chương I. Món thứ hai là dừa sáp Cầu Kè. Khi chúng tôi nghe cô hướng dẫn giới thiệu về dừa sáp, chúng tôi không hiểu đựợc sự khác biệt giữa dừa thường và dừa sáp. Nhưng khi ăn thử, chúng tôi thấy cơm dừa sáp rất đặc, dẻo và mềm.
Khi ăn, cho thêm một ít sữa và sầu riêng sẽ thấy ngon hơn. Giá của dừa sáp cầu kè quá mắc nên không ai trong chúng tôi dám mua ăn nữa. 2 Bản đồ du lịch tỉnh Trà Vinh Việt Nam, Trung tâm Thông xin xúc tiến Du lịch Trà Vinh, 2011. 8 Món thứ ba là bánh canh Bến Có.
Món bánh canh này có lòng heo. Một số sinh viên trong đoàn đã ăn 3 tô. Có lẽ món này rất gần gũi với ẩm thực Hàn Quốc vì người Hàn Quốc cũng ăn lòng heo. Món này rất ngon.
Hương vị của nó không thể nào quên được. Chúng tôi nghĩ là những quán bánh canh ở Sài Gòn nên đóng cửa. Món thứ tư là Bún suông. Đây là món bún khác hẳn với các món như hủ tiếu, bánh canh, phở, mà trước đó chúng tôi chưa bao giờ ăn thử.
Đặc biệt của món này là tôm được giã nhuyễn và tạo thành những cọng suông, dài. Món này không béo và nước dùng rất trong nên chúng tôi muốn ăn thêm một tô nữa. Hình: Bún Suông Nguồn: Nhóm tác giả chụp Theo ý kiến của chúng tôi, món ăn của Trà Vinh ngon hơn so với các món ăn ở TP. Hương vị của ẩm thực Trà Vinh không thấy lạ nhưng rất phù hợp với người nước ngoài.
Tỉnh Trà Vinh cũng nhận được sự quan tâm của Chính phủ đã đầu tư xây dựng các dự án đầu tư lớn đã đưa vào hoạt động như: cầu Cổ Chiên, nâng cấp các Quốc lộ 53, 54, 60, thông tuyến luồng cho tàu biển có trọng tải lớn vào sông Hậu, khu kinh tế Định An, Trung tâm điện lực Duyên Hải và đang khởi động xây dựng cầu Đại Ngãi, tạo điều kiện cho Trà Vinh khắc phục hạn chế về mặt địa lý trở thành cửa ngõ giao thương quan trọng 9 của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đến các khu vực khác trong nước và trên thế giới bằng đường thủy, tạo động lực mới trong phát triển kinh tế địa phương. Tổng quan về làng nghề bánh tét Trà Cuôn 1. Làng nghề bánh tét Trà Cuôn Làng nghề bánh tét Trà Cuôn thuộc ấp Trà Cuôn, xã Kim Hòa, huyện Cầu Ngang. Xã Kim Hòa là xã cửa ngõ của huyện Cầu Ngang, với diện tích là 2016.
Tổng số hộ là 2689 hộ. Dân số trên dưới 10.000 người, trong đó 70% là người Khmer 4. Khi khảo sát địa bàn, chúng tôi thấy đồng bào người Khmer và người Kinh sống với nhau một cách hòa đồng, gắn bó, không có rào cản ngôn ngữ vì người Khmer nói tiếng Việt như người Kinh. Về cơ sở hạ tầng, theo chúng tôi khảo sát, đường làng nghề hơi nhỏ hẹp nhưng có nhiều xe lớn như xe tải, xe buýt 40 chỗ và các xe khác chạy với tốc độ nhanh, không bảm đảo an toàn cho những người tham gia giao thông, ngay cả người đi bộ.
Xe cộ ở đây chạy không có trật tự, đi ngược chiều, chạy quá tốc độ, chở quá tải. Ở đây, còn thiếu nhiều tiện nghi như siêu thị, cửa hàng tiện lợi, khách sạn,v. Nói chung là chưa phát tirển, hiện đại để thu hút du khách. Hơn nữa, các cơ sở sản xuất và buôn bán nằm rải rác nhau, không tập trung.
