phần mở đầu và kết luận, luận văn của em gồm 3 chƣơng chính: Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP Chƣơng 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH HOME HEALTH Chƣơng 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH HOME HEALTH VINA 3 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm về doanh thu bán hàng và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp 1. Các khái niệm có liên quan Bán hàng là quá trình doanh nghiệp chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa gắn với phần lớn lợi ích hoặc rủi ro cho khách hàng đồng thời đƣợc khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình sản xuất, nó quyết định hiệu quả của các khâu trƣớc đó và mang tính quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
Quá trình bán hàng chỉ đƣợc coi là hoàn thành khi trải qua hai giai đoạn: Giai đoạn giao hàng: doanh nghiệp sản xuất sản phẩm cho khách hàng, trong giai đoạn này bên bán căn cứ vào hợp đồng kinh tế để giao cho ngƣời mua. Giai đoạn này phản ánh quá trình vận động của hàng hóa chƣa phản ánh kết quả của quá trình bán hàng vì chƣa có cơ sở đảm bảo quá trình bán hàng đã hoàn tất. Giai đoạn thanh toán: Khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán tiền hàng. Đây là giai đoạn hoàn tất quá trình bán hàng, là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu của sản phẩm và dịch vụ.
Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu đƣợc trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thƣờng của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. “Thu nhập khác là khoản thu góp vốn làm tăng vốn chủ sở hữu từ các hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu”. Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động kinh doanh, biểu hiện thông qua kết quả lãi hay lỗ, thƣờng sẽ đƣợc xác định vào cuối tháng, cuối quý hoặc cuối năm tùy theo yêu cầu của từng doanh nghiệp. Các phương thức bán hàng, phương thức thanh toán 1.
Các phương thức bán hàng Để đẩy nhanh quá trình tiêu thụ hàng hóa, doanh nghiệp phải đa dạng hóa các phƣơng thức tiêu thụ để phù hợp với từng đối tƣợng khách hàng. Phƣơng thức bán hàng có thể ảnh hƣởng trực tiếp đối với việc sử dụng các tài khoản kế toán để 4 phản ánh tình hình xuất kho thành phẩm, hàng hóa, xác định thời điểm bán hàng, hình thành doanh thu bán hàng, ghi nhận giá vốn hàng bán để xác định kết quả kinh doanh. Bán hàng có thể bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra hoặc bán hàng hóa mà doanh nghiệp mua vào. Phƣơng thức bán hàng thể hiện quan hệ giữa ngƣời mua và ngƣời bán hàng trong quá trình trao đổi, mua bán.
Xét theo phạm vi khách hàng thì có thể thành bán hàng trong nƣớc và bán hàng xuất khẩu. Bán hàng xuất khẩu: Là việc các doanh nghiệp kinh doanh nƣớc ta bán hàng cho đối tác nƣớc ngoài theo các hợp đồng đã ký hoặc theo các hiệp định của Nhà nƣớc. Hiện nay, các doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa chủ yếu theo hai phƣơng thức: Xuất khẩu trực tiếp: Là phƣơng thức xuất khẩu mà đơn vị tham gia xuất khẩu trực tiếp đàm phán, ký kết hợp đồng xuất khẩu với nƣớc ngoài, trực tiếp giao hàng và thanh toán tiền hàng với ngƣời mua. Xuất khẩu ủy thác: Là phƣơng thức xuất khẩu mà đơn vị tham gia xuất khẩu không trực tiếp đàm phán, ký kết hợp đồng xuất khẩu với nƣớc ngoài mà thực hiện hoạt động xuất khẩu hàng hóa của mình thông qua một đơn vị xuất khẩu khác.
