phần mở đầu và phần kết luận, chuyên đề thực tập gồm ba phần chính: PHẦN I: CƠ SƠ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT PHẦN II: THỰC TRẠ NG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CƠ KHÍ VÀ SỬA CHỮA CÔNG TRÌNH CẦU ĐƢỜNG BỘ II. Hỗ trợ ôn tập [ĐỀ CƯƠNG CHƯƠNG TRÌNH ĐẠI HỌC] PHẦN III: PHƢƠNG HƢỚNG HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH TẠI CÔNG TY CƠ KHÍ VÀ SỬA CHỮA CÔNG TRÌNH CẦU ĐƢỜNG BỘ II. Hỗ trợ ôn tập [ĐỀ CƯƠNG CHƯƠNG TRÌNH ĐẠI HỌC] PHẦN I CƠ SỞ LÝ LU ẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT. SỰ CẦN THIẾT CỦA HẠCH TOÁN CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT Khi đi vào kinh doanh bất cứ một lĩnh vực hoạt động nào, tất cả các doanh nghiệp đều mong muốn doanh nghiệp của mình sẽ thu hút đƣợc nhiều vốn đầu tƣ, ký kết đƣợ c nhiều hợp đồng và đem lại nhiều lợi nhuận cho doanh nghiệp, góp phần đảm b ảo mức độ phát triển của n ền kinh tế quốc dân một cách toàn diện, cân đối và thống nhất, từ đ ó sẽ nâng đƣợc hiệu quả kinh doanh xã h ội, tăng thu nhập quốc dân và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của xã hội.
Mu ốn vậy các doanh nghiệp cần phải tìm cách tă ng năng suất, chất lƣợng sản phẩm, đồng thời làm giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuân và không ngừng tăng tích luỹ cho doanh nghi ệp có nhƣ vậy mới đáp ứng đƣợc yêu cầu ổn định và nâng cao đời sống cho cán bộ công nhân viên. Để làm đƣợc điều này thì trong quá trình hạch toán cần phải qu ản lý chặt chẽ, hạch toán chính xác và đầy đủ chi phí bỏ ra để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Vấn đề này có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc h ạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, giúp cho bộ máy quản lý của đơn vị thƣờng xuyên n ắm đƣợc tình hình thực hiện các định mức hao phí về lao độ ng, nguyên liệu và các chi phí khác của đơn vị, nắm đƣợc tình hình lãng phí và tổn thất trong quá trình chu ẩn bị và tiến hành sản xuất cũ ng nhƣ tình hình thực hiện giá thành của đơn vị. Ngoài ra còn giúp cho bộ máy của đơn vị nắm đƣợ c những mặt t ốt, những mặt còn tồn t ại trong quá trình hoạt độ ng của đơn vị , trên cơ s ở đó đ ánh giá đƣợc hiệu quả kinh tế, không ngừng nâng cao ch ất l ƣợng sản phẩm, h ạ giá thành, tăng thêm thu nhập.
Chính vì vậy, tổ chức tốt công tác t ập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có ý nghĩ a hết s ức quan trọng đối v ới vi ệc tăng cƣờng và cải tiến công tác quản lý giá thành nói riêng và quản lý đơn vị nói chung. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GÍA THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP. Hỗ trợ ôn tập [ĐỀ CƯƠNG CHƯƠNG TRÌNH ĐẠI HỌC] 1. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất sản phẩm.
Khái niệm chi phí sản xuất. Sự phát sinh và phát triển củ a xã hội loài ngƣời gắn liền với quá trình sản xu ất. Nền sản xuất của bất kỳ phƣơng thức sản xuất nào cũng gắn liền với sự v ận động và tiêu hao các yếu tố cơ bản tạo nên quá trình sản xuất và đó là sự kết tinh củ a 3 yếu tố : tƣ liệu lao động, đối tƣợng lao độ ng và sức lao động, đồng thời quá trình sản xuất hàng hoá cũng chính là quá trình tiêu hao các yếu tố trên. Để sản xuất ra hàng hóa thì phải tiêu hao cả về lao động và đối tƣợng lao động.
Do vậy có thể kết luận rằng: chi phí sản xuất kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí mà doanh nghiệp phải tiêu dùng trong một kỳ để thực hiện quá trình sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và thực ch ất chi phí là sự dịch chuỷên vốn, sự dịch chuyển các yếu tố sản xuất vào các đối tƣợng tính giá thành sản phẩm. Khi tiến hành sản xuất không phải tất cả các kho ản chi phí đều liên quan đến hoạt động sản xuất sản phẩm mà còn có những khoản chi phí khác có tính chất s ản xuất nh ƣ chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp. Do đó chỉ những chi phí để tiến hành các hoạt động sản xuất mới đƣợc coi là chi phí sản xuất. Phân loại chi phí sản xuất.
Vi ệc phân loại chi phí đƣợc Doanh nghiệp áp dụ ng tuỳ theo đặc đi ểm sản xu ất kinh doanh, quản lý và trình độ nghiệp vụ của mình sao cho hợp lý. Do đ ó phân loại chi phí sản xuất chính là việc sắp xếp chi phí sản xuất vào từng loại, từng nhóm khác nhau theo những đặc tính nhất định. * Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí Theo cách phân loại này, các chi phí có cùng nội dung, tính chất kinh tế đƣợc xếp chung vào một y ếu tố, không kể đến chi phí phát sinh ở đâu hay dùng vào mục đích gì trong quá trình sản xuất. Bao gồm : - Chi phí nguyên vật liệu nhƣ: Sắt, thép, tôn.
nhôm, sơn, giấy phản quang. - Chi phí nhiên liệu, động lực mua ngoài: Xăng, dầu, gas, ô xy, bình khí. - Chi phí công cụ, dụng cụ nhƣ: Que hàn, máy khoan. - Chi phí tiền lƣơng của công nhân trực tiếp, gián tiếp, lao động thuê ngoài, trích BHXH, BHYT, theo tỷ lệ quy định.
