Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định KQKD tại Công ty TNHH TM Hồng Lương - ĐH Huế

• Tác giả: Dương Diệu Vi
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Hồng Lương

Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò then chốt trong vận hành doanh nghiệp thương mại. Công ty TNHH TM Hồng Lương hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh hàng hóa với mạng lưới cung ứng rộng. Bộ phận kế toán chịu trách nhiệm theo dõi dòng tiền và ghi nhận các luồng nghiệp vụ phát sinh hàng ngày. Doanh thu bán hàng hình thành từ việc giao hàng và chuyển giao quyền sở hữu cho đối tác. Kế toán phản ánh kịp thời các giao dịch trên hệ thống sổ sách. Việc hạch toán tuân thủ Thông tư 200/2014/TT-BTC nhằm bảo đảm tính pháp lý cao nhất. Kết quả kinh doanh là thước đo hiệu quả tài chính sau khi bù trừ toàn bộ chi phí. Doanh nghiệp cần xác định rõ doanh thu bán hàng, doanh thu tài chính và thu nhập khác. Chi phí giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý cũng được tổng hợp chi tiết. Dữ liệu kế toán cung cấp thông tin kịp thời cho ban giám đốc công ty. Nhờ đó, người quản lý dễ dàng kiểm soát chi phí và tối ưu hóa lợi nhuận. Sự minh bạch trong kế toán tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển dài hạn của đơn vị.

1.1. Bản chất và vai trò của kế toán doanh thu bán hàng

Doanh thu bán hàng là tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán. Khoản thu này phát sinh từ các hoạt động tiêu thụ hàng hóa thông thường. Doanh thu góp phần gia tăng vốn chủ sở hữu của đơn vị. Tại doanh nghiệp thương mại, doanh thu quyết định sự tồn tại và phát triển. Kế toán phản ánh kịp thời doanh thu giúp xác định chính xác dòng tiền. Nhân viên kế toán sử dụng hóa đơn để ghi nhận công nợ và tiền mặt. Việc phân loại từng nhóm hàng hóa giúp nâng cao hiệu quả theo dõi. Doanh thu thuần được xác định sau khi loại bỏ chiết khấu thương mại và hàng bán bị trả lại. Hệ thống chứng từ đầy đủ bảo đảm số liệu luôn chuẩn xác.

1.2. Nguyên tắc xác định kết quả kinh doanh định kỳ

Kết quả kinh doanh phản ánh hiệu quả tài chính cuối cùng của chu kỳ hoạt động. Chỉ tiêu này được tính toán dựa trên sự so sánh giữa doanh thu và tổng chi phí. Kế toán xác định kết quả kinh doanh thông qua tài khoản 911 theo từng thời kỳ. Bên Có tài khoản 911 kết chuyển doanh thu thuần và thu nhập khác. Bên Nợ tài khoản 911 kết chuyển giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý. Chênh lệch Có lớn hơn Nợ phản ánh kết quả lãi thuần của đơn vị. Ngược lại, chi phí vượt quá doanh thu sẽ tạo ra khoản lỗ phát sinh. Quá trình tính toán đòi hỏi nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí tương ứng. Doanh nghiệp cần hạch toán đúng kỳ nhằm phản ánh thực trạng tài chính khách quan.

II. Thực trạng kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Hồng Lương

Công ty TNHH TM Hồng Lương áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Đơn vị sử dụng hình thức kế toán Nhật ký chung trên phần mềm quản lý nội bộ. Quy trình ghi nhận doanh thu dựa trên các hóa đơn giá trị gia tăng phát hành. Hàng hóa xuất bán bao gồm nhiều chủng loại với chính sách giá bán khác nhau. Tuy nhiên, thực tế hạch toán còn bộc lộ một số tồn tại cần xử lý. Việc tập hợp chứng từ bán hàng đôi lúc chưa kịp thời vào các đợt cao điểm. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu như chiết khấu thương mại còn lúng túng. Một số đơn hàng phát sinh giảm giá hoặc trả lại chưa được phân loại tức thì. Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp phân bổ chưa thực sự khoa học. Việc trích trước các khoản chi phí phát sinh thực tế chưa được theo dõi chặt chẽ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tính chính xác của tài khoản 911 cuối kỳ. Sự thiếu đồng bộ trong kiểm soát công nợ cũng làm chậm tiến độ lập báo cáo tài chính. Doanh nghiệp cần rà soát lại các khâu ghi sổ để bảo đảm dữ liệu kế toán luôn trung thực.

2.1. Hạn chế trong quy trình lập và luân chuyển chứng từ

Chứng từ kế toán là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để ghi sổ bán hàng. Tại Công ty Hồng Lương, luân chuyển chứng từ còn nhiều khâu thủ công. Hóa đơn bán hàng và phiếu xuất kho đôi khi luân chuyển chậm giữa kho và phòng kế toán. Sự chậm trễ này dẫn đến tình trạng ghi nhận doanh thu chưa kịp thời theo thời điểm phát sinh. Nhiều hóa đơn bán lẻ chưa có chữ ký đầy đủ của khách hàng mua lẻ. Việc lưu trữ chứng từ điện tử thiếu sự phân loại chi tiết theo từng đối tượng công nợ. Điều này gây khó khăn khi kế toán đối chiếu số liệu định kỳ. Nhân viên kế toán phải mất nhiều thời gian kiểm tra và xử lý chứng từ tồn đọng. Quy trình luân chuyển chứng từ cần được chuẩn hóa để tăng hiệu quả.

