Kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dạ dày và một số yếu tố liên quan tại bệnh viện hữu nghị việt đức và bệnh viện k năm 2022

Kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dạ dày tại bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức và bệnh viện K năm 2022 cùng các yếu tố liên quan.

• Tác giả: Lê Thị Minh Lý
• Người hướng dẫn: TS. Dương Trọng Hiền
• Trường học: Đại học Thăng Long
• Chuyên ngành: Điều dưỡng
• Đề tài: Kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dạ dày và một số yếu tố liên quan tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức và Bệnh viện K năm 2022
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: Giải phẫu dạ dày
• 1.1. Phẫu thuật cắt dạ dày
• 1.2. Chỉ định phẫu thuật cắt dạ dày
• 1.3. Phương pháp phẫu thuật cắt dạ dày
• 1.4. Biến chứng sau phẫu thuật cắt dạ dày
• 1.4.1. Chảy máu sau mổ
• 1.4.2. Viêm phúc mạc sau mổ
• 1.4.3. Rò tiêu hóa
• 1.4.4. Một số biến chứng khác
• 2. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 3. MỤC LỤC
• 3.1. Đặt vấn đề
• 3.2. Phẫu thuật cắt dạ dày
• 3.3. Chỉ định phẫu thuật cắt dạ dày
• 3.4. Phương pháp phẫu thuật cắt dạ dày
• 3.5. Biến chứng sau phẫu thuật cắt dạ dày
• 3.6. Chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dạ dày
• 3.7. Một số Học thuyết điều dưỡng và áp dụng học thuyết chăm sóc người bệnh
• 3.8. Quy trình điều dưỡng
• 3.9. Một số yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc của người bệnh
• 3.10. Một số nghiên cứu về chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dạ dày
• 3.11. Thông tin về địa điểm nghiên cứu
• 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 4.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 4.4. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 4.5. Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu
• 4.6. Cỡ mẫu nghiên cứu
• 4.7. Biến số/chỉ số nghiên cứu
• 4.8. Khái niệm, định nghĩa, tiêu chuẩn đánh giá các biến số nghiên cứu
• 4.9. Kỹ thuật và công cụ thu thập số liệu
• 4.9.1. Kỹ thuật thu thập số liệu
• 4.9.2. Công cụ thu thập số liệu
• 4.10. Phân tích và xử lý số liệu
• 4.11. Sai số và biện pháp khắc phục
• 4.12. Đạo đức nghiên cứu
• 4.13. Quy trình nghiên cứu
• 5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.1. Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu (n=150)
• 5.2. Đặc điểm về quá trình phẫu thuật của đối tượng nghiên cứu
• 5.3. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày
• 5.4. Hoạt động chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày
• 5.5. Một số yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày
• 5.6. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày
• 5.7. Đặc điểm lâm sàng của người bệnh trước phẫu thuật cắt dạ dày
• 5.8. Đặc điểm quá trình phẫu thuật cắt dạ dày
• 5.9. Đặc điểm về các chỉ số sinh tồn của người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày
• 5.10. Đặc điểm cận lâm sàng của người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày
• 5.11. Kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày
• 5.12. Một số yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày
• 5.13. Hạn chế của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dạ dày

Bệnh lý dạ dày đang là một vấn đề sức khỏe lớn tại Việt Nam. Theo thống kê, có đến 70% dân số có nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến dạ dày, bao gồm cả ung thư dạ dày. Phẫu thuật cắt dạ dày là một phương pháp điều trị quan trọng, đặc biệt đối với các bệnh lý ngoại khoa và ung thư giai đoạn sớm. Chăm sóc hậu phẫu dạ dày đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo sự phục hồi thành công của người bệnh. Điều dưỡng viên đóng vai trò trung tâm trong việc theo dõi các dấu hiệu sinh tồn, hướng dẫn chăm sóc vết mổ, tư vấn về dinh dưỡng và giáo dục sức khỏe. Kết quả điều trị phụ thuộc nhiều vào chất lượng chăm sóc trong giai đoạn hậu phẫu, giúp bệnh nhân phục hồi nhanh chóng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Nghiên cứu này tập trung đánh giá hiệu quả của quy trình chăm sóc sau phẫu thuật tại hai bệnh viện lớn.

1.1. Tầm quan trọng của chăm sóc hậu phẫu dạ dày

Chăm sóc sau mổ là yếu tố then chốt để phát hiện sớm các rối loạn, ngăn ngừa biến chứng và đảm bảo thành công của ca phẫu thuật. Người bệnh được chăm sóc tốt sẽ phục hồi nhanh hơn, rút ngắn thời gian nằm viện và giảm chi phí điều trị. Điều dưỡng viên đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn, tư vấn và theo dõi sát sao tình trạng bệnh nhân, từ đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh.

