Chương 1: Cơ sở lý thuyết về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất Chương 2: Tình hình thực tế về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm ở Công ty Cổ phần nhựa Đà Nẵng Chương 3: Nhận xét và một số ý kiến đóng góp về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần nhựa Đà Nẵng 6. Tổng quan tài liệu Như chúng ta đã biết thì kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm là một phần hành kế toán quan trọng trong bất kỳ một doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh nào. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đặc biệt là trong thời buổi hội nhập kinh tế quốc tế và theo cơ chế thị trường ngày nay thì chi phí và giá thành sản phẩm chính là những chỉ tiêu hết sức quan trọng để nhà quản trị biết được tình hình hoạt động kinh doanh (lãi, lỗ) của doanh nghiệp và có các hướng đi thích hợp để đảm bảo thu nhập vượt trên chi phí đã bỏ ra, không những bảo toàn được vốn mà còn có các biện pháp thích hợp giúp doanh nghiệp có lợi nhuận, từ đó tích lũy, tái sản xuất mở rộng, đảm bảo sự tồn tại và phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Chính vì nhận thức được tầm quan trọng của Kế toán chi phí và tính giá thành nên những năm gần đây đã có không ít tác giả nghiên cứu và đi sâu tìm hiểu vấn đề này.
Đã có nhiều bài luận văn nghiên cứu đi sâu vào thực trạng công tác kế toán chi phí và tính giá thành của các công ty cụ thể, các ngành nghề kinh doanh… Điển hình là: Tác giả Đào Thị Chang (Đào Thị Chang, 2011) đã thực hiện đề tài “Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần nhựa thiếu niên tiền phong”. Bài viết nêu tóm gọn lại những lý luận chung về kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp, phân tích thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần nhựa thiếu niên tiền phong. Sau khi thực hiện so sánh, đối chiếu, phân tích, tác giả có đề xuất một số giải pháp nhằm giúp công ty hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Tuy nhiên, bài viết chưa đi sâu làm rõ các giải pháp đề xuất và khả năng áp dụng những giải pháp này vào thực tế doanh nghiệp.
Đề tài của tác giả Lê Thị Thu Hằng (Lê Thị Thu Hằng, 2013) về “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc gia công xuất khẩu tại Tổng Công ty cổ phần may 10” đã tìm hiểu và đánh giá được thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong hoạt động may gia công xuất khẩu của tổng công ty thông qua các phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp. Bên cạnh đó, sau khi thu thập và tổng hợp được thông tin, tác giả so sánh, đối chiếu, phân tích để đưa ra các đề xuất hoàn thiện công tác kế toán ở đơn vị này. Nhìn chung, tác giả đã đưa ra được các giải pháp hoàn thiện theo cả hướng kế toán tài chính cũng như hướng kế toán quản trị. Tuy vậy, các giải pháp đưa ra còn chưa có số liệu tính toán cụ thể và các giải pháp cũng không được chi tiết theo các bước thực hiện.
Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Mai Anh (2014) (Nguyễn Thị Mai Anh, 2014) về “Hoàn thiện kế toán quản trị chi phí trong các Công ty cổ phần nhựa niêm yết trên thị trường chứng khoáng Việt Nam” đã hệ thống hóa lại cơ sở lý luận về kế toán quản trị và cả kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp. Tác giả cũng nghiên cứu, tiến hành khảo sát và đánh giá thực trạng kế toán quản trị chi phí trong các Công ty cổ phần nhựa Việt Nam. Để đạt được mục tiêu nghiên cứu đã đề ra, tác giả không chỉ áp dụng phương pháp định lượng và còn kết hợp định tính để phân tích dữ liệu thu được. Chính vì vậy, đề tài đã phân tích và nhận xét được thực trạng kế toán chi phí của các công ty thuộc lĩnh vực này.
Từ đó, đóng góp những giải pháp và điều kiện hoàn thiện công tác kế toán quản trị chi phí sao cho phù hợp với đặc điểm hoạt động của các công ty trong điều kiện hiện nay. Tác giả Bùi Thị Lan Hương (Bùi Thị Lan Hương, 2016) đã nghiên cứu đề tài “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần Đại Kim”. Bài viết này đã nêu lên thực trạng công tác Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần Đại Kim, kết hợp với việc so sánh, đối chiếu với hệ thống cơ sở lý 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com luận chung về kế toán chi phí và tính giá thành để từ đó đánh giá chi tiết thực trạng và đưa ra các đề xuất mang tính khả thi cho công ty. Để hoàn thiện bài luận, tác giả thông qua phỏng vấn thu thập thông tin, tiến hành quan sát, nghiên cứu hành vi các kế toán viên từ đó só sánh đối chiếu với cơ sở lý thuyết, thực trạng chung để đưa ra những kết luận.
