Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 1 Khoa Ng©n hµng Lêi Më §Çu 1.TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Trong nh÷ng n¨m qua, hÖ thèng NH ViÖt Nam ®· ®æi míi mét c¸ch c¨n b¶n vÒ m« h×nh tæ chøc, c¬ chÕ ®iÒu hµnh vµ nghiÖp vô… Cã thÓ nãi ho¹t ®éng cña hÖ thèng NH ®· cã nh÷ng ®ãng gãp ®¸ng kÓ trong sù nghiÖp ®æi míi vµ ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt níc, ®Æc biÖt lµ khi ®Êt níc ta ®ang trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ vµ héi nhËp víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi. MÆc dï níc ta lµ mét níc cã nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn phong phó vµ ®a d¹ng, nguån lao ®éng dåi dµo, song ®Ó qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ thµnh c«ng tiÕn ®Õn héi nhËp víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi th× cÇn thiÕt ph¶i cã nguån vèn lín, ®Æc biÖt lµ nguån vèn huy ®éng tõ trong níc, nh §¶ng vµ Nhµ níc ta ®· kh¼ng ®Þnh: “Nguån vèn trong níc quyÕt ®Þnh, nguån vèn níc ngoµi lµ quan träng”. Tõ ®ã, §¶ng vµ Nhµ níc ta ®· chñ tr¬ng ph¶i tËn dông tèi ®a nguån vèn trong níc mµ chñ yÕu ®îc huy ®éng th«ng qua hÖ thèng NH. HiÖn nay nhu cÇu vèn cña c¸c NH lµ rÊt lín ®Ó cã thÓ ®¸p øng nhu cÇu vay vèn ngµy cµng t¨ng lªn cña c¸c kh¸ch hµng nh»m më réng ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, thùc hiÖn c¸c hîp ®ång xuÊt khÈu, triÓn khai c¸c dù ¸n còng nh cho vay c¸c dù ¸n ®Çu t bÊt ®éng s¶n, c¸c dù ¸n thi c«ng c«ng tr×nh giao th«ng, trong khi nguån vèn nhµn rçi trong d©n c cßn nhiÒu tiÒm n¨ng cha ®îc khai th¸c hÕt.
VÊn ®Ò ®Æt ra lµ c¸c NH ph¶i lµm g× vµ lµm nh thÕ nµo ®Ó c«ng Phan Tïng - Líp NHD – K7 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 2 Khoa Ng©n hµng t¸c kÕ to¸n huy ®éng vèn ®¹t hiÖu qu¶ cao gãp phÇn thu hót nguån vèn nhµn rçi trong nÒn kinh tÕ, tõ ®ã ®¸p øng ®îc nhu cÇu vÒ vèn cho nÒn kinh tÕ vµ ®em l¹i lîi nhuËn cho NH. Qua thêi gian nghiªn cøu vµ häc tËp t¹i trêng Häc viÖn ng©n hµng còng nh qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i NHTM Cæ phÇn Qu©n §éi chi nh¸nh §iÖn Biªn Phñ, em nhËn thÊy ®©y lµ mét vÊn ®Ò quan träng mµ hÖ thèng NH ViÖt Nam nãi chung vµ NHTM cæ phÇn Qu©n §éi chi nh¸nh §iÖn Biªn Phñ nãi riªng rÊt quan t©m vµ t×m mäi biÖn ph¸p nh»m hoµn thiÖn. Do ®ã trong chuyªn ®Ò tèt nghiÖp cña m×nh em ®· chän ®Ò tµi : “KÕ to¸n huy ®éng vèn t¹i ng©n hµng th¬ng m¹i cæ phÇn Qu©n §éi chi nh¸nh §iÖn Biªn Phñ” 2. §èi tîng vµ ph¹m vi nghiªn cøu §Ò tµi ®i s©u nghiªn cøu c«ng t¸c kÕ to¸n huy ®éng vèn th«ng qua c¸c TK tiÒn göi vµ ph¸t hµnh GTCG t¹i NHTM cæ phÇn Qu©n §éi Chi nh¸nh §iÖn Biªn Phñ tõ 2004 ®Õn 2007 3.
Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu §Ò tµi ®· sö dông mét sè c¸c ph¬ng ph¸p nh: ph¬ng ph¸p kh¸i qu¸t ho¸, so s¸nh, ph©n tÝch, thèng kª, tæng hîp… ®Ó tõ ®ã rót ra nh÷ng tån t¹i, thiÕu sãt cÇn kh¾c phôc nh»m hoµn thiÖn nghiÖp vô huy ®éngvèn vµ kÕ to¸n huy ®éng vèn taÞ NHTM cæ phÇn Qu©n §éi 4. KÕt cÊu cña chuyªn ®Ò Chuyªn ®Ò gåm 3 ch¬ng: Ch¬ng 1 : Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n huy ®éng vèn cña NHTM. Phan Tïng - Líp NHD – K7 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 3 Khoa Ng©n hµng Ch¬ng 2 : Thùc tr¹ng kÕ to¸n huy ®éng vèn t¹i Ng©n hµng Th¬ng m¹i Cæ phÇn Qu©n §éi chi nh¸nh §iÖn Biªn Phñ. Ch¬ng 3: Gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn nghiÖp vô kÕ to¸n huy ®éng vèn t¹i NHTM cæ phÇn Qu©n §éi chi nh¸nh §iÖn Biªn Phñ.