1.2. Vai trò của điều dưỡng trong phục hồi sau phẫu thuật dạ dày

Điều dưỡng viên không chỉ theo dõi các dấu hiệu sinh tồn mà còn hướng dẫn bệnh nhân cách tự chăm sóc, phục hồi chức năng. Họ cung cấp kiến thức về bệnh học, sinh lý và các biện pháp phục hồi chức năng sau khi xuất viện. Kinh nghiệm chăm sóc người bệnh cho thấy, sự tận tâm và chuyên nghiệp của điều dưỡng viên có tác động lớn đến tâm lý và sự hồi phục của bệnh nhân.

II. Thách thức trong chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật

Mặc dù chăm sóc hậu phẫu dạ dày rất quan trọng, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Các biến chứng sau phẫu thuật như chảy máu, nhiễm trùng, rò miệng nối có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của bệnh nhân. Biến chứng sau phẫu thuật cắt dạ dày đòi hỏi sự theo dõi sát sao và can thiệp kịp thời của đội ngũ y tế. Bên cạnh đó, việc đảm bảo dinh dưỡng sau phẫu thuật dạ dày cũng là một vấn đề nan giải, đặc biệt khi bệnh nhân gặp khó khăn trong việc ăn uống và hấp thụ chất dinh dưỡng. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả điều trị và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc.

2.1. Các biến chứng sau phẫu thuật cắt dạ dày thường gặp

Các biến chứng có thể xảy ra bao gồm chảy máu trong ổ bụng, viêm phúc mạc, rò miệng nối, viêm tụy cấp và rò tụy. Việc phát hiện sớm và xử lý kịp thời các biến chứng này là yếu tố then chốt để giảm thiểu nguy cơ tử vong và cải thiện tỷ lệ sống sót sau phẫu thuật. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bác sĩ, điều dưỡng viên và các chuyên gia dinh dưỡng là cần thiết để đảm bảo bệnh nhân được chăm sóc toàn diện.

2.2. Vấn đề dinh dưỡng sau phẫu thuật dạ dày và giải pháp

Sau phẫu thuật, bệnh nhân thường gặp khó khăn trong việc ăn uống do giảm thể tích dạ dày và các vấn đề tiêu hóa. Việc cung cấp đủ dinh dưỡng là rất quan trọng để thúc đẩy quá trình phục hồi và duy trì sức khỏe. Các giải pháp bao gồm chế độ ăn uống lỏng, chia nhỏ bữa ăn, bổ sung vitamin và khoáng chất, và tư vấn dinh dưỡng chuyên nghiệp.

III. Phương pháp đánh giá kết quả chăm sóc hậu phẫu dạ dày năm 2022

Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả tiến cứu để đánh giá kết quả chăm sóc trên 150 bệnh nhân phẫu thuật cắt dạ dày tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức và Bệnh viện K trong năm 2022. Các tiêu chí đánh giá bao gồm tình trạng vết mổ, dấu hiệu sinh tồn, mức độ đau, khả năng vận động, và mức độ hài lòng của bệnh nhân. Đánh giá kết quả chăm sóc cũng xem xét các yếu tố liên quan đến quá trình phẫu thuật, bệnh lý nền, và các biện pháp chăm sóc được áp dụng. Mục tiêu là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống sau phẫu thuật dạ dày và đề xuất các biện pháp cải thiện.

3.1. Tiêu chí đánh giá kết quả chăm sóc người bệnh

Các tiêu chí bao gồm: tình trạng vết mổ (nhiễm trùng, sưng, đau), dấu hiệu sinh tồn (mạch, nhiệt độ, huyết áp), mức độ đau (sử dụng thang điểm VAS), khả năng vận động (đi lại, tự chăm sóc), và mức độ hài lòng của bệnh nhân (sử dụng phiếu khảo sát). Các tiêu chí này được theo dõi và ghi nhận thường xuyên trong suốt quá trình chăm sóc hậu phẫu. Đánh giá khách quan và định lượng giúp đo lường hiệu quả của các biện pháp chăm sóc và xác định các vấn đề cần cải thiện.

3.2. Thu thập dữ liệu tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức Bệnh viện K

Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án, phiếu theo dõi điều dưỡng, kết quả xét nghiệm và phỏng vấn trực tiếp bệnh nhân. Các điều dưỡng viên trực tiếp tham gia vào quá trình thu thập dữ liệu, đảm bảo tính chính xác và đầy đủ. Việc thu thập dữ liệu tại hai bệnh viện lớn giúp tăng tính đại diện và khả năng khái quát hóa kết quả nghiên cứu.

IV. Kết quả chăm sóc và các yếu tố liên quan năm 2022

Kết quả nghiên cứu cho thấy 80.7% bệnh nhân có kết quả chăm sóc tốt sau phẫu thuật cắt dạ dày. Mức độ hài lòng của bệnh nhân cũng khá cao, với 82.7% đánh giá tốt và rất tốt. Tuy nhiên, vẫn còn 19.3% bệnh nhân có kết quả chăm sóc chưa tốt, và 4.6% bệnh nhân bày tỏ sự không hài lòng với dịch vụ chăm sóc. Các yếu tố như tuổi tác, thói quen rượu bia, bệnh lý kèm theo, phương pháp phẫu thuật và thời gian phẫu thuật có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả điều trị.