Tuy nhiên, các đề xuất và giải pháp mà tác giả đưa ra chưa thực sự chi tiết và chưa nêu ra các bước thực hiện giải pháp một cách cụ thể. Tác giả Nguyễn Quỳnh Phương (Nguyễn Quỳnh Phương, 2016) có thực hiện nghiên cứu đề tài “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty thiết bị và vật liệu xây dựng HANCONRP”. Tác giả tiếp cận đề tài trên hai góc độ, một là tiếp cận theo quan điểm kế toán tài chính, hai là tiếp cận theo quan điểm kế toán quản trị. Đề tài vận dụng những lý luận đã được hệ thống hóa cùng với những phương pháp phân tích khoa học để đi sâu nghiên cứu thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của Công ty.
Tác giả cũng rút ra những ưu điểm và hạn chế, và từ những hạn chế vốn có mà đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện hơn nữa phần hành kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty. Tuy bài viết tiếp cận vấn đề trên hai góc độ như đã nói, nhưng giữa góc độ kế toán tài chính và kế toán quản trị vẫn còn khá rời rạc, không thể hiện sự liên kế mà chỉ trình bày riêng rẽ. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Cơ sở lý thuyết về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 1. Khái niệm, bản chất chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm 1.
Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất a. Khái niệm chi phí sản xuất Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh thì bất kì một doanh nghiệp nào cũng đều phải có đủ ba yếu tố cơ bản như sau: Tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Quá trình sản xuất được xem là quá trình kết hợp ba yếu tố trên để tạo ra các loại sản phẩm lao vụ và dịch vụ. Sự tiêu hao của các yếu tố này trong quá trình sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp đã tạo ra các chi phí tương ứng với các yếu tố trên, đó là các chi phí về tư liệu lao động, chi phí về đối tượng lao động và chi phí về lao động sống (Ngô Thế Chi & Trương Thị Thủy, 2016).
Theo chế độ kế toán Việt Nam thì “Chi phí hoạt động của doanh nghiệp được hiểu là tổng số các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp đã chi ra hay tiêu hao trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, trong một thời kỳ nhất định, và chúng được biểu hiện bằng tiền” (Bộ Tài Chính, 2006). Hay bạn có thể hiểu, chi phí sản xuất là số tiền mà doanh nghiệp hay một nhà sản xuất phải bỏ ra để chi mua các yếu tố đầu vào cần thiết cho quá trình sản xuất hàng hóa, dịch vụ nhằm mục đích hướng tới việc thu lại lợi nhuận cho chính doanh nghiệp. Để quản lý một cách có hiệu quả đối với các hoạt động sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp, các nhà quản trị luôn cần biết được mức tiêu hao chi phí của từng loại hoạt động, từng loại sản phẩm, dịch vụ trong từng kỳ là bao nhiêu; và số chi phí mà doanh nghiệp đã chi ra đó cấu thành trong số sản phẩm, dịch vụ doanh nghiệp đã sản xuất hoàn thành là bao nhiêu… Việc xác định chính xác giá thành sản phẩm, dịch vụ sản xuất ra sẽ giúp cho các nhà quản doanh nghiệp trả lời được những câu hỏi nêu trên. Từ đó, biết được hướng đi để cải thiện tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh, nâng cao hiệu quả hoạt động và đưa doanh nghiệp ngày một phát triển hơn.
Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm nhiều loại khác nhau, mỗi doanh nghiệp sẽ có các loại chi phí nhất định và những loại chi phí này cũng đa dạng, nhiều loại, nhiều thứ khác nhau. Vì vậy, để thuận tiện cho công tác quản lý doanh nghiệp, hạch toán, kiểm tra các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất cũng như phục vụ cho việc ra các quyết định kinh doanh của các nhà quản trị, chi phí sản xuất kinh doanh cần phải được phân loại theo những tiêu thức phù hợp. Có khá nhiều tiêu thức phân loại chi phí sản xuất, mỗi doanh nghiệp sẽ có một cách phân loại chi phí khác nhau tùy theo đặc điểm kinh doanh và tổ chức sản xuất của doanh nghiệp đó. Dưới đây là một số cách phân loại thường được sử dụng.
* Phân loại chi phí theo nội dung kinh tế 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Cách này còn được gọi là phân loại theo yếu tố chi phí, tức là những chi phí có cùng nội dung tính chất sẽ được xếp chung vào yếu tố chi phí màkhông phân biệt chi phí đó phát sinh ở đâu, công dụng như thế nào.