Chương 1. Lý luận cơ bản về xĩiÁt báii, xuất bản lìọc, xuất bản pỉìẩin 21 rộng ỉón. Không có sự tích luỹ như vậy thì chắc hẳn Việt Nam sẽ không thế có nền văn hoá truyền thống rực rõ như thế này. b) Thúc đẩy sáng tạo văn hoá Tích luỹ văn hoá và sáng tạo văn hoá gắn liền với nhau.
Tích luỹ văn hoá phong phú sẽ thúc đẩy việc sáng tạo văn hoá, và sáng tạo văn hoá lại làm tăng thêm sự tích luỹ văn hoá mới. Ví dụ như nhiều tác phẩm văn học được cải biên thành tác phẩm kịch, đó chính là sự sáng tạo dựa trên cơ sở xuất bản phẩm, và tác phẩm kịch mới lại tăng thêm sự tích luỹ văn hoá. Vậy có thể thây việc liên tục thúc đẩy sáng tạo văn hoá cũng là đặc điểm quan trọng của xuất bản. c) Làm tốt việc lựa chọn văn hoá Văn hoá là sản phẩm của xã hội.
Thời đại khác nhau và chế độ xã hội khác nhau sẽ hình thành văn hoá khác nhau, vì vậy, cùng với sự phát triển của xã hội, các loại văn hoá được chia ra thành tiên tiêh và lạc hậu. Cho dù là văn hoá ra đòi trong cùng một thời đại, nhưng cũng do nhiều nhân tố mà có thể chia ra tììành tình hoa và lạc hậu. Công tác xuất bản theo nhu cầu xã hội về việc tích luỹ văn hoá và sáng tạo văn hoá, dựa theo nguyên tắc và chuẩn mực xã hội nhất định đế sàng lọc, sắp xếp các tác phẩm rồi cho nhân bản, phát hành. Trên thực tế, đây chính là công việc lựa chọn những nội dung văn hoá tiêu biểu để cho xã hội phát triển và loại bỏ những văn hoá lạc hậu làm cản trở đến sự phát triến của xã hội.
Điều đó vô cùng quan trọng đối với sự phát triển lành mạnh về bộ mặt tinh thần của xã hội. d) Thúc đẩy giao lưu văn hoá So với các phương tiện truyền ửiông khác, xuất bản phẩm có đặc điểm là ô’n định và có tính hệ thống hơn, vì vậy nó là một phương tiện quan trọng trong giao lưu văn hoá từ trước đến nay. Bất kỳ một nền văn hoá nào cũng đều phải lấy văn hoá dân tộc mình làm chủ thê^ nhưng tất nhiên cũng phải chịu ảnh hưởng của văn hoá dân tộc khác. Thông qua việc phổ biến, luxi truyền rộng rãi xuất bản phẩm, văn hoá của các dân tộc khác nhau, khu vực khác nhau, quôc gia khác nhau sẽ được giao lưu 22 Lv hiận rìỂliiệp VỊi X ĩ i ấ t bản với nhau, bổ sung cho nhau và xây dựng được mối quan hệ hỗ trợ bổ simg cho nhau để cùng phát triển.
Đặc biệt là đối với những quốc gia và khu vực kém phát triển, sự giao lưu như vậy thường sẽ thức từxh, giác ngộ mọi người, làm cho họ cảm thầy cẩn thiết phải học tập văn hoá tiên tiến, và cần thiết phải liên tục nâng cao trình độ sáng tạo văn hoá của dân tộc mình, nâng cao năng lực cạnh tranh văn hoá. Với trọng trách trên vai, ngành Xuâ't bản đang không ngừng phát huy vai trò cầu nối quan trọng trong lĩnh vực này. Tư tưởng chỉ đạo và nguyên tắc, phương châm công tác xuất bản ở nước ta 1. Tư tưởng chỉ đạo của công tấc xuất bản ở nước ta Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền, đồng thời cũng là đảng duy nhâ't được phép hoạt động.