4.1. Đánh giá chung kết quả chăm sóc người bệnh

Phần lớn bệnh nhân có kết quả chăm sóc tốt, cho thấy hiệu quả của các quy trình chăm sóc hiện tại. Tuy nhiên, vẫn còn một tỷ lệ nhất định bệnh nhân chưa đạt được kết quả mong muốn, cho thấy cần có những cải tiến và điều chỉnh trong quy trình chăm sóc. Việc phân tích chi tiết các trường hợp này giúp xác định các yếu tố nguy cơ và đề xuất các biện pháp can thiệp phù hợp.

4.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ sống sót sau phẫu thuật

Nghiên cứu chỉ ra rằng tuổi cao, thói quen uống rượu, bệnh lý kèm theo (như tiểu đường, tim mạch), phẫu thuật mở và thời gian phẫu thuật kéo dài có liên quan đến kết quả chăm sóc kém hơn. Việc kiểm soát tốt các yếu tố này có thể giúp cải thiện tỷ lệ sống sót sau phẫu thuật và nâng cao chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

V. Giải pháp cải thiện chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật

Để nâng cao chất lượng chăm sóc và cải thiện kết quả điều trị, cần tập trung vào việc nâng cao năng lực chuyên môn cho điều dưỡng viên, chuẩn hóa quy trình chăm sóc, và tăng cường giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân. Hướng dẫn chăm sóc người bệnh cần được cá nhân hóa để đáp ứng nhu cầu riêng của từng bệnh nhân. Đồng thời, cần chú trọng đến việc phục hồi chức năng sau phẫu thuật và hỗ trợ tâm lý cho bệnh nhân, giúp họ vượt qua khó khăn và hòa nhập lại với cuộc sống.

5.1. Nâng cao năng lực chăm sóc điều dưỡng

Điều dưỡng viên cần được đào tạo liên tục về các kỹ thuật chăm sóc mới, kiến thức về bệnh lý và các biện pháp phòng ngừa biến chứng. Việc tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về chăm sóc hậu phẫu giúp điều dưỡng viên tự tin hơn trong công việc và cung cấp dịch vụ chăm sóc tốt hơn cho bệnh nhân.

5.2. Tăng cường giáo dục sức khỏe và kinh nghiệm chăm sóc

Bệnh nhân cần được cung cấp thông tin đầy đủ về bệnh lý, quá trình phẫu thuật, các biện pháp tự chăm sóc và phục hồi chức năng. Việc chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc từ những bệnh nhân đã phẫu thuật thành công có thể giúp bệnh nhân mới an tâm hơn và tuân thủ tốt hơn các hướng dẫn của bác sĩ và điều dưỡng viên.

VI. Kết luận và hướng nghiên cứu về phẫu thuật cắt dạ dày

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quan về kết quả chăm sóc bệnh nhân sau phẫu thuật cắt dạ dày tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức và Bệnh viện K năm 2022. Kết quả cho thấy cần tiếp tục cải thiện quy trình chăm sóc để giảm thiểu biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp cụ thể và tìm kiếm các phương pháp điều trị ung thư dạ dày mới.

6.1. Tổng kết kết quả nghiên cứu năm 2022

Nghiên cứu đã xác định được một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả chăm sóc bệnh nhân sau phẫu thuật cắt dạ dày. Những phát hiện này có thể giúp các nhà quản lý bệnh viện và các chuyên gia y tế đưa ra các quyết định sáng suốt hơn trong việc cải thiện chất lượng chăm sóc.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về điều trị ung thư dạ dày

Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các phương pháp phẫu thuật nội soi dạ dày tiên tiến, các liệu pháp miễn dịch và các phương pháp điều trị nhắm trúng đích. Nghiên cứu cũng cần chú trọng đến việc phát triển các công cụ sàng lọc ung thư dạ dày hiệu quả để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm và cải thiện tỷ lệ sống sót.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh lý dạ dày chiếm tỷ lệ cao trong các bệnh về tiêu hóa tại Việt Nam, với khoảng 70% dân số có nguy cơ mắc các bệnh như viêm loét dạ dày tá tràng, trào ngược dạ dày thực quản, polyp và ung thư dạ dày. Theo ước tính của IARC năm 2020, ung thư dạ dày đứng thứ tư trong số các loại ung thư phổ biến tại Việt Nam, với hơn 17.900 ca mắc mới và gần 14.600 ca tử vong. Phẫu thuật cắt dạ dày là phương pháp điều trị ngoại khoa chủ yếu cho các bệnh lý dạ dày, đặc biệt là ung thư giai đoạn sớm, với các hình thức cắt một phần hoặc toàn bộ dạ dày. Tuy nhiên, kết quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào chất lượng chăm sóc sau phẫu thuật, nhằm phát hiện sớm và xử lý kịp thời các biến chứng, đồng thời hỗ trợ phục hồi sức khỏe người bệnh.

Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức và Bệnh viện K trong năm 2022, với mục tiêu đánh giá kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày và phân tích các yếu tố liên quan ảnh hưởng đến kết quả này. Nghiên cứu tiến cứu mô tả trên 150 người bệnh, tập trung vào các chỉ số như tỷ lệ chăm sóc tốt, mức độ hài lòng của người bệnh, cũng như mối liên quan giữa kết quả chăm sóc với các yếu tố nhân khẩu học, thói quen cá nhân, bệnh lý kèm theo và phương pháp phẫu thuật. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc điều dưỡng, rút ngắn thời gian nằm viện và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh sau phẫu thuật dạ dày.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các học thuyết điều dưỡng nổi bật nhằm xây dựng quy trình chăm sóc toàn diện cho người bệnh sau phẫu thuật dạ dày:

• Học thuyết Nightingale nhấn mạnh vai trò của môi trường trong quá trình hồi phục, bao gồm việc duy trì buồng bệnh sạch sẽ, hạn chế nhiễm khuẩn bệnh viện.
• Tháp nhu cầu Maslow giúp điều dưỡng xác định và đáp ứng các nhu cầu cơ bản của người bệnh như ăn uống, nghỉ ngơi, an toàn và giao tiếp.
• Học thuyết Henderson tập trung vào việc giúp người bệnh thực hiện 14 nhu cầu cơ bản, từ hô hấp, ăn uống, bài tiết đến vận động và vệ sinh cá nhân, nhằm thúc đẩy sự độc lập và phục hồi nhanh chóng.
• Quy trình điều dưỡng 5 bước: nhận định, chẩn đoán, lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá kết quả chăm sóc, được áp dụng để tổ chức công tác chăm sóc một cách hệ thống và hiệu quả.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm: kết quả chăm sóc người bệnh (được phân loại thành tốt và chưa tốt dựa trên điểm số chăm sóc), các biến số nhân khẩu học (tuổi, giới, nơi sống), thói quen cá nhân (hút thuốc, uống rượu), bệnh lý kèm theo, phương pháp phẫu thuật (mổ mở, mổ nội soi), và các chỉ số sinh tồn sau mổ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu mô tả tiến cứu được tiến hành từ tháng 4/2022 đến tháng 4/2023 tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức và Bệnh viện K. Tổng số mẫu là 150 người bệnh được phẫu thuật cắt dạ dày, được chọn theo phương pháp thuận tiện dựa trên tiêu chuẩn lựa chọn: người bệnh trên 18 tuổi, nhận thức tốt và đồng ý tham gia nghiên cứu. Tiêu chuẩn loại trừ gồm các trường hợp phẫu thuật kết hợp thực quản hoặc cắt khối tá tụy, và người bệnh có hạn chế giao tiếp do bệnh lý thần kinh.

Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án và quan sát trực tiếp trong quá trình chăm sóc, sử dụng bộ công cụ chuẩn hóa với hệ số Cronbach’s Alpha 0,87 đảm bảo độ tin cậy. Các biến số được đo lường bao gồm đặc điểm nhân khẩu học, lâm sàng, phương pháp phẫu thuật, dấu hiệu sinh tồn, biến chứng sau mổ, và các hoạt động chăm sóc điều dưỡng.

Phân tích số liệu sử dụng phần mềm SPSS 26 với các phương pháp thống kê mô tả (tần số, tỷ lệ, trung bình, độ lệch chuẩn) và phân tích hồi quy logistic đa biến để xác định các yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc. Ý nghĩa thống kê được xác định khi p < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật: Tỷ lệ chăm sóc đạt kết quả tốt chiếm 80,7%, trong khi 19,3% còn lại có kết quả chưa tốt. Mức độ hài lòng của người bệnh về chăm sóc điều dưỡng đạt tốt và rất tốt là 82,7%, mức độ trung bình 12,7%, và mức độ kém chiếm 4,6%.

2. Mối liên quan giữa kết quả chăm sóc và các yếu tố cá nhân: Nhóm tuổi, thói quen sử dụng rượu bia, bệnh lý kèm theo có ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến kết quả chăm sóc (p < 0,05). Cụ thể, người bệnh dưới 60 tuổi có tỷ lệ chăm sóc tốt cao hơn nhóm tuổi ≥ 60 (94,0% so với 76,9%).

3. Ảnh hưởng của phương pháp phẫu thuật và thời gian phẫu thuật: Người bệnh được mổ nội soi có kết quả chăm sóc tốt hơn so với mổ mở (97,6% so với 78,9%). Thời gian phẫu thuật ngắn hơn cũng liên quan đến kết quả chăm sóc tốt hơn (p < 0,05).

4. Sử dụng kháng sinh dự phòng trước phẫu thuật: Việc sử dụng kháng sinh dự phòng có mối liên quan tích cực đến kết quả chăm sóc, giúp giảm biến chứng nhiễm trùng vết mổ.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy vai trò quan trọng của chăm sóc điều dưỡng trong việc hỗ trợ phục hồi người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày. Tỷ lệ chăm sóc tốt trên 80% phản ánh sự nỗ lực của đội ngũ điều dưỡng tại hai bệnh viện lớn, đồng thời mức độ hài lòng cao của người bệnh khẳng định chất lượng dịch vụ chăm sóc.

