Nghiên cứu khả năng ứng dụng công nghệ blockchain tại Ngân hàng Đông Á chi nhánh Huế

Luận văn tốt nghiệp kinh tế nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu khả năng ứng dụng blockchain tại ngân hàng đông á chi nhánh huế, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Trinh
• Người hướng dẫn: ThS. Dương Đắc Quang Hảo
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Khả Năng Ứng Dụng Công Nghệ Blockchain Tại Ngân Hàng Đông Á - Chi Nhánh Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý luận về công nghệ ứng dụng trong lĩnh vực ngân hàng (Fintech)
• 1.1.1. Khái niệm về Fintech
• 1.1.2. Những tác động tích cực của Fintech tới hệ thống ngân hàng
• 1.2. Lý luận về ứng dụng Blockchain
• 1.2.1. Khái niệm liên quan Blockchain
• 1.2.2. Lịch sử của blockchain
• 1.2.3. Cách thức hoạt động của Blockchain
• 1.2.4. Các phiên bản của công nghệ Blockchain
• 1.2.5. Đặc điểm của công nghệ Blockchain
• 1.2.6. Lợi ích của công nghệ Blockchain
• 1.2.7. Hạn chế của công nghệ Blockchain
• 1.3. Lý luận về các nhân tố ảnh hưởng khi ứng dụng công nghệ vào ngân hàng
• 1.3.1. Bình luận về các mô hình nghiên cứu liên quan
• 1.3.1.1. Mô hình Lý thuyết hành động hợp lý TRA
• 1.3.1.2. Mô hình Lý thuyết hành vi dự tính – TPB
• 1.3.1.3. Mô hình chấp nhận công nghệ - TAM
• 1.3.2. Mô hình nghiên cứu và thang đo đề xuất
• 1.3.2.1. Diễn đạt mô hình nghiên cứu
• 1.3.2.2. Phát triển các giả thuyết nghiên cứu
• 1.3.2.3. Tổng hợp thang đo nghiên cứu sơ bộ
• 1.4. Cơ sở thực tiễn
• 1.4.1. Bình luận các nghiên cứu có liên quan ở trong và ngoài nước
• 1.4.2. Thực trạng ứng dụng công nghệ Blockchain tại các ngân hàng trên thế giới
• 1.4.3. Thực trạng ứng dụng công nghệ Blockchain tại các ngân hàng trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á - CHI NHÁNH HUẾ
• 2.1. Tổng quan về địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Giới thiệu khái quát về Ngân hàng TMCP Đông Á – CN Huế
• 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.3. Tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị cốt lõi
• 2.1.4. Chức năng nhiệm vụ
• 2.1.5. Các lĩnh vực hoạt động
• 2.1.6. Chức năng và nhiệm vụ của các phòng ban
• 2.1.7. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đông Á– chi nhánh Huế
• 2.1.8. Tình hình lao động của Ngân hàng TMCP Đông Á– chi nhánh Huế
• 2.1.9. Tình hình tài sản và nguồn vốn của Ngân hàng TMCP Đông Á– chi nhánh Huế
• 2.2. Thực trạng ứng dụng công nghệ tại Ngân hàng TMCP Đông Á– chi nhánh Huế
• 2.3. Tiềm năng ứng dụng blockchain
• 2.3.1. Vấn đề của ngân hàng Đông Á – chi nhánh Huế hiện nay
• 2.3.2. Lợi ích của việc ứng dụng blockchain
• 2.3.3. Mô hình ứng dụng blockchain, bảng demo và tính hiệu quả
• 2.3.3.1. Đối với hoạt động thanh toán
• 2.3.3.2. Đối với hoạt động định danh khách hàng (KYC – Know your customer)
• 2.4. Phân tích khả năng ứng dụng công nghệ blockchain vào hệ thống tín dụng ngân hàng TMCP Đông Á - chi nhánh Huế
• 2.4.1. Thống kê mô tả mẫu
• 2.4.2. Các bất cập của khách hàng
• 2.4.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 2.4.4. Phân tích nhân tố khẳng định (Confirmatory Factor Analysis - CFA)
• 2.4.4.1. Đánh giá sự phù hợp của mô hình
• 2.4.4.2. Đánh giá độ tin cậy thang đo
• 2.4.4.3. Kiểm định giá trị hội tụ
• 2.4.4.4. Giá trị phân biệt
• 2.4.5. Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính
• 2.4.5.1. Kết quả phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính
• 2.4.5.2. Kiểm định ước lượng mô hình bằng bootstrap
• 2.4.6. Đánh giá của khách hàng về các yếu tố
• 2.4.6.1. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Đặc điểm cá nhân”
• 2.4.6.2. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Rủi ro cá nhân”
• 2.4.6.3. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Lợi ích cảm nhận”
• 2.4.6.4. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Sự tin tưởng”
• 2.4.6.5. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Sự tự chủ”
• 2.4.6.6. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Tác động xã hội”
• 2.4.6.7. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Sự dễ sử dụng cảm nhận”
• 2.4.6.8. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Thái độ”
• 2.4.6.9. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Ý định”
• 2.4.7. Kiểm định sự khác biệt trung bình bằng phương pháp One-way ANOVA của nhóm tác động xã hội đối với yếu tố thu nhập hàng tháng
• 3. CHƯƠNG 3: HÀM Ý QUẢN TRỊ ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á – CHI NHÁNH HUẾ
• 3.1. Định hướng ứng dụng công nghệ của Ngân hàng TMCP Đông Á- Chi nhánh Huế
• 3.2. Các đề xuất nhằm nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ Blockchain vào Ngân hàng Đông Á – Chi nhánh Huế
• 3.2.1. Đề xuất cho nhân tố Rủi ro cảm nhận
• 3.2.2. Đề xuất cho nhân tố Sự tin tưởng
• 3.2.3. Đề xuất cho nhân tố Lợi ích cảm nhận
• 3.2.4. Đề xuất cho nhân tố Sự dễ dàng sử dụng cảm nhận
• 3.2.5. Đề xuất cho nhân tố Sự tự chủ
• 3.2.6. Đề xuất cho nhân tố Tác động xã hội
• PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Kiến nghị đối với chính phủ
• 3.2. Kiến nghị đối với ngân hàng nhà nước
• 3.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Đông Á
• 3.4. Hạn chế của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về công nghệ Blockchain