Vì vậy, ỉxf tưởng chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng chửih là tư tưởng chi đạo của Nhà nước. Theo Cương lĩnh và Điều lệ chứứi thức được công bô', Đảng Cộng sản Việt Nam là đại biểu trung thành của giai cấp công nhân, người lao động và lây chủ nghĩa Mác - Lênũì và tư tưởng Hồ Chí Minh làm kim chi nam cho mọi hoạt động cùa Đảng. Tư tường chỉ đạo của Đảng Cộng sàn Việt Nam là một hệ thống lý luận khoa học thống nhất. Nó ra đòi từ chủ nghĩa Mác và được sáng lập vào những năm giữa tììế kỷ XIX.
Lý luận này đã vạch ra quy luật phát triêh của lịch sử xã hội loài người, đã đưa lý luận xã hội chủ nghĩa từ không tưởng biến ửiành khoa học, có sức sôhg mạnh mẽ. Chủ nghĩa Lênừi đã phát triển từ chủ nghĩa Mác trong thời đại đế quốc chủ nghĩa. Tư tưởng Hổ Chí Miĩửi là sự vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác - Lêrùn ở Việt Nam, là nguyên tắc lý luận đúng đắn và sự tổng kết kinh nghiệm về cách mạng và công cuộc xây dựng ờ Việt Nam đã được thực tiễn chứng mũih. Trong Nghị quyết của Đảng cũng nêu rõ: Đảng Cộng sản Việt Nam lây chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Mùih làm nền tảng tư Chtơììg 1.
Lý ỉiiận cơ bần về Xỉiất bản, xuất bản lìiỌc, xìiÁt bảìi plìẩm 23 tuởng, kim chỉ nam cho mọi hành động, tiếp thu tinh hoa trí tuệ của dân tộc và của nhân loại, nắm vững quy luật khách quan và thực tiễn cùa đất nước để đê' ra Cương lĩnh chính trị, đường lôì cách mạng đúng đắn, phù hợp với yêu cầu, nguyện vọng của nhân dân. Mục đích của Đảng là xây dựng nước Việt Nam là Nhà nước bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, mọi người có cuộc sống âVn no hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện. Kiên trì phương hưóng "phục vụ nhân dân, phục vụ xã hội chủ nghĩa". Những người làm công tác xuất bản phải kiên trì tư tưởng chi đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhâ't là phải học tập quán triệt tư tưởng nâng cao châ't lượng toàn diện công tác xuất bản một cách tích cực toàn diện, chuẩn xác và sâu sắc, để chỉ đạo thống nhâ't công tác xuất bản trong các mặt hoạt động.
Phải nhận thức được một cách sâu sắc rằng: ngành Xuâ't bản là tiếng nói của Đảng và nhân dân và là trận địa tuyên truyền tư tưởng quan trọng của Đảng, liên quan đêh toàn bộ sự nghiệp xây dựng hiện đại hoá, công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa, liên quan đến sự ổn định chính trị và ổn định xã hội của đâ't nước. Vì vậy, chúng ta phải xây dựng chắc chắn ý thức chừih trị, ý thức trách nhiệm; đổng thời chúng ta còn phải xây dựng quan điếm phát triển khoa học thích ứng với thê’ chế kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa, tổ chức sản xuâ't lưu thông theo yêu cầu xã hội hoá sản xuâ't lớn và theo quy luật giá trị, để cho ngành Xuất bản vững mạnh, cạnh tranh được trong thị trường. Ngành Xuâ't bản vừa là ngành xây dựng và truyền bá văn hoả tiên tiến, vừa là ngành sáng tạo, thực hiện của lực ỉượng sản xuâ't tiên tiến, cho nên phải phát huy đầy đủ vai trò mang tửih chiến lượQ tính cơ sở của mình để thúc đẩy kừih tế tăng trưởng; tăng cường sức mạnh tổng hợp của đâ't nước, tham gia cạnh tranh quôc tê^ bồi dưỡng tinh thần dân tỘQ nâng cao phẩm châ't con người, thúc đẩy xã hội tiến bộ toàn diện. Phục vụ nhân dân, phục vụ chủ nghĩa xã hội Sự nghiệp xuâ't bản phải kiên trì phương hướng phục vụ nhân dân, phục vụ chủ nghĩa xã hội.
