Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông Thừa Thiên Huế

Khóa luận kế toán doanh thu chi phí kết quả kinh doanh Công ty Xây dựng giao thông Thừa Thiên Huế

• Tác giả: Trương Thị Ngọc Trinh
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Hồng Quyên
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu chi phí tại XDGT Thừa Thiên Huế

Công ty Cổ phần Xây dựng giao thông Thừa Thiên Huế hoạt động trong lĩnh vực thi công hạ tầng đường bộ và cầu cống. Đặc thù ngành xây lắp đòi hỏi quy trình kế toán doanh thu và chi phí phải gắn liền với từng hạng mục công trình. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Kỳ kế toán tuân thủ theo năm dương lịch. Đơn vị sử dụng phương pháp kê khai thường xuyên để quản lý vật tư và chi phí thi công. Doanh thu xây dựng phát sinh theo tiến độ nghiệm thu khối lượng hoàn thành. Phòng kế toán tổ chức bộ máy tập trung nhằm kiểm soát chứng từ và dòng tiền chặt chẽ. Kế toán phản ánh kịp thời các nghiệp vụ kinh tế phát sinh qua hệ thống tài khoản chuyên biệt. Việc ghi nhận đúng thời điểm giúp ban lãnh đạo nắm bắt chính xác hiệu quả từng dự án. Hệ thống sổ sách kế toán được lưu trữ và đối chiếu định kỳ. Mọi khoản thu chi đều có hóa đơn, chứng từ hợp lệ đi kèm. Công tác hạch toán chuẩn mực tạo cơ sở vững chắc cho việc lập báo cáo tài chính minh bạch.

1.1. Đặc thù hoạt động xây lắp và cơ cấu tổ chức kế toán

Sản phẩm xây dựng giao thông mang tính đơn chiếc và giá trị lớn. Thời gian thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán. Địa bàn thi công phân tán tại các huyện thị thuộc Thừa Thiên Huế. Doanh nghiệp tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tập trung. Kế toán trưởng điều hành toàn diện công tác tài chính đơn vị. Các nhân viên kế toán phụ trách từng phần hành như vật tư, tiền lương và công nợ. Nhân viên kế toán theo dõi khối lượng vật liệu xuất dùng tại từng công trình. Chứng từ gốc được luân chuyển về phòng kế toán để đối chiếu định kỳ. Mô hình tập trung giúp đơn vị quản lý dòng tiền thống nhất. Ban giám đốc kiểm soát chi phí thi công chặt chẽ và kịp thời.

1.2. Chế độ kế toán và hệ thống tài khoản áp dụng

Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 hàng năm. Đơn vị tính sử dụng trong sổ sách là đồng Việt Nam. Phương pháp tính thuế giá trị gia tăng là phương pháp khấu trừ. Doanh nghiệp sử dụng tài khoản 511 để ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ xây lắp. Các tiểu khoản gồm 5111, 5112 và 5113 được phân chia rõ ràng. Chi phí sản xuất kinh doanh được tập hợp chi tiết qua các tài khoản 621, 622, 627 và kết chuyển sang tài khoản 154. Tài khoản 632 phản ánh giá vốn của từng gói thầu hoàn thành. Việc áp dụng đúng tài khoản đảm bảo dữ liệu kế toán minh bạch.

II. Phân tích kế toán doanh thu chi phí tại XDGT Thừa Thiên Huế

Số liệu giai đoạn 2021-2023 cho thấy doanh thu và chi phí của công ty có nhiều biến động lớn. Năm 2022, doanh thu thuần sụt giảm 14,80% so với năm 2021 do ảnh hưởng từ tiến độ giải ngân dự án công. Giá vốn hàng bán cũng giảm tương ứng 17,23%. Tuy nhiên, chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí tài chính vẫn ở mức cao. Nợ phải trả tăng liên tục từ năm 2021 đến 2023 để tài trợ cho nhu cầu mở rộng quy mô thi công. Việc tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp đôi khi chưa kịp thời theo từng đợt nghiệm thu. Kế toán vẫn phụ thuộc nhiều vào việc nhập liệu thủ công trên phần mềm kế toán. Một số chi phí máy thi công phát sinh ngoài dự toán chưa được phân bổ tối ưu cho từng hạng mục công trình. Sự chậm trễ trong công tác hoàn công và quyết toán công trình kéo dài thời gian ghi nhận doanh thu thực tế. Thực trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh và khả năng thanh toán ngắn hạn của doanh nghiệp.

2.1. Thực trạng ghi nhận doanh thu và nghiệm thu khối lượng

Doanh thu xây lắp được xác định căn cứ vào biên bản nghiệm thu khối lượng xây lắp hoàn thành. Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn giám sát trực tiếp xác nhận khối lượng công việc đạt chuẩn kỹ thuật. Kế toán xuất hóa đơn giá trị gia tăng và hạch toán doanh thu vào tài khoản 511. Tuy nhiên, thủ tục nghiệm thu thường kéo dài qua nhiều cấp xét duyệt. Khối lượng thi công dở dang trên công trường chưa được phản ánh kịp thời vào doanh thu từng tháng. Tình trạng khách hàng chậm thanh toán công nợ khối lượng hoàn thành còn phổ biến. Điều này làm phát sinh chi phí vốn vay ngắn hạn nhằm duy trì dòng tiền phục vụ thi công liên tục. Doanh nghiệp cần theo dõi sát các điều khoản hợp đồng xây dựng để hạn chế rủi ro nợ xấu.