2.2. Khó khăn trong quản lý chi phí và kết chuyển lãi lỗ

Quản lý chi phí giữ vị trí quyết định đến độ chính xác của kết quả kinh doanh. Tại doanh nghiệp, chi phí vận chuyển hàng hóa thường biến động theo thị trường. Kế toán đôi khi tập hợp chi phí bán hàng vào cuối kỳ kế toán thay vì hạch toán theo từng chuyến hàng. Chi phí quản lý doanh nghiệp chưa được tách bạch rõ ràng theo từng phòng ban nghiệp vụ. Phương pháp phân bổ chi phí chung hiện tại còn mang tính ước lượng tương đối. Điều này khiến giá thành dịch vụ thương mại chưa phản ánh đúng bản chất chi phí. Khi thực hiện kết chuyển sang tài khoản 911, lợi nhuận thuần từng mặt hàng chưa được thể hiện sắc nét. Việc theo dõi lãi lỗ chi tiết theo từng kênh bán hàng vẫn còn hạn chế. Doanh nghiệp cần cải tiến.

III. Giải pháp kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Hồng Lương

Hoàn thiện kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh là yêu cầu cấp thiết của Công ty Hồng Lương. Doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình tiếp nhận và kiểm tra chứng từ bán hàng. Kế toán viên cần đối chiếu hóa đơn xuất kho với hợp đồng kinh tế ngay trong ngày. Việc ứng dụng phần mềm kế toán hiện đại giúp đồng bộ dữ liệu tự động. Hệ thống mới cho phép theo dõi chi tiết doanh thu theo từng mặt hàng và nhân viên kinh doanh. Doanh nghiệp nên xây dựng tiêu chí phân bổ chi phí bán hàng dựa trên doanh số thực tế. Chi phí quản lý doanh nghiệp cần được kiểm soát theo từng định mức kế hoạch. Kế toán cần mở sổ chi tiết cho tài khoản 521 nhằm quản lý chặt chẽ các khoản giảm trừ doanh thu. Định kỳ hàng tháng, đơn vị nên tiến hành đối chiếu công nợ và kiểm kê hàng tồn kho. Công tác kết chuyển cuối kỳ vào tài khoản 911 phải phản ánh đúng bản chất từng khoản mục. Doanh nghiệp cũng cần đào tạo nâng cao chuyên môn cho đội ngũ nhân sự kế toán. Những cải tiến này giúp nâng cao độ tin cậy của các báo cáo tài chính nội bộ.

3.1. Hoàn thiện chứng từ và hạch toán giảm trừ doanh thu

Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình lập chứng từ khép kín và đồng bộ. Khi xuất hàng bán, thủ kho và nhân viên bán hàng phải lập phiếu xuất kho đúng thực tế. Kế toán kiểm tra đối chiếu hóa đơn điện tử với biên bản giao nhận hàng hóa. Các khoản giảm trừ doanh thu như chiết khấu thương mại cần có biên bản thỏa thuận rõ ràng. Kế toán phải hạch toán riêng rẽ các khoản giảm trừ trên tài khoản 521 trước khi trừ vào tài khoản 511. Điều này giúp theo dõi chính xác chính sách giá bán đối với từng khách hàng. Việc kiểm soát chứng từ chặt chẽ hạn chế sai sót và tránh thất thoát doanh thu. Hệ thống chứng từ minh bạch tạo cơ sở vững chắc cho công tác quyết toán tài chính.

3.2. Ứng dụng phần mềm kế toán tự động hóa xác định kết quả

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hạch toán giúp tối ưu hóa thời gian xử lý dữ liệu. Công ty Hồng Lương nên tích hợp phần mềm kế toán chuyên dụng với hệ thống bán hàng. Giải pháp này cho phép tự động cập nhật doanh thu ngay khi hóa đơn phát hành. Mọi khoản chi phí vận chuyển, bốc xếp được phân bổ trực tiếp vào giá vốn từng mặt hàng. Khi kết thúc kỳ kế toán, phần mềm tự động kết chuyển các tài khoản chi phí và doanh thu sang tài khoản 911. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh được kết xuất nhanh chóng và chính xác. Ban lãnh đạo có thể theo dõi tỷ suất lợi nhuận tức thời để điều chỉnh chiến lược. Ứng dụng công nghệ hiện đại bảo đảm tính chuẩn xác và tiết kiệm chi phí vận hành.

IV. Ứng dụng kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Hồng Lương

Tổ chức công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh chuẩn mực mang lại lợi ích to lớn cho Công ty TNHH TM Hồng Lương. Dữ liệu kế toán minh bạch phản ánh chính xác hiệu quả sinh lời của từng mặt hàng thương mại. Thông tin tài chính tin cậy tạo nền tảng vững chắc để ban lãnh đạo hoạch định chiến lược kinh doanh. Doanh nghiệp có thể chủ động điều chỉnh chính sách giá bán và cơ cấu chi phí kịp thời. Khả năng kiểm soát dòng tiền và công nợ khách hàng được cải thiện đáng kể. Việc tuân thủ chuẩn mực kế toán giúp đơn vị giảm thiểu rủi ro pháp lý và tranh chấp thương mại. Đội ngũ quản lý dễ dàng đánh giá năng suất lao động của từng bộ phận bán hàng. Hệ thống sổ sách hoàn thiện cũng nâng cao uy tín của doanh nghiệp đối với các tổ chức tín dụng. Nhờ đó, công ty tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi thuận lợi hơn để mở rộng quy mô. Kế toán hiệu quả thực sự trở thành công cụ điều hành đắc lực cho sự phát triển bền vững.

