Luận văn kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH TM Hùng Thi - Học viện Tài chính

Nghiên cứu chi tiết về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH TM Hùng Thi. Phân tích quy trình kế toán, doanh thu, chi phí và kết quả

• Tác giả: Võ Thị Mỹ Duyên
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Vũ Việt
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Kế Toán Doanh Nghiệp
• Đề tài: Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH TM Hùng Thi
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng

Kế toán bán hàng là hoạt động ghi nhận, phản ánh toàn bộ quá trình tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp. Hoạt động này bao gồm việc theo dõi doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu, chi phí bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. Trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa, kế toán bán hàng đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp thông tin tài chính chính xác. Quá trình xác định kết quả bán hàng được thực hiện bằng cách so sánh doanh thu thuần với giá vốn hàng bán và các chi phí liên quan. Thông tin kế toán bán hàng phục vụ trực tiếp cho công tác quản trị, ra quyết định kinh doanh và đáp ứng yêu cầu báo cáo tài chính theo quy định pháp luật. Công tác này yêu cầu sự chính xác, kịp thời và tuân thủ đúng chế độ kế toán hiện hành.

1.1. Khái niệm và ý nghĩa của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp

Kế toán bán hàng là bộ phận quan trọng trong hệ thống kế toán doanh nghiệp, chịu trách nhiệm ghi nhận các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến hoạt động tiêu thụ. Hoạt động bán hàng bao gồm việc chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa cho khách hàng và nhận lại tiền hoặc quyền đòi tiền. Ý nghĩa của kế toán bán hàng thể hiện ở việc cung cấp thông tin về doanh thu, chi phí và lợi nhuận. Nhờ đó, ban lãnh đạo đánh giá được hiệu quả kinh doanh, kiểm soát được công nợ phải thu và xây dựng kế hoạch kinh doanh phù hợp.

1.2. Yêu cầu và vai trò của kế toán xác định kết quả bán hàng

Kế toán xác định kết quả bán hàng phải đáp ứng các yêu cầu về tính chính xác, kịp thời, toàn diện và tuân thủ chuẩn mực kế toán. Vai trò chính của công tác này là tổng hợp doanh thu, chi phí bán hàng và giá vốn hàng bán để tính toán lợi nhuận gộp từ hoạt động bán hàng. Kết quả bán hàng là cơ sở quan trọng để đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh, xác định nghĩa vụ thuế và phân phối lợi nhuận. Ngoài ra, thông tin kết quả bán hàng còn phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và phân tích tài chính doanh nghiệp.

II. Thực trạng kế toán bán hàng tại Công ty TNHH TM Hùng Thi

Công ty TNHH TM Hùng Thi là doanh nghiệp thương mại hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2006/TT-BTC. Công ty sử dụng phần mềm kế toán MISA SME để hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Phương pháp tính thuế giá trị gia tăng áp dụng là phương pháp khấu trừ. Hàng tồn kho được hạch toán theo phương pháp kê khai thường xuyên, đánh giá theo nguyên giá và tính giá xuất kho bằng phương pháp bình quân cuối kỳ. Tài sản cố định được trích khấu hao theo phương pháp đường thẳng theo quy định tại Thông tư 45/2013/TT-BTC. Hệ thống tài khoản kế toán sử dụng bao gồm các tài khoản 511 (doanh thu), 632 (giá vốn), 641 (chi phí bán hàng), 642 (chi phí quản lý doanh nghiệp) và các tài khoản liên quan khác. Niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01/01 đến ngày 31/12 hàng năm.

2.1. Tổ chức hệ thống kế toán và chính sách kế toán áp dụng

Công ty TNHH TM Hùng Thi tổ chức bộ phận kế toán với các nhân viên phụ trách từng phần hành cụ thể. Hệ thống kế toán được xây dựng theo chuẩn mực kế toán Việt Nam và các văn bản hướng dẫn. Chính sách kế toán của công ty bao gồm nguyên tắc ghi nhận doanh thu theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, phương pháp đánh giá hàng tồn kho theo giá gốc và tính giá xuất kho bình quân cuối kỳ. Phần mềm MISA SME được sử dụng để xử lý dữ liệu kế toán, đảm bảo tính chính xác và hiệu quả trong công tác hạch toán hàng ngày.