2.2. Vấn đề tập hợp và phân bổ chi phí xây lắp công trình

Chi phí xây lắp tại doanh nghiệp bao gồm chi phí vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công và chi phí máy thi công. Chi phí vật liệu chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng giá thành công trình. Do biến động giá cả vật tư xây dựng trên thị trường, chi phí thực tế thường chênh lệch so với dự toán ban đầu. Kế toán tập hợp chi phí vào các tài khoản 621, 622, 623 và 627 theo từng công trình cụ thể. Tuy nhiên, việc phân bổ chi phí sử dụng máy thi công dùng chung cho nhiều hạng mục vẫn mang tính ước lượng. Phiếu xuất kho vật tư đôi khi chuyển về phòng kế toán chậm trễ. Việc theo dõi định mức tiêu hao nguyên vật liệu tại các công trường chưa thực sự nghiêm ngặt.

III. Giải pháp kế toán doanh thu chi phí tại XDGT Thừa Thiên Huế

Để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, doanh nghiệp cần hoàn thiện toàn diện công tác kế toán doanh thu và chi phí. Bộ phận kế toán cần đẩy mạnh việc ứng dụng phần mềm quản trị doanh nghiệp hiện đại. Việc liên kết dữ liệu giữa phòng kỹ thuật, ban điều hành dự án và phòng kế toán là yêu cầu cấp thiết. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình lập dự toán và kiểm soát định mức vật tư chặt chẽ ngay tại công trường. Kế toán chi phí phải cập nhật chứng từ xuất kho theo thời gian thực để phản ánh đúng giá thành sản phẩm dở dang. Đối với doanh thu, doanh nghiệp cần rút ngắn quy trình lập hồ sơ nghiệm thu khối lượng hoàn thành. Việc đôn đốc thu hồi nợ đọng từ các chủ đầu tư giúp giảm bớt gánh nặng chi phí lãi vay ngân hàng. Ngoài ra, việc đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán viên đóng vai trò then chốt. Sự phối hợp đồng bộ giữa các giải pháp kỹ thuật và kế toán sẽ tối ưu hóa lợi nhuận kinh doanh của đơn vị.

3.1. Hoàn thiện chứng từ và phương pháp hạch toán doanh thu

Doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình lập và luân chuyển chứng từ nghiệm thu công trình. Kế toán cần phối hợp với kỹ sư công trường lập biên bản xác nhận khối lượng hoàn thành định kỳ hàng tháng. Hóa đơn điện tử phải được xuất ngay sau khi biên bản nghiệm thu có chữ ký của chủ đầu tư. Doanh nghiệp cần phân loại rõ doanh thu theo từng hợp đồng xây lắp và từng công trình cụ thể. Việc này giúp theo dõi chính xác doanh thu phát sinh trên tài khoản 511 và các khoản thuế liên quan. Đồng thời, phòng kế toán nên lập bảng theo dõi chi tiết công nợ phải thu của từng dự án. Các biện pháp nhắc nợ kịp thời sẽ hạn chế tình trạng ứ đọng vốn và cải thiện tính thanh khoản chung.

3.2. Tối ưu hóa kiểm soát chi phí và giá thành xây lắp

Kiểm soát chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là khâu quan trọng nhất để hạ giá thành xây lắp. Phòng vật tư cần đàm phán hợp đồng cung ứng dài hạn với các nhà sản xuất cát, đá, xi măng nhằm ổn định giá cả. Kế toán công trình phải kiểm tra chặt chẽ số lượng vật tư nhập kho và xuất dùng theo định mức dự toán được duyệt. Đối với chi phí máy thi công, doanh nghiệp cần lập lịch trình điều động thiết bị hợp lý giữa các công trường. Biện pháp này giúp giảm thiểu chi phí khấu hao máy móc khi dừng hoạt động. Bên cạnh đó, việc phân bổ chi phí chung cần dựa trên tiêu thức phù hợp như chi phí nhân công trực tiếp. Cách tiếp cận này đảm bảo giá thành xây lắp phản ánh đúng thực tế thi công.

IV. Kết luận về kế toán doanh thu chi phí tại XDGT Thừa Thiên Huế

Công tác kế toán doanh thu và chi phí đóng vai trò xương sống trong hoạt động quản trị của Công ty Xây dựng giao thông Thừa Thiên Huế. Việc hạch toán chính xác doanh thu và chi phí giúp doanh nghiệp phản ánh trung thực kết quả kinh doanh từng kỳ. Dữ liệu kế toán cung cấp cơ sở đáng tin cậy để ban lãnh đạo hoạch định chiến lược dự thầu và đầu tư thiết bị mới. Tổ chức bộ máy kế toán hợp lý kết hợp với việc kiểm soát chặt chẽ giá thành xây lắp giúp hạn chế thất thoát tài chính. Doanh nghiệp cần tiếp tục đổi mới quy trình kế toán theo hướng số hóa và tự động hóa các khâu thu thập dữ liệu. Sự minh bạch trong báo cáo tài chính tạo dựng uy tín vững chắc đối với các chủ đầu tư, tổ chức tín dụng và cơ quan thuế. Nâng cao chất lượng kế toán là chìa khóa giúp đơn vị gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường xây dựng hạ tầng giao thông miền Trung.