Do h¹n chÕ vÒ kh¶ n¨ng vµ thêi gian nghiªn cøu trong khi nghiÖp vô kÕ to¸n huy ®éng vèn lµ mét vÊn ®Ò khã vµ trõu tîng nªn bµi viÕt nµy cña em kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. Em mong nhËn ®îc sù gióp ®ì cña c¸c thÇy c« vµ c¸c c«, chó c¸n bé t¹i NHTM cæ phÇn Qu©n §éi chi nh¸nh §iÖn Biªn Phñ. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n ! Sinh Viªn : Phan Tïng Ch¬ng 1 Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n huy ®éng vèn cña ng©n hµng th¬ng m¹i 1. Ng©n hµng th¬ng m¹i vµ vai trß cña nã trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng 1.
Kh¸i niÖm NHTM Theo Peter S. Rose viÕt trong cuèn “Qu¶n trÞ ng©n hµng th¬ng m¹i” th× “NHTM lµ lo¹i h×nh tæ chøc tµi chÝnh cung cÊp mét danh môc c¸c dÞch vô tµi chÝnh ®a d¹ng nhÊt - ®¨c biÖt lµ tÝn dông, tiÕt kiÖm vµ dÞch vô thanh to¸n –vµ thùc hiÖn nhiÒu chøc n¨ng tµi chÝnh nhÊt so víi bÊt k× mét tæ chøc kinh doanh nµo trong nÒn kinh tÕ” Phan Tïng - Líp NHD – K7 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 4 Khoa Ng©n hµng ë ViÖt Nam, luËt TCTD söa ®æi n¨m 2004 ®Þnh nghÜa : “Ng©n hµng lµ lo¹i h×nh TCTD ®îc thùc hiÖn toµn bé ho¹t ®éng NH vµ c¸c ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c cã liªn quan. Theo tÝnh chÊt vµ môc tiªu ho¹t ®éng , c¸c lo¹i h×nh ng©n hµng bao gåm: NH th¬ng m¹i , NH ph¸t triÓn , NH ®Çu t , NH hµng hîp t¸c vµ c¸c ng©n hµng kh¸c”. HiÖn nay ë níc ta cã c¸c NHTM quèc doanh lín lµ: Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng , Ng©n hµng C«ng th¬ng , Ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n , Ng©n hµng ®Çu t vµ ph¸t triÓn cïng rÊt nhiÒu c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i cæ phÇn vµ Chi nh¸nh c¸c ng©n hµng níc ngoµi tæ chøc nhËn tiÒn göi , cho vay cïng c¸c dÞch vô kh¸c thÓ hiÖn rá vai trß cña hÖ th«ng ng©n hµng trong nÒn kinh tÕ .2 Vai trß cña NHTM Vai trß cña NHTM ®îc thÓ hiÖn trong viÖc vËn dông c¸c chøc n¨ng cña nã vµ cô thÓ ho¸ trong c¸c ho¹t ®éng cña NH.
Kh¸i qu¸t l¹i , NHTM cã ba vai trß lín sau ®©y : 1. C¸c NHTM lµ c«ng cô quan träng thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt lu th«ng hµng ho¸. Nhê cã hÖ thèng c¸c NHTM mµ tiÕt kiÖm cña c¸c c¸ nh©n , ®oµn thÓ , c¸c tæ chøc ®îc huy ®éng vµo qu¸ tr×nh vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ. Nã trë thµnh chÊt dÇu “b«i tr¬n” cho bé m¸y kinh tÕ ho¹t ®éng th«ng qua viÖc di chuyÓn nguån lùc cña x· héi tõ n¬i cha sö dông vµo qu¸ tr×nh sö dông phôc vô s¶n xuÊt kinh doanh, n©ng cao møc sèng x· héi.
Phan Tïng - Líp NHD – K7 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 5 Khoa Ng©n hµng Bªn c¹nh ®ã , víi vai trß lµ trung gian thanh to¸n , NH ®· thùc hiÖn c¸c dÞch vô thanh to¸n cho nÒn kinh tÕ , tõ ®ã thóc ®Èy nhanh qu¸ tr×nh lu©n chuyÓn hang ho¸ , lu©n chuyÓn vèn trong x· héi. Ngµy nay , cã thÓ nãi mäi quan hÖ kinh tÕ ®Òu ®îc thùc hiÖn th«ng qua quan hÖ tiÒn tÖ vµ chñ yÕu lµ th«ng qua ho¹t ®éng cña hÖ thèng NH bªn c¹nh c¸c tæ chøc tµi chÝnh phi NH. NHTM gãp phÇn æn ®Þnh m«i trêng ®Çu t tõ ®ã thu hót ®Çu t trong vµ ngoµi níc. §iÒu nµy ®îc thÓ hiÖn trªn c¸c khÝa c¹nh : ®ã lµ sù s½n sµng , ®a d¹ng vµ hiÖn ®¹i cña c¸c dÞch vô NH , sù lµnh m¹nh vÒ tµi chÝnh cña c¸c NH, hÖ thèng NHTM ph¸t triÓn , c¸c s¶n phÈm thanh to¸n hæ trî cho c¸c giao dÞch kinh tÕ ®a quèc gia nhê lîi thÕ ph¹m vi cña NH.