2.2. Quy trình hạch toán doanh thu và chi phí bán hàng thực tế

Quy trình hạch toán doanh thu bán hàng tại công ty bắt đầu từ việc lập hóa đơn bán hàng và ghi nhận doanh thu theo nguyên tắc ghi nhận doanh thu. Hàng hóa bán ra được ghi giảm tài khoản 155 (Hàng hóa) và ghi nhận giá vốn qua tài khoản 632. Các khoản giảm trừ doanh thu như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán được hạch toán riêng. Chi phí bán hàng bao gồm chi phí quảng cáo, vận chuyển, bảo quản, hoa hồng bán hàng được tập hợp tại tài khoản 641. Chi phí quản lý doanh nghiệp gồm lương nhân viên quản lý, khấu hao tài sản cố định, vật liệu văn phòng được ghi nhận tại tài khoản 642.

III. Phân tích kết quả bán hàng và các vấn đề tồn tại

Kết quả bán hàng tại Công ty TNHH TM Hùng Thi được xác định bằng cách lấy doanh thu thuần trừ đi giá vốn hàng bán để ra lợi nhuận gộp, sau đó trừ tiếp chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Qua phân tích thực tế, công tác kế toán bán hàng tại công ty còn một số hạn chế. Việc ghi nhận doanh thu đôi khi chưa tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc ghi nhận theo thời điểm chuyển giao quyền sở hữu. Công tác kiểm soát công nợ phải thu khách hàng chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến rủi ro nợ xấu. Hệ thống chứng từ kế toán chưa được lưu trữ khoa học, gây khó khăn cho việc tra cứu và kiểm tra. Bên cạnh đó, việc phân tích kết quả bán hàng phục vụ cho quản trị nội bộ còn hạn chế, chủ yếu dừng ở việc lập báo cáo tài chính mà chưa khai thác hết giá trị thông tin kế toán.

3.1. Đánh giá hiệu quả kinh doanh qua kết quả bán hàng

Đánh giá hiệu quả kinh doanh qua kết quả bán hàng cho thấy tỷ suất lợi nhuận gộp của công ty biến động theo từng kỳ kế toán. Các chỉ tiêu cần phân tích bao gồm tỷ suất lợi nhuận gộp, tỷ lệ chi phí bán hàng trên doanh thu, tỷ lệ chi phí quản lý doanh nghiệp trên doanh thu. Kết quả phân tích giúp ban lãnh đạo nhận diện được xu hướng kinh doanh, đánh giá khả năng sinh lời và so sánh hiệu quả giữa các kỳ. Thông tin này là cơ sở quan trọng để điều chỉnh chiến lược kinh doanh và kiểm soát chi phí hiệu quả.

3.2. Những hạn chế trong công tác kế toán bán hàng hiện tại

Công tác kế toán bán hàng tại công ty tồn tại một số hạn chế cần được cải thiện. Thứ nhất, quy trình ghi nhận doanh thu chưa có quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ, tiềm ẩn nguy cơ ghi nhận sai thời điểm. Thứ hai, việc theo dõi và đối chiếu công nợ với khách hàng chưa được thực hiện định kỳ. Thứ ba, hệ thống phân tích chi phí bán hàng chưa chi tiết theo từng nhóm sản phẩm hoặc kênh phân tích. Thứ tư, công tác lập dự báo doanh thu và chi phí chưa được chú trọng, ảnh hưởng đến khả năng lập kế hoạch tài chính.

