Sách các học thuyết tâm lý nhân cách của tác giả ThS. Nguyễn Thơ Sinh - NXB Lao Động

Các học thuyết tâm lý nhân cách đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu biết về hành vi và động cơ của con người. 777 trang · Nhà xuất bản Lao Động.

• Tác giả: ThS. Nguyễn Thơ Sinh
• Người hướng dẫn: Giáo Sư, Viện Sĩ Phạm Minh Hạc
• Trường học: Nhà xuất bản Lao Động
• Chuyên ngành: Tâm lý học
• Đề tài: Khám Phá Các Học Thuyết Tâm Lý Nhân Cách
• Loại tài liệu: sách
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: SIGMUND FREUD THUYẾT PHÂN TÍCH TÂM LÝ
• 1.1. Tiểu sử sáng lập
• 1.2. Học Thuyết Freud
• 1.3. Các khái niệm về xung động vô thức, cái tôi và siêu ngã
• 1.4. Bản năng ham sống và bản năng được chết
• 1.5. Lo lắng
• 1.6. Cơ chế tự vệ
• 1.6.1. Cơ chế tự vệ chối bỏ
• 1.6.2. Cơ chế tự vệ dồn nén
• 2. CHƯƠNG 2: ANNA FREUD TÂM LÝ NHÂN CÁCH CÁI TÔI
• 3. CHƯƠNG 3: ERICK ERIKSON – THUYẾT NHÂN CÁCH PHÁT TRIỂN TƯ DUY
• 4. CHƯƠNG 4: CARL JUNG HỌC THUYẾT NHÂN CÁCH BIỂU TƯỢNG
• 5. CHƯƠNG 5: OTTO RANK THUYẾT NHÂN CÁCH TRUYỀN THUYẾT
• 6. CHƯƠNG 6: ALFRED ADLER – TÂM LÝ CÁ NHÂN
• 7. CHƯƠNG 7: KAREN HORNEY THUYẾT NHÂN CÁCH TÂM THẦN
• 8. CHƯƠNG 8: ALBERT ELLIS THUYẾT NHÂN CÁCH TƯ DUY
• 9. CHƯƠNG 9: ERICH FROMM THUYẾT NHÂN CÁCH XÃ HỘI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Các Học Thuyết Tâm Lý Nhân Cách

Các học thuyết tâm lý nhân cách đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu biết về hành vi và động cơ của con người. Tâm lý học nhân cách không chỉ là một lĩnh vực nghiên cứu mà còn là một công cụ hữu ích trong việc phân tích và dự đoán hành vi. Các học thuyết này giúp giải thích cách mà các yếu tố di truyền, môi trường và trải nghiệm cá nhân ảnh hưởng đến sự hình thành nhân cách. Đặc biệt, việc nghiên cứu các mô hình nhân cách như của Freud, Jung hay Adler đã mở ra nhiều hướng đi mới trong tâm lý học.

1.1. Khái Niệm Cơ Bản Về Tâm Lý Nhân Cách

Tâm lý nhân cách là một lĩnh vực nghiên cứu về các đặc điểm tâm lý và hành vi của con người. Nó bao gồm các yếu tố như cảm xúc, suy nghĩ và hành động. Các học thuyết tâm lý nhân cách giúp xác định cách mà những yếu tố này tương tác với nhau để hình thành nên nhân cách của mỗi cá nhân.

1.2. Lịch Sử Phát Triển Tâm Lý Học Nhân Cách

Tâm lý học nhân cách đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển từ những năm đầu thế kỷ 20. Các nhà tâm lý học như Sigmund Freud và Carl Jung đã đóng góp nhiều vào việc hình thành các lý thuyết cơ bản. Sự phát triển này không chỉ diễn ra ở phương Tây mà còn ở các nền văn hóa khác, tạo nên một bức tranh đa dạng về nhân cách.

