BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN TRỒNG, CHĂM SÓC, THU HOẠCH VÀ TIÊU THỤ ỚT MÃ SỐ: MĐ05 NGHỀ: TRỒNG CÂY LÀM GIA VỊ Trình độ: Sơ cấp nghề Hà Nội, năm 2013 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có th ể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính l ệch l ạc ho ặc s ử d ụng v ới m ục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm MÃ TÀI LIỆU: MĐ 05 3 LỜI GIỚI THIỆU Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc đào tạo ngh ề nhằm nâng cao trình độ cho người lao động, đặc biệt là lao động nông thôn để đáp ứng được yêu cầu của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa Nông nghiệp, nông thôn trong thời kỳ hội nhập; Bộ LĐTB&XH, Bộ Nông nghiệp & PTNN, Tổng cục dạy nghề đã giao cho Ban chủ nhiệm xây dựng chương trình, biên soạn giáo trình dạy nghề trình độ sơ cấp. Giáo trình mô đun trồng, chăm sóc, thu hoạch và tiêu thụ ớt là một trong 5 giáo trình được biên soạn dùng để sử dụng cho khóa học đào tạo nghề trồng cây làm gia vị trình độ sơ cấp cho Nông dân. Quán triệt triết lý DACUM và quan điểm đào tạo theo năng l ực th ực hiện, đồng thời xuất phát từ mục tiêu đào tạo là: sau khi hoàn thành khóa h ọc người học có khả năng thực hiện được các nội dung công việc đề cập trong giáo trình, chúng tôi đã lựa chọn các kỹ năng thực hành phù hợp với đối tượng học viên, nhằm đáp ứng mục tiêu trên.
Ph ần kiến th ức lý thuy ết đ ưa vào giáo trình được giới hạn với phạm vi và mức độ nhất định nhằm giúp người h ọc có thể lý giải được các biện pháp kỹ thuật của nghề. Mô đun trồng, chăm sóc, thu hoạch và tiêu thụ ớt được bố cục gồm 5 bài, trong mỗi bài, nội dung được trình bày theo kiểu tích h ợp gi ữa ki ến th ức lý thuyết và kỹ năng thực hành. Bài 1: Trồng ớt. Bài 2: Chăm sóc ớt.
Bài 3: Phòng trự dịch hại ớt. Bài 4: Thu hoạch và bảo quản ớt. Bài 5: Tiêu thụ sản phẩm và hạch toán thu chi. Với mong muốn thông qua giáo trình này sẽ mang đến cho người h ọc những kiến thức hết sức cô đọng, dễ hiểu, dễ tiếp thu và dễ th ực hiện.
Tuy nhiên do thời gian có hạn nên cũng không thể tránh kh ỏi nh ững s ơ xu ất, thi ếu sót khi biên soạn giáo trình này. Chúng tôi rất mong được s ự đóng góp ý ki ến quí báu của các nhà khoa học, các bạn đồng nghiệp, của đ ọc giả và ng ười s ử dụng để cho cho giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Nhóm biên soạn 1. Lê Duy Thành (Chủ biên) 2.
Hoàng Thị Chấp 4 MỤC LỤC ĐỀ MỤC TRANG TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 2 LỜI GIỚI THIỆU.4 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN: TRỒNG, CHĂM SÓC, THU HOẠCH VÀ TIÊU THỤ ỚT.8 Bài 1: TRỒNG ỚT. THỜI VỤ TRỒNG ỚT. Căn cứ để xác định thời vụ trồng.
Căn cứ vào đặc điểm của giống ớt. Căn cứ vào cơ cấu mùa vụ. Giới thiệu một số thời vụ chủ yếu trồng ớt ở nước ta. Đối với các tỉnh phía Bắc:.
Đối với các tỉnh miền Trung, Tây nguyên:. Đối với các tỉnh Nam Bộ:. MẬT ĐỘ VÀ KHOẢNG CÁCH TRỒNG. Căn cứ để xác định mật độ, khoảng cách trồng.
Giới thiệu một số mật độ, khoảng cách trồng phù hợp. LỰA CHỌN CÂY GIỐNG VÀ XỬ LÝ CÂY GIỐNG TRƯỚC KHI TRỒNG. Lựa chọn cây giống. Xử lý cây giống.
