Sự khác biệt trong thu nhập hộ gia đình giữa hộ ở xã đạt chuẩn và chưa đạt chuẩn nông thôn mới trên địa bàn huyện bình chánh

Tài liệu nghiên cứu Sự khác biệt trong thu nhập hộ gia đình giữa hộ ở xã đạt chuẩn và chưa đạt, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Trần Thanh Phương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thuấn
• Trường học: Trường Đại Học Mở Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Học
• Đề tài: Khác Biệt Thu Nhập Hộ Gia Đình Giữa Xã Đạt Chuẩn và Chưa Đạt Chuẩn Nông Thôn Mới Tại Huyện Bình Chánh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề và lý do nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi và Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.1. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.2. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.3. Giới hạn nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.7. Kết cấu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 2.1. Các khái niệm liên quan
• 2.2. Thu nhập hộ gia đình
• 2.3. Khái niệm Tiền lương, tiền công
• 2.4. Nông Thôn mới
• 2.4.1. Lịch sử phát triển nông thôn ở nước ta
• 2.4.2. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới ở một số quốc gia trên thế giới
• 2.4.3. Lý thuyết về thu nhập
• 2.4.4. Lý thuyết về tiền lương, tiền công
• 2.4.5. Lý thuyết khung sinh kế bền vững
• 2.4.6. Lý thuyết Phát triển nông thôn
• 2.5. Các nghiên cứu trước
• 2.5.1. Nghiên cứu trong nước
• 2.5.2. Nghiên cứu nước ngoài
• 2.6. Sự giống và khác nhau giữa nghiên cứu của tác giả với các nghiên cứu trước
• 2.7. Tóm tắt Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Nghiên cứu định tính
• 3.2.2. Nghiên cứu định lượng
• 3.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 3.4. Mô hình nghiên cứu
• 3.4.1. Phương trình nghiên cứu đưa ra
• 3.4.2. Đo lường các biến trong mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 3.4.2.1. Đo lường các biến trong mô hình
• 3.4.2.2. Các giả thuyết nghiên cứu
• 3.5. Dữ liệu nghiên cứu và Mẫu nghiên cứu
• 3.5.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.5.2. Mẫu nghiên cứu
• 3.6. Tóm tắt chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: TỔNG QUAN KINH TẾ VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đặc điểm tình hình kinh tế- xã hội Huyện Bình Chánh
• 4.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.4. Môi trường
• 4.1.5. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 4.1.6. Kết quả thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới trên địa bàn huyện Bình Chánh giai đoạn 2010-2019
• 4.2. Kết quả nghiên cứu định lượng
• 4.2.1. Thống kê các biến trong mô hình
• 4.2.2. Phân tích giá trị trung bình các biến định lượng thống kê
• 4.2.3. Kết quả nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập bình quân của hộ gia đình trên địa bàn xã đạt chuẩn nông thôn mới (nhóm I)
• 4.2.3.1. Kiểm định sự tương quan và Đa cộng tuyến
• 4.2.3.2. Kết quả hồi quy
• 4.2.3.3. Đánh giá sự phù hợp của mô hình hồi quy
• 4.2.3.4. Các giả định trong mô hình tuyến tính
• 4.2.3.4.1. Giả định về phân phối chuẩn và phần dư
• 4.2.3.5. Phân tích kết quả hồi quy trong mô hình
• 4.2.3.5.1. Giải thích các biến có ý nghĩa trong mô hình
• 4.2.3.5.2. Giải thích các biến không có ý nghĩa trong mô hình
• 4.2.3.6. Phương trình hồi quy của Nhóm I
• 4.2.3.7. Giá trị trung bình các biến tham gia trong mô hình nhóm I
• 4.2.4. Kết quả nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập bình quân của hộ gia đình trên địa bàn xã đang xây dựng theo tiêu chuẩn nông thôn mới (nhóm II)
• 4.2.4.1. Kiểm định sự tương quan và Đa cộng tuyến
• 4.2.4.2. Kết quả hồi quy
• 4.2.4.3. Đánh giá sự phù hợp của mô hình hồi quy
• 4.2.4.4. Các giả thuyết trong mô hình tuyến tính
• 4.2.4.4.1. Giả định về phân phối chuẩn và phần dư
• 4.2.4.5. Phân tích kết quả hồi quy trong mô hình Nhóm II
• 4.2.4.5.1. Giải thích các biến có ý nghĩa trong mô hình
• 4.2.4.5.2. Giải thích các biến không có ý nghĩa trong mô hình
• 4.2.4.6. Phương trình hồi quy của Nhóm II
• 4.2.4.7. Giá trị trung bình các biến tham gia trong mô hình nhóm II
• 4.2.5. Sự khác biệt thu nhập giữa hộ ở xã đạt và đang xây dựng theo tiêu chuẩn nông thôn mới huyện Bình Chánh
• 4.2.5.1. Ước lượng thu nhập bình quân
• 4.2.5.2. Thực hiện phân rã tìm sự khác biệt
• 4.2.5.2.1. Sự khác biệt do các đặc tính tạo ra (do các biến tạo ra)
• 4.2.5.2.2. Sự khác biệt do hệ số hồi quy được ước lượng và do sự phân biệt đối xử
• 4.3. Tóm tắt chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Những hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sự Khác Biệt Thu Nhập Hộ Gia Đình Bình Chánh

Sau hơn 30 năm đổi mới, Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng nông nghiệp, nông dân và nông thôn, coi đây là nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) được xem là trọng tâm, tập trung vào cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người dân. Chương trình hướng đến một nền nông nghiệp toàn diện, hiện đại và bền vững. Tại TP.HCM, phong trào NTM đã làm thay đổi diện mạo vùng nông thôn, nâng cao đời sống người dân. Thành phố có 5 huyện tham gia chương trình, với hơn 56 xã. Tuy nhiên, việc xây dựng NTM tại TP.HCM có những đặc thù riêng, như tốc độ đô thị hóa nhanh, diện tích đất nông nghiệp giảm, và yêu cầu phát triển nông nghiệp theo hướng đô thị, công nghệ cao.