Người bệnh trẻ tuổi có khả năng hồi phục nhanh hơn do ít bệnh lý kèm theo, phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy tuổi cao làm giảm hiệu quả chăm sóc do các bệnh mãn tính và suy giảm miễn dịch. Thói quen rượu bia làm giảm sức đề kháng và tăng nguy cơ nhiễm trùng, do đó cần chú trọng tư vấn và hỗ trợ thay đổi hành vi.

Phương pháp mổ nội soi với vết mổ nhỏ, ít đau và thời gian phục hồi nhanh hơn đã được chứng minh là mang lại kết quả chăm sóc tốt hơn so với mổ mở truyền thống. Việc sử dụng kháng sinh dự phòng đúng cách góp phần giảm tỷ lệ biến chứng nhiễm khuẩn, phù hợp với các hướng dẫn điều trị hiện hành.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ chăm sóc tốt theo nhóm tuổi, phương pháp phẫu thuật và biểu đồ tròn thể hiện mức độ hài lòng của người bệnh. Bảng phân tích hồi quy logistic đa biến minh họa các yếu tố liên quan có ý nghĩa thống kê.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao năng lực chuyên môn cho điều dưỡng: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dạ dày, tập trung vào kỹ thuật theo dõi dấu hiệu sinh tồn, xử trí biến chứng và giáo dục sức khỏe. Thời gian thực hiện trong 6 tháng, chủ thể là các bệnh viện và trường đào tạo điều dưỡng.

2. Tăng cường tư vấn thay đổi thói quen cá nhân: Phát triển chương trình giáo dục sức khỏe nhằm giảm sử dụng rượu bia và thuốc lá cho người bệnh trước và sau phẫu thuật, nhằm cải thiện kết quả chăm sóc. Thực hiện liên tục tại các khoa ngoại và phòng khám tiền phẫu.

3. Ưu tiên áp dụng phương pháp phẫu thuật nội soi: Khuyến khích các bác sĩ phẫu thuật sử dụng kỹ thuật nội soi khi có chỉ định phù hợp để giảm đau, rút ngắn thời gian nằm viện và nâng cao chất lượng chăm sóc. Triển khai trong vòng 1 năm với sự phối hợp của các chuyên khoa ngoại.

4. Tăng cường sử dụng kháng sinh dự phòng hợp lý: Xây dựng quy trình chuẩn về sử dụng kháng sinh dự phòng trước phẫu thuật, đảm bảo tuân thủ đúng liều lượng và thời gian để giảm biến chứng nhiễm trùng. Thực hiện giám sát định kỳ hàng quý tại các bệnh viện.

5. Phát triển hệ thống theo dõi và đánh giá kết quả chăm sóc: Áp dụng phần mềm quản lý chăm sóc người bệnh để theo dõi liên tục các chỉ số chăm sóc, phát hiện sớm biến chứng và nâng cao hiệu quả điều dưỡng. Thời gian triển khai 12 tháng, phối hợp giữa phòng công nghệ thông tin và khoa điều dưỡng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Điều dưỡng viên và nhân viên y tế tại khoa ngoại: Nghiên cứu cung cấp kiến thức chuyên sâu về quy trình chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dạ dày, giúp nâng cao kỹ năng thực hành và cải thiện kết quả điều trị.

2. Bác sĩ phẫu thuật tiêu hóa: Thông tin về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả chăm sóc giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp và phối hợp hiệu quả với đội ngũ điều dưỡng.

3. Nhà quản lý bệnh viện và chuyên viên đào tạo y tế: Cơ sở dữ liệu và đề xuất trong luận văn hỗ trợ xây dựng chính sách đào tạo, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc và quản lý nhân lực y tế.

4. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành điều dưỡng, y học: Tài liệu tham khảo quý giá cho việc học tập, nghiên cứu về chăm sóc sau phẫu thuật, đồng thời cung cấp phương pháp nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực điều dưỡng.

Câu hỏi thường gặp

1. Kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dạ dày được đánh giá như thế nào?
   Kết quả được đánh giá dựa trên 14 lĩnh vực chăm sóc theo dõi và tư vấn, với điểm số tổng hợp. Kết quả tốt khi đạt trên 70% tổng điểm, chưa tốt khi dưới 70%. Ví dụ, trong nghiên cứu này, 80,7% người bệnh đạt kết quả chăm sóc tốt.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng nhiều nhất đến kết quả chăm sóc?
   Tuổi, thói quen sử dụng rượu bia, bệnh lý kèm theo, phương pháp phẫu thuật và thời gian phẫu thuật là những yếu tố có ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến kết quả chăm sóc (p < 0,05).

