Huy động đầu tư từ cộng đồng địa phương cho hạ tầng kỹ thuật nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu huy động đầu tư từ cộng đồng địa phương cho xây dựng hạ tầng kỹ thuật nông thôn ở đồng bằng sông Cửu Long.

• Tác giả: Thu Nguyen Thi Hoai
• Người hướng dẫn: Dr. Sven-Erik Svärd PhD
• Trường học: Uppsala
• Chuyên ngành: Public Management
• Đề tài: Huy động đầu tư từ cộng đồng địa phương cho hạ tầng kỹ thuật nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Uppsala

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: THEORETICAL FRAMEWORK AND RESEARCH QUESTIONS
• 1.1. Rationale
• 1.2. Research Questions
• 1.3. The objective and scope of the thesis
• 1.4. Roadmap for building legal documents related to public-private partner
• 2. CURRENT STATE AND POLICIES ON MOBILIZATION OF INVESTMENT INTO RURAL INFRASTRUCTURE IN THE MEKONG DELTA REGION
• 2.1. Current social-economic and rural infrastructure situation of the Mekong Delta
• 2.2. Rural infrastructure development policy in Vietnam and the Mekong Delta Region
• 2.2.1. General Guideline and policy
• 2.2.2. Investments in infrastructure development
• 2.3. Analysis of PAPI index to identify the factors that impact on infrastructure investment in the Mekong
• 3. CASE STUDIES: CAN THO CITY AND LONG AN PROVINCE
• 3.1. Can Tho City
• 3.2. Long An Province
• 3.3. Classifying community to make investment attracting mechanism more effective
• 3.4. Implementation of typical basic investment management for rural technical infrastructures
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động đầu tư từ cộng đồng địa phương cho hạ tầng kỹ thuật nông thôn

Huy động đầu tư từ cộng đồng địa phương cho hạ tầng kỹ thuật nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế và xã hội. Khu vực này, với 66% dân số sống và làm việc tại nông thôn, cần một cơ chế huy động vốn hiệu quả để cải thiện hạ tầng. Chính phủ Việt Nam đã đầu tư khoảng 9-10% GDP hàng năm cho phát triển hạ tầng, nhưng vẫn chưa khai thác được nguồn lực từ cộng đồng. Việc xây dựng cơ chế huy động đầu tư từ cộng đồng sẽ giúp tăng cường sự tham gia của người dân và cải thiện chất lượng hạ tầng nông thôn.

1.1. Vai trò của cộng đồng trong phát triển hạ tầng nông thôn

Cộng đồng địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và duy trì hạ tầng nông thôn. Sự tham gia của người dân không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính cho nhà nước mà còn tạo ra sự gắn kết và trách nhiệm trong việc quản lý hạ tầng. Các dự án hạ tầng thành công thường có sự đóng góp của cộng đồng, từ tài chính đến công sức.

1.2. Tình hình hiện tại của hạ tầng nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long

Hạ tầng nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long hiện đang đối mặt với nhiều thách thức. Nhiều khu vực vẫn thiếu các công trình cơ bản như đường giao thông, điện, và nước sạch. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của người dân mà còn cản trở sự phát triển kinh tế của khu vực. Cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

II. Thách thức trong việc huy động đầu tư từ cộng đồng cho hạ tầng nông thôn

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc huy động đầu tư từ cộng đồng cho hạ tầng nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long vẫn gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt thông tin và nhận thức về vai trò của cộng đồng trong phát triển hạ tầng. Ngoài ra, sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước cũng làm giảm khả năng huy động vốn từ cộng đồng.

2.1. Thiếu thông tin và nhận thức trong cộng đồng

Nhiều người dân chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc tham gia vào các dự án hạ tầng. Việc thiếu thông tin về các cơ hội đầu tư và lợi ích từ việc tham gia vào các dự án này đã làm giảm sự quan tâm của cộng đồng. Cần có các chương trình tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân.

2.2. Sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước

Việc phụ thuộc vào ngân sách nhà nước đã làm giảm khả năng huy động vốn từ cộng đồng. Khi ngân sách hạn chế, các dự án hạ tầng thường bị trì hoãn hoặc không được thực hiện. Cần có các cơ chế khuyến khích để người dân tham gia đầu tư vào hạ tầng nông thôn.

III. Phương pháp huy động đầu tư từ cộng đồng cho hạ tầng nông thôn

Để huy động đầu tư từ cộng đồng cho hạ tầng nông thôn, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Một trong những phương pháp chính là xây dựng các cơ chế khuyến khích và tạo điều kiện cho người dân tham gia. Các mô hình hợp tác công tư (PPP) cũng có thể được áp dụng để tăng cường sự tham gia của cộng đồng.

3.1. Xây dựng cơ chế khuyến khích đầu tư

Cần thiết lập các cơ chế khuyến khích để người dân tham gia đầu tư vào hạ tầng. Điều này có thể bao gồm các chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính, và các chương trình đào tạo để nâng cao năng lực cho cộng đồng.