1.1. Bối Cảnh Phát Triển Nông Thôn Mới Tại Bình Chánh

Huyện Bình Chánh đã có những bước tiến đáng kể trong xây dựng NTM. Đến cuối năm 2019, 12/14 xã đã hoàn thành giai đoạn nâng chất NTM. Theo Ban chỉ đạo xây dựng NTM huyện Bình Chánh từ năm 2010, huyện Bình Chánh bắt đầu xây dựng NTM tại xã điểm Tân Nhựt. Chương trình đã góp phần cải thiện đáng kể tỷ lệ hộ nghèo và nâng cao thu nhập bình quân đầu người. Thu nhập bình quân đầu người năm 2019 trên địa bàn huyện đạt gần 67,340 triệu đồng/ người năm (tăng 3,9 lần so với lúc khởi điểm xây dựng NTM), trong đó, thu nhập của 14 xã xây dựng NTM dao động từ 58,668 triệu đồng người năm đến 73,848 triệu đồng người năm. Điều này cho thấy tác động tích cực của chương trình NTM đến đời sống kinh tế của người dân.

1.2. Vấn Đề Thu Nhập Hộ Gia Đình và Hội Nhập Quốc Tế

Phát triển kinh tế nông thôn, tăng thu nhập hộ gia đình trong bối cảnh hội nhập quốc tế là một vấn đề quan trọng được chính quyền huyện Bình Chánh quan tâm đặc biệt. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức đặt ra, như sự chênh lệch thu nhập giữa các xã đã đạt chuẩn NTM và các xã chưa đạt chuẩn. Cần có những nghiên cứu sâu sắc để làm rõ thực trạng thu nhập, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự khác biệt, và đề xuất các giải pháp hiệu quả để nâng cao thu nhập cho người dân một cách bền vững.Hiện nay chưa có một công trình khoa học nào nghiên cứu về thu nhập hộ gia đình và sự khác biệt trong thu nhập hộ gia đình trên địa bàn huyện làm cơ sở cho việc đề ra các chính sách kinh tế- xã hội nhằm tăng thu nhập cho người dân.

II. Cách Xác Định Yếu Tố Ảnh Hưởng Thu Nhập Nông Thôn Mới

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, mô hình hồi quy đa biến và phương pháp phân rã Blinder-Oaxaca decomposition để xác định các yếu tố tác động đến thu nhập bình quân hộ gia đình. Phương pháp phân rã Blinder-Oaxaca decomposition được sử dụng để phân tích sự khác biệt về thu nhập hộ gia đình giữa hai nhóm hộ gia đình (đạt chuẩn và chưa đạt chuẩn NTM). Dữ liệu được thu thập từ khảo sát 340 hộ gia đình tại 14 xã của huyện Bình Chánh. Kết quả nghiên cứu giúp làm sáng tỏ các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thu nhập hộ gia đình ở khu vực nông thôn.

2.1. Phương Pháp Nghiên Cứu Blinder Oaxaca Decomposition

Phương pháp Blinder-Oaxaca decomposition là một công cụ mạnh mẽ để phân tích sự khác biệt về thu nhập giữa các nhóm, trong trường hợp này là giữa các hộ gia đình ở xã đạt chuẩn và chưa đạt chuẩn NTM. Phương pháp này cho phép phân tách sự khác biệt tổng thể thành hai phần: phần do sự khác biệt về các đặc điểm quan sát được (như trình độ học vấn, quy mô hộ gia đình, diện tích đất sản xuất) và phần do sự khác biệt về các hệ số hồi quy (thường được hiểu là do sự phân biệt đối xử hoặc các yếu tố không quan sát được). Đồng thời tìm sự khác biệt trong thu nhập bình quân hộ gia đình giữa hộ gia đình trên địa bàn các xã đạt chuẩn nông thôn mới và các xã còn lại, dựa trên số liệu điều tra 340 hộ gia đình thuộc 14 xã của huyện Bình Chánh (180 hộ thuộc 12 xã đạt chuẩn, gọi tắt là nhóm I và 160 hộ thuộc 02 xã còn lại, gọi tắt là nhóm II) theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên.

2.2. Dữ Liệu Khảo Sát Thu Thập và Phân Tích

Dữ liệu được thu thập từ 340 hộ gia đình tại 14 xã của huyện Bình Chánh, chia thành hai nhóm: nhóm I (180 hộ tại 12 xã đạt chuẩn NTM) và nhóm II (160 hộ tại 2 xã chưa đạt chuẩn NTM). Việc thu thập dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên để đảm bảo tính đại diện. Các biến số được thu thập bao gồm thông tin về trình độ học vấn, độ tuổi, giới tính của chủ hộ, quy mô hộ gia đình, số lượng hoạt động tạo thu nhập, diện tích đất sản xuất, và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến thu nhập. Kết quả nghiên cứu cho thấy Thu nhập hộ gia đình xã đạt chuẩn nông thôn mới (nhóm I) chịu tác động bởi 10 yếu tố: Trình độ học vấn của chủ hộ (+), Tuổi chủ hộ (+), Giới tính chủ hộ (-), Quy mô hộ gia đình (+), Số hoạt động tạo thu nhập (+), Vay vốn sản xuất (+), Diện tích đất sản xuất (+), Tham gia Hợp tác xã (+), Tiếp cận cơ sở hạ tầng (-), Khoa học kỹ thuật (+).