NHTM lµ cÇu nèi nÒn tµi chÝnh quèc gia víi nªn tµi chÝnh quèc tÕ Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng , khi mµ c¸c mèi quan hÖ hµng ho¸-tiÒn tÖ ngµy cµng ®îc më réng , th× nhu cÇu giao lu kinh tÕ-x· héi gi÷a c¸c níc trªn thÕ giíi ngµy cµng trë nªn cÇn thiÕt vµ cÊp b¸ch. ViÖc ph¸t triÓn kinh tÕ cña mæi quèc gia lu«n g¾n víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ thÕ giíi vµ lµ mét bé phËn cÊu thµnh nªn s ph¸t triÓn ®ã. Do ®ã nÒn tµi chÝnh cña mçi níc còng ph¶i hoµ nhËp víi nÒn tµi chÝnh quèc tÕ vµ NHTM cïng víi c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh ®· ®ãng gãp mét vai trß v« cïng quan träng trong sù hoµ nhËp nµy. Th«ng qua c¸c ho¹t ®éng thanh to¸n , kinh doanh ngo¹i hèi , Phan Tïng - Líp NHD – K7 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 6 Khoa Ng©n hµng quan hÖ tÝn dông víi c¸c NH níc ngoµi , hÖ thèng NHTM ®· thùc hiÖn vai trß ®iÒu tiÕt nÒn tµi chÝnh trong níc phï hîp víi sù vËn ®éng cña nÒn tµi chÝnh quèc tÕ.
NHTM lµ c«ng cô thùc hiÖn chÝnh s¸ch tiÒn tÖ cña NHTW Th«ng qua hÖ thèng c¸c NHTM , NHTW ph¸t hµnh thªm tiÒn vµo lu th«ng , thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch tÝn dông , chÝnh s¸ch tû gi¸ , chÝnh s¸ch l·i suÊt cña nhµ níc ®Ó ®iÒu tiÕt c¸c ho¹t ®éng cña nÒn kinh tÕ. HÖ thèng c¸c NHTM trùc tiÕp cÊp tÝn dông cho nÒn kinh tÕ v× thÕ nã lµ t¸c nh©n quan träng nhÊt ¶nh hëng ®Õn søc mua cña nÒn kinh tÕ. t¹o ra ph¬ng tiÖn thanh to¸n ®Ó dÔ lu th«ng hµng ho¸ vµ c¸c dÞch vô do nÒn kinh tÕ t¹o ra. V× vËy ho¹t ®éng cña c¸c NHTM ¶nh hëng trùc tiÕp ®Õn t¨ng trëng cña nÒn kinh tÕ , ®Õn sù æn ®Þnh cña tiÒn tÖ vµ ¶nh hëng ®Õn nh÷ng sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi kh¸c.
Ngîc l¹i , c¸c NHTM l¹i chiô sù qu¶n lý cña NHTW b»ng c¸c quy ®Þnh cô thÓ. Ho¹t ®éng cña c¸c NHTM chÞu sù rµng buéc bëi chÝnh s¸ch tiÒn tÖ cña NHTW hay nãi c¸ch kh¸c , nã ph¶i ho¹t ®éng theo nh÷ng quy ®Þnh mµ chÝnh s¸ch tiÒn tÖ ®· v¹ch ra vµ ®Þnh híng cho nã. C¸c h×nh thøc huy ®éng vèn cña NHTM 1. Huy ®éng qua tµi kho¶n tiÒn göi * TiÒn göi kh«ng kú h¹n (TiÒn göi thanh to¸n) Kh¸ch hµng ë ®©y lµ c¸c tæ chøc kinh tÕ , c¸c doanh nghiÖp , c¸c ®Þnh chÕ tµi chÝnh trung gian vµ c¸c c¸ nh©n trong vµ ngoµi níc cã quan hÖ tiÒn tÖ víi NH.
Huy ®éng vèn Phan Tïng - Líp NHD – K7 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 7 Khoa Ng©n hµng qua tµi kho¶n tiÒn göi thanh to¸n lµ nh÷ng tµi kho¶n mµ ng- êi më ®îc quyÒn sö dông c¸c c«ng cô thanh to¸n cña ng©n hµng nh : sÐc, uû nhiÖm chi, uû nhiÖm thu … ®Ó phôc vô cho ho¹t ®éng cña m×nh. TÝnh chÊt tµi kho¶n lu«n d cã nh- ng hiÖn nay ë mét sè níc ph¸t triÓn , c¸c NHTM cã thÓ cho phÐp tµi kho¶n nµy d nî tøc lµ cho phÐp nã thÊu chi. Khi ®ã , tµi kho¶n nµy ®îc gäi lµ tµi kho¶n v·ng lai .