4.1. Ứng dụng thông tin kế toán trong quản trị kinh doanh

Báo cáo tài chính và báo cáo doanh thu cung cấp góc nhìn đa chiều cho nhà quản lý. Dữ liệu kế toán phản ánh cơ cấu tiêu thụ của từng nhóm mặt hàng chủ lực. Ban giám đốc dựa vào kết quả lãi lỗ để xây dựng định hướng kinh doanh trong từng quý. Doanh nghiệp dễ dàng phát hiện các chi phí bất hợp lý để cắt giảm kịp thời. Sự phối hợp giữa bộ phận kế toán và kinh doanh giúp kiểm soát công nợ khách hàng an toàn. Doanh nghiệp nắm chắc dòng tiền thu hồi nhằm tái đầu tư vào các đơn hàng tiềm năng. Quản trị dựa trên dữ liệu kế toán chuẩn xác giúp nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường thương mại.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ

Mô hình kế toán tại Công ty Hồng Lương mang lại nhiều kinh nghiệm thực tiễn quý giá. Doanh nghiệp thương mại cần chú trọng thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ ngay từ đầu. Việc ghi nhận doanh thu và chi phí phải gắn liền với chứng từ hợp lệ. Đơn vị cần cập nhật thường xuyên các quy định thuế và thông tư kế toán hiện hành. Đầu tư cho phần mềm quản lý tài chính mang lại hiệu quả vận hành lâu dài. Doanh nghiệp nên tổ chức đào tạo chuyên môn định kỳ cho đội ngũ kế toán viên. Sự minh bạch về sổ sách tài chính là yếu tố cốt lõi giúp xây dựng niềm tin với khách hàng và ngân hàng đối tác. Đây là tiền đề then chốt cho sự phát triển vững mạnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương" do sinh viên Dương Diệu Vi (lớp K55G Kế toán, Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình vào năm 2025.

Lý do lựa chọn đề tài xuất phát từ bối cảnh kinh tế Việt Nam đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Môi trường kinh doanh cạnh tranh gay gắt đòi hỏi các doanh nghiệp phải đổi mới công tác quản lý và tăng cường kiểm soát nội bộ nhằm đạt được mục tiêu cốt lõi: tối đa hóa giá trị tài sản cho chủ sở hữu. Trong hệ thống quản trị tài chính, hoạt động kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát dòng tiền, cân đối giữa doanh thu và chi phí, hạn chế rủi ro nợ khó đòi, đồng thời cung cấp thông tin kịp thời để ban điều hành đưa ra các quyết định kinh doanh. Xuất phát từ tầm quan trọng này và qua thời gian thực tập tại đơn vị, tác giả đã chọn nghiên cứu thực trạng hạch toán tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương, từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác này.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Thứ nhất: Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
  2. Thứ hai: Phân tích, đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương.
  3. Thứ ba: Đề xuất một số giải pháp thiết thực nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh của đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện trực tiếp tại phòng Kế toán thuộc Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương.
• Phạm vi thời gian: Số liệu tổng quan về nguồn lực và tình hình sản xuất kinh doanh được thu thập trong giai đoạn 3 năm (2022–2024); số liệu minh chứng thực tế cho công tác kế toán sử dụng dữ liệu năm 2024 và các hóa đơn, chứng từ phát sinh cập nhật đầu năm 2025.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào quy trình kế toán doanh thu bán hàng, doanh thu tài chính, thu nhập khác, các khoản giảm trừ doanh thu, các khoản chi phí liên quan và quy trình kết chuyển xác định kết quả kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý thuyết dựa trên Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14 – "Doanh thu và thu nhập khác"), Luật Kế toán và chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính (đặc biệt là Điều 79 quy định về doanh thu, Điều 91 về chi phí bán hàng, Điều 94 về chi phí khác).

Về mặt lý luận, khóa luận trình bày các khái niệm và công thức xác định kết quả kinh doanh theo quy định:

• Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh = Doanh thu thuần về bán hàng - Giá vốn hàng bán - Chi phí bán hàng - Chi phí quản lý doanh nghiệp.
• Kết quả hoạt động tài chính = Doanh thu hoạt động tài chính - Chi phí hoạt động tài chính.
• Kết quả hoạt động khác = Thu nhập khác - Chi phí khác.
• Kết quả kinh doanh tổng hợp (Lợi nhuận trước thuế) = Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh + Kết quả hoạt động tài chính + Kết quả hoạt động khác.