III. Top 10 Yếu Tố Quyết Định Thu Nhập Hộ Xã Đạt Chuẩn NTM

Nghiên cứu chỉ ra 10 yếu tố chính ảnh hưởng đến thu nhập hộ gia đình tại các xã đạt chuẩn NTM (nhóm I): trình độ học vấn của chủ hộ, tuổi chủ hộ, giới tính chủ hộ, quy mô hộ gia đình, số hoạt động tạo thu nhập, vay vốn sản xuất, diện tích đất sản xuất, tham gia hợp tác xã, tiếp cận cơ sở hạ tầng, và khoa học kỹ thuật. Các yếu tố này có tác động khác nhau, có yếu tố tác động tích cực, có yếu tố tác động tiêu cực. Điều này cho thấy sự phức tạp trong việc tăng thu nhập hộ gia đình ở khu vực nông thôn.

3.1. Tác Động của Trình Độ Học Vấn và Tuổi Chủ Hộ

Trình độ học vấn của chủ hộ có tác động tích cực đến thu nhập hộ gia đình. Chủ hộ có trình độ học vấn cao hơn thường có khả năng tiếp cận thông tin, áp dụng kỹ thuật mới vào sản xuất, và tìm kiếm các cơ hội việc làm tốt hơn. Tuổi chủ hộ cũng có tác động tích cực, tuy nhiên đến một ngưỡng nhất định, tác động này có thể giảm dần do sức khỏe và khả năng lao động giảm sút. Thu nhập hộ gia đình xã đang xây dựng theo tiêu chuẩn nông thôn mới (nhóm II) chịu tác động bởi 10 yếu tố: Trình độ học vấn của chủ hộ (+), Nghề nghiệp sinh sống của chủ hộ (+), Tuổi chủ hộ (-), Giới tính chủ hộ (+), Quy mô hộ gia đình (+), Số hoạt động tạo thu nhập (+), Thời gian sinh sống tại địa phương (+), Vay vốn sản xuất (+), Diện tích đất sản xuất (+), Tham gia Hợp tác xã (+).

3.2. Ảnh Hưởng của Quy Mô Hộ Gia Đình và Đất Sản Xuất

Quy mô hộ gia đình có thể tác động cả tích cực và tiêu cực đến thu nhập. Một mặt, quy mô hộ gia đình lớn có thể cung cấp nguồn lao động dồi dào, giúp tăng năng suất. Mặt khác, quy mô hộ gia đình lớn cũng đồng nghĩa với chi phí sinh hoạt cao hơn, gây áp lực lên thu nhập. Diện tích đất sản xuất là một yếu tố quan trọng, đặc biệt trong khu vực nông thôn. Diện tích đất sản xuất lớn cho phép hộ gia đình sản xuất nhiều hơn, tăng thu nhập. Đồng thời sử dụng biện pháp phân rã Blinder-Oaxaca decomposition, nghiên cứu đã chứng minh có sự khác biệt về thu nhập bình quân hộ gia đình giữa 02 nhóm hộ gia đình đạt và chưa đạt chuẩn nông thôn mới của huyện Bình Chánh là tương đối cao, cụ thể là thu nhập bình quân của hộ gia đình của xã đạt chuẩn nông thôn mới (nhóm I) cao hơn thu nhập bình quân của xã còn lại (nhóm II) là 132.

IV. So Sánh Thu Nhập Xã Đạt Chuẩn vs Đang Xây Dựng NTM

Nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt đáng kể về thu nhập bình quân hộ gia đình giữa các xã đã đạt chuẩn NTM và các xã đang xây dựng theo tiêu chuẩn NTM tại huyện Bình Chánh. Thu nhập bình quân của hộ gia đình ở xã đạt chuẩn NTM cao hơn so với xã đang xây dựng. Khoảng cách thu nhập này có thể được giải thích bởi nhiều yếu tố, bao gồm sự khác biệt về trình độ phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng, và khả năng tiếp cận các nguồn lực.

4.1. Ước Lượng Thu Nhập Bình Quân Giữa Hai Nhóm

Việc ước lượng chính xác thu nhập bình quân của hai nhóm hộ gia đình là bước quan trọng để đánh giá mức độ chênh lệch. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp thống kê phù hợp để ước lượng thu nhập bình quân, đồng thời kiểm soát các yếu tố nhiễu có thể ảnh hưởng đến kết quả. Thông qua đó chúng ta sẽ thấy được sự khác biệt rõ ràng về mức sống của người dân và từ đó có những chính sách phù hợp hơn. Và khoảng cách thu nhập đó do 42% sự khác biệt được giải thích bởi các biến đưa vào mô hình và 58% của khoảng cách thu nhập không thể giải thích được. Dựa trên những kết quả nghiên iv cứu, đề tài này cũng nêu ra một số những kiến nghị đến cấp ủy đảng, chính quyền trong việc nâng cao thu nhập bình quân cho hộ gia đình trên địa bàn, nhất là các hộ trên địa bàn xã chưa đạt chuẩn nông thôn mới.

4.2. Phân Tích Nguyên Nhân Khác Biệt Thu Nhập

Việc phân tích nguyên nhân sâu xa của sự khác biệt thu nhập là rất quan trọng để đưa ra các giải pháp hiệu quả. Nghiên cứu tập trung vào phân tích vai trò của các yếu tố như trình độ học vấn, nghề nghiệp, quy mô hộ gia đình, diện tích đất sản xuất, khả năng tiếp cận vốn, và tham gia các hoạt động kinh tế phi nông nghiệp. Bên cạnh đó, cũng cần xem xét các yếu tố thể chế, chính sách, và môi trường kinh doanh có thể ảnh hưởng đến thu nhập.