3.2. Mô hình hợp tác công tư PPP trong phát triển hạ tầng

Mô hình PPP có thể giúp huy động nguồn lực từ cả khu vực công và tư. Qua đó, cộng đồng có thể tham gia vào các dự án hạ tầng một cách chủ động hơn, từ đó nâng cao hiệu quả và chất lượng của các công trình.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về hạ tầng nông thôn

Nghiên cứu cho thấy rằng việc huy động đầu tư từ cộng đồng có thể mang lại nhiều lợi ích cho phát triển hạ tầng nông thôn. Các dự án thành công đã chứng minh rằng sự tham gia của cộng đồng không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao chất lượng công trình. Cần có các nghiên cứu điển hình để minh chứng cho hiệu quả của các mô hình huy động đầu tư này.

4.1. Các dự án thành công trong huy động đầu tư cộng đồng

Một số dự án hạ tầng nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long đã thành công nhờ vào sự tham gia tích cực của cộng đồng. Những dự án này không chỉ cải thiện hạ tầng mà còn tạo ra việc làm và nâng cao đời sống cho người dân.

4.2. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả đầu tư từ cộng đồng

Nghiên cứu cho thấy rằng đầu tư từ cộng đồng có thể làm tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực và cải thiện chất lượng công trình. Sự tham gia của người dân cũng giúp tăng cường trách nhiệm và sự bền vững của các dự án hạ tầng.

V. Kết luận và tương lai của huy động đầu tư cho hạ tầng nông thôn

Huy động đầu tư từ cộng đồng địa phương cho hạ tầng kỹ thuật nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long là một hướng đi cần thiết để phát triển bền vững. Cần có các chính sách và cơ chế phù hợp để khuyến khích sự tham gia của cộng đồng. Tương lai của hạ tầng nông thôn phụ thuộc vào khả năng huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực từ cộng đồng.

5.1. Tầm quan trọng của chính sách hỗ trợ

Chính sách hỗ trợ từ chính phủ là yếu tố quyết định trong việc huy động đầu tư từ cộng đồng. Cần có các chính sách rõ ràng và minh bạch để tạo niềm tin cho người dân.

5.2. Triển vọng phát triển hạ tầng nông thôn trong tương lai

Với sự tham gia tích cực của cộng đồng và các chính sách hỗ trợ hợp lý, hạ tầng nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng khi đóng góp khoảng 27% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của cả nước, hơn 90% sản lượng gạo xuất khẩu, 70% sản lượng trái cây và 74,6% sản lượng thủy hải sản toàn quốc. Toàn vùng sở hữu diện tích tự nhiên 4,05 triệu hecta với dân số 17,33 triệu người; trong đó khu vực nông thôn chiếm tới 87% diện tích (3,51 triệu hecta) và 66,64% quy mô dân số (khoảng 11,54 triệu người) phân bổ trên địa bàn 1.303 xã thuộc 13 tỉnh, thành phố. Mặc dù Chính phủ Việt Nam đã dành từ 9% đến 10% GDP hàng năm để ưu tiên đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật, nhưng sự phụ thuộc gần như tuyệt đối vào ngân sách nhà nước trong điều kiện nguồn vốn vay hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) ngày càng thu hẹp đang tạo ra áp lực tài khóa nghiêm trọng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ cơ chế và các yếu tố chính sách tác động đến việc thu hút, huy động nguồn lực đầu tư từ cộng đồng địa phương vào xây dựng hạ tầng kỹ thuật nông thôn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Mục tiêu cụ thể bao gồm: phân tích vai trò của người dân trong việc tham gia và đóng góp nguồn lực; xác định các rào cản về cơ chế, chính sách hiện hành; và xây dựng mô hình khuyến nghị giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy sự tham gia tự nguyện của người dân. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 13 tỉnh, thành phố thuộc Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn 2000-2011, khai thác sâu bộ dữ liệu quản trị công PAPI 2011 và dự án thí điểm hạ tầng nông thôn dựa vào cộng đồng (CBRIP). Luận văn mang ý nghĩa thiết thực trong việc giải phóng tiềm năng tài chính và ngày công từ hơn 11,5 triệu cư dân nông thôn, giảm nhẹ gánh nặng ngân sách quốc gia và nâng cao tuổi thọ công trình hạ tầng cơ sở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của nhiều nền tảng lý thuyết kinh tế học phát triển và quản trị công hiện đại:

• Lý thuyết kinh tế học vĩ mô và số nhân đầu tư của John Maynard Keynes (1936): Khẳng định vai trò điều tiết của Nhà nước thông qua các công cụ tài khóa và đầu tư công cộng để kích thích tổng cầu. Mô hình số nhân đầu tư chỉ rõ mối quan hệ tỷ lệ thuận giữa mức gia tăng đầu tư và mức gia tăng thu nhập quốc dân, tạo tiền đề tái đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng.
• Mô hình Vòng luẩn quẩn nghèo đói và Cú hích từ bên ngoài của Paul Samuelson (2009): Lý giải tình trạng thiếu hụt vốn tích lũy tại các quốc gia và vùng nông thôn đang phát triển, đòi hỏi phải có sự kết hợp giữa nguồn lực bên ngoài và nỗ lực nội tại để bứt phá.
• Lý thuyết phát triển nông nghiệp châu Á của Harry T. Oshima (1987): Nhấn mạnh yêu cầu công nghiệp hóa nông nghiệp, xây dựng hạ tầng thủy lợi, điện, đường và xử lý nước để giải quyết tình trạng thiếu việc làm trong mùa nông nhàn.
• Nghiên cứu thực nghiệm về vai trò hạ tầng của Cesar Calderon và Luis Serven (2004) cùng Kingsley Thomas (2004): Phân tích dữ liệu từ 121 quốc gia, chứng minh đầu tư hạ tầng chiếm 20% tổng đầu tư xã hội và từ 4% đến 10% GDP tại các nước đang phát triển, có tác động trực tiếp đến giảm bất bình đẳng thu nhập và xóa đói giảm nghèo.

Bên cạnh đó, nghiên cứu hệ thống hóa 5 khái niệm cốt lõi:

1. Hạ tầng kỹ thuật nông thôn: Hệ thống mạng lưới giao thông, thủy lợi, cấp điện, viễn thông, cấp thoát nước và vệ sinh môi trường phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
2. Đầu tư phát triển: Hoạt động chi tiêu tạo ra tài sản vật chất và năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế.
3. Hợp tác công - tư (PPP): Phương thức chuyển giao dự án công cho khối tư nhân phối hợp thực hiện theo Quyết định số 71/2010/QĐ-TTg (yêu cầu tỷ lệ vốn chủ sở hữu tư nhân tối thiểu 30%).
4. Sự tham gia của cộng đồng: Quá trình người dân trực tiếp đóng góp tài chính, đất đai, vật tư, ngày công và tham gia giám sát các công trình tại địa bàn.
5. Chỉ số Hiệu quả Quản trị và Hành chính công cấp tỉnh (PAPI): Công cụ đo lường trải nghiệm thực tế của người dân về mức độ minh bạch, trách nhiệm giải trình và sự tham gia ở cấp cơ sở.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng dựa trên hai nguồn dữ liệu chủ yếu:

• Dữ liệu thứ cấp quy mô lớn từ Báo cáo Chỉ số PAPI năm 2011 do CECODES, Trung tâm Bồi dưỡng Cán bộ và Nghiên cứu Khoa học Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với UNDP thực hiện trên quy mô 13.642 người dân được chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng đại diện cho 63 tỉnh, thành phố toàn quốc.
• Báo cáo thống kê từ Tổng cục Thống kê theo cuộc Tổng điều tra Nông thôn, Nông nghiệp và Thủy sản năm 2011 trên 1.303 xã toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long, cùng các báo cáo chuyên ngành của Bộ Xây dựng và Bộ Kế hoạch & Đầu tư.

Cỡ mẫu phân tích bao quát toàn bộ 13 đơn vị hành chính cấp tỉnh thuộc vùng Tây Nam Bộ. Lý do lựa chọn dữ liệu PAPI và báo cáo thống kê chính thống là nhằm đảm bảo tính khách quan, tính pháp lý và độ tin cậy thực nghiệm cao, phản ánh trực tiếp tiếng nói từ dưới lên của người dân nông thôn. Phương pháp phân tích bao gồm: thống kê mô tả, phân tích so sánh đối chiếu giữa các địa phương điển hình (thành phố Cần Thơ và tỉnh Long An), phân tích ma trận SWOT (Điểm mạnh, Điểm yếu, Cơ hội, Thách thức) và đánh giá tác động chính sách trong khung thời gian 2000-2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra 3 phát hiện cốt lõi về thực trạng đầu tư hạ tầng kỹ thuật và cơ chế huy động vốn cộng đồng tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long:

• Sự mất cân đối về cấu trúc vốn và áp lực ngân sách: Trong giai đoạn 2006-2010, tổng vốn đầu tư phát triển nông nghiệp và nông thôn cả nước đạt 331.334 tỷ đồng (chiếm 49,1% tổng vốn đầu tư phát triển của ngân sách nhà nước và trái phiếu chính phủ), trong đó 215.502 tỷ đồng (chiếm 65%) dành cho hạ tầng kinh tế - xã hội. Nguồn vốn ODA chiếm 37% và vốn đối ứng ngân sách chiếm 11% tổng mức đầu tư hạ tầng toàn quốc. Tại Đồng bằng sông Cửu Long, nguồn lực đầu tư vẫn dựa trên 100% vốn nhà nước và ODA, trong khi việc huy động nguồn vốn phi ngân sách từ cộng đồng chỉ dừng lại ở các công trình cục bộ quy mô nhỏ như đường liên ấp, nạo vét kênh mương nội đồng hoặc cầu dân sinh.
• Tương quan hữu cơ giữa minh bạch, trách nhiệm giải trình và mức độ tự nguyện đóng góp: Kết quả phân tích dữ liệu PAPI 2011 trên 13 tỉnh thành khẳng định: tỉnh nào có mức độ công khai, minh bạch ngân sách và trách nhiệm giải trình của chính quyền cơ sở càng cao thì tỷ lệ người dân tự nguyện đóng góp tiền của và ngày công càng lớn. Tỉnh Đồng Tháp đạt điểm số huy động đóng góp tự nguyện cao nhất khu vực và toàn quốc, tiếp theo là tỉnh Long An và thành phố Cần Thơ. Ngược lại, tại những địa phương có chỉ số công khai minh bạch thấp như tỉnh Trà Vinh hay tỉnh Cà Mau, sự tham gia đóng góp của người dân giảm sút rõ rệt và xuất hiện nguy cơ các khoản đóng góp bị xem như một dạng phụ thu hành chính.
• Bức tranh phân hóa về hạ tầng kỹ thuật cơ sở năm 2011: Toàn vùng đã xây dựng được 40.192 km đường giao thông nông thôn (gồm 8.700 km đường huyện và 31.492 km đường xã), 93,6% số xã có đường ô tô đến trụ sở Ủy ban nhân dân nhưng vẫn còn 90 xã chưa có đường ô tô kết nối. Lưới điện quốc gia đã phủ kín 100% số xã với mức tiêu thụ bình quân đạt 481,3 kWh/người/năm (Cần Thơ dẫn đầu với 899,8 kWh/người/năm, Long An đạt 867,9 kWh/người/năm). Tuy nhiên, hạ tầng môi trường còn rất lạc hậu khi chỉ có 31,8% số xã có hệ thống thoát nước thải chung và 51,9% số xã tổ chức thu gom rác thải.

Thảo luận kết quả

Thực tế nghiên cứu cho thấy mô hình đầu tư truyền thống mang tính tập quyền, áp đặt kế hoạch từ trên xuống thường dẫn đến tình trạng quản lý thụ động, không sát với nhu cầu thực tế của người dân và lãng phí nguồn lực công. Ngược lại, bài học từ dự án CBRIP năm 2002 của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam đã chứng minh tính ưu việt của phương thức quản trị có sự tham gia của cộng đồng. Khi người dân được tham gia vào quá trình lập kế hoạch, bàn bạc, tự quyết định công trình ưu tiên và trực tiếp giám sát tài chính, ý thức làm chủ được nâng cao, giúp tiết kiệm chi phí xây dựng từ 15% đến 20% so với phương thức giao thầu thông thường.

Để trực quan hóa các kết quả nghiên cứu, dữ liệu có thể được thể hiện thông qua biểu đồ phân tán ma trận hai chiều: trục hoành thể hiện Chỉ số Công khai Minh bạch và Trách nhiệm giải trình PAPI 2011, trục tung thể hiện Mức độ Đóng góp tự nguyện của cộng đồng trên 13 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Biểu đồ này sẽ làm nổi bật vị thế dẫn đầu của tỉnh Long An và tỉnh Đồng Tháp ở góc phần tư tích cực, đồng thời phản ánh rõ khoảng cách quản trị so với nhóm tỉnh có chỉ số thấp. Ngoài ra, bảng thống kê so sánh đa tiêu chí giữa thành phố Cần Thơ (trung tâm đô thị loại I, tiêu thụ điện 899,8 kWh/người/năm) và tỉnh Long An (cửa ngõ công nghiệp, dẫn đầu về số lượng 166 xã) sẽ minh họa rõ nét sự khác biệt về năng lực huy động vốn theo đặc thù không gian kinh tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện cơ chế huy động vốn từ cộng đồng cho phát triển hạ tầng kỹ thuật nông thôn vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện khung khổ pháp lý về hợp tác công - tư (PPP) và xã hội hóa đầu tư:

   • Hành động: Bộ Kế hoạch & Đầu tư phối hợp với Bộ Tài chính tham mưu Chính phủ ban hành nghị định sửa đổi Quyết định số 71/2010/QĐ-TTg, điều chỉnh linh hoạt tỷ lệ vốn chủ sở hữu bắt buộc của khu vực tư nhân từ mức cứng nhắc 30% xuống khung 15% - 20% đối với các dự án hạ tầng nông thôn đặc thù (cấp nước sạch, thu gom xử lý rác thải sinh hoạt).
   • Chủ thể thực hiện & Thời gian: Chính phủ và các Bộ ngành Trung ương hoàn thành trong giai đoạn 2014-2016.
   • Chỉ số mục tiêu: Thu hút tối thiểu 20 dự án PPP cấp huyện trong lĩnh vực cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn.

2. Nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình ở cấp cơ sở:

   • Hành động: Ủy ban nhân dân các tỉnh ban hành quy chế bắt buộc niêm yết công khai 100% dự toán, nguồn vốn đóng góp của dân, danh sách đơn vị tài trợ và khung giá đền bù giải phóng mặt bằng tại nhà văn hóa ấp và trụ sở xã. Tổ chức các buổi đối thoại định kỳ giữa Chủ tịch xã với người dân trước khi triển khai công trình.
   • Chủ thể thực hiện & Thời gian: Ủy ban nhân dân 13 tỉnh thành chỉ đạo thực hiện thường niên từ năm 2014.
   • Chỉ số mục tiêu: Nâng điểm số trục nội dung Công khai, Minh bạch của các tỉnh ĐBSCL trong bảng xếp hạng PAPI tăng từ 15% đến 20% sau 3 năm.

3. Chuẩn hóa quy trình phân cấp và trao quyền giám sát cho Ban Giám sát đầu tư cộng đồng:

   • Hành động: Thiết lập quy trình 5 bước theo mô hình CBRIP: (1) Họp dân xác định nhu cầu, (2) Lập kế hoạch và dự toán công khai, (3) Bầu Ban giám sát cộng đồng có tỷ lệ phụ nữ tham gia tối thiểu 30%, (4) Tổ chức thi công kết hợp ngày công địa phương, (5) Nghiệm thu và bàn giao tự quản.
   • Chủ thể thực hiện & Thời gian: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và Ủy ban nhân dân cấp xã triển khai trên toàn bộ 1.303 xã giai đoạn 2014-2018.
   • Chỉ số mục tiêu: Giảm tỷ lệ thất thoát, lãng phí vật tư công trình xuống dưới 5%, 100% công trình có biên bản giám sát của cộng đồng.

4. Đa dạng hóa hình thức huy động và phân tầng đối tượng đóng góp:

   • Hành động: Chính quyền địa phương phân nhóm cộng đồng theo điều kiện kinh tế để có chính sách huy động phù hợp: hộ khá giả đóng góp tài chính, kiều hối; hộ trung bình đóng góp vật tư, đất đai; người lao động đóng góp ngày công trong mùa nông nhàn; miễn trừ hoàn toàn cho hộ nghèo.
   • Chủ thể thực hiện & Thời gian: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp huyện, xã áp dụng ngay từ kỳ kế hoạch hàng năm.
   • Chỉ số mục tiêu: Tăng tỷ trọng vốn huy động ngoài ngân sách đạt từ 25% đến 30% tổng mức đầu tư hạ tầng kỹ thuật nông thôn toàn vùng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

1. Cán bộ hoạch định chính sách tại các cơ quan Trung ương và cấp tỉnh: Các chuyên viên, nhà quản lý thuộc Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Bộ Xây dựng, Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ và Sở Kế hoạch & Đầu tư 13 tỉnh thành có thể sử dụng luận văn làm căn cứ khoa học để xây dựng cơ chế phân bổ vốn đầu tư công, ban hành chính sách khuyến khích PPP nông thôn và lồng ghép vào Chương trình Mục tiêu Quốc gia Xây dựng Nông thôn mới.
2. Chính quyền địa phương cấp huyện, cấp xã và các Ban Quản lý dự án: Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, cán bộ địa chính - xây dựng và các Ban Quản lý dự án cơ sở có thể áp dụng trực tiếp quy trình tham vấn cộng đồng, kỹ thuật quản lý dự án dựa vào người dân từ mô hình CBRIP nhằm nâng cao tỷ lệ đồng thuận và huy động nguồn lực địa phương.
3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý công, Kinh tế phát triển: Cung cấp tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp luận kết hợp chỉ số quản trị công (PAPI) với bài toán đầu tư phát triển hạ tầng, cung cấp khung lý thuyết vững chắc và nguồn số liệu thực chứng phong phú.
4. Các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ (NGOs) và doanh nghiệp tư nhân: Các định chế tài chính như Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và các nhà đầu tư tư nhân có cơ sở đánh giá môi trường thể chế, mức độ sẵn sàng của cộng đồng để thiết kế các dự án viện trợ, dự án BOT/PPP hạ tầng nước sạch và môi trường tại vùng Tây Nam Bộ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc huy động vốn từ cộng đồng cho hạ tầng kỹ thuật nông thôn ĐBSCL lại mang tính cấp bách?
Trong giai đoạn 2006-2010, Việt Nam đã chi tới 331.334 tỷ đồng cho nông nghiệp nông thôn, chiếm 49,1% vốn đầu tư nhà nước nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế của 11,54 triệu dân nông thôn ĐBSCL. Khi nguồn ODA ưu đãi suy giảm do Việt Nam đạt ngưỡng thu nhập trung bình thấp, việc huy động vốn xã hội hóa từ cộng đồng là giải pháp duy nhất để tránh khủng hoảng thiếu hụt vốn hạ tầng.