Công tác xuất bản phải kiên trì phục vụ nhân 24 Lý Itiận rì^liiệp Vĩ_i X ĩ i ấ t bảìi dân bằng những nội dung và hình thức phù hợp với sở thích của nhân dân, giương cao ngọn cờ chúứi nghĩa, đề xướng đa dạng hoá, đáp ứng nhu cầu văn ho á tứ\h thần làiửi mạnh về nhiều mặt của các tầng lớp nhân dân. Việt Nam sau khi bước vào giai đoạn đầu của chủ nghĩa xã hội thì nhiệm vụ phục vụ nhân dân gắn liền với phục vụ chủ nghĩa xã hội và trở thành một chỉnh ửiể không thể chia cắt được. Chủ nghĩa xã hội là lợi ích cơ bản cúa nhân dân, phục vụ chủ nghĩa xã hội một cách thực sự, đẩy mạnh sự phồn vừih thịnh vượng của chủ nghĩa xã hội chính là phục vụ nhân dân. Công tác xuâ't bản phải phục vụ chủ nghĩa xã hội.
Trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, chúng ta phải xây dựng một cách toàn diện xã hội "dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn mữứ\". Để thực hiện mục tiêu này cần phải có sự hỗ trọ của công tác xuâ't bản. Sự hỗ trợ này phải toàn diện, đầy đủ. Vì vậy, với tiền đề kiên trì hướng chi đạo đúng đắn, phải coi nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của công tác xuâ^t bản là phát triển, từng bước giải phóng và phát triển lực lượng sản xuâ't xuâ't bản, đặt ra chiến lược và quy hoạch mang tính chỉ đạo, tứữi khả thi để đẩy mạnh sự phồn vinh của ngành Xuất bản.
Đặt lợi ích xã hội lên hàng đầu, thực hiện phối hợp lợi ích xã hội với lợi ích kinh tê' Công tác xuất bản phải quán triệt nguyên tắc: "Đặt lợi ích xã hội lên hàng đẩu, thực hiện phôi hợp lợi ích xã hội với lợi ích kinh tế'. Lợi ích xã hội trong hoạt động xuất bản là chì hiệu quả xuất bàn có ích với công cuộc xây dựng văn minh vật châ't, văn minh chính trị, văn mừih tinh thần xã hội chủ nghĩa và tiến bộ xã hội. Lợi ích kinh tế là chỉ hiệu quả kinh tế giành được thông qua kinh doanh xuất bản. Giữa hai lợi ích chủ yếu là mối quan hệ biện chiing thúc đẩy lẫn nhau, nhung trong thực tế, có lúc cũng biểu hiện sự xung đột, mâu thuẫn nhâ't định, nhất là trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay.
Ngành xuất bản trong thời kỳ xã hội chủ nghĩa phải tự giác xử lý đúng đắn môi quan hệ giữa hai lợi ích, đặt lợi ích xã hội lên hàng đầu, đẩy mạnh ý thức sáng tạo, nâng cao khả năng sáng tạo, cho ra nhiều tác Cỉìươtig 1. Lý Itiận cơ bản về X ĩ i ấ t bản, xtiất bản học, X ĩ i ấ t bản pỊìẴni 25 phẩm có chất lượng, ít hoặc thậm chí không cho ra những tác phẩm tầm thường, ngăn chặn những sách độc hại tinh thần và sách đồi bại văn hoá, quyết không để xảy ra tình trạng phiêh diện theo đuổi lợi ích kinh tế nhất thời mà phải trả giá hy sinh lợi ích xã hội. Xuất bản phẩm có thuộc tứìh đặc thù của nó, hình ửìức thực hiện giá trị của chúng biểu hiện quan trọng hơn trên lợi ích xã hội, chúng ảnh hưởng rộng lớn và sâu sắc đối với phẩm chất đạo đức tư tưởng, phẩm châ't văn hoá khoa học và phẩm châ't lành mạnh của mọi người.