Trong bán hàng xuất khẩu, chứng từ sử dụng trong bán hàng xuất khẩu đầy đủ và đa dạng bao gồm: Bill of Lading, Commercial Invoice, Packing List, Certificate of Origin, Certificate of Quantity. Bán hàng trong nƣớc: Là việc bán hàng cho các đơn vị, cá nhân trong nƣớc. Tùy vào đặc điểm của từng loại hàng hóa và yêu cầu của khách hàng mà doanh nghiệp áp dụng các phƣơng thức bán hàng sau: Thứ nhất: Phƣơng thức bán buôn Bán buôn là việc bán sản phẩm của doanh nghiệp cho các doanh nghiệp khác, các cửa hàng, đại lý. với số lƣợng lớn, theo lộ để các đơn vị tiếp tục bán cho các tổ chức khác hay gia công sản xuất tiếp.
Kết thúc quá trình bán buôn, hàng hóa chƣa đi vào tiêu dùng nên giá trị và giá trị sử dụng chƣa đƣợc thực hiện. Bán buôn 5 bao gồm hai hình thức: Bán buôn qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng. Bán buôn qua kho: Là phƣơng thức bán buôn hàng hóa mà trong đó hàng bán phải đƣợc xuất ra từ kho của doanh nghiệp rồi mới đƣợc bán cho khách hàng dƣới hai hình thức là giao hàng trực tiếp tại kho hoặc chuyển hàng cho bên mua. Trƣờng hợp mua hàng trực tiếp tại kho thì khách hàng cử ngƣời mang giấy giới thiệu đến kho của doanh nghiệp trực tiếp nhận hàng và áp tải hàng về.
Hàng đƣợc ghi nhận là bán khi bên mua nhận hàng và ký nhận trên hóa đơn bán hàng. Trƣờng hợp chuyển hàng cho bên mua, bên bán căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết hoặc đơn hàng của ngƣời mua xuất kho gửi hàng cho ngƣời mua bằng phƣơng tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài. Chi phí vận chuyển hàng có thể do bên mua hoặc bên bán chịu theo tinh thần hợp đồng hai bên đã ký kết. Hàng đƣợc ghi nhận là bán khi bên mua nhận đủ hàng, đã trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền cho số hàng nhận.
Bán buôn và vận chuyển thẳng: Là phƣơng thức bán buôn hàng hóa mà hàng hóa đó khi mua về nhà cung cấp không đem về nhập kho mà giao bán ngay, chuyển bán ngay cho khách hàng theo hai hình thức: Hình thức vận chuyển thẳng: Là hình thức giao hàng trực tiếp tay ba: doanh nghiệp thƣơng mại bán buôn sau khi nhận hàng từ nhà cung cấp thì giao bán trực tiếp cho khách hàng của mình tại địa điểm hai bên thỏa thuận. Hàng đƣợc ghi nhận là bán khi bên mua nhận đủ hàng và ký nhận trên hóa đơn bán hàng. Hình thức vận chuyển thẳng bằng gửi hàng: Doanh nghiệp thƣơng mại sau khi mua hàng, nhận hàng mua, dùng phƣơng tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài để vận chuyển hàng đến giao cho bên mua tại địa điểm đƣợc thỏa thuận. Hàng đƣợc ghi nhận là bán khi đến tay khách hàng, đƣợc kiểm nhận đủ, khách hàng trả tiền hay chấp nhận trả tiền cho số hàng đã nhận.
Thứ hai: Phƣơng thức bán lẻ Là phƣơng thức bán hàng trực tiếp cho ngƣời tiêu dùng hoặc các tổ chức kinh tế, đơn vị kinh tế, tập thể mua về mang tính chất tiêu dùng. Khác với bán buôn, hàng hóa bán lẻ đi vào lĩnh vực tiêu dùng. Giá trị và giá trị sử dụng đã đƣợc thực hiện. Bán lẻ hàng hóa thƣởng bán đơn chiếc, số lƣợng ít, giá ổn định qua một số hình thức: Bán lẻ thu tiền tập trung: Là hình thức tách rời nhiệm vụ thu tiền của ngƣời 6 mua và giao hàng cho ngƣời mua.