Để ghi nhận doanh thu bán hàng, tác giả làm rõ 5 điều kiện bắt buộc:

1. Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua.
2. Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa.
3. Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.
4. Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.
5. Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

Hệ thống tài khoản và phương pháp hạch toán được tác giả tổng hợp theo bảng sau:

Khoản mục kế toán	Tài khoản sử dụng	Chi tiết tài khoản cấp 2 hoặc tài khoản liên quan	Phương pháp và nội dung phản ánh chính
Doanh thu bán hàng và CCDV	TK 511	TK 5111, 5112, 5113, 5114, 5117, 5118	Phản ánh doanh thu bán hàng, dịch vụ; kết chuyển cuối kỳ sang bên Có TK 911.
Các khoản giảm trừ doanh thu	TK 521	TK 5211 (CKTM), TK 5212 (GGHB), TK 5213 (HBBTL)	Tập hợp các khoản giảm trừ phát sinh trong kỳ; cuối kỳ kết chuyển sang bên Nợ TK 511.
Doanh thu hoạt động tài chính	TK 515	TK 111, 112, 131, 911	Phản ánh lãi tiền gửi, cổ tức, lợi nhuận được chia, lãi chênh lệch tỷ giá; kết chuyển sang TK 911.
Thu nhập khác	TK 711	TK 111, 112, 211, 338, 911	Phản ánh thu thanh lý TSCĐ, tiền phạt hợp đồng, nợ khó đòi đã xóa sổ thu hồi được; kết chuyển sang TK 911.
Giá vốn hàng bán	TK 632	TK 155, 156, 157, 911	Phản ánh trị giá vốn hàng xuất bán trong kỳ; áp dụng kê khai thường xuyên hoặc kiểm kê định kỳ; kết chuyển sang Nợ TK 911.
Chi phí hoạt động tài chính	TK 635	TK 111, 112, 228, 911	Ghi nhận lãi tiền vay, chiết khấu thanh toán cho người mua, lỗ chênh lệch tỷ giá; kết chuyển sang Nợ TK 911.
Chi phí bán hàng	TK 641	TK 6411 đến TK 6418 (7 tiểu khoản)	Tập hợp chi phí phát sinh trong khâu bảo quản, phân phối, quảng cáo; kết chuyển sang Nợ TK 911.
Chi phí quản lý doanh nghiệp	TK 642	TK 6421 đến TK 6428 (8 tiểu khoản)	Phản ánh chi phí nhân viên quản lý, khấu hao TSCĐ văn phòng, công cụ, dự phòng; kết chuyển sang Nợ TK 911.
Chi phí thuế TNDN	TK 821	TK 8211 (hiện hành), TK 8212 (hoãn lại)	Phản ánh nghĩa vụ thuế TNDN phát sinh; kết chuyển chênh lệch sang TK 911.
Chi phí khác	TK 811	TK 111, 112, 211, 331, 911	Ghi nhận chi phí thanh lý TSCĐ, tiền phạt vi phạm hợp đồng, phạt thuế; kết chuyển sang Nợ TK 911.
Xác định kết quả kinh doanh	TK 911	Tập hợp từ các TK loại 5, 6, 7, 8	Bên Nợ tập hợp chi phí, giá vốn; Bên Có tập hợp doanh thu thuần, thu nhập; số chênh lệch kết chuyển sang TK 421.

Về phương pháp tính giá hàng tồn kho xuất kho, khóa luận hệ thống 4 phương pháp: Bình quân gia quyền, Thực tế đích danh, Nhập trước xuất trước (FIFO), và Giá bán lẻ. Về phương thức hạch toán hàng tồn kho, trình bày phương pháp kê khai thường xuyên và phương pháp kiểm kê định kỳ. Về phương thức thanh toán, phân tích 3 hình thức: thanh toán trực tiếp, thanh toán chậm trả và bù trừ công nợ.

Phương pháp nghiên cứu thực hiện bao gồm:

• Phương pháp thu thập thông tin, số liệu: Thu thập từ hệ thống chứng từ kế toán (hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo nợ, giấy báo có), hệ thống sổ kế toán (Sổ Cái, sổ chi tiết), các Báo cáo tài chính của Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương; đối chiếu với các văn bản quy phạm pháp luật và kết hợp trao đổi trực tiếp với nhân viên kế toán.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Áp dụng phương pháp so sánh (so sánh bằng số tuyệt đối, số tương đối, so sánh bình quân qua các năm 2022–2024 để đánh giá xu hướng biến động); phương pháp phân tích số liệu kinh tế và tính toán tỷ lệ phần trăm nhằm đánh giá thực trạng quy trình hạch toán và hiệu quả hoạt động kinh doanh.

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Đặt vấn đề

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài trong điều kiện kinh tế thị trường, xác định rõ mục tiêu chung và 3 mục tiêu cụ thể. Tác giả giới hạn đối tượng nghiên cứu là thực trạng kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương; phạm vi không gian tại văn phòng công ty và phòng kế toán; phạm vi thời gian thu thập dữ liệu nguồn lực giai đoạn 2022–2024, chứng từ minh chứng năm 2024 và đầu năm 2025. Phần này cũng làm rõ các phương pháp thu thập, phân tích số liệu và kết cấu 3 phần, 3 chương của khóa luận.