4.1. Vai trò của việc số hóa dữ liệu kế toán xây dựng

Số hóa dữ liệu kế toán là xu thế tất yếu trong ngành xây dựng hiện đại. Việc áp dụng phần mềm chuyên ngành giúp kết nối trực tuyến giữa công trường và văn phòng trung tâm. Kế toán viên có thể cập nhật số liệu vật tư tiêu hao và bảng chấm công công nhân tức thời. Công nghệ giúp giảm thiểu sai sót do nhập liệu thủ công và tiết kiệm thời gian xử lý chứng từ. Hệ thống phần mềm tự động phân bổ chi phí gián tiếp và kết chuyển giá thành nhanh chóng. Ban lãnh đạo dễ dàng truy xuất các báo cáo tài chính và báo cáo quản trị mọi lúc. Nhờ vậy, quyết định điều hành sản xuất kinh doanh được đưa ra chính xác và kịp thời hơn.

4.2. Khả năng ứng dụng giải pháp vào thực tế doanh nghiệp

Các giải pháp hoàn thiện kế toán có tính ứng dụng cao và phù hợp với thực tiễn tại đơn vị. Doanh nghiệp cần triển khai từng bước từ việc ban hành quy chế luân chuyển chứng từ đến đào tạo nhân lực. Việc thắt chặt quản lý định mức vật tư giúp tiết kiệm đáng kể chi phí thi công các gói thầu giao thông. Quy trình nghiệm thu khối lượng được rút ngắn tạo điều kiện thu hồi vốn nhanh từ ngân sách nhà nước. Khi dòng tiền được cải thiện, doanh nghiệp sẽ giảm bớt sự phụ thuộc vào các khoản vay ngân hàng ngắn hạn. Tình hình tài chính lành mạnh là nền tảng giúp công ty trúng thầu thêm nhiều dự án giao thông trọng điểm trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại Việt Nam, sự phát triển đồng bộ của hệ sinh thái kinh tế đòi hỏi sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế và ngành nghề kinh doanh khác nhau. Đối với tiến trình phát triển quốc gia, việc hoàn thiện và nâng cấp hạ tầng cơ sở kỹ thuật giữ vai trò nền tảng, đưa ngành xây dựng trở thành lĩnh vực kinh tế trọng điểm. Đặc thù của ngành công nghiệp xây dựng là tính cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp thông qua cơ chế đấu thầu công khai. Trước áp lực đó, các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây lắp buộc phải không ngừng củng cố lực lượng lao động, hiện đại hóa máy móc thiết bị và đổi mới kỹ thuật thi công nhằm nâng cao chất lượng công trình và bảo đảm tiến độ thực hiện.

Để vận hành bền vững và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế, công tác quản trị tài chính - kế toán, đặc biệt là kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh, giữ vị trí then chốt trong mọi tổ chức kinh tế. Bộ phận kế toán có nhiệm vụ theo dõi, phản ánh đầy đủ, chính xác các luồng vận động của doanh thu thuần, chi phí sản xuất kinh doanh và lợi nhuận qua từng thời kỳ. Dữ liệu này là căn cứ then chốt giúp ban lãnh đạo hoạch định chiến lược kinh doanh, xây dựng phương án đấu thầu và thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước.

Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông Thừa Thiên Huế là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây dựng thương mại, đã từng bước khẳng định vị thế tại khu vực miền Trung. Nhận thấy kết quả kinh doanh của công ty trong những năm gần đây duy trì ở mức tương đối khả quan, tác giả Trương Thị Ngọc Trinh đã lựa chọn đề tài "Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên Huế" nhằm làm rõ cơ chế hạch toán thực tế, đánh giá những ưu điểm và hạn chế tồn tại, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kế toán tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông Thừa Thiên Huế; trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty.
• Mục tiêu cụ thể:
  • Thứ nhất: Trình bày, tổng hợp, hệ thống hóa các vấn đề cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp, tạo khung tham chiếu cho việc khảo sát thực tế.
  • Thứ hai: Nghiên cứu, tìm hiểu, mô tả, phân tích và đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị khảo sát.
  • Thứ ba: So sánh giữa lý luận và thực tiễn, rút ra các nhận xét về ưu điểm, hạn chế còn tồn tại, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tại công ty.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán - Tài vụ và Phòng Tổng hợp (phụ trách nhân sự) của Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu phân tích về lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh được thu thập từ báo cáo tài chính trong giai đoạn 3 năm (2021 - 2023). Các chứng từ kế toán, sổ sách chi tiết và nghiệp vụ kinh tế minh họa được khảo sát tập trung trong tháng 12 năm 2023.
• Phạm vi nội dung: Trọng tâm nghiên cứu giới hạn ở các nghiệp vụ ghi nhận doanh thu, chi phí, quy trình luân chuyển chứng từ và phương pháp kết chuyển xác định kết quả kinh doanh theo chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống văn bản pháp lý, chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và các chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành:

• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) – "Doanh thu và thu nhập khác" (ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC): Làm cơ sở xác định khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc xác định theo giá trị hợp lý, cùng 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ.
• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01 – "Chuẩn mực chung": Cung cấp định nghĩa về chi phí như là sự suy giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức tiền chi ra, khấu trừ tài sản hoặc phát sinh nợ phải trả làm giảm vốn chủ sở hữu.
• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 17 (VAS 17) – "Thuế thu nhập doanh nghiệp" (ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC): Quy định việc ghi nhận chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại.
• Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính: Đây là khung chế độ kế toán chủ đạo mà doanh nghiệp đang áp dụng, quy định chi tiết hệ thống tài khoản kế toán, mẫu chứng từ, sổ kế toán và phương pháp hạch toán cho các tài khoản: Tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, gồm 4 tài khoản cấp 2: 5111, 5112, 5113, 5118), Tài khoản 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), Tài khoản 711 (Thu nhập khác), Tài khoản 632 (Giá vốn hàng bán), Tài khoản 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp, gồm 8 tài khoản cấp 2 từ 6421 đến 6428), Tài khoản 635 (Chi phí tài chính), Tài khoản 811 (Chi phí khác), Tài khoản 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp, gồm 8211 và 8212), Tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh) và Tài khoản 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).
• Thông tư số 133/2016/TT-BTC (Điều 68): Được tác giả viện dẫn để làm rõ bản chất kinh tế của chỉ tiêu kết quả kinh doanh.