Hình: Đường làng nghề Nguồn: Nhóm tác giả chụp 3 Du lịch Trà Vinh tiềm năng và triền vọng, Trung tâm Thông xin xúc tiến Du lịch Trà Vinh, 2016. 4 Anh Nguyễn Thành Chiến, biên bản phỏng vấn số 7, trang 75. 10 Làng nghề bánh tét Trà Cuôn thuộc ấp Trà Cuôn được công nhận theo Quyết định số 2085/QĐ-UBND ngày 13/12/2011 của UBND tỉnh Trà Vinh. Đây là làng nghề truyền thống của địa phương có từ lâu đời.
Trước đây, bà con gói bánh tét không phải là hàng hóa như bây giờ, chủ yếu buôn bán nhỏ ở chợ hoặc đi vòng vòng xóm làng để bán hoặc đổi lấy cái khác. Vào những năm 1970, nghề gói bánh tét bắt đầu phát triển do một số người khởi xướng, phát triển cụ thể như: bà Vui, bà Trơn… Người dân xã Kim Hòa vẫn tiếp tục duy trì phát triển nghề của địa phương cho đến ngày nay. Hiện tại làng nghề bánh tét Trà Cuôn có 6 cơ sở sản xuất chính: Hai Lý, Ba Loan, Anh Thư, Cô Trơn, Cô Vui, Hai Tâm. Mỗi cơ sở đều có nhãn hiệu riêng và các đại lý bán hàng riêng.
Hàng năm mỗi cơ sở sản xuất cho ra hàng trăm ngàn đòn bánh tét và bán đi khắp nơi trong và ngoài tỉnh Trà Vinh. Hình: Một số đại lý bán bánh tét của các cơ sở từ làng nghề Trà Cuôn Nguồn: Nhóm tác giả chụp Việc hình thành làng nghề đã ít nhiều làm thay đổi diện mạo của xã. Trước khi hình thành làng nghề người dân ở đây chủ yếu là làm nông nghiệp, chăn nuôi, buôn bán. 11 Diện tích nông nghiệp của ấp Trà Cuôn là 2016.7 ha, mặc dù người dân đã đẩy mạnh việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhưng kinh tế mang lại so với các ngành tiêu thụ công nghiệp và dịch vụ còn chênh lệch rất lớn.
Còn sau khi hình thành làng nghề, đã giải quyết được hàng trăm lao động nhàn rỗi, tạo việc làm, tạo thêm thu nhập ổn định cho người dân (một ngày có thể kiếm được 200.000 đồng tại các cơ sở sản xuất bánh tét). Nghề gói bánh tét ở Trà Cuôn phát triển mạnh đã mở rộng được thị trường tiêu thụ và tham gia rất nhiều hội chợ lớn trong và ngoài tỉnh như: Hội chợ thương mại; Chương trình đưa hàng Việt về nông thôn; Hội chợ Du lịch – Thương mại TPHCM và các Hội chợ hàng Việt Nam chất lượng cao. Danh tiếng bánh tét Trà Cuôn ngày càng lan rộng. Cơ sở hạ tầng thiết yếu được đầu tư.
Đồng thời, do trung bình một năm, các cơ sở gói bánh tét tiêu thụ hơn 90 tấn nếp sáp với giá 18 triệu đồng/tấn, tương đương với 1,620 tỷ đồng nên năm vừa qua chính quyền địa phương xã đã quy hoạch vùng sản xuất nguyên liệu tại chỗ, cụ thể là vùng sản xuất nếp sáp với mục đích chủ động nguồn nguyên liệu và tạo hiệu quả kinh tế cao hơn gần gấp 2 lần so với trồng lúa gạo, nâng cao đời sống cho người dân. Hơn nữa, việc phát triển làng nghề còn kéo theo các dịch vụ đi kèm như: cung cấp lá chuối, lá bồ ngót, dây lát, trứng vịt muối; mở các đại lý, tiệm bán lẻ.trên địa bàn. Như vậy, có thể thấy làng nghề được hình thành và phát triển có vai trò không nhỏ đối với xã Kim Hoà nói riêng và tỉnh Trà Vinh nói chung. Hình: Cảnh quan khu chợ xã Kim Hoà và Uỷ ban xã Kim Hoà Nguồn: Nhóm tác giả chụp 12 1.