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý thuyết kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và VAS 14. Nội dung tập trung vào:

• Định nghĩa và ý nghĩa của việc tạo ra doanh thu, xác định kết quả kinh doanh đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
• Nhiệm vụ của kế toán trong việc ghi chép, phản ánh đầy đủ hàng hóa lưu kho, xuất bán, phân bổ chi phí bán hàng, chi phí quản lý và cung cấp thông tin cho nhà quản trị.
• Phân tích các phương thức thanh toán phổ biến: thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản, thanh toán chậm trả gắn với chính sách tín dụng thương mại, và phương thức bù trừ công nợ giữa các bên có quan hệ mua bán hai chiều.
• Trình bày chi tiết chứng từ sử dụng, kết cấu tài khoản và sơ đồ hạch toán cho từng nghiệp vụ: doanh thu bán hàng (TK 511), giảm trừ doanh thu (TK 521), doanh thu tài chính (TK 515), thu nhập khác (TK 711), giá vốn hàng bán (TK 632 theo kê khai thường xuyên và kiểm kê định kỳ), chi phí tài chính (TK 635), chi phí bán hàng (TK 641), chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642), chi phí thuế TNDN (TK 8211, 8212), chi phí khác (TK 811), và tài khoản xác định kết quả kinh doanh (TK 911).

Chương 2: Thực trạng về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương Mại Hồng Lương

Chương 2 mô tả chi tiết thực tế tổ chức công tác kế toán tại đơn vị thực tập, bao gồm:

• Khái quát lịch sử hình thành, chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực kinh doanh và cơ cấu bộ máy quản lý, bộ máy phòng kế toán của Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương.
• Đánh giá đặc điểm tổ chức kế toán: chế độ kế toán và chính sách kế toán đang áp dụng tại doanh nghiệp, hình thức sổ và trình tự ghi sổ kế toán.
• Đánh giá các nguồn lực và hiệu quả kinh doanh qua số liệu giai đoạn 2022–2024 thông qua hệ thống bảng biểu: Bảng 2.1 (Tình hình lao động), Bảng 2.2 (Tình hình tài sản), Bảng 2.3 và Biểu đồ 2.1 (Tình hình nguồn vốn), Bảng 2.4 (Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2022–2024).
• Phân tích thực tế quy trình hạch toán kế toán tại đơn vị thông qua các chứng từ thực tế: trích sổ cái TK 511, chứng từ giao dịch tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) – Chi nhánh Hà Tĩnh (CN HT), trích sổ cái TK 515, trích sổ cái TK 711, phiếu xuất kho kèm hóa đơn GTGT số 777 (số 000777), trích hóa đơn GTGT số 000779 kèm phiếu báo có, trích sổ cái TK 642, trích sổ cái TK 635, tờ khai quyết toán thuế TNDN, và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2024 của công ty.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả hoạt động kinh doanh

Dựa trên việc đối chiếu giữa lý luận và thực tế hạch toán tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương, chương 3 trình bày:

• Đánh giá tổng quan về tổ chức bộ máy kế toán tại công ty, chỉ ra các ưu điểm đạt được và những mặt nhược điểm còn tồn tại trong việc tổ chức chứng từ, luân chuyển sổ sách và phân công lao động kế toán.
• Nhận xét chi tiết về thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty: phân tích các điểm hợp lý trong việc tuân thủ chế độ kế toán và những hạn chế cụ thể phát sinh trong quá trình ghi nhận doanh thu, theo dõi công nợ, phân loại chi phí hay trích lập dự phòng.
• Đề xuất hệ thống các giải pháp chủ yếu nhằm khắc phục nhược điểm, hoàn thiện quy trình lập chứng từ, ghi sổ và nâng cao hiệu quả xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương.

Phần III: Kết luận và kiến nghị

Tóm lược toàn bộ kết quả nghiên cứu của đề tài, khẳng định ý nghĩa của công tác kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh đối với sự phát triển của công ty, đồng thời đưa ra các kiến nghị gửi đến ban giám đốc và phòng kế toán của doanh nghiệp nhằm hỗ trợ triển khai các giải pháp hoàn thiện trong thực tế.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu, khóa luận đã đạt được các nội dung sau:

• Về mặt lý luận: Hệ thống hóa toàn diện cơ sở pháp lý và chuyên môn về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và chuẩn mực VAS 14. Làm rõ các nguyên tắc hạch toán, 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng, phân loại các khoản giảm trừ doanh thu, phân bổ chi phí hoạt động và các công thức tính toán lợi nhuận kế toán.
• Về mặt thực tiễn: Khảo sát và phản ánh thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương. Nghiên cứu cung cấp số liệu thực tế về lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh giai đoạn 2022–2024; minh họa chi tiết quá trình luân chuyển chứng từ từ các giao dịch kinh tế phát sinh thực tế (hóa đơn GTGT số 000777, hóa đơn số 000779, phiếu thu tiền mặt, chứng từ báo có ngân hàng Vietcombank CN Hà Tĩnh) đến việc vào sổ cái các tài khoản doanh thu (TK 511, TK 515), thu nhập khác (TK 711), chi phí (TK 632, TK 635, TK 642) và lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2024 cùng tờ khai quyết toán thuế TNDN.
• Về giải pháp và đóng góp: Đề tài đã chỉ ra những điểm còn tồn tại trong công tác kế toán của đơn vị, từ đó đề xuất các giải pháp mang tính khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, quản lý chi phí, tối ưu hóa quy trình luân chuyển chứng từ và đảm bảo xác định kết quả kinh doanh chính xác, hỗ trợ công tác quản trị tại doanh nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu được xác định từ nội dung và phạm vi của văn bản:

• Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một doanh nghiệp thương mại cụ thể là Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương, chưa thực hiện so sánh đối chiếu với các mô hình doanh nghiệp khác trong cùng ngành.
• Dữ liệu tài chính tổng hợp chỉ khảo sát trong giai đoạn 3 năm (2022–2024) và các chứng từ nghiệp vụ minh chứng tập trung vào năm 2024 cùng một số phát sinh đầu năm 2025; chưa bao quát chu kỳ kinh doanh dài hạn hơn.
• Về nội dung chuyên môn, đề tài tập trung vào kế toán tài chính phục vụ lập báo cáo tài chính theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, chưa đi sâu vào phân hệ kế toán quản trị doanh thu – chi phí hoặc phân tích sâu các chỉ số tài chính nâng cao.
• Hướng mở rộng cho các nghiên cứu tiếp theo bao gồm việc mở rộng nghiên cứu sang khía cạnh kế toán quản trị, ứng dụng phần mềm kế toán chuyên sâu hoặc phân tích tác động của các chính sách tín dụng thương mại đến kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu là mẫu hình nghiên cứu trường hợp (case study) về việc vận dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC vào thực tế tại một doanh nghiệp thương mại; hữu ích cho việc học tập các học phần Kế toán tài chính, Thực tập nghề nghiệp và làm khóa luận tốt nghiệp.
• Kế toán viên và cán bộ quản lý tại các doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ: Cung cấp quy trình tham khảo về tổ chức luân chuyển chứng từ, phương pháp ghi nhận doanh thu, quản lý chi phí bán hàng, chi phí quản lý và thủ tục lập tờ khai quyết toán thuế TNDN.
• Người làm đề tài tương tự: Cung cấp khung cơ sở lý thuyết, danh mục chỉ tiêu và phương pháp phân tích biến động tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh qua các bảng biểu chuẩn mực.

Các nội dung có giá trị tham khảo cao nhất trong khóa luận bao gồm: hệ thống sơ đồ hạch toán chuẩn hóa các tài khoản doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh; chuỗi dẫn chứng nghiệp vụ thực tế gắn liền với hóa đơn GTGT, chứng từ ngân hàng Vietcombank và hệ thống sổ cái tài khoản.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận áp dụng chế độ kế toán và chuẩn mực nào làm căn cứ lý thuyết?
Khóa luận căn cứ vào Luật Kế toán Việt Nam, Chuẩn mực Kế toán số 14 (VAS 14 – "Doanh thu và thu nhập khác") và Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính (với các điều khoản cụ thể như Điều 79 về doanh thu, Điều 91 về chi phí bán hàng, Điều 94 về chi phí khác).

2. Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng được tác giả xác định gồm những tiêu chí nào?
Theo đề tài, doanh thu bán hàng được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời 5 điều kiện: (1) Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu cho người mua; (2) Không còn nắm giữ quyền quản lý như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; (3) Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; (4) Doanh nghiệp đã thu được hoặc chắc chắn thu được lợi ích kinh tế; (5) Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

3. Phạm vi thời gian và nguồn dữ liệu thực tế được sử dụng trong đề tài là gì?
Phạm vi thời gian của đề tài gồm dữ liệu tổng quan về các nguồn lực (lao động, tài sản, nguồn vốn) và kết quả kinh doanh của Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương qua 3 năm 2022–2024. Số liệu minh chứng cho các nghiệp vụ kế toán sử dụng dữ liệu phát sinh năm 2024 và các hóa đơn, chứng từ phát sinh cập nhật đầu năm 2025.

4. Khóa luận phân tích các phương pháp tính giá hàng tồn kho xuất kho nào?
Khóa luận hệ thống hóa 4 phương pháp tính giá trị hàng tồn kho xuất kho: (1) Phương pháp bình quân gia quyền (tính theo từng kỳ hoặc sau mỗi lần nhập); (2) Phương pháp thực tế đích danh; (3) Phương pháp nhập trước, xuất trước (FIFO); và (4) Phương pháp giá bán lẻ (áp dụng trong lĩnh vực bán lẻ, siêu thị).