2. Chỉ số PAPI phản ánh mối quan hệ giữa chính quyền và người dân trong đóng góp hạ tầng như thế nào?
Dữ liệu PAPI 2011 trên 13.642 người dân chứng minh mối liên hệ tỷ lệ thuận: sự công khai minh bạch về thu chi ngân sách và trách nhiệm giải trình của chính quyền càng cao thì người dân càng tin tưởng đóng góp tự nguyện. Điển hình như tỉnh Đồng Tháp và tỉnh Long An luôn dẫn đầu về điểm số tự nguyện đóng góp nhờ minh bạch hóa thông tin dự án.

3. Bài học thành công lớn nhất từ dự án CBRIP của Ngân hàng Thế giới áp dụng vào ĐBSCL là gì?
Dự án CBRIP năm 2002 khẳng định nguyên tắc chuẩn hóa quy trình phân cấp và trao quyền trực tiếp cho cấp xã. Khi người dân được tham gia họp bàn, lựa chọn danh mục công trình và trực tiếp kiểm tra tài chính, chất lượng công trình nông thôn được đảm bảo tốt hơn và chi phí đầu tư giảm đáng kể so với phương thức giao khoán truyền thống.

4. Điểm nghẽn lớn nhất trong các quy định pháp lý hiện hành về đầu tư hạ tầng nông thôn là gì?
Quyết định số 71/2010/QĐ-TTg quy định mức vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư tư nhân tham gia PPP tối thiểu phải đạt 30% tổng vốn dự án. Quy định này thiếu tính linh hoạt đối với hạ tầng nông thôn - khu vực có thời gian thu hồi vốn kéo dài, tỷ suất sinh lời thấp và rủi ro thiên tai cao, gây khó khăn cho việc thu hút doanh nghiệp liên kết với cộng đồng.

5. Làm thế nào để các khoản đóng góp của người dân không biến thành gánh nặng thuế không chính thức?
Chính quyền cơ sở phải thực thi triệt để phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra". Mọi khoản đóng góp bắt buộc phải dựa trên sự biểu quyết dân chủ, tự nguyện trong các cuộc họp thôn/ấp; tuyệt đối không áp đặt chỉ tiêu thu bổ đầu người và phải thực hiện chính sách miễn giảm cho các hộ nghèo, gia đình chính sách.

Kết luận

• Luận văn khẳng định huy động nguồn lực cộng đồng là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn thiếu hụt vốn cho 40.192 km đường giao thông và hệ thống thủy lợi, cấp thoát nước tại 1.303 xã thuộc Đồng bằng sông Cửu Long.
• Kết quả thực nghiệm chỉ rõ tính minh bạch và trách nhiệm giải trình theo chuẩn đo lường PAPI có mối quan hệ tương hỗ quyết định đến mức độ sẵn sàng đóng góp tiền của và ngày công của 11,54 triệu cư dân nông thôn.
• Mô hình quản trị dự án dựa vào cộng đồng (CBRIP) chứng minh hiệu quả vượt trội so với cơ chế phân bổ kế hoạch hành chính truyền thống, giúp nâng cao chất lượng công trình và giảm áp lực lên 65% ngân sách phát triển nông thôn.
• Đề xuất lộ trình 2014-2018 tập trung điều chỉnh tỷ lệ vốn PPP tại Quyết định số 71/2010/QĐ-TTg xuống mức 15% - 20% và chuẩn hóa quyền tự chủ của Ban Giám sát đầu tư cộng đồng.
• Kêu góp các cấp chính quyền và nhà tài trợ chuyển đổi mạnh mẽ tư duy quản lý: xem cộng đồng địa phương là chủ thể sáng tạo và đối tác đầu tư trực tiếp thay vì chỉ là đối tượng thụ hưởng thụ động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

A BRIEF OF MSC IN PUBLIC MANAGEMENT GROUP 15 - MPPM INTAKE 6 - UPPSALA Title: Mobilization of investment from local community for construction of rural technical infrastructures in the Mekong Delta Region Level: Thesis of MSc in Public Management Author: Thu Nguyen Thi Hoai Dzung Mai Quoc Supervisor: Dr. Sven-Erik Svärd PhD Dr. Hung Nguyen Manh PhD Date of presentation: 18th May, 2013 Objectives: Awareness about the important role of technical infrastructure for economic development and social stability, Viet Nam Government has spent about 9-10% annual GDP to priority invest for infrastructure development across the country, especially rural areas - where 66% of Viet Nam's population live and work. However the dependence on almost 100% of the limited national budget and have not been mobilized other sources from the community for rural infrastructure is a major constraint in Viet Nam in the past in which farmers in the Mekong Delta is a typical example.