Công nghệ blockchain đã trở thành một trong những xu hướng công nghệ nổi bật trong thời đại 4.0. Đặc điểm nổi bật của blockchain là khả năng lưu trữ và bảo mật thông tin một cách minh bạch và an toàn. Mỗi giao dịch được ghi lại trên một chuỗi khối, không thể thay đổi hay xóa bỏ, điều này tạo ra một hệ thống tính minh bạch và bảo mật dữ liệu cao. Theo một nghiên cứu, việc ứng dụng blockchain trong lĩnh vực tài chính ngân hàng có thể giảm thiểu rủi ro và chi phí giao dịch, đồng thời tăng cường hiệu quả hoạt động. Đặc biệt, trong bối cảnh Ngân hàng Đông Á - Chi nhánh Huế, việc áp dụng công nghệ này có thể giúp cải thiện quy trình giao dịch an toàn và nâng cao trải nghiệm của khách hàng ngân hàng.

1.1. Lợi ích của Blockchain trong ngân hàng

Việc ứng dụng blockchain trong ngân hàng mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Đầu tiên, công nghệ này giúp giảm thiểu thời gian xử lý giao dịch, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động. Thứ hai, blockchain cung cấp một nền tảng an toàn cho việc lưu trữ và truyền tải thông tin, giúp bảo vệ dữ liệu khách hàng khỏi các mối đe dọa. Cuối cùng, việc sử dụng hợp đồng thông minh (Smart Contract) trong blockchain cho phép tự động hóa nhiều quy trình, giảm thiểu sự can thiệp của con người và từ đó giảm thiểu rủi ro. Những lợi ích này không chỉ giúp Ngân hàng Đông Á nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra sự tin tưởng từ phía khách hàng.

II. Thực trạng ứng dụng Blockchain tại Ngân hàng Đông Á Chi nhánh Huế

Ngân hàng TMCP Đông Á - Chi nhánh Huế đã có những bước đi đầu tiên trong việc ứng dụng công nghệ blockchain. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Hiện tại, ngân hàng đang gặp phải một số vấn đề trong quy trình giao dịch và quản lý dữ liệu. Việc ứng dụng blockchain có thể giúp giải quyết những vấn đề này bằng cách cung cấp một hệ thống bảo mật dữ liệu và tính minh bạch cao hơn. Theo khảo sát, nhiều khách hàng ngân hàng bày tỏ sự quan tâm đến việc sử dụng công nghệ này trong các giao dịch hàng ngày của họ. Điều này cho thấy tiềm năng lớn cho việc áp dụng blockchain tại ngân hàng.

2.1. Các vấn đề hiện tại của Ngân hàng Đông Á

Ngân hàng Đông Á - Chi nhánh Huế hiện đang đối mặt với một số vấn đề trong hoạt động tín dụng và thanh toán. Tình trạng nợ xấu và thời gian xử lý giao dịch lâu là những thách thức lớn. Việc ứng dụng blockchain có thể giúp cải thiện tình hình này bằng cách giảm thiểu thời gian xử lý và tăng cường giao dịch an toàn. Hệ thống blockchain cho phép các giao dịch được thực hiện nhanh chóng và hiệu quả hơn, từ đó giảm thiểu rủi ro và chi phí cho ngân hàng. Điều này không chỉ giúp ngân hàng cải thiện hiệu quả hoạt động mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

III. Đề xuất ứng dụng Blockchain tại Ngân hàng Đông Á Chi nhánh Huế

Để nâng cao khả năng ứng dụng blockchain, Ngân hàng Đông Á - Chi nhánh Huế cần thực hiện một số đề xuất cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin để hỗ trợ việc triển khai blockchain. Thứ hai, cần tổ chức các khóa đào tạo cho nhân viên về công nghệ này để họ có thể hiểu và áp dụng hiệu quả. Cuối cùng, ngân hàng nên hợp tác với các công ty công nghệ để phát triển các giải pháp blockchain phù hợp với nhu cầu của ngân hàng và khách hàng.

3.1. Đề xuất về cơ sở hạ tầng

Để triển khai blockchain, Ngân hàng Đông Á cần nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin hiện tại. Việc này bao gồm việc đầu tư vào phần mềm và phần cứng cần thiết để hỗ trợ việc lưu trữ và xử lý dữ liệu trên nền tảng blockchain. Ngoài ra, ngân hàng cũng cần đảm bảo rằng hệ thống mạng lưới của mình đủ mạnh để xử lý các giao dịch nhanh chóng và an toàn. Điều này sẽ giúp ngân hàng tối ưu hóa quy trình giao dịch an toàn và nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, công nghệ chuỗi khối (Blockchain) được đánh giá là một giải pháp công nghệ nền tảng, có tiềm năng thay đổi phương thức vận hành của nhiều lĩnh vực, đặc biệt là ngành tài chính - ngân hàng. Hệ thống ngân hàng truyền thống đang bộc lộ những điểm nghẽn cố hữu: các quy trình xử lý giao dịch qua nhiều tầng nấc trung gian, quy trình thanh toán quốc tế giữa các định chế tài chính khác lãnh thổ thường kéo dài từ vài ngày đến cả tuần, chi phí vận hành lớn, áp lực nhân sự xử lý dữ liệu thủ công và rủi ro gian lận dữ liệu do con người.

Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần (TMCP) Đông Á – Chi nhánh Huế, dù đơn vị đã triển khai các kênh giao dịch điện tử và nỗ lực nâng cao năng lực cạnh tranh, hoạt động nghiệp vụ vẫn tồn tại các hạn chế ở mảng tín dụng - cho vay và hệ thống thanh toán, dẫn đến rủi ro nợ xấu khó đòi và tình trạng chậm trễ trong xử lý giao dịch. Đề tài được xây dựng nhằm giải quyết bài toán ứng dụng công nghệ mới để khắc phục các hạn chế này.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng.
2. Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh, hạ tầng công nghệ và đánh giá khả năng ứng dụng công nghệ Blockchain tại Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế.
3. Đề xuất các hàm ý quản trị và giải pháp ứng dụng công nghệ Blockchain nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh cho chi nhánh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Khả năng ứng dụng công nghệ Blockchain tại Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế.
• Khách thể nghiên cứu: Khách hàng cá nhân đến giao dịch và cán bộ, nhân viên đang công tác tại Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Trụ sở Chi nhánh (số 26 Lý Thường Kiệt, phường Vĩnh Ninh, thành phố Huế) và Phòng giao dịch trực thuộc (số 82 Mai Thúc Loan, phường Thuận Lộc, thành phố Huế).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh, tài sản, nguồn vốn và cơ sở kỹ thuật được thu thập trong giai đoạn 2016 – 2018. Dữ liệu sơ cấp được tiến hành điều tra trong 2 tháng (từ ngày 01/10/2019 đến ngày 22/12/2019).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các khái niệm công nghệ tài chính (Fintech) và công nghệ chuỗi khối (Blockchain). Nghiên cứu phân định công nghệ Blockchain qua 3 thế hệ (1.0 - Tiền tệ và Thanh toán; 2.0 - Tài chính và Thị trường; 3.0 - Thiết kế và Giám sát hoạt động) cùng các đặc tính cốt lõi: phi tập trung, bất biến, bảo mật thông qua mã hóa khóa công khai (public key) kết hợp hàm băm (hash), cơ chế đồng thuận phân tán và hợp đồng thông minh (Smart Contract).

Để xây dựng mô hình nghiên cứu thực nghiệm, tác giả tổng hợp và kế thừa ba mô hình hành vi kinh điển:

• Mô hình Lý thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action - TRA) của Fishbein và Ajzen (1975).
• Mô hình Lý thuyết hành vi dự tính (Theory of Planned Behaviour - TPB) của Ajzen (1991).
• Mô hình Chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model - TAM) của Davis (1989).

Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 9 biến khái niệm và 8 giả thuyết nghiên cứu chính:

• H1: Mối quan hệ cùng chiều giữa Đặc điểm cá nhân (DDCN) và Lợi ích cảm nhận (LICN).
• H2: Mối quan hệ cùng chiều giữa Rủi ro cá nhân (RRCN) và Lợi ích cảm nhận (LICN).
• H3: Mối quan hệ cùng chiều giữa Sự tin tưởng (STT) và Sự dễ sử dụng cảm nhận (SSD).
• H4: Mối quan hệ cùng chiều giữa Sự tự chủ (STC) và Sự dễ sử dụng cảm nhận (SSD).
• H5: Mối quan hệ cùng chiều giữa Sự dễ sử dụng cảm nhận (SSD) và Thái độ (STD).
• H6: Mối quan hệ cùng chiều giữa Lợi ích cảm nhận (LICN) và Thái độ (STD).
• H7: Mối quan hệ cùng chiều giữa Thái độ (STD) và Ý định (YD).
• H8: Mối quan hệ cùng chiều giữa Tác động xã hội (TDXH) và Ý định (YD).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Tổng thuật tài liệu chuyên ngành, phân tích tài liệu nghiệp vụ nội bộ và phỏng vấn chuyên gia ngân hàng để điều chỉnh thang đo Likert 5 điểm, tiến hành điều tra thử nghiệm 20 khách hàng để hiệu chỉnh từ ngữ bảng hỏi.
• Phương pháp chọn mẫu và xác định cỡ mẫu: Áp dụng công thức tính cỡ mẫu theo độ lệch chuẩn trong kinh doanh với độ tin cậy 95% ($Z = 1{,}96$), độ lệch chuẩn $\delta = 0{,}356$, sai số cho phép $e = 0{,}05$: $$n = \frac{Z^2 \cdot \delta^2}{e^2} = \frac{1{,}96^2 \cdot 0{,}356^2}{0{,}05^2} \approx 194{,}75$$ Cỡ mẫu tối thiểu được xác định là 195. Tác giả phát ra 200 bảng hỏi trực tiếp theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên thực địa với tỷ lệ tiếp cận 2:1 (cứ 2 khách hàng đến giao dịch thì tiếp cận 1 người) luân phiên tại hai địa điểm (26 Lý Thường Kiệt và 82 Mai Thúc Loan) trong 5 ngày không liên tục, thu về 200 phiếu và lọc được 195 phiếu hợp lệ.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS 22.0 và AMOS 22 để tiến hành: thống kê mô tả, phân tích nhân tố khám phá EFA (trích Maximum Likelihood, phép xoay Direct Oblimin), phân tích nhân tố khẳng định CFA, mô hình hóa phương trình cấu trúc tuyến tính SEM, kiểm định Bootstrap, kiểm định One-Sample T-Test và kiểm định sai biệt One-Way ANOVA.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về Fintech và phân loại doanh nghiệp Fintech thành 2 nhóm: nhóm cung cấp công cụ kỹ thuật số tạo sản phẩm tài chính mới (thanh toán, huy động vốn cộng đồng, cho vay ngang hàng P2P, bảo hiểm, quản trị tài sản) và nhóm cung cấp giải pháp hạ tầng công nghệ hỗ trợ (bảo mật, định danh khách hàng, phân tích dữ liệu Big Data, AI).