Bánh tét Trà Cuôn Bánh tét là món bánh phổ biến, không thể thiếu trong mâm cổ truyền thống của người Việt ở miền Nam và miền Trung Việt Nam. Ở Việt Nam, bánh tét ở mỗi vùng có những đặc trưng riêng. Nói đến Trà Vinh không thể không nói đến Bánh Tét Trà Cuôn. Bánh tét Trà Cuôn là một thương hiệu nổi tiếng từ những năm 70 của thế kỷ trước, nhưng đến năm 2012, Làng nghề Bánh tét Trà Cuôn xã Kim Hòa, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh mới được công nhận.
Bánh tét Trà Cuôn được gói khéo léo, có hương vị thơm ngon, được du khách gần xa, đặc biệt các kiều bào xa quê thường chọn làm quà tặng người thân sau mỗi chuyến đến Trà Vinh. Đặc điểm của bánh tét Trà Cuôn là ở màu của nếp xanh ngắt từ lá bồ ngót, nhân có thịt heo và trứng muối. Theo phỏng vấn nghệ nhân Hai Lý, một trong những người tiên phong tạo nên nét đặc trưng riêng cho bánh tét Trà Cuôn, nhân của bánh tét Trà Cuôn là đại diện cho các dân tộc ở Trà Cuôn: mỡ là người Khmer, thịt là người Hoa, trứng muối là người Việt. Hình: Bánh tét Trà Cuôn Nguồn: Nhóm tác giả Bánh tét Trà Cuôn cũng có những chức năng trong ẩm thực như bánh tét: chức năng dinh dưỡng, chức năng phản ánh sự thích nghi với môi trường tự nhiên, chức năng kinh tế, chức năng giao tiếp, chức năng y học và chức năng tôn giáo - tín ngưỡng.
Trong 13 đó, chức năng tôn giáo – tín ngưỡng của bánh tét rất quan trọng đối với người Việt Nam. Đặc biệt trong những ngày giỗ, ngày lễ hội và ngày Tết, bánh tét không thể thiếu để cúng ông bà, tổ tiên. Về chức năng dinh dưỡng, trong bánh tét có những nguyên liệu như thịt, mỡ, nếp, đậu xanh, v. cung cấp đầy đủ dinh dưỡng.
Thịt và mỡ cung cấp chất đạm và chất béo, đậu xanh có thành phần dinh dưỡng cao. Về chức năng phản ánh sự thích nghi với môi trường tự nhiên, trong bánh tét nếp được sử dụng là nguyên liệu chính để làm bánh, trồng trong tự nhiên. Còn khi cột bánh hoặc gói bánh, người Việt sử dụng nguyên liêu thân thiện với môi trường như lá chuối, dây lát (cói). Màu của bánh cũng sử dụng màu tự nhiên từ lá bồ ngót, lá cẩm, v.Về chức năng kinh tế, kinh doanh bánh tét Trà Cuôn đã trở thành một ngành công nghiệp, mang lại không ít lợi nhuận, nâng cao đời sống của người dân.
Hiện nay bánh tét Trà Cuôn đã được bán nhiều nơi như, siêu thị, chợ, toàn quốc, hay thị trường quốc tế, góp phần nâng cao giá trị kinh tế cho địa phương. Về chức năng y học, bánh tét sử dụng gạo nếp và đậu xanh. Gạo nếp thường được dùng để chữa suy nhược cơ thể, tiêu chảy, viêm loét dạ dày, tá tràn. Còn đậu xanh có tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc.
Nếp cung cấp năng lượng cho người ăn cao gấp đôi so với các loại lương thực khác. Bên cạnh đó, bánh tét Trà Cuôn còn có sự đa dạng về chủng loại mà chúng tôi đã khảo sát ở cơ sở Hai Lý như sau: - Phân loại theo nhân: nhân mặn (có thịt, mỡ, trứng muối) và nhân ngọt (có chuối). Hình: Bánh nhân ngọt và bánh nhân mặn Nguồn: Nhóm tác giả chụp 14 - Phân loại theo màu nếp: bánh một màu (xanh/tím), bánh hai màu (tím, xanh/ xanh, vàng), bánh ba màu (tím, xanh, vàng).