II. Những Thách Thức Trong Nghiên Cứu Tâm Lý Nhân Cách

Nghiên cứu tâm lý nhân cách gặp phải nhiều thách thức, từ việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nhân cách đến việc đo lường và phân tích các đặc điểm này. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự phức tạp của nhân cách, khi mà mỗi cá nhân đều có những trải nghiệm và bối cảnh sống khác nhau. Điều này làm cho việc áp dụng các lý thuyết tâm lý trở nên khó khăn.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Đo Lường Nhân Cách

Việc đo lường nhân cách thường dựa vào các bảng hỏi và phương pháp tự báo cáo, điều này có thể dẫn đến những sai lệch trong kết quả. Các yếu tố như sự thiên lệch trong nhận thức và sự không trung thực có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của các kết quả nghiên cứu.

2.2. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Đến Nhân Cách

Môi trường sống, văn hóa và xã hội có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự hình thành nhân cách. Những yếu tố này có thể tạo ra sự khác biệt lớn giữa các cá nhân, làm cho việc áp dụng các lý thuyết tâm lý trở nên phức tạp hơn.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tâm Lý Nhân Cách Hiện Đại

Các phương pháp nghiên cứu hiện đại trong tâm lý học nhân cách bao gồm cả nghiên cứu định tính và định lượng. Những phương pháp này giúp các nhà nghiên cứu có cái nhìn sâu sắc hơn về cách mà nhân cách hình thành và phát triển. Việc sử dụng công nghệ mới như phân tích dữ liệu lớn cũng đang trở thành xu hướng trong nghiên cứu tâm lý.

3.1. Nghiên Cứu Định Tính Trong Tâm Lý Nhân Cách

Nghiên cứu định tính thường sử dụng phỏng vấn sâu và quan sát để thu thập dữ liệu. Phương pháp này giúp hiểu rõ hơn về trải nghiệm cá nhân và cách mà các yếu tố tâm lý tương tác với nhau trong việc hình thành nhân cách.

3.2. Nghiên Cứu Định Lượng Trong Tâm Lý Nhân Cách

Nghiên cứu định lượng sử dụng các bảng hỏi và thang đo để thu thập dữ liệu. Phương pháp này cho phép các nhà nghiên cứu phân tích và so sánh các đặc điểm nhân cách giữa các nhóm khác nhau, từ đó rút ra những kết luận có giá trị.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Tâm Lý Nhân Cách

Các học thuyết tâm lý nhân cách không chỉ có giá trị trong nghiên cứu mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong cuộc sống hàng ngày. Chúng có thể được áp dụng trong giáo dục, tư vấn tâm lý, và quản lý nhân sự. Việc hiểu rõ về nhân cách giúp cải thiện mối quan hệ và tăng cường hiệu quả làm việc.

4.1. Tâm Lý Học Trong Giáo Dục

Hiểu biết về tâm lý nhân cách có thể giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp với từng học sinh. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả học tập mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực hơn.

4.2. Tâm Lý Học Trong Quản Lý Nhân Sự

Trong lĩnh vực quản lý, việc áp dụng các lý thuyết tâm lý nhân cách giúp các nhà quản lý hiểu rõ hơn về động lực làm việc của nhân viên. Điều này có thể dẫn đến việc xây dựng các chiến lược quản lý hiệu quả hơn.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Tâm Lý Nhân Cách

Tâm lý học nhân cách đang tiếp tục phát triển và mở rộng, với nhiều nghiên cứu mới và ứng dụng thực tiễn. Tương lai của lĩnh vực này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều hiểu biết sâu sắc hơn về con người và hành vi của họ. Việc kết hợp giữa các lý thuyết cổ điển và công nghệ hiện đại sẽ tạo ra những bước tiến mới trong nghiên cứu tâm lý.

5.1. Xu Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Các xu hướng nghiên cứu trong tương lai có thể bao gồm việc áp dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn để hiểu rõ hơn về nhân cách. Điều này sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho các nhà nghiên cứu.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Tâm Lý Nhân Cách Trong Xã Hội

Tâm lý nhân cách sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề xã hội. Việc hiểu rõ về nhân cách giúp cải thiện mối quan hệ giữa các cá nhân và cộng đồng, từ đó xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

Nội dung chính

Giáo trình Các Học Thuyết Tâm Lý Nhân Cách – ThS. Nguyễn Thơ Sinh

---

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Các học thuyết tâm lý nhân cách do Thạc sĩ Nguyễn Thơ Sinh biên soạn, được Nhà xuất bản Lao Động ấn hành. Trong chương trình đào tạo bậc đại học và sau đại học thuộc khối ngành Tâm lý học, Giáo dục học và Khoa học Xã hội, học phần Tâm lý học nhân cách giữ vị trí nền tảng, cung cấp các khung lý thuyết chuyên sâu về cấu trúc, cơ chế hình thành và động lực phát triển nhân cách con người.