5. Kết cấu và vai trò của Tài khoản 911 được trình bày như thế nào?
Tài khoản 911 ("Xác định kết quả kinh doanh") được sử dụng để tập hợp doanh thu, thu nhập và các khoản chi phí phát sinh trong kỳ kế toán. Bên Nợ TK 911 ghi nhận giá vốn hàng bán, chi phí hoạt động tài chính, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí khác và chi phí thuế TNDN. Bên Có TK 911 ghi nhận doanh thu thuần bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính, thu nhập khác và các khoản ghi giảm chi phí thuế TNDN. Cuối kỳ, số chênh lệch lãi hoặc lỗ được kết chuyển sang Tài khoản 421.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Dương Diệu Vi đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Chuẩn mực kế toán số 14. Công trình phản ánh trung thực thực trạng công tác hạch toán tại Công ty TNHH Thương mại Hồng Lương qua các hồ sơ chứng từ, sổ cái và báo cáo tài chính giai đoạn 2022–2024. Trên cơ sở đối chiếu giữa lý luận và thực tiễn, tác giả đã đánh giá ưu nhược điểm và đưa ra các giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Khái niệm và ý nghĩa việc tạo ra doanh thu 1.1 Khái niệm doanh thu Theo chuẩn mực kế toán số 14 (VAS 14), doanh thu được hiểu là toàn bộ giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu nhận trong một kỳ kế toán, phát sinh từ những hoạt động kinh doanh thông thường và làm tăng giá trị vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp. Tại Điều 79 Thông tư 200/2014/TT-BTC, Bộ Tài chính cũng nêu rõ rằng doanh thu là tổng lợi ích kinh tế hình thành trong kỳ từ các hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp, góp phần gia tăng vốn chủ sở hữu nhưng không bao gồm phần vốn do chủ sở hữu bổ sung. Doanh thu được ghi nhận khi giao dịch phát sinh và có đủ cơ sở xác định được giá trị một cách đáng tin cậy, bất kể doanh nghiệp đã thu hay sẽ thu tiền trong tương lai. Từ những quy định trên có thể hiểu: doanh thu là toàn bộ giá trị lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp tạo ra trong quá trình hoạt động, thông qua việc bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ hoặc thực hiện các hoạt động tài chính và hoạt động khác.

Các nhóm doanh thu chủ yếu của doanh nghiệp Doanh thu từ hoạt động kinh doanh cốt lõi: Đây là nguồn thu chính của doanh nghiệp, phát sinh từ việc bán sản phẩm, hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ. Khoản doanh thu này được dùng để bù đắp chi phí và tạo ra lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chủ yếu. Doanh thu từ hoạt động tài chính: Bao gồm các khoản thu liên quan đến đầu tư và sử dụng vốn như: tiền lãi cho vay, lãi bán hàng trả chậm – trả góp, thu nhập từ đầu tư trái phiếu, tín phiếu, cổ tức, lợi nhuận được chia, lãi chuyển nhượng chứng khoán, cho thuê tài sản, chênh lệch tỷ giá và các khoản thu tài chính khác.2 Ý nghĩa của việc tạo ra doanh thu Doanh thu, dù ở mức cao hay thấp, là chỉ số quan trọng phản ánh quy mô hoạt động kinh doanh và mức độ luân chuyển hàng hóa của doanh nghiệp. Việc tạo ra doanh thu là yêu cầu thiết yếu, bởi đây chính là nguồn bù đắp các khoản chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra cho hoạt động sản xuất, bán hàng cũng như nghĩa vụ nộp thuế đối với 5 Nhà nước.

Doanh thu còn là yếu tố quyết định định hướng phát triển của doanh nghiệp trong tương lai. Nếu doanh thu tạo ra không đủ trang trải chi phí, doanh nghiệp sẽ khó duy trì hoạt động; ngược lại, khi doanh thu vượt chi phí và tạo ra lợi nhuận, doanh nghiệp mới có cơ sở để tồn tại, phát triển và mở rộng kinh doanh. Thời điểm doanh nghiệp ghi nhận được doanh thu cũng đánh dấu việc hoàn tất một chu kỳ luân chuyển vốn. Đây là điều kiện cần để doanh nghiệp có thể bắt đầu quá trình tái sản xuất và tiếp tục hoạt động trong kỳ kinh doanh tiếp theo.2 Khái niệm và ý nghĩa việc xác định kết quả kinh doanh 1.1 Khái niệm kết quả kinh doanh Theo Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính, kết quả hoạt động sản xuất – kinh doanh được xác định dựa trên phần chênh lệch giữa doanh thu thuần và tổng chi phí liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp phát sinh trong kỳ.

Các khoản chi phí này bao gồm: giá vốn hàng bán đối với hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ; giá thành xây lắp; và các chi phí liên quan đến kinh doanh bất động sản đầu tư như khấu hao, chi phí sửa chữa – cải tạo, chi phí cho thuê, chi phí thanh lý hoặc chuyển nhượng tài sản. Bên cạnh đó, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp cũng là những yếu tố bắt buộc được tính vào quá trình xác định kết quả kinh doanh. Hiểu một cách khái quát, kết quả kinh doanh thể hiện hiệu quả cuối cùng của hoạt động sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và cung ứng dịch vụ trong một kỳ kế toán, qua đó cho biết doanh nghiệp có tạo ra lợi nhuận hay bị thua lỗ. Nói cách khác, kết quả kinh doanh chính là giá trị phản ánh thành quả mà doanh nghiệp đạt được từ hoạt động tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa hoặc dịch vụ, đáp ứng được nhu cầu của thị trường và mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp.

Đây là minh chứng cho mức độ thành công của doanh nghiệp trong việc chuyển hóa sản phẩm, dịch vụ thành giá trị gia tăng và lợi nhuận. 6 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được xác định theo công thức sau: Kết quả hoạt Doanh thu Giá vốn Chi phí Chi phí quản động sản xuất = thuần về - hàng - bán - lý doanh kinh doanh bán hàng bán hàng nghiệp Kết quả hoạt động tài chính là số chênh lệch giữa thu nhập của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính, được xác định bằng công thức sau: Kết quả hoạt động Doanh thu hoạt Chi phí hoạt = - tài chính động tài chính động tài chính Kết quả hoạt động khác là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và các khoản chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp, được xác định bằng công thức sau: Kết quả hoạt động khác = Thu nhập khác - Chi phí khác 1.2 Ý nghĩa việc xác định kết quả kinh doanh Doanh thu và kết quả kinh doanh là những chỉ tiêu quan trọng phản ánh hiệu quả cuối cùng của hoạt động sản xuất – kinh doanh trong từng kỳ kế toán. Đây là căn cứ trực tiếp để đánh giá năng lực hoạt động, khả năng sinh lời và mức độ phát triển của doanh nghiệp. Vì vậy, công tác xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò đặc biệt quan trọng, được xem là một trong những yếu tố mang tính sống còn trong hệ thống kế toán doanh nghiệp.