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra, tác giả kết hợp đồng bộ các phương pháp thu thập và xử lý số liệu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi thao tác thực hiện nghiệp vụ của kế toán viên, trình tự luân chuyển chứng từ và thao tác nhập liệu vào phần mềm kế toán tại doanh nghiệp.
  • Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi, phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý và các nhân viên kế toán phụ trách phần hành nhằm thu thập thông tin về cơ cấu tổ chức, quy chế nội bộ và quy trình xử lý thực tế.
  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp giáo trình, chuẩn mực kế toán, thông tư hướng dẫn và các văn bản pháp luật chuyên ngành.
  • Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập số liệu thứ cấp thông qua việc sao chụp các báo cáo tài chính giai đoạn 2021 - 2023, hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu nhập kho, phiếu chi và sổ cái các tài khoản từ Phòng Kế toán - Tài vụ.
• Phương pháp xử lý dữ liệu:
  • Phương pháp so sánh: Đối chiếu các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn, doanh thu và chi phí qua 3 năm (2021, 2022, 2023) theo cả số tuyệt đối và số tương đối để nhận diện xu hướng biến động.
  • Phương pháp tổng hợp, phân tích: Phân loại các luồng nghiệp vụ, đối chiếu giữa quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC với cách thức hạch toán thực tế tại đơn vị.
  • Phương pháp đánh giá và mô tả: Dùng thước đo tiền tệ để lượng hóa giá trị tài sản, kết hợp mô tả trực quan bộ máy quản lý, mô hình tổ chức kế toán và sơ đồ trình tự ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Chương đầu tiên tập trung hệ thống hóa toàn bộ khung lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp theo chuẩn mực kế toán Việt Nam và Thông tư 200/2014/TT-BTC:

• Lý luận về kế toán doanh thu và thu nhập: Phân tích bản chất của doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511), doanh thu hoạt động tài chính (TK 515) và thu nhập khác (TK 711). Khẳng định nguyên tắc ghi nhận theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được sau khi trừ các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại). Nêu rõ 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng hóa và 4 điều kiện đối với doanh thu cung cấp dịch vụ.
• Lý luận về kế toán chi phí: Trình bày nội dung hạch toán các khoản chi phí sản xuất kinh doanh thông thường và chi phí khác. Đi sâu vào phương pháp xác định giá vốn hàng bán (TK 632) theo 4 phương pháp kỹ thuật (FIFO, LIFO, bình quân gia quyền, thực tế đích danh), chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642) với 8 tiểu mục chi phí, chi phí tài chính (TK 635), chi phí khác (TK 811) và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TK 821).
• Lý luận về xác định kết quả kinh doanh: Mô tả kết cấu Tài khoản 911 và quy trình kết chuyển cuối kỳ. Xác định kết quả kinh doanh là tổng hòa của 3 bộ phận: kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh (Doanh thu thuần trừ Giá vốn hàng bán và Chi phí quản lý doanh nghiệp), kết quả hoạt động tài chính (Doanh thu tài chính trừ Chi phí tài chính) và kết quả hoạt động khác (Thu nhập khác trừ Chi phí khác). Lợi nhuận sau thuế bằng lợi nhuận trước thuế trừ đi chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành và hoãn lại.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên Huế

Chương 2 phản ánh toàn diện bức tranh hoạt động và thực tiễn tổ chức hạch toán kế toán tại đơn vị nghiên cứu:

• Tổng quan về đơn vị khảo sát:
  • Quá trình phát triển: Tiền thân là Công ty Xây dựng cầu đường được thành lập năm 1989 theo Quyết định số 20/TC của Sở Giao thông Vận tải Thừa Thiên Huế. Đến năm 1993 đổi tên thành Công ty Công trình giao thông Thừa Thiên Huế (Quyết định 143 QĐ/UBND); năm 2002 sáp nhập Công ty Xây dựng – Giao thông 3-2 thành Công ty Xây dựng Giao thông Thừa Thiên Huế (Quyết định 564/QĐ-UBND); đầu năm 2006 chính thức chuyển đổi thành Công ty Cổ phần theo Quyết định 139/QĐ-UBND và Nghị định 187/2004/NĐ-CP.
  • Tổ chức bộ máy: Vận hành theo mô hình công ty cổ phần với Đại hội đồng cổ đông, Ban kiểm soát, Hội đồng quản trị, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc, 2 Phó Tổng Giám đốc (phụ trách kỹ thuật và phụ trách kế hoạch), các phòng ban nghiệp vụ (Phòng Kế hoạch, Phòng Kỹ thuật, Phòng Tổng hợp, Phòng Kế toán - Tài vụ) và 12 đơn vị trực thuộc hạch toán phụ thuộc (gồm 2 chi nhánh, 1 nhà máy gạch, 2 xí nghiệp xây dựng giao thông, 3 đội liên kết xây dựng, 1 cửa hàng xăng dầu, 1 xí nghiệp cơ khí, xí nghiệp xây lắp và xí nghiệp thi công cầu).
  • Chính sách kế toán áp dụng: Niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC; hình thức kế toán Nhật ký chung; phương pháp kê khai hàng tồn kho là Kê khai thường xuyên; phương pháp tính giá trị hàng tồn kho xuất kho là Nhập trước - xuất trước (FIFO).

