Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Quảng Nam

Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí tại Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Quảng Nam

• Tác giả: Bùi Thúy An
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Phan Khánh Trang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Quảng Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu chi phí Công ty Thủy lợi Quảng Nam

Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Quảng Nam là doanh nghiệp nhà nước phục vụ nông nghiệp. Đơn vị quản lý hệ thống hồ chứa, đập dâng, kênh mương và trạm bơm điện trên địa bàn tỉnh. Kế toán doanh thu, chi phí đóng vai trò trung tâm trong vận hành tài chính. Hệ thống kế toán theo dõi mọi biến động dòng tiền từ sản xuất đến tiêu thụ dịch vụ. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Các nguyên tắc kế toán dồn tích và thận trọng được vận dụng nhất quán. Phòng kế toán phân loại chi tiết từng khoản mục doanh thu công ích và doanh thu dịch vụ khác. Chi phí được tập hợp theo từng công trình và trạm bơm cụ thể. Dữ liệu kế toán cung cấp căn cứ để ban lãnh đạo kiểm soát ngân sách. Cơ quan quản lý nhà nước dựa vào báo cáo để phân bổ kinh phí đặt hàng. Việc hạch toán chuẩn xác đảm bảo an toàn tài chính doanh nghiệp. Đội ngũ kế toán phối hợp chặt chẽ với các cụm thủy nông cơ sở. Thông tin tài chính được cập nhật liên tục qua từng kỳ hạch toán.

1.1. Đặc điểm mô hình tổ chức công tác kế toán

Bộ máy kế toán tại công ty áp dụng mô hình nửa tập trung nửa phân tán. Phòng Kế vụ chịu trách nhiệm xử lý toàn diện các nghiệp vụ phát sinh. Trưởng phòng kiêm Kế toán trưởng trực tiếp giám sát quy trình ghi sổ. Các nhân viên phụ trách từng mảng việc độc lập như kế toán thanh toán, tài sản và giá thành. Tại các trạm bơm và cụm thủy nông, nhân viên cơ sở thực hiện chấm công và thống kê ban đầu. Chứng từ phát sinh được luân chuyển về văn phòng trung tâm theo định kỳ. Phòng Kế vụ kiểm tra tính hợp lệ trước khi nhập phần mềm kế toán. Cấu trúc tổ chức tinh gọn giúp luồng dữ liệu thông suốt và giảm thiểu sai sót đối chiếu.

1.2. Quy định pháp lý và nguyên tắc hạch toán áp dụng

Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC làm khung pháp lý hạch toán chính. Đơn vị kết hợp chuẩn mực kế toán Việt Nam với cơ chế giá sản phẩm dịch vụ thủy ích. Doanh thu được ghi nhận trên cơ sở dồn tích khi hoàn thành nghiệm thu dịch vụ tưới tiêu. Chi phí sản xuất được tập hợp đúng kỳ phát sinh và đối ứng chính xác với doanh thu. Doanh nghiệp áp dụng nguyên tắc thận trọng để trích lập các khoản dự phòng theo luật định. Giá vốn hàng bán phản ánh chi phí vận hành máy bơm, bảo trì kênh dẫn và tiền điện. Chi phí quản lý doanh nghiệp ghi nhận đầy đủ lương cán bộ và khấu hao tài sản văn phòng. Hệ thống chứng từ tuân thủ nghiêm ngặt quy định tài chính nhà nước hiện hành.

II. Thực trạng kế toán doanh thu chi phí Công ty Thủy lợi Quảng Nam

Thực tế hạch toán tại đơn vị bộc lộ một số hạn chế cần tháo gỡ. Nguồn thu chủ yếu phụ thuộc vào ngân sách cấp bù dịch vụ công ích thủy lợi. Tiến độ giải ngân từ kho bạc đôi khi chậm trễ. Tình trạng này gây áp lực lớn lên cân đối dòng tiền tại chỗ. Về mặt chi phí, giá điện năng và nguyên vật liệu sửa chữa có xu hướng gia tăng liên tục. Chi phí nhân công chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí quản lý và vận hành. Năm 2023, tổng số lao động tăng thêm 17 người so với năm 2022, tương đương mức tăng 4,52%. Áp lực chi trả tiền lương và các khoản trích theo lương vì thế tăng theo. Việc phân bổ chi phí chung cho từng công trình còn mang tính ước lượng. Phương pháp tập hợp chi phí thủ công gây chậm trễ trong kỳ lập báo cáo quý. Phần mềm kế toán chưa tích hợp trực tiếp dữ liệu kỹ thuật từ hiện trường. Điều này tạo ra độ trễ giữa phát sinh thực tế và số liệu sổ sách. Công tác quản lý nợ phải thu cũng gặp khó khăn do địa bàn phân tán rộng.