By a research on policies to attract investment to construct rural infrastructure, the authors stated that: there is a big incentive for rural development in a great potential of Mekong Delta if can gather contributions of the people to build infrastructure through a mechanism to attract investment from the community in this area. Therefore, to identify key elements in terms of policies influence on investment attraction of community to build infrastructure and analyze roles of the community in activities of investment attraction to construct rural infrastructure in the Mekong Delta, it is a necessary to make recommendations on mechanisms to attract investment with community involvement. i A BRIEF OF MSC IN PUBLIC MANAGEMENT GROUP 15 - MPPM INTAKE 6 - UPPSALA Research Questions: - What is the community’s role in participating in construction of rural infrastructures in the Mekong Delta Region? - What are the major factors that impact the mobilization of investment from local community for construction of rural technical infrastructures in the Mekong Delta Region? The objective and scope of the thesis This paper aims to analyze the role of the community in investment attraction. Moreover, it aims to identify the main factors of policy affecting the mobilization of investment from the community in construction of rural infrastructure in the Mekong River Delta.

Thereby, the paper also look for recommendations on mechanisms to promote investment attraction with the participation of the community in construction of rural infrastructure in the Mekong River Delta. Theoretical Framework The model of studying investment mechanism with participation of community in technical infrastructure construction in MDR based on considering the role of the local community participation in the World Bank’s specific project in 2002 (Community-based Rural Infrastructure Project - CBRIP) in relation to indices such as voluntary contribution, transparence and responsibility for explanation to people of The Viet Nam Provincial Governance and Public Administration Performance Index (PAPI-2011). Research Method: Through using data of statistical reports, specialized reports, especially performance indicators and management of provincial administration in Viet Nam - 2011 (PAPI), and based on actual results of a project have been implemented by the World Bank in Viet Nam, the authors had analyzed, ii A BRIEF OF MSC IN PUBLIC MANAGEMENT GROUP 15 - MPPM INTAKE 6 - UPPSALA compared advantages - disadvantages of Mekong Delta rural from which to point out opportunities and challenges for building a mechanism of investment attraction from community on technical infrastructure sectors by SWOT analysis. Reflection and conclusions: Based on analysis results of actual states and affecting factors, authors come into a conclusion as follow: transparency and accountability to people have an organic relationship with participation and contribution of people in building mechanism of attracting investment in community.

It is also recommended to adjust some contents in legal documents together with classify community and perform mechanism of managing basic construction investment as for rural infrastructures. The study shows that policy on mobilizing resources from community is considered as an important factor to develop technical infrastructure as well as rural socio-economic development in the whole country generally and Mekong Delta in particularly. Recommendation for a futher study: In the scope of study with limitation of time, group of authors proposed to use secondary data to analyze in the thesis; it is seen to be a reasonable option due to legitimacy, reliability and level of credibility of data used in reports and researches made by prestige organizations including Government Inspectorate,Ministry of Interior, United Nations, etc. However, mechanism of investment attraction with participation of community to develope rural technical infrastructure in Mekong Delta can be more effective if there is more time to conduct the thesis that allows to integrate analysis and assessment into report results based on provincial competitiveness index (PCI – 2011) and group of authors in charge of exploiting, analyzing primary data through summary of questionairs and extensive surveys due to characteristics of population areas apart from each other, difference in education as well as iii A BRIEF OF MSC IN PUBLIC MANAGEMENT GROUP 15 - MPPM INTAKE 6 - UPPSALA management skill of commune-level officers in this area; this is really large challenge during study.

Value of the thesis: In a scope of this research, an objective is to advise policy makers and authorities at all levels. The central authorities can base on the proposals to enact policy frameworks (in the form of legal documents such as decrees of the Government, decisions of the Prime Minister .), local authorities base on proposed mechanisms of the central authorities to issue specific policies which meet with their local conditions (particularly at the provincial level). The study has also suggested new recommendations (for proposed new mechanism) or adjustment (for current policies) some legal documents. The study also plays a role to orient developers (including foreign and domestic) in dialogues and suggestions policies for central and local governments in terms of investment to construct infrastructure.

Key words: Community ; PAPI indicator; Participant ; Transparency ; Investment attraction ; Responsibility of explanation; Mechanism ; Eco-social development ; Technical infrastructure ; Rural development ; Rural ; Mekong Delta Region. iv -1- TABLE OF CONTENTS 1.3 The objective and scope of the thesis .1 Theories of investment, the role of investment and investment policy in socio-economic development.2 Theories, viewpoints about investment, its policies, and capital source for rural infrastructure development in Vietnam .3 Definitions and roles of infrastructures in development issue: 15 1.4 Roadmap for building legal documents related to public-private partner .1 The connection between community participation and investment in building rural technical infrastructure.2 The Provincial Governance and Public Administration Performance Index (PAPI) .2 Methods of analysis. CURRENT STATEAND POLICIES ON MOBILIZATION OF INVESTMENT INTO RURAL INFRASTRUCTURE IN THE MEKONG DELTA REGION 29 4.1 Current social-economic and rural infrastructure situation of the Mekong Delta .2 Rural infrastructure development policy in Vietnam and the Mekong Delta Region .1 General Guideline and policy .2 Investments in infrastructure development. Analysis of PAPI index to identify the factors that impact on infrastructure investment in the Mekong.