Chỉ tiêu lao động	Năm 2021 (Người)	Tỷ trọng 2021 (%)	Năm 2022 (Người)	Tỷ trọng 2022 (%)	Năm 2023 (Người)	Tỷ trọng 2023 (%)	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
Tổng số lao động	90	100,00	97	100,00	107	100,00	+7,78	+10,31
Phân theo giới tính:
- Nam	52	57,78	57	58,76	64	59,81	+9,62	+12,28
- Nữ	38	42,22	40	41,24	43	40,19	+5,26	+7,50
Phân theo trình độ:
- Đại học và trên ĐH	38	42,22	42	43,30	50	46,73	+10,53	+19,05
- Cao đẳng và trung cấp	45	50,00	48	49,48	50	46,73	+6,67	+4,17
- Phổ thông	7	7,78	7	7,22	7	6,54	0,00	0,00

• Phân tích tài sản và nguồn vốn (2021 - 2023):
  • Tổng tài sản năm 2022 đạt 245.977 nghìn đồng, tăng 5,31% so với năm 2021; năm 2023 tiếp tục tăng 6,04% so với năm 2022. Trong đó, tài sản ngắn hạn năm 2022 tăng 6,43% do tiền và các khoản phải thu ngắn hạn tăng; năm 2023 tài sản ngắn hạn tăng 4,67% nhờ gia tăng giá trị hàng tồn kho. Tài sản dài hạn năm 2022 giảm 3,56%, nhưng sang năm 2023 tăng mạnh 18,05% do đầu tư mua sắm máy móc thiết bị phục vụ mở rộng thi công.
  • Về nguồn vốn, nợ phải trả tăng liên tục (năm 2022 tăng 6,29% và năm 2023 tăng 7,01%) phản ánh việc doanh nghiệp đẩy mạnh huy động vốn vay tài trợ cho các dự án xây lắp. Vốn chủ sở hữu có xu hướng giảm nhẹ (năm 2022 giảm 0,47% và năm 2023 giảm 0,03%).
• Thực trạng hạch toán các nghiệp vụ phát sinh trong tháng 12/2023:
  • Kế toán doanh thu: Phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ qua TK 511 (dùng Hóa đơn GTGT đầu ra số 79782, vào Sổ nhật ký chung Biểu 2.5 và Sổ cái TK 511 Biểu 2.6); doanh thu tài chính theo dõi trên TK 515 (Sổ cái TK 515 Biểu 2.8); thu nhập khác qua TK 711. Trong kỳ không phát sinh các khoản giảm trừ doanh thu.
  • Kế toán chi phí: Giá vốn hàng bán được theo dõi trên TK 632 thông qua Hóa đơn GTGT đầu vào số 604, Phiếu nhập kho số 10 và Sổ cái TK 632 (Biểu 2.12); Chi phí quản lý doanh nghiệp hạch toán vào TK 642 gắn liền với Phiếu chi cước điện thoại (Biểu 2.14) và Sổ cái TK 642 (Biểu 2.15); Chi phí tài chính (TK 635), Chi phí khác (TK 811) và Chi phí thuế TNDN (TK 821 - Biểu 2.17).
  • Xác định kết quả kinh doanh: Thực hiện kết chuyển toàn bộ doanh thu thuần, doanh thu tài chính, thu nhập khác và các khoản chi phí tương ứng sang TK 911 để tính toán lợi nhuận kế toán trước thuế và kết chuyển lợi nhuận sau thuế vào TK 421 (Biểu 2.18).

Chương 3: Định hướng và một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên Huế

• Đánh giá chung:
  • Ưu điểm: Doanh nghiệp tuân thủ tương đối nghiêm ngặt chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; hệ thống chứng từ ban đầu được lập đúng biểu mẫu quy định; quy trình phân công trách nhiệm trong phòng kế toán rõ ràng; ứng dụng tin học hóa giúp việc ghi chép Sổ nhật ký chung và Sổ cái diễn ra đồng bộ, chính xác.
  • Hạn chế: Công tác quản lý chi phí thi công tại các đội và xí nghiệp trực thuộc còn gặp độ trễ về mặt thời gian luân chuyển chứng từ; việc phân bổ chi phí quản lý doanh nghiệp đôi lúc chưa phản ánh sát sao đặc thù từng hạng mục công trình; công tác lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho và dự phòng nợ phải thu khó đòi chưa được thực hiện thường xuyên.
• Giải pháp đề xuất: Hoàn thiện quy trình luân chuyển chứng từ giữa 12 đơn vị trực thuộc với văn phòng công ty; chuẩn hóa việc hạch toán phân loại chi phí quản lý doanh nghiệp; tăng cường kiểm soát giá vốn công trình theo dự toán đấu thầu và đẩy mạnh việc lập các khoản dự phòng tài chính nhằm phản ánh trung thực kết quả kinh doanh.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ bức tranh hạch toán tài chính tại một doanh nghiệp xây dựng giao thông có tổ chức bộ máy phức tạp:

• Về số liệu tổ chức và nhân sự: Khóa luận ghi nhận sự gia tăng quy mô nhân lực từ 90 người (năm 2021) lên 97 người (năm 2022) và đạt 107 người (năm 2023). Trình độ đại học và trên đại học tăng trưởng liên tục (từ 42,22% năm 2021 lên 46,73% năm 2023), tập trung chủ yếu ở khối quản lý, kinh doanh và kế toán tài vụ, đáp ứng nhu cầu điều hành của mạng lưới 12 đơn vị trực thuộc.
• Về cơ cấu tài chính: Minh chứng được sự tăng trưởng của quy mô tổng tài sản qua các năm (năm 2022 tăng 5,31% và năm 2023 tăng 6,04%), đồng thời chỉ ra tính chất thâm dụng vốn vay khi nợ phải trả tăng đều qua từng năm (tăng 6,29% năm 2022 và 7,01% năm 2023) trong khi vốn chủ sở hữu giữ mức ổn định và có chiều hướng giảm nhẹ.
• Về công tác kế toán chuyên ngành: Làm rõ thực tế việc vận dụng hình thức sổ Nhật ký chung và phương pháp kê khai thường xuyên đối với doanh nghiệp xây lắp thương mại. Trích xuất đầy đủ hệ thống chứng từ thực tế tháng 12/2023 (Hóa đơn GTGT đầu vào số 604, Hóa đơn GTGT đầu ra số 79782, Phiếu nhập kho, Phiếu chi cước điện thoại) gắn liền với hệ thống sổ cái các tài khoản doanh thu (TK 511, TK 515), tài khoản chi phí (TK 632, TK 642, TK 821) và tài khoản xác định kết quả kinh doanh (TK 911).
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận không dừng lại ở việc mô tả lý thuyết đơn thuần mà đã gắn kết trực tiếp giữa các chuẩn mực kế toán (VAS 01, VAS 14, VAS 17) và Thông tư 200/2014/TT-BTC với hồ sơ sổ sách thực tế tại Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông Thừa Thiên Huế, chỉ ra những điểm nghẽn trong luân chuyển chứng từ từ các công trường về phòng kế toán trung tâm.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận:
  • Căn cứ theo tự nhận định của tác giả, nghiên cứu còn gặp phải giới hạn nhất định về thời gian khảo sát thực tế, kinh nghiệm thực tiễn và dung lượng kiến thức chuyên sâu trong lĩnh vực hạch toán xây lắp phức tạp.
  • Về mặt số liệu, mặc dù các chỉ tiêu tổng hợp tài chính được theo dõi xuyên suốt giai đoạn 2021 - 2023, hệ thống nghiệp vụ kinh tế minh họa và sổ sách kế toán chi tiết mới chỉ dừng lại ở phạm vi một tháng duy nhất là tháng 12 năm 2023, chưa bao quát được toàn bộ tính biến động theo chu kỳ thi công cả năm.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi phân tích số liệu chứng từ chi tiết qua toàn bộ 4 quý của niên độ tài chính nhằm kiểm chứng tính liên tục của quy trình hạch toán.
  • Đi sâu nghiên cứu phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành công trình xây lắp chi tiết cho từng hạng mục đấu thầu, kết nối trực tiếp giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị trong doanh nghiệp xây dựng giao thông.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trương Thị Ngọc Trinh mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo điển hình về phương pháp khảo sát thực tế, kỹ thuật xử lý số liệu báo cáo tài chính 3 năm và cách thức triển khai đề tài kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh theo đúng chuẩn mực học thuật.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp xây lắp, xây dựng giao thông: Cung cấp mô hình tham chiếu thực tiễn về việc tổ chức chứng từ, luân chuyển sổ sách kế toán trong một doanh nghiệp có nhiều đơn vị phụ thuộc (chi nhánh, nhà máy gạch, xí nghiệp thi công cơ giới, xí nghiệp xây lắp, đội liên kết xây dựng).
• Phần nội dung đáng chú ý nhất: Hệ thống bảng số liệu phân tích lao động, phân tích tài sản - nguồn vốn giai đoạn 2021 - 2023 cùng các mẫu biểu Sổ nhật ký chung, Sổ cái các tài khoản 511, 632, 642, 911 được trích lục trực tiếp từ hồ sơ thực tế tháng 12/2023 của doanh nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông Thừa Thiên Huế đang áp dụng chế độ kế toán và chính sách kế toán hàng tồn kho nào?
Công ty áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC. Niên độ kế toán theo năm tài chính bắt đầu từ ngày 01/01 và kết thúc vào ngày 31/12. Hình thức ghi sổ kế toán là Nhật ký chung. Phương pháp kế toán hàng tồn kho là Kê khai thường xuyên và phương pháp tính giá trị hàng tồn kho xuất kho là Nhập trước - xuất trước (FIFO).

2. Quy mô tổ chức và các đơn vị trực thuộc của công ty gồm những bộ phận nào?
Bộ máy công ty gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc, 2 Phó Tổng Giám đốc cùng 4 phòng nghiệp vụ (Kế hoạch, Kỹ thuật, Tổng hợp, Kế toán - Tài vụ). Doanh nghiệp quản lý 12 đơn vị trực thuộc hạch toán phụ thuộc, bao gồm: 2 chi nhánh (trong đó có Chi nhánh Quảng Trị), 1 nhà máy gạch, 2 xí nghiệp xây dựng giao thông, 3 đội liên kết xây dựng, 1 cửa hàng xăng dầu, 1 xí nghiệp cơ khí, 1 xí nghiệp xây lắp và 1 xí nghiệp thi công cầu.