V. Bí Quyết Nâng Cao Thu Nhập Cho Hộ Gia Đình Nông Thôn

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần có các giải pháp đồng bộ để nâng cao thu nhập cho hộ gia đình ở khu vực nông thôn, đặc biệt là các xã chưa đạt chuẩn NTM. Các giải pháp cần tập trung vào nâng cao trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp, khả năng tiếp cận vốn, và hỗ trợ phát triển các hoạt động kinh tế phi nông nghiệp. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội, và cộng đồng để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của các giải pháp.

5.1. Đầu Tư Giáo Dục và Đào Tạo Nghề

Đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề là một trong những giải pháp quan trọng nhất để nâng cao thu nhập. Cần có các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thị trường lao động, giúp người dân có được các kỹ năng cần thiết để tìm kiếm việc làm tốt hơn hoặc khởi nghiệp. Ngoài ra, cần khuyến khích người dân tham gia các khóa học nâng cao trình độ, cập nhật kiến thức mới về khoa học kỹ thuật và quản lý kinh tế.

5.2. Hỗ Trợ Tiếp Cận Vốn và Phát Triển Kinh Tế

Khả năng tiếp cận vốn là yếu tố then chốt để hộ gia đình có thể đầu tư vào sản xuất kinh doanh, mở rộng quy mô, và áp dụng công nghệ mới. Cần có các chính sách hỗ trợ tiếp cận vốn ưu đãi, giảm thiểu thủ tục hành chính, và tăng cường hoạt động tư vấn tài chính. Bên cạnh đó, cần khuyến khích phát triển các hoạt động kinh tế phi nông nghiệp, tạo thêm cơ hội việc làm và tăng thu nhập cho người dân.

VI. Kết Luận Triển Vọng Tương Lai Của Thu Nhập Hộ Gia Đình

Nghiên cứu về sự khác biệt thu nhập hộ gia đình giữa xã đạt chuẩn và chưa đạt chuẩn NTM tại huyện Bình Chánh cung cấp những thông tin quan trọng cho việc hoạch định chính sách và xây dựng các chương trình phát triển kinh tế - xã hội. Để thu hẹp khoảng cách thu nhập, cần có sự nỗ lực từ cả phía chính quyền, doanh nghiệp, và cộng đồng. Với những giải pháp phù hợp, có thể tin tưởng vào một tương lai tươi sáng hơn cho người dân nông thôn.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu và Ý Nghĩa

Nghiên cứu đã xác định các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập, phân tích sự khác biệt giữa hai nhóm, và đề xuất các giải pháp cụ thể. Các kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp chính quyền địa phương hiểu rõ hơn về thực trạng, từ đó đưa ra các quyết định chính sách phù hợp và hiệu quả hơn. Điều này góp phần nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững của khu vực nông thôn.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo và Đề Xuất

Nghiên cứu này chỉ là một bước khởi đầu. Cần có thêm nhiều nghiên cứu sâu hơn về các khía cạnh khác nhau của đời sống kinh tế - xã hội ở khu vực nông thôn. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào phân tích tác động của biến đổi khí hậu, sự phát triển của công nghệ, và các yếu tố văn hóa xã hội đến thu nhập và đời sống của người dân. Bên cạnh đó, cần có các nghiên cứu đánh giá hiệu quả của các chính sách và chương trình phát triển nông thôn, từ đó đề xuất các điều chỉnh và cải thiện phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội nông thôn Việt Nam, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) đã trở thành một trong những chính sách trọng điểm nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Tại huyện Bình Chánh, TP. Hồ Chí Minh, sau gần một thập kỷ triển khai, 12/14 xã đã đạt chuẩn NTM, góp phần cải thiện đáng kể thu nhập bình quân đầu người, đạt gần 67,340 triệu đồng/người/năm vào năm 2019, tăng gấp 3,9 lần so với thời điểm khởi đầu xây dựng NTM. Tuy nhiên, sự khác biệt về thu nhập giữa các hộ gia đình ở xã đạt chuẩn và chưa đạt chuẩn vẫn còn tồn tại, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của địa phương.

Luận văn tập trung nghiên cứu sự khác biệt trong thu nhập hộ gia đình giữa các xã đạt chuẩn và chưa đạt chuẩn NTM trên địa bàn huyện Bình Chánh năm 2019. Mục tiêu chính là nhận diện các nhân tố tác động đến thu nhập hộ gia đình, phân tích nguyên nhân tạo ra sự khác biệt thu nhập giữa hai nhóm xã, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao thu nhập cho các hộ gia đình, đặc biệt là ở các xã chưa đạt chuẩn. Nghiên cứu sử dụng số liệu khảo sát 340 hộ gia đình tại 14 xã, trong đó 180 hộ thuộc 12 xã đạt chuẩn (nhóm I) và 160 hộ thuộc 2 xã chưa đạt chuẩn (nhóm II), áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên.

Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ nằm ở việc cung cấp cơ sở khoa học cho chính quyền địa phương trong việc xây dựng chính sách phát triển kinh tế nông thôn mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa các xã, thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn, hướng tới sự phát triển bền vững và công bằng xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế học về thu nhập và phát triển nông thôn, bao gồm:

• Lý thuyết thu nhập: Theo Mincer (1974) và các nghiên cứu tiếp nối, thu nhập hộ gia đình chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố như trình độ học vấn, tuổi tác, giới tính, quy mô hộ và các nguồn lực sản xuất. Năng suất lao động và đa dạng hóa hoạt động tạo thu nhập cũng là nhân tố quan trọng quyết định mức thu nhập.