Theo phân tích của Giáo sư, Viện sĩ Phạm Minh Hạc (Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục Việt Nam) trong Lời giới thiệu, tâm lý học nhân cách tại Việt Nam là một chuyên ngành học thuật đang trong quá trình hoàn thiện. Từ các chương trình nghiên cứu trọng điểm cấp nhà nước (như KX-07, KHXH-04, KX-05) kết hợp với các công cụ thực nghiệm quốc tế (như trắc nghiệm NEOPIR), nhu cầu hệ thống hóa các trường phái lý thuyết nhân cách trở nên cấp thiết đối với công tác giảng dạy và nghiên cứu chuyên môn.

Mục tiêu học tập của tài liệu là trang bị cho người học hệ thống tri thức về 22 nhà tâm lý học tiêu biểu trên thế giới. Nội dung giáo trình được triển khai theo cách tiếp cận lịch sử – lý thuyết kết hợp ứng dụng lâm sàng: từ bối cảnh cuộc đời, quá trình hình thành tư tưởng của tác giả cho đến việc phân tích cấu trúc tâm trí, cơ chế hành vi và kỹ thuật trị liệu. Điểm đặc thù của tài liệu là lối diễn đạt tường minh, tích hợp các dẫn chứng thực tế, ca nghiên cứu điền dã và các sáng tác văn học nhằm giải thích các thuật ngữ chuyên ngành phức tạp.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

                             HỆ THỐNG CÁC HỌC THUYẾT NHÂN CÁCH
 [PHÂN TÂM HỌC CỔ ĐIỂN]             [TÂM LÝ HỌC CÁI TÔI]             [TÂM LÝ HỌC XÃ HỘI & NHẬN THỨC]
   - Sigmund Freud                    - Anna Freud                     - Erick Erikson (8 giai đoạn)
   - Cấu trúc: Id - Ego - Superego    - Hệ thống 10 cơ chế tự vệ       - Carl Jung, Alfred Adler
   - 5 giai đoạn tâm tính dục         - Nghiên cứu trẻ em Hampstead    - Karen Horney, Albert Ellis, Erich Fromm

Các chương và chủ đề chính

Cấu trúc giáo trình bao quát các trường phái lớn thông qua các chương chuyên khảo:

• Chương 1: Sigmund Freud – Thuyết phân tích tâm lý: Tập trung vào mô hình ba tầng bậc tâm trí (Ý thức, Tiềm thức, Vô thức) và cấu trúc nhân cách gồm Xung động vô thức (Id – vận hành theo nguyên lý khoái lạc và quá trình xử lý chủ lực), Cái tôi (Ego – vận hành theo nguyên lý thực tế và quá trình xử lý thứ cấp), và Siêu ngã (Superego – bao gồm lương tâm và cái tôi lý tưởng). Chương này cũng phân tích hai nguồn động lực cơ bản là bản năng sống (Eros/Libido) và bản năng chết (Thanatos/nguyên lý Niết Bàn); ba trạng thái lo lắng (lo lắng thực tiễn, lo lắng đạo đức, lo lắng thần kinh); mô hình 5 giai đoạn phát triển tâm tính dục (miệng, hậu môn, sinh dục nam, tĩnh lặng, sinh dục trưởng thành); phức cảm Oedipus cùng các kỹ thuật trị liệu phân tâm (tự do liên tưởng, phân tích giấc mơ, giải mã lời nói vấp, trắc nghiệm vết mực Rorschach).
• Chương 2: Anna Freud – Tâm lý nhân cách cái tôi: Khảo sát sự dịch chuyển trọng tâm nghiên cứu từ xung động vô thức (Id) sang cơ chế thích ứng của Cái tôi (Ego) dựa trên công trình Cái Tôi Và Những Cơ Chế Tự Vệ. Chương sách trình bày các nghiên cứu thực nghiệm lâm sàng tại Viện điều trị trẻ em Hampstead (Luân Đôn), xây dựng hệ thống thang đo đánh giá nhịp độ phát triển hành vi ở trẻ em và vị thành niên.
• Chương 3: Erick Erikson – Thuyết nhân cách phát triển tư duy: Trình bày nguyên lý phát triển biểu sinh (epigenetic principle) với mô hình 8 giai đoạn phát triển tâm lý – xã hội trải dài suốt vòng đời; phân tích các cuộc khủng hoảng căn tính dựa trên nghiên cứu nhân chủng học tại các bộ tộc bản địa Oglala Lakota, Yurok và tác phẩm Tuổi Thơ Và Xã Hội (1950).
• Chương 4 đến Chương 9: Khảo cứu các hệ thống lý thuyết tiếp nối bao gồm: Carl Jung (Học thuyết nhân cách biểu tượng), Otto Rank (Thuyết nhân cách truyền thuyết), Alfred Adler (Tâm lý học cá nhân), Karen Horney (Thuyết nhân cách tâm thần), Albert Ellis (Thuyết nhân cách tư duy), và Erich Fromm (Thuyết nhân cách xã hội).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình cung cấp các khung khái niệm cơ sở:

1. Cấu trúc và động lực tâm trí: Khái niệm năng lượng dục năng (libido), nguyên lý cân bằng nội môi tâm lý, sự xung đột giữa nhu cầu sinh học bản năng và chuẩn mực văn hóa – xã hội.
2. Hệ thống 10 cơ chế tự vệ của Cái tôi:
   • Chối bỏ (Denial): Từ chối tiếp nhận các sự kiện gây tổn thương từ thực tế bên ngoài.
   • Dồn nén (Repression): Đẩy các ký ức, xung lực đau đớn vào vô thức (bao gồm biến thể "hạn chế cái tôi").
   • Đóng cửa / Thông minh hóa (Isolation / Intellectualization): Tách rời cảm xúc ra khỏi ký ức hoặc xung lực đe dọa.
   • Thay thế (Displacement): Chuyển hướng xung lực từ đối tượng gốc sang một đối tượng ít nguy hiểm hơn.
   • Gán ghép cảm xúc / Phóng chiếu (Projection): Gán các suy nghĩ, xung lực tiêu cực của bản thân lên người khác.
   • Phản ứng hình thành (Reaction Formation): Biểu hiện hành vi hoàn toàn trái ngược với xung lực vô thức thực sự.
   • Nhập tâm (Introjection): Tiếp thu các đặc tính, chuẩn mực của người khác làm thành phần của siêu ngã.
   • Hoài cổ / Thoái lui (Regression): Quay trở lại các hình thức ứng xử của các giai đoạn phát triển trước đó khi đối mặt căng thẳng.
   • Lý luận hóa (Rationalization): Tạo ra các lý lẽ hợp lý giả tạo để che đậy động cơ thực chất.
   • Hoán chuyển / Thăng hoa (Sublimation): Chuyển đổi các xung lực bản năng sang các hoạt động xã hội hoặc sáng tạo nghệ thuật được chấp nhận.
3. Quy luật phát triển nhân cách: Hiện tượng khựng (fixation) tại các mốc tâm tính dục và tác động định hình cá tính người trưởng thành (như cá tính liên quan đến miệng, tính cách giữ lại hoặc bừa bãi liên quan đến hậu môn); các cặp phạm trù mâu thuẫn xã hội theo từng nhóm tuổi của Erikson (tin tưởng đối lập không tin tưởng, tự chủ đối lập xấu hổ, chủ động đối lập mặc cảm, cần cù đối lập tự ti, đồng nhất cái tôi đối lập khủng hoảng vai trò).