IV. Giải pháp hoàn thiện kế toán bán hàng và ứng dụng thực tiễn

Để hoàn thiện công tác kế toán bán hàng tại Công ty TNHH TM Hùng Thi, cần triển khai đồng bộ các giải pháp. Trước tiên, xây dựng quy trình ghi nhận doanh thu rõ ràng, ràng buộc trách nhiệm giữa bộ phận kinh doanh và kế toán. Thứ hai, thiết lập hệ thống đối chiếu công nợ định kỳ với khách hàng và nhà cung cấp. Thứ ba, nâng cao việc phân tích kết quả bán hàng theo từng dòng sản phẩm, nhóm khách hàng và kênh phân phối. Thứ tư, tăng cường đào tạo nhân viên kế toán về kỹ năng phân tích và sử dụng thông tin kế toán cho mục đích quản trị. Thứ năm, khai thác tối đa tính năng của phần mềm MISA SME để tự động hóa quy trình và giảm thiểu sai sót. Các giải pháp này giúp nâng cao chất lượng thông tin kế toán, phục vụ tốt hơn cho công tác quản trị và ra quyết định kinh doanh.

4.1. Hoàn thiện quy trình ghi nhận và kiểm soát doanh thu

Quy trình ghi nhận doanh thu cần được chuẩn hóa theo các bước: lập hợp đồng bán hàng, xuất kho và giao hàng, lập hóa đơn, ghi nhận doanh thu và theo dõi thu tiền. Mỗi bước cần có chứng từ gốc và sự phê duyệt của người có thẩm quyền. Hệ thống kiểm soát nội bộ cần quy định rõ trách nhiệm của từng bộ phận. Việc áp dụng mã vạch hoặc mã số hóa đơn điện tử giúp tra cứu nhanh chóng và giảm thiểu sai sót. Đối chiếu doanh thu giữa sổ kế toán và báo cáo bán hàng cần được thực hiện hàng tuần.

4.2. Nâng cao hiệu quả phân tích kết quả bán hàng cho quản trị

Phân tích kết quả bán hàng cần được thực hiện định kỳ theo tháng, quý và năm. Các chỉ tiêu phân tích nên bao gồm: doanh thu theo sản phẩm, tỷ suất lợi nhuận gộp theo nhóm hàng, cơ cấu chi phí bán hàng và xu hướng biến động. Báo cáo phân tích nên trình bày bằng biểu đồ trực quan, dễ hiểu để ban lãnh đạo nhanh chóng nắm bắt thông tin. Việc so sánh kết quả thực tế với kế hoạch và với kỳ trước giúp đánh giá hiệu quả kinh doanh một cách toàn diện. Thông tin phân tích còn phục vụ cho việc xây dựng chiến lược giá và chính sách bán hàng phù hợp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÍ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI NHỎ VÀ VỪA 1.1 Khái quát về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại.1 Khái niệm về bán hàng và xác định kết quả bán hàng Bán hàng: Bán hàng là giai đoạn cuối cùng trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Bán hàng là việc chuyển đổi quyền sở hữu hàng hóa, thành phẩm gắn với phần lớn lợi ích hoặc rủi ro cho khách hàng, đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc khách hàng chấp nhận thanh toán. Kết quả bán hàng được xác định bằng doanh thu thuần trừ đi tất cả các khoản chi phí để tạo ra doanh thu đó Xác định kết quả bán hàng là dựa trên những số liệu thực tế về doanh thu,chi phí nên sẽ có cái nhìn khách quan về tình hình hoạt động của công ty, về kết quả hoạt động bán hàng trong kỳ, thúc đẩy các nhà quản trị cần có biện pháp thích hợp để gia tăng việc tiêu thụ sản phẩm, tăng doanh thu, tiết kiệm chi phí và gia tăng lợi nhuận, góp phần tích cực trong việc mở rộng quy mô hoạt động cũng như nhanh chóng chớp thời cơ phát triển công ty và củng cố vị thế của mình trên trường quốc tế.2 Ý nghĩa của hoạt động bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp. Kinh doanh trong nền kinh tế thị trường doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp thương mại nói riêng trước hết phải giải đáp các vấn đề: Kinh doanh hàng hoá gì? Hướng tới đối tượng khách hàng nào? Và kinh doanh như thế nào? Do đó việc tổ chức tốt khâu bán hàng có ý nghĩa hết sức quan trọng không chỉ đối với chiến lược kinh doanh của một doanh nghiệp, mà còn đối với cả chiến lược phát triển của toàn xã hội.