• Lý thuyết khung sinh kế bền vững (Sustainable Livelihood Framework): Đề cập đến năm loại vốn chính ảnh hưởng đến sinh kế hộ gia đình gồm vốn tự nhiên, vốn vật chất, vốn con người, vốn xã hội và vốn tài chính. Khung lý thuyết này giúp phân tích các yếu tố nội tại và ngoại cảnh tác động đến thu nhập hộ gia đình trong bối cảnh xây dựng NTM.

• Lý thuyết phát triển nông thôn: Nhấn mạnh vai trò của phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường trong việc nâng cao đời sống người dân nông thôn. Sự phát triển đồng bộ về cơ sở hạ tầng, tổ chức sản xuất và chính sách hỗ trợ là nền tảng để cải thiện thu nhập và giảm nghèo.

Các khái niệm chuyên ngành như thu nhập bình quân hộ gia đình, tiêu chuẩn xã đạt chuẩn NTM, vốn con người, vốn xã hội, và phương pháp phân rã Blinder-Oaxaca được sử dụng để phân tích sự khác biệt thu nhập giữa các nhóm hộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện qua hai giai đoạn chính:

• Nghiên cứu định tính: Thu thập ý kiến từ các chuyên viên, lãnh đạo địa phương và hộ gia đình nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập và những thuận lợi, khó khăn trong quá trình xây dựng NTM tại huyện Bình Chánh. Giai đoạn này giúp hoàn thiện mô hình nghiên cứu và bảng câu hỏi khảo sát.

• Nghiên cứu định lượng: Thu thập dữ liệu từ 340 hộ gia đình tại 14 xã (180 hộ ở xã đạt chuẩn và 160 hộ ở xã chưa đạt chuẩn) bằng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS và Excel, sử dụng các phương pháp phân tích:

  • Thống kê mô tả để tổng hợp đặc điểm mẫu và các biến nghiên cứu.

  • Mô hình hồi quy đa biến để xác định các yếu tố tác động đến thu nhập bình quân hộ gia đình ở từng nhóm xã.

  • Phân rã Blinder-Oaxaca để phân tích sự khác biệt thu nhập giữa hai nhóm hộ, tách biệt phần khác biệt do đặc điểm và phần không giải thích được (có thể do phân biệt đối xử hoặc các yếu tố chưa quan sát).

Mô hình hồi quy bao gồm 12 biến độc lập như trình độ học vấn, nghề nghiệp, tuổi, giới tính chủ hộ, quy mô hộ, số hoạt động tạo thu nhập, thời gian sinh sống, vay vốn sản xuất, diện tích đất sản xuất, tham gia hợp tác xã, tiếp cận cơ sở hạ tầng và áp dụng khoa học kỹ thuật.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Các yếu tố tác động đến thu nhập hộ gia đình ở xã đạt chuẩn NTM (nhóm I): Thu nhập chịu ảnh hưởng tích cực của 10 yếu tố gồm trình độ học vấn chủ hộ, tuổi chủ hộ, quy mô hộ gia đình, số hoạt động tạo thu nhập, vay vốn sản xuất, diện tích đất sản xuất, tham gia hợp tác xã, áp dụng khoa học kỹ thuật. Giới tính chủ hộ và tiếp cận cơ sở hạ tầng có tác động ngược chiều. Ví dụ, trình độ học vấn tăng 1 năm làm tăng thu nhập bình quân hộ khoảng 0,105%, và diện tích đất sản xuất tăng cũng góp phần nâng cao thu nhập.

2. Các yếu tố tác động đến thu nhập hộ gia đình ở xã chưa đạt chuẩn NTM (nhóm II): Thu nhập chịu ảnh hưởng tích cực của trình độ học vấn, nghề nghiệp chủ hộ, quy mô hộ, số hoạt động tạo thu nhập, thời gian sinh sống tại địa phương, vay vốn sản xuất, diện tích đất sản xuất, tham gia hợp tác xã. Tuổi chủ hộ có tác động tiêu cực, trong khi giới tính chủ hộ có tác động tích cực. Ví dụ, số năm sống tại địa phương tăng giúp tăng thu nhập do sự ổn định và tích lũy kinh nghiệm.

3. Sự khác biệt thu nhập giữa hai nhóm hộ: Thu nhập bình quân hộ gia đình ở xã đạt chuẩn NTM cao hơn nhóm chưa đạt chuẩn khoảng 132 triệu đồng/năm. Phân rã Blinder-Oaxaca cho thấy 42% sự khác biệt thu nhập được giải thích bởi các biến trong mô hình (đặc điểm chủ hộ, quy mô hộ, vốn sản xuất...), còn lại 58% là phần không giải thích được, có thể do các yếu tố như chính sách, phân biệt đối xử hoặc điều kiện chưa đo lường được.

4. Vai trò của hợp tác xã và khoa học kỹ thuật: Tham gia hợp tác xã và áp dụng khoa học kỹ thuật có tác động tích cực rõ rệt đến thu nhập hộ gia đình, đặc biệt ở nhóm xã đạt chuẩn, cho thấy tầm quan trọng của tổ chức sản xuất và đổi mới công nghệ trong phát triển nông thôn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế về các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập hộ gia đình nông thôn. Trình độ học vấn và quy mô hộ là những nhân tố quan trọng nhất, phản ánh vai trò của vốn con người và nguồn lực sản xuất trong nâng cao thu nhập. Sự khác biệt về thu nhập giữa hai nhóm xã cho thấy hiệu quả tích cực của chương trình xây dựng NTM trong việc cải thiện điều kiện kinh tế - xã hội.