2.1. Khó khăn trong quản lý doanh thu dịch vụ thủy ích

Doanh thu dịch vụ công ích thủy lợi chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng thu của công ty. Quy trình xác nhận diện tích tưới tiêu thực tế đòi hỏi sự phối hợp của nhiều cấp chính quyền địa phương. Biên bản nghiệm thu diện tích tưới giữa các bên thường kéo dài thời gian hoàn thành. Việc này dẫn đến việc xuất hóa đơn và ghi nhận doanh thu trên tài khoản 511 bị chậm trễ so với kế hoạch. Nguồn kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cấp theo tiến độ giải ngân từng đợt. Dòng tiền thực tế không đồng nhất với thời điểm phát sinh chi phí phục vụ bơm tưới. Tình trạng công nợ phải thu ngắn hạn của khách hàng và ngân sách kéo dài, gây trở ngại cho việc chủ động tái đầu tư máy móc.

2.2. Bất cập trong kiểm soát chi phí vận hành và giá vốn

Chi phí vận hành trạm bơm và duy tu đập dâng phát sinh rải rác trên địa bàn rộng. Giá vốn hàng bán phản ánh qua tài khoản 632 thường xuyên biến động theo giá điện và vật tư kỹ thuật. Việc lập dự toán định mức tiêu hao dầu mỡ và điện năng chưa sát với thời tiết khô hạn cực đoan. Công tác luân chuyển chứng từ chi phí từ các cụm thủy nông về phòng Kế vụ đôi khi bị đọng lại nhiều ngày. Kế toán chi phí khó kiểm tra hiện trường đối với các hạng mục sửa chữa nhỏ. Tiêu thức phân bổ chi phí chung giữa các công trình chưa thật sự phản ánh đúng mức độ hao mòn cơ sở vật chất. Doanh nghiệp cần công cụ số hóa để giám sát định mức chi phí theo thời gian thực.

III. Hoàn thiện kế toán doanh thu chi phí Công ty Thủy lợi Quảng Nam

Hoàn thiện hệ thống kế toán là yêu cầu cấp thiết để nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp. Công ty cần chuẩn hóa quy trình lập, luân chuyển và kiểm duyệt chứng từ kế toán. Mọi phát sinh doanh thu từ hợp đồng cấp nước tưới phải đối chiếu định kỳ hàng tháng. Việc nghiệm thu diện tích tưới cần áp dụng biên bản điện tử để rút ngắn thời gian xử lý. Đối với chi phí sản xuất, doanh nghiệp phải xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật chặt chẽ hơn. Kế toán cần tách bạch chi phí cố định và biến phí tại từng trạm bơm điện. Doanh nghiệp cần trang bị phần mềm kế toán quản trị hiện đại có khả năng kết nối mạng nội bộ. Việc này giúp kết nối dữ liệu từ các trạm bơm trực tiếp về văn phòng công ty. Ban giám đốc cần chú trọng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán viên. Các khóa đào tạo về chuẩn mực kế toán công và phân tích tài chính nên tổ chức thường xuyên. Kiểm soát nội bộ cần tăng cường kiểm tra đột xuất việc xuất kho vật tư và tiêu hao nhiên liệu. Sự minh bạch tài chính giúp tối ưu hóa vốn ngân sách.

3.1. Phương pháp hoàn thiện hạch toán doanh thu và nợ phải thu

Công ty cần xây dựng quy chế phối hợp chặt chẽ giữa phòng Kế vụ và các trạm thủy nông trực thuộc. Hợp đồng cung cấp nước tưới phải phân loại chi tiết theo từng đối tượng sử dụng nước. Việc lập hóa đơn điện tử cần thực hiện ngay sau khi có biên bản xác nhận diện tích tưới hoàn thành. Kế toán doanh thu phải theo dõi chi tiết tài khoản 131 theo từng địa bàn huyện và xã. Đơn vị cần lập bảng đối chiếu công nợ định kỳ vào cuối mỗi tháng để đôn đốc thu hồi tiền kịp thời. Đồng thời, doanh nghiệp phải trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi đúng theo quy định hiện hành. Biện pháp này giúp bảo đảm nguyên tắc thận trọng và phản ánh thực chất tài sản của công ty.