CASE STUDIES: CAN THO CITY AND LONG AN PROVINCE.1 Can Tho City .2 Long An Province .2 Classifying community to make investment attracting mechanism more effective .3 Implementation of typical basic investment management for rural technical infrastructures. 61 -3- LIST OF FIGURE, DIAGRAM: Figure1:The location map of Mekong River Delta. 5 Figure 2: Two measuring factures in PAPI. 24 Figure 3: PAPI index and component indices.

26 Figure 4: Influences between PAPI’s assessment contents. 26 Figure 5: Analysis frame for attraction mechanism of investment in building infrastructure with participation of the community. 27 Figure 6: Administrative map of the MDR. 29 Figure 11: Infrastructure Development Funding mechanisms.

35 Figure 8: The chart on contribution mobilization from the community - PAPI 2011. 39 Figure 9: The index of openness, transparency and accountability to the people of 13 provinces in MDR. 39 Figure 10: Administration map of Can Tho City. 44 Figure 11: Administrative map of Long An Province.

46 LIST T OF TABLE: Table 1: Summary of some infrastructure criteria of Mekong Delta in 2011 31 Table 2: Infrastructure Investment Funding Mechanism (%GDP). 36 Table 3: Total investment capital for rural development. 47 LIST OF REFERENCE: Box 1: (PPP) Public Private Partnership. 17 Box 2: PAPI in Vietnam for the period 2009 – 2011.

23 Box 3: New Rural Program. 68 LIST OF APPENDIX FIGURE: APPENDIX FIGURE - 1: Comparison of PAPI 2011 in some provinces/cities. 61 APPENDIX FIGURE - 2: PAPI Table - 2011, weighted summary. 62 APPENDIX FIGURE - 3: PAPI Table - 2011, non-weighted summary.

64 APPENDIX FIGURE - 4: PCI map 2011. 66 APPENDIX FIGURE - 5: Ranking of Provincial Competitiveness Index in 2011. 67 -4- ACRONYMS: MDR - Mekong Delta Region PAPI - Viet Nam Provincial Governance and Public Administration Performance Index PCI - Provincial competitiveness index CPMU - Central Project Management Unit PPMU - Provincial Project Management Unit CPCC - Communal Project Coordination Committee -5- 1.1 Rationale Located at the South of Vietnam, the Mekong Delta Region, so called Southern Delta Area or Southwestern Area by Southern people of Vietnam, is one of the rich and large delta areas in the Southeast Asia and in the world, MDR consists of 13 provinces/cities with the natural land area of 4.05 million ha (accounting for 12% land areas of the country)and the population is about 17.33 million (accounting for 19.7% of the national population)1; in which, the land area and population in rural area are 3.51 million ha (accounting for 87% regional area) and 11.54 million people (accounting for 66.64% of regional population)2, respectively. The people of MDR have high solidarity, creativeness and many similarities in habits.

(Source: Report of construction planning implementation for MDR - 2012) Figure1:The location map of Mekong River Delta The regional development planning orientations showed that MDR plays an important role in regional trading, production for export, rural development of Vietnam. With its favorable geographic location (about 700km coastal line and 400km road borderline), MDR is potential for 1 Preliminary statistics - 2011, Available at: http://www.aspx?tabid=427&idmid=3 2 Urban Development Agency (2012), Annual Report on Urban Development of Vietnam, Ministry of Construction, Hanoi. -6- development of maritime, international aviation transport and known as the connection hub between South Asia and East Asia. In addition, on the basis of the favorable natural conditions (land, soil, climate, river network), MDR has many advantages in food production, fruit trees, aquaculture (accounting for more than 90% rice output for export; 70% fruits and 74.6% aquatic products of the country).

It is possible to say that MDR is strategically located in international exchange among Vietnam and other countries in the region, at the same time, plays an important role in securing food security for the country and region. Although, the natural condition of MDR is very convenient for the investors, especially agricultural sector, the management method of local authorities at all levels are active, flexible; so far, socio-economic development in MDR is not respective to the available potentials of the region, especially in rural areas (which account for majority of land area and population of the whole region). It is the rural technical infrastructure weakness that adversely impacts on the socio-economic development in rural areas in particular and the general development of the whole region. Infrastructure is always regarded as the background for socio-economic development and strongly attracts investment resources.

However, the technical infrastructure works require a great deal of investment costs but their profitability is not so high, therefore, in the last time, 100% investment in rural infrastructure in Vietnam, particularly in MDR is originated from the State budget while ODA fund gets more and more difficult due to pressure of interest rate, consequently, investment in rural infrastructure becomes the burden on the national budget and seems impossible to meet the people’s demands while the resources from community have not been properly explored.