Hỗ trợ ôn tập [ĐỀ CƯƠNG CHƯƠNG TRÌNH ĐẠI HỌC] - Chi phí khấu hao tài sản cố định là các hao mòn của các loại tài sản trong doanh nghiệp nhƣ: Nhà xƣởng làm việc, máy móc thiết bị thi công, phƣơng tiện vận tải, thiết bị dụng cụ quản lý. - Chi phí dịch vụ mua ngoài: Tiền điện, tiền nƣớc, điện thoại. - Chi phí bằng tiền khác. Việc phân loại sản phẩm sản xuất theo yếu tố chi phí cho bi ết kết cấu, tỷ trọng từng yếu tố sản xuất để phân tích, đánh gía tình hình thực hiện dự toán, là cơ sở để lập kế hoạch: Cung ứng vật tƣ, quỹ tiền lƣơng, vốn để giúp cho việc thực hiện công tác k ế toán cũng nhƣ công tác quản lý chi phí sản xuất một cách nhanh chóng và chính xác.
* Phân loại theo khoản mục chi phí. Căn cứ vào các khoản mục chi phí khác nhau nh ƣng có mụ c đích và công dụng, không phân biệt chi phí đó có nội dung kinh tế để phân loại. Có 4 khoản mục chi phí sau: - Chi phí Nguyên vật liệu trực tiếp: Gồm toàn bộ các khoản chi phí nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu tham gia trực tiếp vào sản xuất chế tạo sản phẩm hay thực hiện lao vụ, dịch vụ. - Chi phí nhân công trực tiếp: Gồm toàn bộ các khoản thù lao phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất nhƣ lƣơng, phụ cấp lƣơng, các khoản trích theo lƣơng (BHXH, BHYT, KPCĐ) - Chi phí sử dụng máy thi công: Bao gồm toàn bộ các khoản chi phí doanh nghiệp bỏ ra có liên quan tới việc sử dụng máy thi công phục vụ cho việc vận chuỷên, phục vụ công trình nhƣ: tiền khấu hao máy móc thiết bị, tiền thuê máy, lƣơng công nhân điều khiển máy, chi phí về nhiên liệu dùng cho máy thi công.
- Chi phí sản xuất chung: là toàn bộ chi phí phát sinh trong phân xƣởng (trừ 3 loại chi phí trên) bao gồm tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng của nhân viên quản lý phân xƣởng, chi phí khấu hao, chi phí cho điện thoại, điện nƣớc, và các chi phí bằng tiền khác Vì vậy phân loại theo khoản mục chi phí có tác dụng phục v ụ cho quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành sản phẩm , lập kế hoạch giá thành và định mức chi phí sản xuất cho kỳ sau. * Phân loại theo lĩnh vực hoạt động gồm: - Chi phí sản xuất kinh doanh: là những chi phí liên quan đến hiện trạng sản xuất và tiêu thụ, quản lý hành chính, quản trị kinh doanh. Hỗ trợ ôn tập [ĐỀ CƯƠNG CHƯƠNG TRÌNH ĐẠI HỌC] - Chi phí hoạt động tài chính: gồm những chi phí ngoài dự kiến có thể do chủ quan hay khách quan dẫn tới. - Chi phí bất thƣờng: Gồm những chi phí ngoài dự kiến có thể do chủ quan hay khách quan mang lại.
Cách phân lo ại này giúp cho việc phân định chi phí đƣợ c chính xác, phục vụ cho việc tính giá thành, xác định chi phí và kết quả cuả từng hoạt động kinh doanh đúng đắn, giúp cho việc lập Báo cáo tài chính nhanh, đúng và kịp thời. * Phân loại theo mối quan hệ chi phí và khối lượng công việc : Theo cách phân loại nay thì chi phí đƣợc chia thành: Chi phí cố định, chi phí biến đổi và chi phí hỗn hợp - Chi phí cố định (chi phí bất biến): là loại chi phí mà tổng số không thay đổi khi có sự thay đổi về khối lƣợng hoạt động. - Chi phí biến đổi (chi phí khả biến, biến phí): là các chi phí thay đổi về tổng số tỷ lệ với sự thay đổi của mức độ hoạt động. - Chi phí hỗn hợp là chi phí mà nó bao gồm cả định phí và biến phí.
Cách phân loại này có ý nghĩ a quan trọng giúp nhà quản trị n ắm đƣợc mô hình chi phí - khối lƣợng - lợi nhuận để xác đị nh điểm hoà v ốn, nhằm đƣa ra giải pháp tối ƣu trong kinh doanh, nâng cao hiệu qủa chi phí, làm hạ giá thành sản phẩm. * Phân loại chi phí theo mối quan hệ chi phí với đối tượng chịu chi phí gồm: - Chi phí cơ bản: là những chi phí thuộc các yếu tố cơ bản của quá trình kinh doanh nhƣ chi phí vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí KHTSCĐ dùng vào sản xuất và những chi phí trực tiếp khác. - Chi phí quản lý phục vụ: là những chi phí có tính chất quản lý, phục vụ cho hoạt động kinh doanh của đơn vị.