3.2. Giải pháp tối ưu hóa chi phí sản xuất và quản lý

Công ty cần rà soát và chuẩn hóa lại định mức tiêu hao điện năng tại tất cả các trạm bơm điện. Kế toán chi phí phải mở sổ theo dõi riêng chi phí sửa chữa lớn và bảo dưỡng thường xuyên công trình. Tiêu thức phân bổ chi phí chung nên căn cứ vào khối lượng nước bơm thực tế hoặc diện tích phục vụ. Đơn vị cần ứng dụng công nghệ giám sát điện tử để kiểm soát giờ bơm và lượng điện tiêu thụ. Bên cạnh đó, bộ máy quản lý doanh nghiệp cần được tinh gọn nhằm giảm bớt chi phí văn phòng. Việc mua sắm vật tư thay thế phải thông qua đấu thầu công khai để tối ưu giá đầu vào. Kiểm toán nội bộ định kỳ sẽ ngăn chặn tình trạng thất thoát kinh phí hiệu quả.

IV. Ứng dụng kế toán doanh thu chi phí Công ty Thủy lợi Quảng Nam

Hoàn thiện kế toán doanh thu và chi phí mang lại giá trị thực tiễn to lớn cho đơn vị. Số liệu kế toán chuẩn xác phản ánh trung thực tình hình kinh doanh của công ty. Ban giám đốc dựa vào báo cáo chi phí để đưa ra các quyết định điều hành kịp thời. Doanh nghiệp có thể chủ động lập kế hoạch tài chính cho các mùa vụ khô hạn tiếp theo. Cơ quan tài chính nhà nước có cơ sở minh bạch để phê duyệt kinh phí đặt hàng dịch vụ công ích. Công tác kế toán hiện đại hóa giúp bảo toàn và phát triển nguồn vốn ngân sách cấp. Doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh khi tham gia các gói thầu thi công thủy lợi. Quy trình kế toán rõ ràng cũng giảm bớt rủi ro pháp lý trong hoạt động thanh tra và kiểm toán. Đời sống cán bộ công nhân viên được đảm bảo nhờ nguồn tài chính ổn định và phân phối quỹ hợp lý. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp là chìa khóa để phát triển bền vững trong giai đoạn mới. Hệ thống thủy nông toàn tỉnh vận hành thông suốt nhờ nền tảng quản trị tài chính vững mạnh.

4.1. Khả năng ứng dụng thực tế trong quản trị tài chính

Kết quả nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng trực tiếp cho công tác quản trị tại đơn vị. Ban lãnh đạo có thể thiết lập hệ thống định mức chi phí sát với thực tế vận hành từng hồ chứa. Quy trình ghi nhận doanh thu mới giúp bộ phận kế toán rút ngắn thời gian lập báo cáo tài chính hàng quý. Các trạm bơm điện có căn cứ rõ ràng để theo dõi hiệu quả sử dụng năng lượng và đề xuất bảo trì kịp thời. Doanh nghiệp dễ dàng cung cấp hồ sơ kiểm toán minh bạch cho các đoàn thanh tra tài chính nhà nước. Việc kiểm soát dòng tiền chặt chẽ giảm thiểu nguy cơ phát sinh nợ xấu hoặc tồn đọng công nợ kéo dài.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp thủy lợi

Mô hình hoàn thiện hạch toán tại Quảng Nam cung cấp nhiều kinh nghiệm quý cho các công ty thủy lợi trên toàn quốc. Doanh nghiệp dịch vụ công ích cần kết hợp hài hòa giữa mục tiêu phục vụ xã hội và tự chủ tài chính. Việc chuẩn hóa hệ thống chứng từ ban đầu tại các trạm cơ sở là điều kiện tiên quyết để dữ liệu kế toán chính xác. Doanh nghiệp phải chủ động số hóa quy trình quản lý tài sản cố định và mạng lưới kênh mương. Đầu tư vào phần mềm quản lý tích hợp giúp lãnh đạo theo dõi chi phí theo thời gian thực. Quan trọng hơn, đào tạo nâng cao chuyên môn kế toán quản trị là yếu tố then chốt giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP: 1.1 Một số khái niệm cơ bản và kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh: 1.1 Doanh thu và kế toán doanh thu: 1.1 Doanh thu: - Doanh thu: Theo Hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” (Ban hành và công bố theo quyết định số 149/2001/QĐ- BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của Bộ Tài Chính) được ban hành như sau: “Doanh thu là tổng lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. Căn cứ theo Điều 78 Thông tư 200/2014/TT- BTC “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản quyền được nhận không phân biệt đã thu được tiền hay sẽ thu được tiền”. Căn cứ vào Điều 79 Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2014 của Bộ Tài Chính doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ chỉ được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: • Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua.

• Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. • Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa, đã mua theo điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác). 5 • Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.

• Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. • Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua theo điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được trả lại dịch vụ đã cung cấp. • Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó.

• Xác định được phần việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo. • Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. - Các khoản giảm trừ doanh thu: Theo thông tư 200/2014/TT-BTC là toàn bộ khoản tiền được điều chỉnh giảm trừ vào doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ và được ghi nhận vào TK 521. Tài khoản này không phản ánh các khoản thuế được giảm trừ vào doanh thu như thuế GTGT đầu ra phải nộp tính theo phương pháp trực tiếp.

Việc hạch toán và điều chỉnh các khoản giảm trừ doanh thu cần tuân thủ theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn thi hành. Doanh nghiệp cần lưu ý ghi chép đầy đủ, chính xác các chứng từ liên quan đến các khoản giảm trừ để đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch trong hoạt động kinh doanh. - Thu nhập khác: Theo thông tư 200/2014/TT-BTC) Là “Những khoản thu nhập khác ngoài hoạt động tạo ra doanh thu cho doanh nghiệp như các khoản nhận được khi thanh lý, nhượng bán tài sản cố định” 1.2 Kế toán doanh thu: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: a. Chứng từ sử dụng: - Hóa đơn GTGT mẫu số 01-GTGT3/001 (đối với đơn vị hạch toán thuế theo phương pháp khấu trừ - Hóa đơn bán hàng thông thường Mẫu số: 02-GTGT3/001 (đối với những đơn vị hạch toán thuế theo phương pháp trực tiếp) - Hợp đồng kinh tế 6 - Các chứng từ liên quan khác.

- Tài khoản sử dụng: Tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” b. Kết cấu tài khoản: - TK 511 có 6 TK cấp 2: • Tài khoản 5111 - Doanh thu bán hàng hoá • Tài khoản 5112 - Doanh thu bán các thành phẩm • Tài khoản 5113 - Doanh thu cung cấp dịch vụ • Tài khoản 5114 - Doanh thu trợ cấp, trợ giá • Tài khoản 5117 - Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư • Tài khoản 5118 - Doanh thu khác Bên Nợ: - Ghi nhận các khoản giảm trừ doanh thu như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại. - Kết chuyển doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ cuối kỳ để xác định kết quả kinh doanh. - Kết chuyển doanh thu thuần vào tài khoản 911 "Xác định kết quả kinh doanh” Bên có: - Ghi nhận doanh thu từ bán hàng hóa, sản phẩm, cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ.

- Ghi nhận doanh thu từ các hoạt động tài chính khác như lãi tiền gửi, tiền cho vay, và các khoản đầu tư tài chính. Tài khoản 511 không có số dư cuối kỳ 7 c. Phương pháp hạch toán: Nguồn: Điều 79, Thông tư 200/2014/TT-BTC Sơ đồ 1.1 Kế toán bán hàng và cung cấp dịch vụ Doanh thu hoạt động tài chính: a. Chứng từ sử dụng: - Giấy báo có báo lãi của ngân hàng - Bản sao kê của ngân hàng - Phiếu thu và các chứng từ liên quan khác 8 - Tài khoản sử dụng: Tk 515 “Doanh thu hoạt động tài chính” b.

Kết cấu tài khoản: Bên nợ - Số thuế GTGT phải nộp tính theo phương pháp trực tiếp (nếu có); - Kết chuyển doanh thu hoạt động tài chính thuần sang tài khoản 911- “Xác định kết quả kinh doanh”. Bên Có: Các khoản doanh thu hoạt động tài chính phát sinh trong kỳ. Tài khoản 515 không có số dư cuối kỳ. Phương pháp hạch toán: Nguồn: Điều 80, Thông tư 200/2014/TT-BTC Sơ đồ 1.2: Kế toán doanh thu hoạt động tài chính Thu nhập khác: a.