Việc tổ chức tốt công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh không chỉ giúp doanh nghiệp phản ánh trung thực, chính xác tình hình tài chính, mà còn là điều kiện tiên quyết để tối đa hóa lợi nhuận – mục tiêu chung của mọi tổ chức kinh doanh. Thông qua kết quả kinh doanh, các nhà quản lý có thể đánh giá tổng quát và chi tiết hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, từ đó nhận diện được những ưu điểm, hạn chế trong quá trình sản xuất – kinh doanh và đưa ra các quyết định, chiến lược phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. 7 Như vậy, có thể khẳng định rằng công tác xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò mắt xích chủ chốt trong toàn bộ hệ thống kế toán, góp phần định hướng, điều hành và đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển bền vững của doanh nghiệp.3 Nhiệm vụ của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh Để doanh nghiệp vận hành hiệu quả và đạt được mục tiêu lợi nhuận, việc lập kế hoạch sản xuất – kinh doanh phải được tiến hành một cách khoa học và hợp lý. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần theo dõi, ghi nhận và tính toán chính xác các khoản chi phí, doanh thu cũng như kết quả bán hàng nhằm phản ánh đúng thực trạng hoạt động kinh doanh.

Trong quá trình này, kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò then chốt, với những nhiệm vụ chủ yếu sau: Theo dõi và phản ánh kịp thời, chi tiết tình hình hàng hóa: Bao gồm hàng lưu kho, hàng gửi đi bán, hàng đang trên đường vận chuyển,… đảm bảo tính đầy đủ về số lượng và giá trị. Đồng thời, giám sát kết quả tiêu thụ của từng mặt hàng, sản phẩm, dịch vụ nhằm phục vụ quản lý và ra quyết định. + Phản ánh và giám sát tình hình thực hiện kế hoạch kinh doanh: Kế toán cần phản ánh chính xác, kiểm tra và giám sát việc thực hiện kế hoạch tiêu thụ hàng hóa, sản phẩm của doanh nghiệp, nhằm đảm bảo việc kinh doanh đi đúng định hướng và kế hoạch đã đề ra. + Tổng hợp, tính toán và phân bổ chi phí hợp lý: Bao gồm chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp.

Đồng thời, kế toán phải tính toán chính xác giá vốn hàng xuất bán, các khoản thuế phải nộp Nhà nước, từ đó xác định doanh thu và kết quả kinh doanh đúng thực tế. + Cung cấp thông tin kế toán phục vụ quản lý: Kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh phải cung cấp các thông tin đầy đủ, chính xác để lập báo cáo tài chính, phân tích định kỳ các hoạt động kinh tế, tham mưu, đề xuất các biện pháp cải thiện và thúc đẩy hiệu quả sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp 1.4 Các phương thức thanh toán chủ yếu trong doanh nghiệp Phương thức thanh toán trực tiếp: Đây là hình thức thanh toán mà người mua trả tiền ngay sau khi doanh nghiệp hoàn thành việc giao hàng. Việc thanh toán có thể được thực hiện bằng tiền mặt, chuyển khoản hoặc bằng hàng hóa, dịch vụ khác. Phương thức này thường áp dụng cho các khách hàng nhỏ lẻ hoặc những giao dịch không phát sinh 8 thường xuyên.

Phương thức thanh toán chậm trả: Trong hình thức này, doanh nghiệp đã giao hàng nhưng bên mua chưa thanh toán ngay mà sẽ trả tiền theo thời hạn thỏa thuận. Đây là phương thức rất phổ biến, thường gắn với chính sách tín dụng của doanh nghiệp dành cho khách hàng quen thuộc, mua hàng với số lượng lớn hoặc theo hợp đồng, đơn đặt hàng. Khoản nợ phải thu sẽ được thanh toán theo kỳ hạn và điều kiện tín dụng mà hai bên đã thống nhất. Phương thức thanh toán bù trừ công nợ: Phương thức này được áp dụng khi cả hai bên vừa có quan hệ mua bán, vừa cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ cho nhau.

Khi đó, các khoản phải thu và phải trả giữa hai bên sẽ được bù trừ trực tiếp, và chỉ thanh toán phần chênh lệch còn lại (nếu có). Đây là hình thức thanh toán thuận tiện, giúp giảm số lần thanh toán và hạn chế rủi ro công nợ.5 Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh 1.1 Kế toán doanh thu, thu nhập, giảm trừ doanh thu 1.1 Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ a,Khái niệm “Tài khoản này dùng để phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán, bao gồm cả doanh thu bán hàng hóa, sản phẩm và cung cấp dịch vụ cho công ty mẹ, công ty con trong cùng tập đoàn”.