3. Phương pháp phẫu thuật nào mang lại kết quả chăm sóc tốt hơn?
   Phẫu thuật nội soi được chứng minh có kết quả chăm sóc tốt hơn so với mổ mở, với tỷ lệ chăm sóc tốt lần lượt là 97,6% và 78,9%.

4. Vai trò của điều dưỡng trong chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dạ dày là gì?
   Điều dưỡng theo dõi dấu hiệu sinh tồn, chăm sóc vết mổ, hướng dẫn vận động, dinh dưỡng, quản lý đau và giáo dục sức khỏe, góp phần quan trọng vào việc phục hồi nhanh và giảm biến chứng.

5. Làm thế nào để giảm thiểu biến chứng nhiễm trùng sau phẫu thuật?
   Sử dụng kháng sinh dự phòng đúng quy trình, duy trì môi trường vô khuẩn, theo dõi sát vết mổ và ống dẫn lưu, đồng thời giáo dục người bệnh và gia đình về chăm sóc tại nhà giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Kết luận

• Kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày tại hai bệnh viện lớn đạt tỷ lệ tốt trên 80%, với mức độ hài lòng cao của người bệnh.
• Các yếu tố như tuổi, thói quen rượu bia, bệnh lý kèm theo, phương pháp phẫu thuật và thời gian phẫu thuật có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả chăm sóc.
• Phẫu thuật nội soi và sử dụng kháng sinh dự phòng là những yếu tố giúp nâng cao chất lượng chăm sóc và giảm biến chứng.
• Điều dưỡng đóng vai trò trung tâm trong việc theo dõi, chăm sóc và giáo dục sức khỏe người bệnh sau mổ, góp phần rút ngắn thời gian nằm viện và cải thiện chất lượng cuộc sống.
• Các đề xuất nâng cao năng lực điều dưỡng, tư vấn thay đổi thói quen, áp dụng kỹ thuật phẫu thuật hiện đại và quản lý kháng sinh cần được triển khai trong thời gian tới để nâng cao hiệu quả chăm sóc.

Các bệnh viện và cơ sở đào tạo cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để hoàn thiện quy trình chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dạ dày.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. Giải phẫu dạ dày [13], [35] Dạ dày là phần giãn to nhất của ống tiêu hóa và là đoạn ống tiêu hóa ở giữa thực quản và ruột non. Nó nằm ở vùng thượng vị, rốn và hạ sườn trái của bụng. Dạ dày rỗng có hình chữ J với 2 thành trước và sau, hai bờ cong bé và lớn, và hai đầu là tâm vị ở trên và môn vị ở dưới.

Các phần của dạ dày kể từ trên xuống dưới là phần tâm vị, đáy vị, thân vị và phần môn vị. - Phần tâm vị: là một vùng rộng khoảng 3 đến 4cm, nằm kế cận thực quản và bao gồm cả lỗ tâm vị. Lỗ này thông thực quản với dạ dày, không có van đóng kín mà chỉ có nếp niêm mạc. - Đáy vị: là phần phình to hình chỏm cầu, ở bên trái lỗ tâm vị và ngăn cách với thực quản bụng bởi khuyết tâm vị.

Đáy vị thường chứa không khí, nên dễ nhìn thấy trên phim X quang. - Thân vị: nối tiếp phía dưới đáy vị, hình ống, cấu tạo bởi hai thành và hai bờ. Giới hạn trên là mặt phẳng ngang qua lỗ tâm vị và giới hạn dưới là mặt phẳng qua khuyết góc của bờ cong vị bé. - Phần môn vị: Mặt ngoài được đánh dấu bởi tĩnh mạch trước môn vị.

Ở giữa môn vị là lỗ môn vị, thông với hành tá tràng. Lỗ môn vị nằm ở bên phải đốt sống thắt lưng 1. Môn vị gồm có hai phần: + Hang môn vị: tiếp nối với thân vị chạy sang phải và hơi ra sau. + Ống môn vị: thu hẹp lại giống cái phễu và đổ vào môn vị.

- Bờ cong nhỏ: có mạc nối nhỏ bám vào, bên trong có vòng động mạch bờ cong vị bé và chuỗi hạch bạch huyết. Bờ cong vị bé liên quan với động mạch chủ bụng, động mạch thân tạng và đám rối tạng. - Bờ cong lớn: + Đoạn đáy vị áp sát vòm hoành trái và liên quan với lách. 4 + Đoạn có dây chằng hay mạc nối vị lách chứa các động mạch vị ngắn.

+ Đoạn có mạc nối lớn chứa vòng động mạch bờ cong vị lớn Hội nghiên cứu Ung Thư Nhật Bản chia dạ dày thành 3 vùng cụ thể. Ba vùng này được xác định bằng cách dung 2 điểm cách điều nhau chia bờ cong lớn và bờ cong bé rồi nối 2 điểm này lại với nhau. Vị trí của khối u dạ dày được mô tả theo vùng: vùng đầu tiên là vùng chứa phần lớn khối u, ví dụ U, M, L hoặc UM, ML, UML, nếu ăn lan lên thực quản thì mô tả khối u nằm ở vùng UE. U (Upple) : Phần ba trên M (Middle) : Phần ba giữa L (Lower) : Phần ba dưới E (Esophagus): Thực quản D (Duodenum): Tá tràng Hình 1.