3. Cơ cấu lao động của công ty biến động như thế nào trong giai đoạn 2021 - 2023?
Tổng số lao động tăng từ 90 người (năm 2021) lên 97 người (năm 2022) và 107 người (năm 2023). Lao động nam luôn chiếm tỷ trọng chi phối (57,78% năm 2021; 58,76% năm 2022; 59,81% năm 2023). Về trình độ học vấn, lao động có trình độ Đại học và trên đại học tăng trưởng liên tục cả về số lượng và tỷ trọng (từ 38 người - 42,22% năm 2021 lên 50 người - 46,73% năm 2023); lao động cao đẳng, trung cấp duy trì ở mức 45 - 50 người (chiếm 46,73% - 50,00%); còn lao động phổ thông ổn định ở mức 7 người qua cả 3 năm.

4. Xu hướng biến động tài sản và nguồn vốn của công ty qua 3 năm phản ánh điều gì?
Tổng tài sản và tổng nguồn vốn tăng trưởng qua các năm (năm 2022 tăng 5,31% so với 2021; năm 2023 tăng 6,04% so với 2022). Tài sản ngắn hạn tăng đều hàng năm, trong khi tài sản dài hạn có bước tăng nhảy vọt vào năm 2023 (+18,05%) do mở rộng mua sắm máy móc thiết bị thi công. Về nguồn vốn, nợ phải trả tăng liên tục (tăng 6,29% năm 2022 và tăng 7,01% năm 2023) nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động mở rộng sản xuất kinh doanh, trong khi vốn chủ sở hữu giữ mức ổn định và có chiều hướng giảm nhẹ (giảm 0,47% năm 2022 và giảm 0,03% năm 2023).

5. Những chứng từ và sổ kế toán thực tế nào được tác giả sử dụng để minh họa cho quy trình hạch toán tháng 12/2023?
Tác giả đã thu thập và trích dẫn các chứng từ gốc cùng hệ thống sổ kế toán thực tế tại công ty gồm: Hóa đơn GTGT đầu vào số 604, Phiếu nhập kho số 10, Hóa đơn GTGT đầu ra số 79782, Phiếu chi tiền cước điện thoại (Biểu 2.14), Sổ nhật ký chung tháng 12/2023 (Biểu 2.5), Sổ cái TK 511 (Biểu 2.6), Sổ cái TK 515 (Biểu 2.8), Sổ cái TK 632 (Biểu 2.12), Sổ cái TK 642 (Biểu 2.15), Sổ cái TK 821 (Biểu 2.17) và Sổ cái TK 911 (Biểu 2.18).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trương Thị Ngọc Trinh đã phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông Thừa Thiên Huế theo các quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC. Công trình đã làm rõ mối quan hệ giữa lý luận kế toán doanh nghiệp với thực tiễn ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung tại một đơn vị xây lắp có mô hình tổ chức đa dạng gồm 12 đơn vị phụ thuộc. Hệ thống số liệu tài chính, nhân sự giai đoạn 2021 - 2023 cùng các chứng từ minh họa tháng 12/2023 cung cấp cơ sở thực chứng đầy đủ để đánh giá ưu - nhược điểm của quy trình hạch toán, đồng thời làm căn cứ xác đáng cho các đề xuất hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại công ty.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên Huế Chương 3: Định hướng và một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần xây dựng giao thông Thừa Thiên Huế Phần III: Kết luận và kiến nghị 4 PHẦ II: ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ CÔ G TÁC KẾ TOÁ DOA H THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐN H KẾT QUẢ KI H DOA H TRO G DOA H GHIỆP 1.1 Một số vấn đề tổng quan về kế toán doanh thu, chi phí xà xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1. hững vấn đề cơ bản chung về kế toán doanh thu 1.1 Khái niệm doanh thu Doanh thu là một trong những chỉ tiêu quan trọng đối với các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh, chỉ tiêu doanh thu cung cấp cho các đối tượng sử dụng thông tin cần thiết làm căn cứ đánh giá một cách khái quát kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định để từ đó ra các quyết định kinh tế đúng đắn. Hiện nay, có rất nhiều quan điểm và cách hiểu về doanh thu. Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường và các hoạt động khác của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sỡ hữu, không bao gồm khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu( Theo chuN n mực số 14 (VAS) – Doanh thu và thu nhập khác ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC) N hư vậy, có thể hiểu đơn giản doanh thu là toàn bộ khoản thu ( Tiền mặt, tài sản) từ quá trình buôn bán, trao đổi hàng hoá, cung cấp sản phN m, dịch vụ.

Doanh thu chính là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp. Đặc điểm, ý nghĩa doanh thu Đặc điểm: Sự tăng lên của tổng giá trị của các lượi ích kinh tế trong kỳ kế toán, doanh nghiệp có được thông qua các hoạt động bán sản phN m hay hàng hoá mua vào hay thực hiện cung cấp dịch vụ theo thoả thuận với khách hàng trong một kỳ kế toán. Ý nghĩa: - Khi doanh nghiệp có doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ một cách thường xuyên sẽ làm tăng tốc độ lưu chuyển vốn, vòng quay vốn tăng. Tạo điều kiện sử dụng vốn một cách hiệu quả, giảm chi phí vay vốn bên ngoài cho doanh nghiệp.