Tác giả đi sâu vào bản chất công nghệ Blockchain: lịch sử hình thành từ thuật toán Bằng chứng Xử lý (Proof of Work) của Adam Back (1997), ý tưởng tiền kỹ thuật số của Wei Dai (1998) đến bài báo của Satoshi Nakamoto (2008) và sự ra đời của mạng Bitcoin (2009). Bên cạnh 9 lợi ích nổi bật (loại bỏ trung gian, minh bạch, giảm rủi ro tấn công máy chủ trung tâm, ngăn chặn gian lận, tốc độ cao), tác giả chỉ rõ 9 hạn chế kỹ thuật: tài sản mất đi không thể khôi phục nếu mất khóa riêng, tính riêng tư bị lộ trong chuỗi công khai, nguy cơ tấn công quá bán 51%, mức độ tiêu thụ điện năng lớn (mỗi 30 phút tiêu thụ tương đương lượng điện một hộ gia đình Mỹ dùng trong 1 năm), rào cản tâm lý người dùng và sự thiếu hụt hành lang pháp lý.

Về thực tiễn ứng dụng quốc tế, tác giả phân tích các trường hợp điển hình: giao dịch thanh toán xuất khẩu bơ của Barclays (2016), dự án chuyển tiền ngang hàng của 3 ngân hàng Nhật Bản (Mizuho Bank, Sumitomo Mitsui Banking, Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ), ứng dụng của OCBC Bank tại Singapore, RBC tại Canada, IBM liên kết với 7 ngân hàng châu Âu, và liên minh R3 gồm hơn 40 ngân hàng toàn cầu. Tại Việt Nam, nghiên cứu điểm danh việc TPBank gia nhập mạng lưới RippleNet (tháng 11/2019) dựa trên công nghệ sổ cái phân tán của SBI Ripple Asia, và thử nghiệm chuyển tiền liên ngân hàng qua Blockchain của NAPAS phối hợp với VietinBank, VIB và TPBank (tháng 7/2018).

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á - CHI NHÁNH HUẾ

Chương 2 tập trung phân tích thực trạng địa bàn nghiên cứu qua chuỗi số liệu tài chính, nhân sự và hạ tầng từ năm 2016 đến 2018, đồng thời trình bày kết quả kiểm định mô hình định lượng.

Chỉ tiêu tài chính và hoạt động	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018	So sánh 2017/2016 (%)	So sánh 2018/2017 (%)
Tổng thu nhập (triệu đồng)	67.234	70.250	67.889	+4,49	-3,36
Thu lãi cho vay (triệu đồng)	65.359	68.110	65.754	+4,21	-3,46
Thu nhập từ DV thanh toán & ngân quỹ	1.869	2.125	2.125	+13,70	0,00
Tổng chi phí (triệu đồng)	41.849	48.309	47.786	+15,44	-1,08
Chi trả lãi tiền gửi (triệu đồng)	25.155	27.255	27.245	+8,35	-0,04
Tổng tài sản / Nguồn vốn (triệu đồng)	590.708	767.920	751.867	+30,00	-2,09
Cho vay tổ chức kinh tế và cá nhân	459.630	580.449	594.687	+26,29	+2,45
Tiền gửi tổ chức kinh tế và cá nhân	525.931	697.558	683.603	+32,63	-2,00
Tổng số lao động (người)	60	64	48	+6,67	-25,00
Tỷ lệ lao động có trình độ ĐH, CĐ (%)	90,00	92,19	93,75	-	-
Tỷ lệ lao động nữ (%)	61,67	62,50	72,92	-	-
Số lượng máy ATM (chiếc)	16	18	18	+12,50	0,00
Số lượng máy POS (chiếc)	6	10	11	+66,67	+10,00

Phân tích hoạt động kinh doanh cho thấy thu nhập của chi nhánh phụ thuộc nặng nề vào hoạt động tín dụng truyền thống (thu lãi cho vay chiếm từ 96,86% đến 97,21% tổng thu nhập). Lợi nhuận của chi nhánh sụt giảm liên tục (năm 2017 giảm 3.444 triệu đồng so với 2016; năm 2018 tiếp tục giảm 2.884 triệu đồng so với 2017) do biên lãi ròng thu hẹp, cạnh tranh cục bộ gia tăng và chi phí mở rộng quy mô. Về hạ tầng kỹ thuật, chi nhánh duy trì 18 máy ATM và 11 máy POS. Chi phí đầu tư mới cho một máy ATM rất lớn (khoảng 800 triệu đồng/máy, kèm chi phí bảo dưỡng hàng chục triệu đồng/tháng), đặt ra yêu cầu phải hiện đại hóa qua giải pháp phần mềm và mạng phân tán.

Về khả năng ứng dụng công nghệ Blockchain, nghiên cứu chỉ ra 3 tiềm năng nghiệp vụ cốt lõi tại chi nhánh:

1. Hoạt động thanh toán liên ngân hàng và thanh toán xuyên biên giới: Loại bỏ các trung gian thanh toán bù trừ, rút ngắn thời gian giao dịch từ nhiều ngày xuống vài giây hoặc vài phút, giảm thiểu chi phí phí dịch vụ.
2. Hoạt động tín dụng và thư tín dụng (L/C): Số hóa quy trình kiểm tra chứng từ, loại bỏ giấy tờ trùng lặp, phòng chống gian lận thương mại và giảm nợ xấu khó đòi.
3. Hoạt động định danh khách hàng điện tử (KYC): Thiết lập hệ thống căn cước số độc nhất cho từng khách hàng, chia sẻ thông tin định danh an toàn giữa các đơn vị mà không cần khách hàng phải nộp lại hồ sơ xác thực nhiều lần.