Phân chia dạ dày thành 3 vùng theo nghiên cứu của Nhật Bản (Nguồn: Gastric Cancer, 2006) 1. Phẫu thuật cắt dạ dày Phẫu thuật cắt dạ dày là một phương pháp điều trị ngoại khoa, được chỉ định trong các trường hợp chấn thương hoặc có bệnh lý về dạ dày (hoặc lành tính hoặc ác tính). Phẫu thuật cắt dạ dày bao gồm cắt dạ dày một phần hoặc cắt toàn bộ dạ dày [43]. Phẫu thuật cắt dạ dày một phần đã được Pean thực hiện lần đầu tiên vào ngày 09/04/1879 để điều trị cho người bệnh ung thư môn vị.

Người bệnh đã chết vào ngày thứ 5 sau mổ. Sau đó Rydyfier thực hiện lại vào ngày 16/11/1880 và Billroth thực hiện vào ngày 29/01/1881 với kết quả tốt [39]. Ca phẫu thuật cắt bỏ dạ dày cho người bệnh loét dạ dày tá tràng thành công đầu tiên được thực hiện với Ludwik Rydygier, vào năm 1881 [36]. Có hai loại phẫu thuật cắt dạ dày chính: Thư viện ĐH Thăng Long 5 - Cắt dạ dày bán phần là cắt bỏ một phần của dạ dày, bao bồm: Cắt cực dưới dạ dày, cắt dạ dày trung tâm, cắt cực trên dạ dày, cắt tạo hình dạ dày hình ống hay cắt dạ dày hình chêm.

- Cắt dạ dày toàn bộ là cắt bỏ hoàn toàn dạ dày. Chỉ định phẫu thuật cắt dạ dày Theo Weledji.P [43], phẫu thuật cắt dạ dày thường được chỉ định trong các trường hợp sau: - Viêm loét dạ dày, tá tràng biến chứng: hẹp môn vị, chảy máu, thủng dạ dày… - Ung thư dạ dày - Điều trị béo phì 1. Phương pháp phẫu thuật cắt dạ dày Có 2 phương pháp: - Phẫu thuật mở: Phẫu thuật viên mở qua thành bụng để tiếp cận vào dạ dày và tiến hành phẫu thuật. Phương pháp này dễ thực hiện, vết mổ lớn.

Người bệnh sẽ phải trải nghiệm đau và sự liền vết thương kéo dài. - Phẫu thuật nội soi: Là phẫu thuật xâm lấn tối thiểu bằng dụng cụ phẫu thuật chuyên dụng, kết quả các vết mổ nhỏ, giảm đau sau mổ, tăng tính thấm mỹ và thời gian phục hồi thanh hơn. Biến chứng sau phẫu thuật cắt dạ dày Biến chứng gần sau mổ là những biến chứng xảy ra trong mổ và trong vòng 30 ngày đầu sau mổ, biến chứng này được các Bác sỹ điều trị ghi nhân ở hồ sơ, tờ điều trị, tờ hội chẩn, phiếu phẫu thuật lại. Chảy máu sau mổ + Chảy máu trong ổ bụng sau mổ: Chảy máu thường diễn ra trong vòng 24 giờ đầu sau mổ.

BN sau mổ được theo dõi dẩn lưu xác định nước máu hay máu đỏ tươi chảy ra hoặc máu chảy qua vết mổ, xét nghiệm số lượng hồng cầu, 6 lượng hematocrit giảm, siêu âm ổ bụng sau mổ, chụp cắt lớp vi tính để xác định tổn thương…[28] + Chảy máu miệng nối: biểu hiện sau khi mổ máu đỏ tươi chảy nhiều qua sonde dạ dày, mạch nhanh, huyết áp tụt, xét nghiệm có các chỉ số về máu giảm. Cũng có khi huyết áp tụt mà không nôn máu vì máu động bịt chặt dạ dày, hoặc máu chảy xuống ruột nên khi ỉa phân đen mới phát hiện. Xử trí điều trị nội tích cực, rửa dạ dày, truyền máu khi thiếu máu, nội soi thực quản - dạ dày để tìm điểm chảy nếu có thể, nếu không cầm được máu xét mổ lại [3], [38]. Viêm phúc mạc sau mổ Thường xuất hiện muộn hơn vào khoảng ngày thứ 3 đến hết tuần đầu sau mổ.

Bao gồm viêm phúc mạc toàn thể hay tạo ổ áp xe. + Hậu phẫu bệnh nhân có đau bụng, sốt cao, suy kiệt, bụng chướng, đang có trung tiện hiện không còn, khám bụng đau, đau nhất vùng dưới sườn trái và có cảm ứng phúc mạc có thể có, dịch tiêu hóa chảy qua dẫn lưu hoặc vết mổ. + Áp xe tồn dư: Thường gặp áp xe dưới hoành vì phẫu thuật cắt dạ dày chủ yếu thực hiện ở tầng trên mạc treo đại tràng ngang. Điển hình của áp xe dưới hoành là đau dưới bờ sườn, sốt cao dao động, ấn đau hoặc co cứng, phản ứng vùng dưới sườn.