đòng thời doanh thu là căn cứ quan trọng để xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong kỳ 5 giúp doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ với N hà nước - Tạo doanh thu là nguồn tài chính quan trọng của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp chi trả các khoản chi phí phát sinh trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, Đây là nguồn tài chính quyết định hoạt động của doanh nghiệp trong kỳ kế toán tiếp theo. :guyên tắt xác định doanh thu Doanh thu được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được. Doanh thu phát sinh từ giao dịch được xác định bởi thoả thuận giữa doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng tài sản. N ó được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được hoặc sẽ thu sau khi trừ các khoản chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại.

(Theo chuN n mực kế toán số 14 – Doanh thu và thu nhập khác) Đối với các khoản tiền hoặc tương đương tiền không được nhận ngay thì doanh thu được xác định bằng cách quy đôi giá trị danh nghĩa của các khoản sẽ thu được trong tương lai về giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu theo tỷ lệ lãi suất hiện hành. Giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu có thể nhỏ hơn giá trị danh nghĩa sẽ thu được trong tương lai. (Theo chuN n mực kế toán số 14 – Doanh thu và thu nhập khác) Khi hàng hoá hoặc dịch vụ được trao đổi để lấy hàng hoá hoặc dịch vụ tương tự về bản chất và giá trị thì việc trao đổi đó không được coi là một giao dịch tạo ra doanh thu. Điều kiện ghi nhận doanh thu Theo chuAn mực kế toán số 14 “Doanh thu và thu nhập khác”, các điều kiện ghi nhận doanh thu là: a) Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng Được ghi nhận khi thỏa mãn 5 điều kiện sau - Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu snar phN m, hàng hoá cho người mua.

- Doanh nghiệp không còn nắm giữu quyền quản lý hàng hoá như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hoá. - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phN m, hàng hoá, đã mua theo những điều kiện cụ thể, 6 doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phN m, hàng hoá (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hoá dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hoá, dịch vụ khác) - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng - Xác định được các chi phí lien quan đến giao dịch bán hàng b) Điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ : Được ghi nhận khi kết quả giao dịch đó được xác định một cách đáng tin cậy. Trường hợp giao dịch về cung cấp dịch vụ liên quan đến nhiều kỳ thì doanh thu được ghi nhận trong kỳ theo kết quả phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập bảng cân đối kế toán của kỳ đó.

Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi thõa mãn tất cả 4 điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. - Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập bảng cân đối kế toán - Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch các dịch vụ đó. Công thức tính doanh thu Công thức tính doanh thu bán hàng và doanh thu cung cấp dịch vụ như sau: -Đối với hoạt động bán sản phN m: Doanh thu = Giá bán x Sản lượng -Đối với các công ty cung cấp dịch vụ: Doanh thu = Số lượng khách hàng x Giá dịch vụ 1.2 hững vấn đề chung về xác định chi phí 1.1 Khái niệm chi phí Theo ChuN n mực kế toán số 01: Chi phí là tổng các giá trị làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm giá vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.

Chi phí bao gồm các chi phí sản xuất , kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp và các chi phí khác , trong đó: - Chi phí sản xuất kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh 7 thông thường của doanh nghiệp như: giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lí doanh nghiệp, chi phí lãi vay, khấu hao máy móc thiết bị… - Chi phí khác bao gồm các chi phí ngoài các chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp như: chi phí thanh lý, nhượng bán tài sản cố định… 1.2 Phân loại chi phí Giá vốn hàng bán Chi phí tài chính Chi phí quản lý kinh doanh Chi phí khác Chi phí thuế TN DN 1.3 hững vấn đề chung về xác định kết quả kinh doanh 1.1 Khái niệm Theo Điều 68, Thông tư 133/2016/TT-BTC ban hành ngày 26/08/2016 thì Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng về hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong một kỳ kế toán nhất định, hay kết quả kinh doanh biểu hiện bằng tiền phần chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí của các hoạt động kinh tế đã được thực hiện. Kết quả kinh doanh bằng lãi( nếu doanh thu lớn hơn chi phí) hoặc lỗ( nếu doanh thu nhỏ hơn chi phí) - Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác + Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán (gồm cả sản phN m, hàng hoá, bất động sản đầu tư và dịch vụ, giá thành sản xuất của snar phN m xấy lắp, chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tư như: Chi phí khấu hao, chi phí sửa chữa, nâng cấp, chi phí cho thuê hoạt động, chi phí thanh lý, nhượng bán bất động sản đầu tư), chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. - Kết quả hoạt động tài chính là số chênh lệch giữa thu nhập của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính. - Kết quả hoạt động khác là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và các khoản chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp 8 Công thức xác định kết quả kinh doanh: Kết quả kinh doanh = Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh + Kết quả hoạt tài chính + Kết quả hoạt động khác Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh = Doanh thu thuần về bán hàng – Giá vốn hàng bán – Chi phí quản lý doanh nghiệp Doanh thu thuần về bán hàng và CCDV = Doanh thu bán hàng và CCDV – Chiết khấu các khoản gảm trừ(CK thương mại, hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán) Kết quả hoạt động tài chính = Doanh thu thuần hoạt động tài chính – Chi phí hoạt động tài chính Kết quả kinh doanh từ hoạt động khác = Thu nhập khác – Chi phí khác 1.2 :hiệm vụ, ý nghĩa kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh a.