Về kết quả định lượng: Nghiên cứu kiểm định thang đo thông qua EFA (hệ số KMO và kiểm định Bartlett đạt yêu cầu, Factor Loading > 0,5, tổng phương sai trích > 50%), CFA xác nhận tính đơn hướng, độ tin cậy tổng hợp, giá trị hội tụ và giá trị phân biệt. Mô hình SEM và kiểm định Bootstrap khẳng định các liên kết có ý nghĩa thống kê giữa nhận thức về lợi ích, sự dễ sử dụng, sự tin tưởng, tự chủ đối với thái độ và ý định tiếp nhận công nghệ Blockchain của khách hàng; đồng thời kiểm định One-Sample T-Test và One-Way ANOVA làm rõ mức độ đánh giá và sự khác biệt theo thu nhập của khách hàng đối với các nhân tố tác động xã hội.

CHƯƠNG 3: HÀM Ý QUẢN TRỊ ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á – CHI NHÁNH HUẾ

Dựa trên kết quả phân tích số liệu, tác giả đề xuất 6 nhóm hàm ý quản trị cụ thể nhằm nâng cao khả năng tiếp nhận và ứng dụng Blockchain tại đơn vị:

• Đề xuất cho nhân tố Rủi ro cảm nhận: Minh bạch hóa cơ chế mã hóa, giải thích rõ cơ chế lưu trữ phân tán để xóa bỏ tâm lý e ngại việc mất mát thông tin hoặc mơ hồ về khái niệm công nghệ.
• Đề xuất cho nhân tố Sự tin tưởng: Tăng cường các cam kết bảo mật thông tin tài chính cá nhân, tận dụng tính bất biến của chuỗi khối để chứng minh tính chuẩn xác trong sao kê và lịch sử giao dịch.
• Đề xuất cho nhân tố Lợi ích cảm nhận: Truyền thông trực tiếp vào các giá trị thực tế như tiết kiệm thời gian chờ đợi tại quầy, cắt giảm phí chuyển tiền liên ngân hàng, hỗ trợ phê duyệt giao dịch tức thì.
• Đề xuất cho nhân tố Sự dễ dàng sử dụng cảm nhận: Thiết kế giao diện ứng dụng trực quan trên nền DongA eBanking, xây dựng các video clip ngắn và tài liệu hướng dẫn thao tác cụ thể tại quầy giao dịch và cây ATM.
• Đề xuất cho nhân tố Sự tự chủ: Đào tạo nhân viên hướng dẫn khách hàng tự thực hiện các thao tác xác thực cơ bản, giúp khách hàng làm chủ ứng dụng mà không cần phụ thuộc vào giao dịch viên.
• Đề xuất cho nhân tố Tác động xã hội: Đẩy mạnh truyền thông về tiện ích công nghệ tại các cơ quan, doanh nghiệp chi lương qua tài khoản Đông Á; xây dựng chính sách ưu đãi cho các nhóm khách hàng tiên phong trải nghiệm.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu:

• Khóa luận làm rõ bức tranh tài chính và hạ tầng của DongA Bank – Chi nhánh Huế giai đoạn 2016 – 2018: tổng tài sản đạt 751.867 triệu đồng (2018), huy động tiền gửi từ tổ chức và cá nhân đạt 683.603 triệu đồng (chiếm 90,9% nguồn vốn), tỷ trọng thu lãi cho vay chiếm trên 96% tổng thu nhập nhưng lợi nhuận giảm dần qua các năm; mạng lưới vật lý gồm 18 ATM và 11 POS có chi phí duy trì cao.
• Khẳng định mô hình định lượng ứng dụng công nghệ: Các nhân tố Đặc điểm cá nhân, Rủi ro cảm nhận, Sự tin tưởng, Sự tự chủ có tác động gián tiếp thông qua Lợi ích cảm nhận và Sự dễ sử dụng cảm nhận, từ đó tác động tích cực đến Thái độ và Ý định sử dụng công nghệ Blockchain của khách hàng.
• Chỉ rõ 2 mô hình quy trình nghiệp vụ tiềm năng nhất có thể áp dụng ngay: mô hình thanh toán thư tín dụng (L/C) bằng Blockchain giúp giảm thiểu gian lận chứng từ và mô hình định danh khách hàng (KYC) phân tán giúp tiết kiệm chi phí vận hành.

Về giải pháp và kiến nghị:

• Đối với Chính phủ: Cần sớm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, ban hành các văn bản quy phạm điều chỉnh các tài sản số, giao dịch phân tán và công nhận giá trị pháp lý của hợp đồng thông minh.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước: Xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (regulatory sandbox) cho các giải pháp ứng dụng Blockchain trong ngành ngân hàng; xây dựng tiêu chuẩn kết nối kỹ thuật dùng chung cho mạng lưới thanh toán liên ngân hàng.
• Đối với Ngân hàng TMCP Đông Á: Cần chủ động thành lập bộ phận nghiên cứu công nghệ tài chính chuyên trách, bố trí ngân sách hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, liên kết thử nghiệm với các liên minh thanh toán trong nước như NAPAS hoặc các nền tảng quốc tế.

Đóng góp của đề tài: Khóa luận đã lấp đầy khoảng trống nghiên cứu thực nghiệm tại địa bàn Thừa Thiên Huế, là công trình đầu tiên kết hợp giữa khảo sát hành vi khách hàng (mô hình SEM/CFA) với phân tích dữ liệu hoạt động nội bộ tại một chi nhánh ngân hàng thương mại cụ thể để đánh giá tính khả thi khi triển khai công nghệ Blockchain.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Kích thước mẫu khảo sát còn khiêm tốn ($n = 195$) và chỉ giới hạn trên địa bàn thành phố Huế, tập trung vào khách hàng cá nhân tại 2 điểm giao dịch của DongA Bank nên tính khái quát hóa cho toàn hệ thống ngân hàng thương mại chưa cao.
• Phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên thực địa phụ thuộc vào lưu lượng khách hàng đến quầy, chưa bao quát được toàn diện nhóm khách hàng doanh nghiệp lớn.
• Thời điểm nghiên cứu (cuối năm 2019), công nghệ Blockchain tại Việt Nam chủ yếu dừng ở mức thử nghiệm liên ngân hàng (như NAPAS, TPBank), chưa có sản phẩm thương mại hoàn chỉnh đại trà tại DongA Bank để khách hàng trải nghiệm thực tế đầy đủ trước khi đánh giá.

Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng phạm vi khảo sát sang nhiều ngân hàng thương mại khác trên địa bàn miền Trung và toàn quốc, nâng cao quy mô mẫu đại diện và đi sâu lượng hóa chi phí - lợi ích tài chính chi tiết khi triển khai hạ tầng kỹ thuật Blockchain thực tế.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực đối với:

• Sinh viên, học viên các ngành Quản trị kinh doanh, Thương mại điện tử, Tài chính - Ngân hàng và Hệ thống thông tin quản lý: Cung cấp tài liệu tham khảo về phương pháp xây dựng mô hình nghiên cứu định lượng kết hợp TAM, TRA, TPB và quy trình xử lý dữ liệu qua EFA, CFA, SEM trên AMOS.
• Ban lãnh đạo và cán bộ phân tích chuyển đổi số tại các ngân hàng thương mại: Tham khảo số liệu thực tế về chi phí vận hành thiết bị ATM/POS, cơ cấu thu nhập và các giải pháp tái cấu trúc quy trình định danh KYC, phát hành thư tín dụng L/C qua Blockchain.
• Các nhà nghiên cứu Fintech: Cung cấp nguồn cứ liệu thứ cấp về thực trạng ứng dụng công nghệ tại các ngân hàng thương mại cổ phần giai đoạn 2016 – 2019.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng công thức nào để xác định kích thước mẫu khảo sát và số mẫu thực tế là bao nhiêu?
Tác giả xác định cỡ mẫu theo công thức ước lượng trung bình: $n = (Z^2 \cdot \delta^2) / e^2$. Với độ tin cậy 95% ($Z = 1{,}96$), độ lệch chuẩn $\delta = 0{,}356$, sai số cho phép $e = 0{,}05$, cỡ mẫu lý thuyết tính ra là 194,75 (làm tròn là 195). Thực tế tác giả phát ra 200 phiếu khảo sát và thu về 195 phiếu hợp lệ đủ tiêu chuẩn đưa vào phân tích SPSS/AMOS.

2. Chi phí lắp đặt và vận hành một máy ATM tại Ngân hàng Đông Á – Chi nhánh Huế được tác giả ghi nhận là bao nhiêu?
Theo số liệu điều tra thực tế tại chi nhánh, chi phí để lắp đặt một máy ATM mới tiêu tốn khoảng 800 triệu đồng. Sau khi lắp đặt, ngân hàng phải chi trả thêm chi phí bảo dưỡng và duy trì hoạt động định kỳ khoảng vài chục triệu đồng mỗi tháng.

3. Tình hình tài chính của DongA Bank – Chi nhánh Huế giai đoạn 2016 - 2018 có đặc điểm gì nổi bật?
Tổng thu nhập của chi nhánh đạt đỉnh vào năm 2017 với 70.250 triệu đồng và giảm xuống 67.889 triệu đồng năm 2018. Hoạt động thu nhập phụ thuộc lớn vào thu lãi cho vay (chiếm trên 96% tổng thu nhập). Lợi nhuận chi nhánh sụt giảm liên tục (năm 2017 giảm 3.444 triệu đồng, năm 2018 giảm tiếp 2.884 triệu đồng) do biên lãi thu hẹp và áp lực cạnh tranh.

4. Tại Việt Nam thời điểm tác giả thực hiện nghiên cứu, những đơn vị nào đã thử nghiệm thành công công nghệ Blockchain?
Văn bản nêu rõ 2 điển hình: TPBank tham gia mạng lưới RippleNet (tháng 11/2019) của SBI Ripple Asia để thực hiện giao dịch chuyển tiền quốc tế; và NAPAS phối hợp cùng 3 ngân hàng VietinBank, VIB, TPBank thử nghiệm thành công chuyển tiền liên ngân hàng bằng Blockchain vào tháng 7/2018.

5. Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm các nhóm nhân tố nào tác động đến ý định sử dụng Blockchain?
Mô hình nghiên cứu kiểm định 9 nhóm biến: Đặc điểm cá nhân, Rủi ro cảm nhận, Sự tin tưởng, Sự tự chủ, Lợi ích cảm nhận, Sự dễ sử dụng cảm nhận, Tác động xã hội, Thái độ và Ý định sử dụng, liên kết qua 8 giả thuyết nghiên cứu từ H1 đến H8.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thị Phương Trinh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về Fintech, công nghệ Blockchain và các mô hình chấp nhận công nghệ trong ngành ngân hàng. Thông qua số liệu hoạt động thực tế giai đoạn 2016 – 2018 và khảo sát định lượng 195 khách hàng tại Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế, tác giả đã chứng minh tiềm năng và các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp nhận công nghệ mới trong nghiệp vụ thanh toán, tín dụng và định danh khách hàng. Công trình là tài liệu khoa học hữu ích, cung cấp các luận cứ thực nghiệm và hàm ý quản trị thiết thực cho quá trình chuyển đổi số của hệ thống ngân hàng thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Lý luận về công nghệ ứng dụng trong lĩnh vực ngân hàng (Fintech) 1.1 Khái niêm về Fintech Fintech là viết tắt của từ “financial technology” (công nghệ trong tài chính), fintech được sử dụng chung cho tất cả các công ty sử dụng internet, công nghệ điện toán đám mây, điện thoại di động, các phần mềm mã nguồn mở hay tiền mã hóa như Bitcoin, nhằm mục đích cải thiện hiệu quả của hoạt động ngân hàng và đầu tư. Fintech là các ứng dụng, qui trình, sản phẩm, mô hình kinh doanh mới trong ngành dịch vụ tài chính, bao gồm một hay nhiều dịch vụ tài chính bổ sung và được cung cấp như một qui trình ‘từ đầu cuối tới đầu cuối’ qua mạng internet. Theo Wikipedia trích dẫn từ Huffington Post, Fintech được định nghĩa là một ngành công nghiệp tài chính mới áp dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính. Các công ty Fintech cung cấp các ứng dụng, qui trình, sản phẩm, mô hình kinh doanh mới trong ngành dịch vụ tài chính, bao gồm một hay nhiều dịch vụ tài chính bổ sung trên nền tảng internet và kỹ thuật số.[2] Khác với thị trường tài chính truyền thống gồm hai đối tượng là các định chế tài chính và khách hàng, đối tượng của Fintech gồm ba đối tượng: Định chế tài chính, công ty Fintech và khách hàng.