                               MÔ HÌNH CÂN BẰNG TÂM TRÍ CỦA FREUD

Kỹ năng phát triển

Thông qua việc tiếp thu nội dung, người học xây dựng các kỹ năng học thuật và chuyên môn:

• Kỹ năng phân tích tâm lý: Nhận diện và giải mã các biểu hiện phòng vệ vô thức trong hành vi thường nhật và trong các tình huống khủng hoảng.
• Kỹ năng đánh giá phát triển: Quan sát, lập hồ sơ và đo đạc các mốc phát triển tâm lý – xã hội ở trẻ em và lứa tuổi dậy thì theo các tiêu chuẩn phân loại hành vi của Anna Freud và Erikson.
• Kỹ năng ứng dụng lâm sàng: Nắm bắt nguyên lý vận hành của các kỹ thuật tham vấn phân tâm: thiết lập môi trường thả lỏng, khai thác liên tưởng tự do, phân tích chuyển di (transference), giải tỏa cảm xúc (catharsis) và hình thành nhận thức thấu suốt (insight).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hướng áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực trong môi trường đại học:

• Phương pháp phân tích lịch sử – tiểu sử: Đặt mỗi học thuyết vào bối cảnh lịch sử cá nhân và điều kiện xã hội của tác giả. Giảng viên hướng dẫn sinh viên phân tích mối liên hệ giữa các sự kiện đời sống của Sigmund Freud, Anna Freud hay Erik Erikson với sự hình thành các luận điểm học thuật của họ.
• Phương pháp tình huống lâm sàng (Case Studies): Khai thác các trường hợp nghiên cứu thực địa (như quan sát trẻ em tại khu bảo tồn Lakota, trẻ em mồ côi trong chiến tranh tại Viện Hampstead) để minh họa cho các khái niệm trừu tượng như khủng hoảng căn tính, cơ chế tự vệ dồn nén hay hiện tượng chuyển di.
• Phương pháp thảo luận đối chiếu lý thuyết: Tổ chức các phiên thảo luận so sánh giữa các trường phái: đối chiếu quan điểm quyết định luận sinh học của Freud với quan điểm tương tác xã hội của Erikson, hoặc so sánh phân tâm học cổ điển với tâm lý học nhận thức của Albert Ellis.
• Đánh giá kết quả học tập:
  • Đánh giá quá trình: Thực hiện các bài tập phân tích tình huống hành vi, nhận diện 10 cơ chế tự vệ qua các trích đoạn văn học hoặc tình huống thực tế.
  • Đánh giá tổng kết: Tự luận chuyên sâu yêu cầu so sánh cấu trúc nhân cách giữa các học thuyết và đề xuất giải pháp tham vấn tâm lý cho các ca lâm sàng cụ thể.
• Hướng dẫn tự học: Sinh viên cần lập bảng tổng hợp đối chiếu các giai đoạn phát triển nhân cách, ghi chép nhật ký quan sát hành vi cá nhân và thực hành phân tích các biểu hiện lỡ lời (Freudian slips) hay cơ chế lý luận hóa trong đời sống.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