Phần lớn sự khác biệt thu nhập chưa được giải thích cho thấy cần có thêm nghiên cứu về các yếu tố chính sách, môi trường kinh doanh, và các rào cản xã hội khác. Việc tiếp cận cơ sở hạ tầng có tác động ngược chiều ở nhóm xã đạt chuẩn có thể do sự khác biệt trong chất lượng hoặc cách sử dụng cơ sở hạ tầng, cần được phân tích sâu hơn.

Biểu đồ so sánh thu nhập bình quân giữa hai nhóm xã và bảng phân tích hồi quy chi tiết sẽ minh họa rõ ràng các phát hiện trên, giúp các nhà hoạch định chính sách dễ dàng nắm bắt và ứng dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao trình độ học vấn và kỹ năng cho chủ hộ: Tổ chức các lớp đào tạo nghề, tập huấn kỹ thuật canh tác và quản lý kinh tế hộ gia đình nhằm tăng vốn con người, góp phần nâng cao thu nhập. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; chủ thể: UBND huyện, các trung tâm đào tạo nghề.

2. Khuyến khích đa dạng hóa hoạt động tạo thu nhập: Hỗ trợ phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp, dịch vụ và sản xuất nông nghiệp công nghệ cao để tăng số hoạt động tạo thu nhập cho hộ gia đình. Thời gian: 2-5 năm; chủ thể: Sở Nông nghiệp, Phòng Kinh tế huyện.

3. Tăng cường hỗ trợ vay vốn sản xuất và mở rộng diện tích đất sản xuất: Cải thiện điều kiện tiếp cận vốn vay ưu đãi, đồng thời hỗ trợ quy hoạch và sử dụng hiệu quả đất đai để tăng năng suất và thu nhập. Thời gian: liên tục; chủ thể: Ngân hàng chính sách, UBND xã.

4. Phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động hợp tác xã: Khuyến khích hộ gia đình tham gia hợp tác xã để tận dụng lợi thế về thị trường, kỹ thuật và vốn. Thời gian: 1-3 năm; chủ thể: Hội Nông dân, UBND xã.

5. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật và cải thiện cơ sở hạ tầng: Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng nông thôn, đồng thời phổ biến và hỗ trợ áp dụng các tiến bộ kỹ thuật mới trong sản xuất. Thời gian: 3-5 năm; chủ thể: Sở Khoa học Công nghệ, UBND huyện.

Các giải pháp trên cần được phối hợp đồng bộ giữa các cấp chính quyền, tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư nhằm đảm bảo hiệu quả và bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước địa phương: UBND huyện, các phòng ban kinh tế, nông nghiệp và phát triển nông thôn có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế nông thôn: Luận văn cung cấp dữ liệu thực tiễn và phương pháp phân tích hiện đại, hỗ trợ nghiên cứu sâu hơn về phát triển nông thôn và bất bình đẳng thu nhập.

3. Tổ chức hợp tác xã và các tổ chức phi chính phủ: Tham khảo để thiết kế các chương trình hỗ trợ, đào tạo và phát triển sinh kế cho hộ gia đình nông thôn, đặc biệt là ở các xã chưa đạt chuẩn NTM.

4. Hộ gia đình nông thôn và cộng đồng dân cư: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập, từ đó chủ động tham gia các hoạt động phát triển kinh tế, nâng cao trình độ và áp dụng khoa học kỹ thuật.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao lại có sự khác biệt thu nhập giữa hộ ở xã đạt chuẩn và chưa đạt chuẩn NTM?
   Sự khác biệt chủ yếu do các đặc điểm về trình độ học vấn, quy mô hộ, số hoạt động tạo thu nhập và khả năng tiếp cận vốn, đất đai. Ngoài ra, còn có các yếu tố chưa được đo lường như chính sách hỗ trợ và môi trường kinh doanh.

2. Phương pháp phân rã Blinder-Oaxaca có ý nghĩa gì trong nghiên cứu này?
   Phương pháp này giúp phân tách sự khác biệt thu nhập thành phần do đặc điểm có thể quan sát được và phần không giải thích được, từ đó xác định nguyên nhân sâu xa của bất bình đẳng thu nhập.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến thu nhập hộ gia đình?
   Trình độ học vấn của chủ hộ và số hoạt động tạo thu nhập là hai yếu tố có tác động tích cực và mạnh mẽ nhất đến thu nhập bình quân hộ gia đình.

4. Làm thế nào để các hộ gia đình ở xã chưa đạt chuẩn có thể nâng cao thu nhập?
   Họ cần được hỗ trợ về đào tạo kỹ năng, tiếp cận vốn vay, mở rộng diện tích sản xuất, tham gia hợp tác xã và áp dụng khoa học kỹ thuật để đa dạng hóa nguồn thu nhập.

5. Nghiên cứu có áp dụng được cho các địa phương khác không?
   Mặc dù nghiên cứu tập trung tại huyện Bình Chánh, các phương pháp và kết quả có thể tham khảo và điều chỉnh phù hợp để áp dụng cho các vùng nông thôn khác có điều kiện tương tự.