Bạch cầu tăng cao [3]. Rò tiêu hóa Là do bục mỏm tá tràng hoặc miệng nối song máy mắn hơn là dịch tiêu hóa thoát ra ngoài qua ống dẫn lưu, lỗ đặt dẫn lưu hoặc qua vết mổ mà không tạo thành áp xe hoặc viêm phúc mạc toàn thể. Điều trị bảo tồn rò tiêu hóa bằng bồi phụ nước, điện giải, nuôi dưỡng tốt, làm khô đường rò, chống loét …hầu hết rò sẽ tự liền. Nếu bảo tồn không có kết quả phải mổ lại đóng rò [37], [37].

Một số biến chứng khác + Viêm tụy cấp sau mổ có thể gặp khi phẫu tích cắt phúc mạc tạng của tụy trong khi nạo hạch, hoặc có thể làm tổn thương các mạch máu nuôi dưỡng tụy Thư viện ĐH Thăng Long 7 như động mạch vị - tá tràng và các nhánh của tụy, và hoặc “đụng chạm” nhiều khi đóng mỏm tá tràng. Biểu hiện bằng đau bụng sớm sau mổ, tình trạng sốc, thử Amylase niệu và Amylase máu tăng cao. Xử trí điều trị hồi sức nội khoa chống sốc, giảm men tụy [40]. + Rò tụy là biến chứng có thể gặp ở bệnh nhân cắt dạ dày toàn bộ, cắt dạ dày mở rộng.

Theo định nghĩa rò tụy của hiệp hội các nhà phẫu thuật tụy (ISGPS: International study Group of Pancreatic Surgery) như sau: dịch dẫn lưu ổ bụng từ ngày thứ 3 trở đi có nồng độ amylase cao gấp 3 lần nồng độ amylase máu và số lượng > 50ml trong 24 giờ [21]. Lâm sàng của rò tụy có thể gặp các triệu chứng như: đau bụng, bụng chướng hơi do liệt ruột, bí trung đại tiện, chậm làm rỗng dạ dày. Toàn thân sốt > 38ºC, vẻ mặt nhiễm trùng, công thức máu bạch cầu tăng > 10 000/mm³. Siêu âm hoặc chụp cắt lớp ổ bụng có thể xác định được ổ dịch cạnh miệng nối tụy hoặc có sự thông thương của miệng nối tụy với ổ dịch trong ổ phúc mạc, chẩn đoán xác định nhờ chụp đường rò hoặc trong khi mổ lại [3].

+ Nhiễm trùng vết mổ: Nhiễm khuẩn vết mổ là hiện tượng nhiễm khuẩn tại vị trí phẫu thuật trong thời gian từ lúc mổ đến 30 ngày sau mổ đối với phẫu thuật không có cấy ghép và đến 1 năm sau mổ với phẫu thuật cấy ghép bộ phận giả. Phát hiện bằng thay băng vết mổ hàng ngày, cấy vi khuẩn làm xét nghiệm vi sinh [24]. + Viêm phổi sau mổ: biểu hiện tình trạng sốt ho đau ngực khó thở sau mổ, chụp X-Quang ngực kiểm tra, soi phế quản. Đặc điểm người bệnh sau phẫu thuật cắt dạ dày - Mức độ tỉnh táo của bệnh nhân vì có gây mê toàn thân.

Cần nhận định có chảy máu miệng nối, mỏm tá tràng? có buồn nôn không?, trung đại tiện chưa?, có đau bụng không?. Khó thở hay đau tức ngực không?. quan sát tình trạng da, niêm mạc. 8 Rất nhiều vị trí vết mổ trên thành bụng, điều dưỡng cần biết vị trí, tình trạng vết mổ hở, căng, chỉ thép, khâu hở, khâu thưa….

Tình trạng bụng trướng, đau, nôn ói, khám bụng gồng cứng, có phản ứng phúc mạc không, nghe nhu động ruột. Hầu như các phẫu thuật tiêu hoá đều đặt ống thông dạ dày vì nó rất quan trọng trong và sau phẫu thuật; điều dưỡng nhận định màu sắc, số lượng, áp lực hút, nghe nhu động ruột [29]. - Tình trạng vết mổ để đánh giá tình trạng chảy máu, nhiễm trùng. - Quan sát các ống dẫn lưu xem ống có bị tắc không và đánh giá tính chất dịch hay máu của ống dẫn lưu.

- Quan sát ống xông dạ dày: màu sắc, số lượng, tính chất, có máu không? - Đo dấu hiệu sống mỗi 15 phút cho đến khi thật ổn định thì theo dõi hằng giờ. - Tiếp tục theo dõi các ống dẫn lưu, rút ống dẫn lưu khi hết tác dụng thường từ 24 giờ đến 4 ngày.