Mỗi quầy hàng có nhận viên thu tiền, viết hóa đơn, tích kê để khách hàng nhận hàng ở quầy do nhân viên bán hàng giao. Cuối ngày, nhân viên bán hàng căn cứ vào hóa đơn và tích kê giao hàng cho khách hoặc kiểm kê hàng tồn quầy để lập báo cáo bán hàng cho nhân viên thu tiền lập phiếu thu nhập quỹ. Việc tách rời mua hàng và thanh toán tránh đƣợc sai sót, mất hàng hóa cũng nhƣ tiền bán hàng. Bán lẻ thu tiền trực tiếp: Trƣờng hợp này nhân viên bán hàng sẽ trực tiếp thu tiền của khách hàng và giao hàng theo hóa đơn bán lẻ hoặc phiếu xuất kho.
Hết ngày nhân viên bán hàng thực hiện kiểm kê hàng hóa, lập báo cáo bán hàng, xuất hóa đơn bán và phiếu thu hàng đồng thời nộp tiền hàng về quỹ. Thực hiện phƣơng thức bán hàng này có ƣu điểm tiết kiệm đƣợc nhân công và thuận tiện cho quá trình mua hàng của khách hàng. Bán hàng lẻ tự phục vụ: Khách hàng mua hàng đƣợc tự chọn hàng hóa mang đến quầy thu tiền và thanh toán, nhân viên sẽ kiểm hàng, lập hóa đơn tính tiền và thu tiền của khách hàng. Siêu thị là một ví dụ tiêu biểu cho hình thức bán hàng này.
Bán hàng theo phương thức trả góp: Khách hàng đƣợc phép trả tiền hàng thành nhiều lần, doanh nghiệp thƣơng mại sẽ thu đƣợc tiền hàng thông thƣờng và còn thu thêm một khoản lãi do khách hàng trả chậm. Thực chất, ngƣời bán chỉ mất quyền sở hữu khi ngƣời mua thanh toán hết tiền hàng, về mặt hạch toán khi giao hàng cho ngƣời mua, hàng hóa bán trả góp đƣợc coi là tiêu thụ, bên bản ghi nhận doanh thu. Bán hàng tự động: Là một hình thức bán lẻ mà trong đó doanh nghiệp sử dụng các máy bán hàng tự động chuyên dùng cho một loại hàng hóa nào đó đặt nơi công cộng. Khách hàng sau đó khi đặt tiền vào máy sẽ nhận món hàng máy đẩy ra tự động.
Bán hàng đại lý, ký gửi: Là phƣơng thức bán hàng mà bên bán (giao đại lý) xuất hàng cho bên nhận đại lý để bản. Bên nhận đại lý ký gửi trực tiếp bán hàng, thu tiền, thanh toán tiền hàng và đƣợc hƣởng hoa hồng đại lý bản. Số hàng gửi đại lý vẫn thuộc quyền sở hữu của bên giao đại lý cho đến khi đại lý thanh toán hay chấp nhận thanh toán. Doanh nghiệp có hàng ký gửi đại lý (không phải hàng bán thông qua đại lý) 7 khi xuất hàng ký gửi đại lý, cần có chứng từ.
+ Hợp đồng ký gửi đại lý, hoặc cam kết ký gửi đại lý, trong đó ghi rõ chủng loại hàng ký gửi, hàng khuyến mại đi kèm hàng ký gửi ( nếu có), giá bán từng chủng loại hàng hóa ký gửi, tiền hoa hồng đại lý đƣợc hƣởng khi bán đƣợc hàng ( nếu có). + Phiếu xuất kho hàng gửi bán đại lý do Bộ Tài Chính (Tổng Cục Thuế) phát hành kèm theo lệnh điều động nội bộ. Bên ký gửi căn cứ vào phiếu xuất kho hàng gửi bán đại lý để hạch toán theo chế độ kế toán hiện hành.