Võ Thị Mỹ Duyên 4 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính ➢ Vai trò của bán hàng được thể hiện qua: Đối với doanh nghiệp thương mại: Thông qua bán hàng thì giá trị của hàng hóa mới được thực hiện, DN mới thu được tiền để bù đắp các khoản CP đã bỏ ra trong quá trình kinh doanh và thực hiện các nghĩa vụ đối với Ngân sách nhà nước. Bán được hàng giúp DN thu hồi vốn nhanh và mau tái sản xuất giúp tăng DT. Đối với người tiêu dùng: Việc tiêu dùng hàng hóa của người tiêu dùng không những đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng cho họ mà việc tiêu dùng hàng hóa còn góp phần giúp quá trình lưu thông hàng hóa được nhanh hơn. Đối với kinh tế xã hội: Thực hiện tốt khâu bán hàng là điều kiện tốt để kết hợp chặt chẽ giữa lưu thông hàng hoá và lưu thông tiền tệ, ổn định và củng cố giá trị đồng tiền, thúc đẩy quá trình tái sản xuất xã hội, là điều kiện để ổn định và nâng cao đời sống của người lao động nói riêng và của toàn xã hội nói chung.3 Yêu cầu quản lý quá trình bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp.

Nghiệp vụ bán hàng liên quan đến từng khách hàng, từng phương thức thanh toán và từng mặt hàng, từng loại dịch vụ nhất định. Do đó, công tác quản lý nghiệp vụ bán hàng, cung cấp dịch vụ đòi hỏi phải khoa học, hợp lý. Các yêu cầu này có thể thay đổi tùy thuộc vào hoạt động sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp song theo đó bao gồm những yếu tố cốt lõi như sau: - Quản lý theo dõi từng phương thức bán hàng, từng khách hàng, tình hình thanh toán của khách hàng, yêu cầu thanh toán đúng hình thức, đúng hạn để tránh hiện tượng mất mát, thất thoát, ứ đọng vốn. - Quản lý kế hoạch và tình hình thực hiện kế hoạch tiêu thụ đối với từng thời kỳ, từng khách hàng, từng loại hàng hóa.

- Quản lý chất lượng, xây dựng thương hiệu là mục tiêu cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. - Quản lý chặt chẽ giá vốn của hàng hóa tiêu thụ, giám sát chặt chẽ các khoản chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ. Võ Thị Mỹ Duyên 5 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính - Đối với việc xác định kết quả bán hàng phải tổ chức chặt chẽ, khoa học đảm bảo việc xác định kết quả cuối cùng của quá trình kinh doanh, thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước đầy đủ, kịp thời. Vấn đề của doanh nghiệp là cần phải đưa ra định hướng, xác định rõ các khoản chi phí phục vụ cho hoạt động bán hàng và những phát sinh gây giảm trừ doanh thu như giảm giá hàng bán hay hàng bán bị trả lại.

Đặc biệt cần thực hiện tốt các nghĩa vụ như thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng, thuế môi trường. định hướng đúng đắn và thực hiện nghiêm túc những vấn đề khái quát trên sẽ giúp cho doanh nghiệp có thể đảm bảo việc luân chuyển dòng tiền nhanh và hiệu quả, đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh thuận lợi và phát triển.4 Vai trò, Nhiệm vụ công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp. Trên phương diện doanh nghiệp, bán hàng là nhân tố quyết định sự thành bại của doanh nghiệp, tiêu thụ thể hiện sức cạnh tranh cũng như uy tín của doanh nghiệp trên thị trường. Nó là cơ sở để đánh giá trình độ tổ chức quản lí hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Mặt khác gián tiếp phản ánh trình độ tổ chức các khâu cung ứng, sản xuất cũng như công tác dự trữ, bảo quản thành phẩm. Trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế, bán hàng có một vai trò đặc biệt, nó vừa là điều kiện để tiến hành tái sản xuất xã hội vừa là cầu nối giữa nhà sản xuất với người tiêu dùng, phản ánh sự gặp nhau giữa cung và cầu về hàng hoá, qua đó định hướng cho sản xuất, tiêu dùng và khả năng thanh toán. Với một doanh nghiệp việc tăng nhanh quá trình bán hàng tức là tăng vòng quay của vốn, tiết kiệm vốn và trực tiếp làm tăng lợi nhuận của doanh nghiệp. Từ đó sẽ nâng cao đời sống, thu nhập cho cán bộ công nhân viên trong toàn doanh nghiệp và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với nhà nước.

