các khía cạnh sau: 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thứ nhất, BHYT là một bộ phận quan trọng trong chính sách của mỗi quốc gia nhằm đảm bảo quyền được bảo vệ, chăm sóc y tế cho mọi thành viên của xã hội. Bảo vệ và chăm sóc sức khỏe không phải thuần túy chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân riêng lẻ, mà là trách nhiệm chung của cả cộng đồng.
Bởi lẽ, nguy cơ về bệnh tật có thể đến với bất kể ai, không phân biệt quốc gia, dân tộc và hơn nữa không ai có thể một mình đơn phương chống lại bệnh tật. Lẽ đương nhiên việc bảo vệ, chăm sóc sức khỏe trước tiên thuộc về mỗi cá nhân nhưng vẫn cần sự trợ giúp mang tính xã hội, có tính tổ chức cao, đó là sự trợ giúp mang tính Nhà nước. Ở đó Nhà nước giữ vai trò quan trọng, là người tổ chức, quản lý và bảo trợ. Thứ hai, Thực hiện BHYT nhằm liên kết, chia sẻ rủi ro mang tính cộng đồng giữa các thành viên trong xã hội.
Bên cạnh sự trợ giúp mang tính Nhà nước, tính xã hội của BHYT còn thể hiện ở sự chia sẻ, liên kết của chính các thành viên trong xã hội thông qua đóng góp dựa trên thu nhập. Các thành viên trong xã hội đóng góp một phần thu nhập vào quỹ chung để chăm sóc y tế cho chính mình và các thành viên khác. Bệnh tật và những rủi ro về sức khỏe không phải khi nào cũng xuất hiện cùng một lúc với tất cả mọi người, chúng cũng xuất hiện giống nhau ở mỗi người. Thực tế cho thấy có người ốm lúc này, người ốm lúc khác, có người bệnh nặng, có người bệnh nhẹ, có người hay ốm, người ít ốm và bệnh tật thường đến bất ngờ không báo trước.
Nếu cứ để ai có bệnh người đó tự chống đỡ sẽ gây kho khăn cho chính họ vì không đủ tiền để trang trải. Thực tế này đòi hỏi cần một sự liên kết mang tính cộng đồng rộng rãi để chia sẽ rủi ro bệnh tật. Một quỹ chung cho chăm sóc sức khỏe sẽ điều tiết để nhiều người chưa hoặc không ốm chăm sóc cho người ốm, người ốm nhẹ giúp người ốm nặng. BHYT là một nội dung của chính sách xã hội, hoạt động không vì lợi nhuận nhưng lại mang bản chất kinh tế, thuộc phạm trù kinh tế - y tế.
Bản chất kinh tế của BHYT thể hiện ở sự điều tiết, phân phối lại thu nhập giữa 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com các thành viên tham gia BHYT. Có hai góc độ thể hiện chính đó là sự phân phối trực tiếp và sự phân phối gián tiếp. Phân phối trực tiếp thể hiện ở sự chuyển phần thu nhập của người tạm thời khỏe sang người đang ốm, của người bệnh nhẹ sang người bệnh nặng, của người trẻ khỏe sang người đang ốm, của người bệnh nhẹ sang người bệnh nặng, của người trẻ khỏe sang người già yếu, thông qua sự điều hành luân chuyển của chính phần thu nhập đóng trực tiếp cho quỹ BHYT. Phân phối gián tiếp thể hiện ở sự hỗ trợ giữa người giàu và người nghèo, người thu nhập cao và thu nhập thấp.
Về khái niệm, bản chất của BHYT tự nguyện Khái niệm: Bảo hiểm y tế tự nguyện được xác định là cơ sở để thực hiện BHYT toàn dân là một hình thức BHYT áp dụng cho người có thu nhập thấp không đủ điều kiện tham gia BHYT bắt buộc, BHYT tư nhân, do người dân tự nguyện tham gia. Bản chất của hoạt động của BHYT tự nguyện do chính cộng đồng người tham gia đảm nhiệm với nguyên tắc tài chính là phi lợi nhuận. Do vậy, mức đóng BHYT tự nguyện không hoàn toàn phục thuộc vào thu nhập của người tham gia.