1. Tính hệ thống và bao quát: Cung cấp tư liệu chi tiết về 22 nhà tâm lý học nhân cách, lấp đầy khoảng trống tài liệu chuyên khảo về các trường phái tâm lý học phương Tây tại Việt Nam.
2. Mở rộng phạm vi phát triển nhân cách: Tích hợp mô hình của Erik Erikson giúp khắc phục hạn chế của phân tâm học cổ điển (vốn chỉ tập trung vào thời thơ ấu), mở rộng sự phát triển tâm lý sang 3 giai đoạn của người trưởng thành và tuổi già, đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ tương tác hai chiều giữa các thế hệ trong gia đình.
3. Hệ thống hóa các cơ chế tự vệ: Giáo trình phân loại rõ ràng 10 cơ chế phòng vệ của Cái tôi, chỉ ra ranh giới giữa việc sử dụng cơ chế tự vệ như một phương thức thích ứng sinh tồn tạm thời với nguy cơ hình thành các rối nhiễu tâm lý khi bị lạm dụng vô thức.
4. Gắn kết với nghiên cứu tâm lý học trong nước: Nội dung tài liệu đối chiếu trực tiếp với các công trình nghiên cứu nhân cách tại Việt Nam của GS.VS. Phạm Minh Hạc, PGS. Lê Đức Phúc, tạo sự kết nối giữa lý thuyết quốc tế với thực tiễn nghiên cứu con người theo các chương trình khoa học KX-07, KHXH-04 và KX-05.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học: Giáo trình phục vụ trực tiếp cho sinh viên năm thứ hai và năm thứ ba thuộc các ngành Tâm lý học, Giáo dục học, Công tác xã hội, Xã hội học và Tâm thần học.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh: Cung cấp tài liệu tham chiếu lý thuyết để xây dựng khung nghiên cứu, luận văn thạc sĩ và luận án tiến sĩ về hành vi con người và cấu trúc nhân cách.
• Điều kiện tiên quyết: Người học cần hoàn thành các học phần Tâm lý học đại cương, Lịch sử tâm lý học, và Sinh lý học hoạt động thần kinh cấp cao để tiếp thu hiệu quả các thuật ngữ chuyên sâu.
• Giảng viên và chuyên gia thực hành: Làm tài liệu giảng dạy chuyên đề, đồng thời hỗ trợ các cán bộ tham vấn, trị liệu tâm lý trong việc nhận diện cơ chế phòng vệ và mâu thuẫn nội tâm của thân chủ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Tài liệu được biên soạn phục vụ sinh viên, học viên sau đại học chuyên ngành Tâm lý học, Giáo dục học, Công tác xã hội và các nhà nghiên cứu cần tài liệu tham khảo hệ thống về các trường phái nhân cách.

2. Cần trang bị kiến thức nền tảng nào trước khi nghiên cứu giáo trình?

Người học cần nắm vững kiến thức cơ bản về Tâm lý học đại cương, các quy luật nhận thức, cảm xúc, ý chí và các nguyên lý cơ bản của hệ thần kinh cấp cao.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu tâm lý học đại cương là gì?

Tài liệu không phân tích các quá trình tâm lý riêng lẻ (như tri giác, trí nhớ, tư duy) mà đi sâu vào cấu trúc tổng thể của nhân cách, động lực thúc đẩy hành vi, cơ chế phòng vệ vô thức và các giai đoạn phát triển nhân cách suốt đời người qua 22 hệ thống lý thuyết.

4. Làm thế nào để tự học và nắm vững các cơ chế tự vệ trong giáo trình?

Người học nên hệ thống hóa 10 cơ chế tự vệ thành bảng đối chiếu định nghĩa và ví dụ thực tế; đồng thời phân tích các tình huống giao tiếp hàng ngày để nhận diện sự vận hành của các cơ chế như chối bỏ, dồn nén, phóng chiếu hay lý luận hóa.

5. Có những tài liệu bổ trợ nào được khuyến nghị tham khảo cùng giáo trình?

Người học nên đọc kết hợp với các công trình: Nhập môn tâm lý học (Phạm Minh Hạc, NXB Giáo Dục, 1980), Hành vi và Hoạt động (1977), Một số vấn đề nghiên cứu nhân cách (Phạm Minh Hạc, Lê Đức Phúc chủ biên, NXB Chính Trị Quốc Gia, 2004) và tác phẩm Tuổi Thơ Và Xã Hội của Erick Erikson.

---

Kết luận

Giáo trình Các học thuyết tâm lý nhân cách của ThS. Nguyễn Thơ Sinh là tài liệu học thuật hệ thống hóa các quan điểm lý luận về bản chất, cấu trúc và quy luật hình thành nhân cách con người. Lộ trình tiếp cận tri thức được thiết kế chặt chẽ: bắt đầu từ nền tảng Phân tâm học cổ điển của Sigmund Freud, mở rộng sang Phân tâm học Cái tôi của Anna Freud và Erick Erikson, tiến tới các học thuyết biểu tượng, cá nhân, nhận thức và xã hội của Carl Jung, Alfred Adler, Albert Ellis và Erich Fromm. Tài liệu là nguồn tham khảo chuyên môn phục vụ hiệu quả cho công tác đào tạo đại học, nghiên cứu lý luận và thực hành tham vấn tâm lý học đường cũng như lâm sàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. SIGMUND FREUD THUYẾT PHÂN TÍCH TÂM LÝ CÁC HỌC THUYẾT TÂM LÝ NHÂN CÁCH 1. Tiểu sử sáng lập Sigmund Freud sinh ngày 6 tháng 5 năm 1856 trong một thị trấn nhỏ bé tại Freiberg thuộc xứ Moravia. Cha ông là một thương gia buôn lông cừu sắc sảo và rất hài hước.