Kết luận

• Thu nhập bình quân hộ gia đình ở xã đạt chuẩn NTM cao hơn xã chưa đạt chuẩn khoảng 132 triệu đồng/năm, với 42% sự khác biệt được giải thích bởi các đặc điểm kinh tế - xã hội.
• 10 yếu tố chính ảnh hưởng đến thu nhập hộ gia đình bao gồm trình độ học vấn, tuổi, giới tính chủ hộ, quy mô hộ, số hoạt động tạo thu nhập, vay vốn sản xuất, diện tích đất sản xuất, tham gia hợp tác xã, tiếp cận cơ sở hạ tầng và áp dụng khoa học kỹ thuật.
• Phân tích Blinder-Oaxaca cho thấy phần lớn sự khác biệt thu nhập chưa được giải thích, gợi ý cần nghiên cứu thêm các yếu tố chính sách và xã hội.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao trình độ, đa dạng hóa thu nhập, hỗ trợ vốn và phát triển hợp tác xã nhằm thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa các xã.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho chính quyền địa phương và các bên liên quan trong việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Tiếp theo, cần triển khai các chương trình đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và chính sách tín dụng phù hợp, đồng thời mở rộng nghiên cứu để làm rõ các yếu tố chưa được giải thích nhằm nâng cao hiệu quả phát triển nông thôn mới tại Bình Chánh và các địa phương tương tự. Đề nghị các cơ quan chức năng và nhà nghiên cứu tiếp tục phối hợp để thực hiện các bước này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu: Chương này sẽ trình bày tổng quan về vấn đề nghiên cứu và lý do nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, giới hạn nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa thực tiễn của đề tài và kết cấu luận văn. Chương 2: Cơ sở lý thuyết: Chương này sẽ trình bày các khái niệm thu nhập, thu nhập hộ gia đình, tiền lương, nông thôn mới, các lý thuyết liên quan đến thu nhập, thu nhập hộ gia đình, tiền lương và nông thôn mới, phát triển nông thôn. Các nghiên cứu trước và đưa ra mô hình nghiên cứu đề xuất. Chương 3: Tổng quan về địa bàn nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu; chương này sẽ trình bày khái quát về tình hình kinh tế- xã hội huyện Bình Chánh và phương pháp thực hiện nghiên cứu, đưa ra mô hình nghiên cứu cho đề tài, đồng thời trình bày cách thức thu thập dữ liệu và mẫu nghiên cứu.

6 Chương 4: Kết quả nghiên cứu: phân tích kết quả thống kê mô tả, phân tích kết quả của mô hình kinh tế lượng, xác định các nhân tố tác động đến thu nhập của các hộ gia đình trên địa bàn các xã; đồng thời tìm ra sự khác biệt thu nhập giữa hộ ở xả đạt chuẩn và xã chưa đạt chuẩn nông thôn mới trên địa bàn huyện Bình Chánh. Chương 5: Kết luận và khuyến nghị: Trên cơ sở kết quả nghiên cứu tác giả sẽ tóm tắt kết quả và khuyến nghị một số giải pháp để nâng cao thu nhập cho hộ gia đình trên địa bàn 14 xã tham gia nông thôn mới huyện Bình Chánh. Đồng thời, phần cuối chương cũng nêu ra một số hạn chế của nghiên cứu này cũng như đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo. 7 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ền tảng của m i nghiên cứu là cơ sở l thu ết để phục vụ phát triển tưởng nghiên cứu.

Chương nà sẽ đề cập đến nh ng hái niệm cơ ản nhất c liên quan đến vấn đề nghiên cứu như Trình à các hái niệm, các lý thuyết liên quan đến thu nhập, thu nhập hộ gia đình, tiền lương và nông thôn mới, phát triển nông thôn…là một ước đầu tiên để xác định các yếu tố cần thiết trong mô hình nghiên cứu sẽ được trình bày ở chương sau.1 Các khái niệm liên quan 2.1 Khái niệm thu nhập Theo Gallo (2002), định nghĩa được chấp nhận rộng rãi trong kinh tế của thu nhập cá nhân là số tiền, trong một thời gian nhất định, mà một cá nhân có thể chi tiêu tiêu dùng mà không thay đổi giá trị của cải của mình. Số tiền mà cá nhân nhận được trong một thời gian nhất định sẽ là thu nhập tiền chỉ trong trường hợp cá nhân này đã tiêu dùng tất cả số tiền nhận được trong khoảng thời gian đó mà không tiết kiệm. Nếu cá nhân tiết kiệm một phần tiền nhận được, chỉ có một phần dành để chi thì thu nhập nhận được lớn hơn chi phí sinh hoạt. Nếu cá nhân không tiết kiệm nhưng vay mượn, tất cả số tiền nhận được sẽ là thu nhập tiền và nó sẽ ít hơn so với chi phí sinh hoạt.

Cục Thống Kê Thành phố Hồ Chí Minh (2017) thu nhập là tổng giá trị sản lượng hàng hoá và dịch vụ cuối cùng được tạo ra trong một đơn vị thời gian. Thu nhập bình quân hộ (TNBQH) 1 tháng được tính bằng cách chia tổng thu nhập trong cả 1 năm của tổng tất cả các thành viên của hộ đó cho 12 tháng. Chương và Quỳnh (2015) nhận định các phương pháp hạch toán thu nhập quốc dân được xác định thông qua sử dụng Hệ thống tài khoản quốc gia. Theo đó, thu nhập quốc dân là tổng các loại hình thu nhập bao gồm tổng các khoản lương, tiền thuê, tiền lãi, lợi nhuận và thu nhập của những người chủ sở hữu.