Nhận định được vai trò quan trọng của hoạt động bán hàng cũng như xác định kết quả bán hàng, các doanh nghiệp cần có đội ngũ kế toán giỏi về chuyên môn cũng như kinh nghiệm. Kế toán bán hàng không chỉ có vai trò quan trọng đối với doanh nghiệp mà còn quan trọng với những cá thể liên quan, hay toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Võ Thị Mỹ Duyên 6 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Về cơ bản, trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nói chung và hoạt động bán hàng nói riêng, để có thể phát huy công tác quản lý kinh doanh bán hàng, kế toán bán hàng cần thực hiện tốt những nhiệm vụ sau đây: - Phản ánh, ghi chép đầy đủ, kịp thời và chính xác tình hình hiện có và sự biến động của từng loại thành phẩm, hàng hóa theo chỉ tiêu chất lượng, số lượng, chủng loại. - Phản ánh, ghi chép đầy đủ, chính xác các khoản doanh thu, giảm trừ doanh thu và chí phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp, theo dõi các khoản phải thu của khách hàng.

- Phản ánh, tính toán chính xác kết quả của từng hoạt động, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và tình hình phân phối kết quả các hoạt động. - Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập BCTC và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định kết quả và phân phối kết quả. Như vậy có thể thấy rõ được bán hàng và xác định kết quả bán hàng có vai trò hết sức quan trọng đối với các doanh nghiệp. Việc xác định chính xác kết quả bán hàng là cơ sở xác định hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng là công cụ quan trọng trong quản lý và điều hành có hiệu quả các hoạt động của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh. Thông tin kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng được cung cấp giúp các nhà quản trị doanh nghiệp nắm được tình hình thực hiện kế hoạch bán hàng về loại hình, số lượng, chất lượng, giá cả, thanh toán; kiểm tra tình hình thực hiện các dự toán giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và xác định kết quả kinh doanh của đơn vị. Trên cở sở đó đưa ra những biện pháp định hướng cho hoạt động kinh doanh trong kỳ tiếp theo, hoàn thiện hoạt động kinh doanh, hoạt động quản lý, tiết kiệm chi phí và tăng doanh thu. Thông tin kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cung cấp giúp các cơ quan Nhà nước kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước, từ đó đưa ra các chính sách phù hợp nhằm phát triển toàn diện nền kinh tế quốc dân.

Võ Thị Mỹ Duyên 7 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Thông tin kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh bán hàng cung cấp là mối quan tâm của những người có lợi ích trực tiếp liên quan đến tình hình kinh doanh của doanh nghiệp như các nhà đầu tư, nhà cung cấp, các chủ nợ… Đó là cơ sở để các đối tượng này nắm bắt được tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, kịp thời đưa ra các quyết định kinh tế phù hợp.5 Các hình thức bán hàng của doanh nghiệp thương mại Trong bán hàng các doanh nghiệp có nhiều cách khác nhau để phân phối sản phẩm, hàng hóa đến người tiêu dùng. Nhưng chung quy lại, doanh nghiệp có 2 cách có thể đưa hàng hóa vào trong lưu thông, đó là bán buôn và bán lẻ. Các hình thức này có những đặc điểm cũng như ưu nhược điểm khác nhau mà doanh nghiệp cần sử dụng hợp lý để có thể tối ưu lượng hàng hóa bán ra. Bán buôn: Bán buôn hàng hóa là phương thức bán hàng hóa cho các doanh nghiệp thương mại, các doanh nghiệp sản xuất.

Đặc điểm của bán buôn là hàng vẫn còn nằm trong khâu lưu thông, chưa đi vào lĩnh vực tiều dùng. Hàng thường được bán theo lô hoặc bán với số lượng lớn. Giá bán thường phụ thuộc vào số lượng hàng bán và phương thức thanh toán.