Chứng từ sử dụng: - Hóa đơn GTGT - Các chứng từ thanh toán - Biên bản thanh lý tài sản cố định, hợp đồng kinh tế,. - Tài khoản sử dụng TK 711 “Thu nhập khác” b. Kết cấu tài khoản 711: 10 Bên Nợ: - Số thuế GTGT phải nộp (nếu có) tính theo phương pháp trực tiếp đối với các khoản thu nhập khác ở doanh nghiệp nộp thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp. - Cuối kỳ kế toán, kết chuyển các khoản thu nhập khác phát sinh trong kỳ sang tài khoản 911 “Xác định kết quả kinh doanh”.

Bên Có: Các khoản thu nhập khác phát sinh trong kỳ. Phương pháp hạch toán: Nguồn: Điều 93, Thông tư 200/2014/TT-BTC Sơ đồ 1.3: Kế toán “Thu nhập khác” Các khoản giảm trừ doanh thu: a. Chứng từ sử dụng: - Hóa đơn GTGT, hóa đơn bán hàng thông thường - Hợp đồng mua bán - Các chứng từ thanh toán như Phiếu chi, giấy báo nợ của ngân hàng,. - Các chứng từ khác có liên quan: Phiếu nhập kho hàng bị trả lại - Tài khoản sử dụng: TK 521 “Chiếc khấu thương mại”: Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản được điều chỉnh giảm trừ vào doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ, gồm: Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại.

Tài khoản này không phản ánh các khoản thuế được giảm trừ vào doanh thu như thuế GTGT đầu ra phải nộp tính theo phương pháp trực tiếp. Kết cấu tài khoản 521: Bên Nợ: - Số chiết khấu thương mại đã chấp nhận thanh toán cho khách hàng - Số giảm giá hàng bán đã chấp thuận cho người mua hàng; - Doanh thu của hàng bán bị trả lại, đã trả lại tiền cho người mua hoặc tính trừ vào khoản phải thu khách hàng về số sản phẩm, hàng hóa đã bán Bên có: Cuối kỳ kế toán, kết chuyển toàn bộ số chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, doanh thu của hàng bán bị trả lại sang tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” để xác định doanh thu thuần của kỳ báo cáo. Tài khoản 521 - Các khoản giảm trừ doanh thu không có số dư cuối kỳ. - Tài khoản 521 có 3 tài khoản cấp 2: • Tài khoản 5211 - Chiết khấu thương mại • Tài khoản 5212 - Hàng bán bị trả lại • Tài khoản 5213 - Giảm giá hàng bán c.

Phương thức hạch toán: 13 Nguồn: Điều 81, Thông tư 200/2014/TT-BTC Sơ đồ 1.4 Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu 1.2 Chi phí và kế toán chi phí: 1.1 Chi phí: - Chi phí: Theo Thông tư 200/2014/TT-BTC là “Những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa”. Nguyên tắc ghi nhận chi phí (Căn cứ theo điều 82 Thông tư 200/2014/TT-BTC) việc ghi nhận chi phí ngay cả khi chưa đến kỳ thanh toán nhưng có khả năng chắc chắn sẽ phát sinh nhằm đảm bảo nguyên tắc thận trọng và bảo toàn vốn. Chi phí và các khoản doanh thu do nó tạo ra phải được ghi nhận theo nguyên tắc phù hợp. Tuy nhiên trong một số trường hợp, nguyên tắc phù hợp có thể xung đột với nguyên tắc thận trọng trong kế toán thì kế toán phải căn cứ bản chất và các Chuẩn mực kế toán để phản ánh giao dịch một cách trung thực, hợp lý.

- Giá vốn hàng bán: Theo thông tư 200/2014/TT-BTC dùng để “Phản ánh trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bất động sản đầu tư; giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp (đối với doanh nghiệp xây lắp) bán trong kỳ”. Ngoài ra, tài khoản 632 (giá vốn hàng bán) còn dùng để phản ánh các chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tư như: Chi phí khấu hao; chi phí sửa chữa; chi phí nghiệp vụ cho thuê bất động sản đầu tư theo phương thức cho thuê hoạt động (trường hợp phát sinh không lớn); chi phí nhượng bán, thanh lý bất động sản đầu tư….