Mẹ ông là một người phụ nữ đảm đang. Mẹ của ông làm người vợ thứ của cha và kém chồng 20 tuổi. Bà đã sinh ra Freud ở tuổi 21. Sigmund Freud có 2 người anh cùng cha khác mẹ và 6 đứa em nhỏ.

Khi cậu bé Sigmund lên khoảng 6 tuổi, gia đình cậu dọn lên Vienna, và ở nơi đây cậu bé ấy đã sống gần như trọn vẹn cuộc đời của mình: Là một đứa trẻ rất thông minh, luôn luôn đứng đầu lớp học, lớn lên ông theo học trường y khoa. Đây là một trong những lựa chọn hiếm hoi cho một dứa trẻ có nguồn gốc Do Thái lúc bấy giờ. Ở trường Đại học, ông bắt tay vào nghiên cứu dưới sự giám sát của giáo sư sinh lý học Ernst Brucke. Thầy của ông đã rất tin tưởng vào các học thuyết mang tính phân tích với suy luận cho rằng các nội lực vật lý và hóa học là những xung lực hoạt động trong một cơ thể sống.

Freud đã cố gắng trong nhiều năm trong việc mổ xẻ nhân cách con người qua ngã thần kinh học (neurology). Nhưng đấy là một thách đố mà sau này ông đã bỏ cuộc. Freud rất giỏi trong nghiên cứu, ông giành nhiều thời gian tập trung vào hoạt động sinh lý của các tế bào thần kinh và đứa phát minh ra kỹ thuật nhuộm màu các tế bào trong nghiên cứu ở phòng thí nghiệm. Tất nhiên ông đã gặp phải nhiều cạnh tranh với những sinh viên khác vì các vị trí nghiên cứu trong trường Đại học không nhiều lắm.

Dù vậy giáo sư Brucke đã giúp Freud có kinh phí để thực hiện nghiên cứu với một bác sĩ tâm thần khác tên là Charcot ở Paris. Sau một thời gian ngắn thực tập nghiên cứu trong một Trung tâm tâm thần trẻ em. Ở Berlin, ông quay trở về Vienna: Sau đó ông cưới cô bạn gái tên là Martha Bemays. Rồi ông mở phòng mạch chuyên trị thần kinh tâm thần cùng với người phụ tá là Joshep Breueur.

Những cuốn sách và những bài giảng của Freud đã làm rạng danh tên tuổi của ông và kéo theo cả những chống đối trong cộng đồng y học lúc bấy giờ. Mặc dù ông đã tranh thủ được sự đồng cảm nơi một số học giả uy tín trong xu hướng phong trào phân tích tâm lý. Tuy nhiên một trở ngại lớn là Freud đã từ chối bất cứ ai không hoàn toàn đồng ý với quan điểm của ông, vài người sau đó đã chia tay với ông. Một số đã chính thức giới thiệu những tư tưởng đối chọi với học thuyết của Freud trên diễn đàn tâm lý học lúc bấy giờ.

Freud di cư đến Anh Quốc trước Chiến tranh thế giới II trong lúc Vienna trở thành một nơi nguy hiểm cho cộng đồng người Do Thái, nhất là đối với một người nổi tiếng như Freud. Sau đó không lâu Freud qua đời tại đây vì bệnh ung thư hàm miệng, sau 20 năm vật lộn với căn bệnh này. Học Thuyết Freud Nói chính xác ra thì Freud không phải là cha đẻ của khái niệm ý thức; đối chiếu với khái niệm vô thức nhưng ông là người đã có công biến nó trở thành nổi tiếng. Trạng thái ý thức xảy ra khi chúng ta có nhận thức về những diễn biến xảy ra từ xung quanh qua cách nhìn, trí nhớ, nhận thức, tư tưởng, cùng với những ảo tưởng và cảm giác.