Theo tiếp cận của kinh tế học vi mô, thu nhập là phần chênh lệch giữa khoản thu về và khoản chi phí đã bỏ ra. Thu nhập bao gồm thu nhập từ lao động (tiền công, tiền lương bao gồm cả lương hưu…), thu nhập 8 hoạt động tài chính (lãi tiết kiệm, lãi mua bán chứng khoán…), thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh và các thu nhập khác (tiền lương, tiền/quà biếu…). Theo Samuelson và Nordhause (1997), thu nhập là số tiền thu được hay tiền mặt mà một người hay một hộ gia đình kiếm được trong một khoảng thời gian nhất định (thường là một năm).2 Khái niệm Thu nhập Hộ gia đình Theo Nguyễn Hải (1995) cho rằng thu nhập hộ gia đình bao gồm các khoản thu được do lao động như tiền lương, tiền công hay thù lao lao động (bằng tiền hoặc hiện vật) và các khoản thu nhập được khác như: trợ cấp các loại, học bổng, các khoản chuyển nhượng, thu được do trúng sổ xố và lãi tiết kiệm. Theo Stephen Professor Jenkins và cộng sự (2013) Lựa chọn hàng đầu cho định nghĩa thu nhập hộ gia đình được sử dụng trong số liệu thống kê thu nhập chính thức của nhiều quốc gia, cụ thể là tổng thu nhập hộ gia đình bao gồm các khoản trợ cấp tiền mặt từ tiểu bang và sau khi khấu trừ thuế trực tiếp.

Tổng cục thống kê (2014) thì Thu nhập của hộ gia đình là toàn bộ số tiền và giá trị hiện vật quy thành tiền sau khi đã trừ chi phí sản xuất mà hộ và các thành viên của hộ nhận được trong một thời gian nhất định, thường là 1 năm. Theo sổ tay khảo sát mức sống hộ gia đình (2012), thu nhập hộ gia đình bao gồm các khoản: Tiền công, tiền lương; Thu từ hoạt động sản xuất tự làm nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; Thu từ hoạt động ngành nghề sản xuất kinh doanh dịch vụ phi nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản của hộ; Thu khác. Theo Barrett, Readon và Webb (2011) các nguồn thu nhập của hộ có thể được phân loại theo ba tiêu chí: phân loại theo lĩnh vực (nông nghiệp và phi nông nghiệp), phân loại theo chức năng (làm công ăn lương và tự tạo việc làm), phân loại theo không gian (làm tại địa phương và di cư).3 Khái niệm Tiền lƣơng, tiền công Theo từ điển Webster (2014) Lương là một khoản tiền mà người lao động được trả hàng năm hay là một khoản bồi thường được trả thường xuyên cho các dịch vụ. 9 Theo ILO: “ Tiền lương là sự trả công hoặc thu nhập, bất luận tên gọi hay cách tính thế nào, mà có thể biểu hiện bằng tiền và được ấn định bằng thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, hoặc bằng pháp luật, pháp qui quốc gia, do người sử dụng lao động phải trả cho người lao động theo một hợp đồng lao động được viết ra hay bằng miệng, cho một công việc đã thực hiện hay sẽ phải thực hiện hoặc cho những dịch vụ đã làm hay sẽ phải làm”.

Theo Nguyễn Tiệp và cộng sự (2006): “ Tiền lương là giá cả sức lao động, được hình thành trên cơ sở thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động thông qua hợp đồng lao động (bằng văn bản hoặc bằng miệng), phù hợp với quan hệ cung cầu về sức lao động trên thị trường lao động và phù hợp với quy định tiền lương của Pháp luật lao động”.4 Khái niệm Nông thôn mới Theo Nghị quyết số 24/2008/NQ-CP của Chính phủ, Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng NTM, NTM là nông thôn mà trong đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao, giảm dần sự cách biệt giữa nông thôn và thành thị. Nông dân được đào tạo, tiếp thu các tiến bộ khoa học kỹ thuật, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đóng vai trò làm chủ nông thôn. Nông thôn mới có kinh tế phát triển bền vững, toàn diện, cơ sở hạ tầng được xây dựng đồng bộ, hiện đại, phát triển theo quy hoạch, gắn kết hợp lý giữa nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ và đô thị. Nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, môi trường sinh thái được bảo vệ.

Sức mạnh của hệ thống chính trị được nâng cao, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội. Xây dựng NTM là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình văn minh, sạch đẹp; giúp nông dân có niềm tin trở lại, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp… Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16 tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc Ban hành bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM, quy định xã đạt chuẩn NTM là xã đảm bảo đạt 19 tiêu chí: thu nhập, Quy hoạch và thực hiện quy hoạch, 10 thủy lợi, giao thông, điện, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, chợ nông thôn, bưu điện, nhà ở dân cư, , hộ nghèo, cơ cấu lao động, hình thức tổ chức sản xuất, giáo dục, y tế, môi trường , văn hóa, hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh và an ninh, trật tự xã hội 2.1 Lịch sử phát triển nông thôn mới ở nước ta. Xây dựng nông thôn mới (NTM) là nền tảng để phát triển toàn diện, hiện đại hóa nông nghiệp, giải quyết căn bản các vấn đề về nông dân. Cách đây 6o năm, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III (1960), Xây dựng NTM đã được Đảng ta đưa vào đường lối phát triển KT-XH đất nước.

Vĩnh Phúc, Hải Phòng là hai địa phương thử nghiệm đầu tiên (1981), nông nghiệp bắt đầu thí điểm đổi mới, thực hiện cơ chế khoán đến nhóm và người lao động bằng Chỉ thị 100-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng ngày 13/01/1981. Động lực mới đươc tạo ra từ “Khoán 100” trong các HTX nông nghiệp góp phần mở ra thời kỳ Đổi Mới đất nước từ năm 1986, được tiếp tục được bồi đắp, hoàn thiện trở thành “Khoán 10” năm 1988. Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị năm 1998 về một số vấn đề nông nghiệp và nông thôn. Bên cạnh Chỉ thị số 30- CT/TW về xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

Tiếp đến, năm 2001, Ban Kinh tế Trung ương và Bộ NN&PTNT chỉ đạo triển khai Chương trình phát triển nông thôn theo hướng CNH, HĐH, hợp tác hóa, dân chủ hóa. Đây có thể được xem là chương trình thí điểm xây dựng NTM đầu tiên ở nước ta.