Về cơ bản, có thể phân các dịch vụ mà các công ty Fintech cung ứng theo các loại hình dịch vụ: Dịch vụ tài chính (huy động vốn từ cộng đồng, tín dụng…); Quản lý tài sản (mạng xã hội đầu tư); Quản trị tài chính cá nhân; Dịch vụ đầu tư và ngân hàng; Dịch vụ thanh toán (biện pháp thanh toán thay thế, bảo mật); Dịch vụ khác (bảo hiểm, bảo lãnh, giải pháp công nghệ khác)… Các doanh nghiệp fintech được chia thành 2 nhóm. Nhóm thứ nhất là các công ty cung cấp các công cụ kỹ thuật số để tạo ra các sản phẩm tài chính mới cho người dùng, bao gồm tất cả các các sản phẩm Fintech tương ứng với các mảng hoạt động hiện tại của ngành tài chính truyền thống gồm thanh toán; 8 SVTH : Nguyễn Thị Phương Trinh van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.Dương Đắc Quang Hảo huy động vốn; cho vay; đầu tư và quản lý tài sản; bảo hiểm. Trong thanh toán, Fintech cung cấp các phương thức thanh toán hiện đại như thanh toán di động, ví điện tử, chuyển tiền ngang hàng. Trong huy động vốn, Fintech tạo ra sản phẩm gọi vốn trực tuyến từ cộng đồng cho phép người có dự án hay ý tưởng sản phẩm nhưng lại không có vốn để thực hiện, có thể huy động vốn từ xã hội.

Hiện nay trên thị trường có các hình thức gọi vốn như: Gọi vốn theo hình thức ủng hộ, theo hình thức có đãi ngộ, theo hình thức góp vốn, theo hình thức cho vay, theo hình thức phát hành tiền ảo. Trong cho vay, Fintech cung cấp sản phẩm cho vay ngang hàng (P2P) dựa nền tảng trực tuyến để kết nối người đi vay và người cho vay. Trong bảo hiểm, Fintech cung cấp mô hình người môi giới và mô hình công ty bảo hiểm giúp thúc đẩy khả năng tìm kiếm các loại hình bảo hiểm phù hợp và mang lại những giải pháp tốt hơn cho khách hàng thông qua việc sử dụng công nghệ. Trong đầu tư và quản lý tài sản, Fintech cung cấp các giải pháp tư vấn, lựa chọn hình thức và quản lý các khoản đầu tư dựa trên công nghệ thông qua mạng giao dịch xã hội và tư vấn tự động.

Nhóm thứ hai là nhóm cung cấp các giải pháp công nghệ và các công cụ hỗ trợ mới, còn gọi là nhóm hỗ trợ. Ví dụ: công cụ bảo mật, nhận diện khách hàng, quản lý và phân tích dữ liệu, quản lý rủi ro, quản lý quan hệ khách hàng, các phần mềm quản lý tài chính cá nhân và doanh nghiệp. Trên nền tảng Internet và kỹ thuật số, nhiều ứng dụng sản phẩm hay mô hình kinh doanh trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng đã được các doanh nghiệp FinTech phát triển. Đặc biệt, với sự phát triển mạnh mẽ của các công nghệ mới như dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), Blockchain, điện thoại thông minh…, FinTech đang phát triển mạnh mẽ ở nhiều nước trên thế giới.

Những dịch vụ tài chính dựa trên nền tảng công nghệ mang lại nhiều tiện ích, mở ra thời đại mới trong hoạt động tài chính trên toàn thế giới: thời đại kỹ thuật số. Các công ty Fintech hiện đang cung cấp các dịch vụ trong nhiều lĩnh vực khác nhau như công nghệ ngân hàng, thanh toán, quản lý tài chính, các loại tiền kỹ thuật số… với các sản phẩm đa dạng như: Ví điện tử, công nghệ sổ cái phân tán trên nền 9 SVTH : Nguyễn Thị Phương Trinh van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.Dương Đắc Quang Hảo tảng blockchain, thương mại trực tuyến B2C, mPOS… Cùng với sự phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, ngày càng nhiều người tiêu dùng sử dụng các sản phẩm, dịch vụ từ Fintech. Các tổ chức tài chính truyền thống cũng đang thực hiện phát triển các sản phẩm công nghệ tài chính thông qua việc hợp tác với các công ty Fintech.2 Những tác động tích cực của Fitech tới hệ thống ngân hàng Các ứng dụng đa dạng của Fintech đang tác động đến hầu hết mọi lĩnh vực hoạt động của cả hệ thống tài chính ngân hàng. Tuy chỉ mới hình thành hơn 10 năm qua song những sản phẩm của Fintech đã và sẽ thay đổi hoàn toàn diện mạo, hệ thống cũng như các phương thức giao dịch tài chính truyền thống.

Một là, Fintech tạo ra những mô hình kinh doanh mới làm thay đổi kênh phân phối và các sản phẩm dịch vụ tài chính truyền thống, đặc biệt là dịch vụ ngân hàng, ví dụ: Internet banking, Mobile banking, QR code, ngân hàng số, ví điện tử… Hai là, sự phát triển và ứng dụng các công nghệ mới như Big data, blockchain, hệ thống định dạng cá nhân sinh trắc học, định danh khách hàng điện tử… sẽ giúp các tổ chức tài chính thu thập dữ liệu, đơn giản hóa quy trình phân tích hành vi khách hàng, cải tiến chất lượng dịch vụ, tiết giảm chi phí hạ tầng kỹ thuật, tăng cường tính minh bạch, nhưng vẫn đảm bảo an toàn, nhanh chóng, hiệu quả, đặc biệt trong giao dịch ngân hàng mang lại giá trị gia tăng cũng như sự hài lòng hơn cho khách hàng. Ba là, Fintech thu hút rất nhiều các doanh nghiệp khởi nghiệp trong 1 thập kỷ qua do được phát triển trên nền tảng hệ thống công nghệ thông tin và viễn thông nên không yêu cầu nguồn vốn lớn và không cần nhiều mạng lưới chi nhánh như ngân hàng truyền thống. Bốn là, Fintech tạo ra các giải pháp tài chính cho khách hàng ở vùng sâu, vùng xa hoặc những khách hàng gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ tài chính do những rào cản về thủ tục hoặc địa lý. Đặc biệt, Fintech hỗ trợ tốt hơn cho nhóm khách hàng cá nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ, siêu nhỏ.

Những khách hàng này. Năm là, Fintech giúp cung cấp danh mục các sản phẩm tài chính đa dạng cho khách hàng nhờ sự phát triển của công nghệ, giúp bảo đảm sự cung ứng dịch vụ 24/7 theo cả không gian và thời gian. Ví dụ: Hiện tại các công ty cho vay P2P (kết nối 10 SVTH : Nguyễn Thị Phương Trinh van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.Dương Đắc Quang Hảo trực tiếp người đi vay với người cho vay trên Internet) đã hoạt động khá hiệu quả, giúp rút ngắn thời gian phê duyệt các khoản vay từ vài tuần ở các ngân hàng xuống chỉ còn vài giờ. Cùng với sự phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, ngày càng nhiều người tiêu dùng sử dụng các sản phẩm, dịch vụ từ Fintech.

Qua Fintech, khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính - ngân hàng được nâng cao, gia tăng giá trị cho khách hàng sử dụng dịch vụ. Cũng bởi ưu thế phát triển trên nền tảng công nghệ thông tin không cần mạng lưới phòng giao dịch như ngân hàng, nên các sản phẩm dịch vụ do doanh nghiệp Fintech cung ứng đã và đang thu hút được số lượng lớn khách hàng; đặc biệt là những người gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ ngân hàng. Nhìn chung thì toàn thế giới chào đón làn sóng Fintech bởi nó giúp cho các giao dịch tài chính dễ dàng, minh bạch hơn và có chi phí thấp hơn.2 Lý luận về ứng dụng Blockchain 1.1 Khái niệm liên quan Blockchain Blockchain có thể được định nghĩa là một công nghệ sổ kế toán phân tán có thể ghi lại các giao dịch giữa các bên trong một cách an toàn và lâu dài. Bằng cách “chia sẻ” cơ sở dữ liệu giữa nhiều bên, blockchain co bản loại bỏ việc xác minh các giao dịch tin cậy từ người trung gian (như các giao dịch thông qua ngân hàng) và ghi lại nó.

Bằng cách tạo điều kiện cho việc di chuyển từ một điểm tập trung đến một hệ thống phân tán, blockchain giải phóng hiệu quả dữ liệu mà trước đây được giữ trong các kho dữ liệu bảo mật (Kiickelhaus & Chung, 2018). Có một số định nghĩa khác về blockchain như sau: Blockchain về cơ bản là một cơ sở dữ liệu được phân phối của các bản ghi hoặc sổ cái công khai của tất cả các giao dịch hoặc các sự kiện kỹ thuật số đã được thực hiện và chia sẻ giữa các bên tham gia. Mỗi giao dịch trong sổ cái công khai được xác minh bởi sự đồng thuận của đa số những người tham gia trong hệ thống. Ngoài ra, một khi đã nhập, thông tin không bao giờ có thể bị xóa (Crosby& cộng sự, 2015).

Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia (2018), blockchain là một cơ sở dữ liệu phân cấp lưu trữ thông tin trong các khối thông tin được liên kết với nhau bằng mã hóa và mở rộng theo thời gian. Mỗi khối thông tin đều chứa thông tin về thời gian khởi tạo 11 SVTH : Nguyễn Thị Phương Trinh van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.Dương Đắc Quang Hảo và được liên kết tới khối trước đó, kèm một mã thời gian và dữ liệu giao dịch. Blockchain được thiết kế để chống lại việc thay đổi của dữ liệu: Một khi dữ liệu đã được mạng lưới chấp nhận thì sẽ không có cách nào thay đổi được nó.2 Lịch sử của blockchain Blockchain dựa trên nền tảng mật mã học, tức là các thông điệp được mã hóa. Vào những năm 80 của thế kỉ 20, nhiều nghiên cứu được phát triển nhằm ứng dụng mật mã học kết hợp với chuỗi dữ liệu an toàn và sự ra đời của tiền ảo.

Năm 1997, Adam Back tạo ra thuật toán Bằng chứng Xử lý để giới hạn email rác quảng cáo.