KỸ THUẬT TRỒNG CÂY CON. Kỹ thuật trồng cây con không dùng màng nông nghiệp che phủ. Trồng cây con. Tủ luống sau trồng.
Kỹ thuật trồng ớt gieo ươm trong bầu trồng trên nền đất ướt. Kỹ thuật trồng cây con khi có dùng màng nilon che phủ mặt luống theo hướng VietGap. Vật liệu phủ:. Các bước và cách thức thực hiện công việc:.
Tưới nước sau trồng. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP THỰC HÀNH. Câu hỏi lý thuyết. Các bài tập thực hành.
24 Bài thực hành 5. 24 Trồng ớt không dùng màng nilon che phủ. 24 Bài thực hành 5. 26 Trồng ớt có dùng màng nilon che phủ.28 5 Bài 2: CHĂM SÓC ỚT.
GIẶM ỚT SAU TRỒNG. Một số nguyên nhân chính ảnh hưởng đến mật độ, khoảng cách cây con trên ruộng ớt sau trồng. Do chất lượng cây giống. Do kỹ thuật làm đất và kỹ thuật trồng cây con.
Do khâu chăm sóc sau trồng. Do tác động của ngoại cảnh. Kỹ thuật giặm. Tác dụng của trồng giặm.
Yêu cầu cần đạt khi trồng giặm. Các bước và cách thức thực hiện công việc. LÀM CỎ, XỚI ĐẤT VÀ VUN GỐC. Tác dụng của việc làm cỏ, xới đất và vun gốc.
Các bước và cách thức thực hiện công việc. Đối với ruộng ớt trồng không che phủ luống. Đối với ruộng ớt trồng có che phủ luống bằng rơm rạ, vỏ trấu. Yêu cầu chung cần đạt được sau xới xáo, làm cỏ, vun gốc:.
Đối với ruộng ớt trồng có dùng màng nilon che phủ luống. TƯỚI VÀ TIÊU NƯỚC CHO ỚT. Tìm hiểu nhu cầu nước của cây ớt. Cách xác định độ ẩm đất trên ruộng trồng ớt.
Lựa chọn phương pháp và kỹ thuật tưới, tiêu nước. Yêu cầu đối với phương pháp và kỹ thuật tưới, tiêu. Các căn cứ để lựa chọn phương pháp và kỹ thuật tưới, tiêu. Chuẩn bị các nguồn lực để tưới, tiêu.
Một số phương pháp tưới nước cho ruộng ớt:. BÓN PHÂN SAU TRỒNG. Tác dụng của bón thúc phân cho cây ớt. Khái niệm về bón thúc.
Tác dụng của bón thúc. Nguyên tắc và yêu cầu chung khi bón thúc. Các yêu cầu đối với việc bón thúc phân cho ớt. Đặc điểm của một số loại phân thường dùng bón thúc cho cây ớt.
Quy trình bón thúc phân cho cây ớt. Những căn cứ để xác định quy trình bón thúc phân cho cây ớt. Quy trình chung bón phân cho cây ớt. Các bước và cách thức thực hiện quy trình bón phân cho ớt.
Giới thiệu quy trình bón phân thúc cho một số giống ớt được trồng phổ biến ở nước ta. LÀM GIÀN ĐỠ CÂY. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP THỰC HÀNH. Câu hỏi lý thuyết.
Các bài tập thực hành. 61 Bài thực hành 5. 61 Bón thúc phân cho cây ớt trồng không có màng nilon che phủ.61 Bài 3: PHÒNG TRỪ DỊCH HẠI ỚT. ĐẶC ĐIỂM, TRIỆU CHỨNG GÂY HẠI VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ .64 MỘT SỐ SÂU BỆNH HẠI CHÍNH TRÊN CÂY ỚT.
ĐIỀU TRA SÂU BỆNH HẠI ỚT. Một số khái niệm chung. Mục đích điều tra. Phương pháp điều tra và tiến hành điều tra.
Xác định thời gian điều tra:. Xác định phương pháp điều tra:. Xác định ruộng và điểm điều tra:. Xác định mẫu và lấy mẫu điều tra:.
Thực hiện điều tra và tính toán kết quả điều tra theo hướng dẫn sau:. Tính toán kết quả và đánh giá tình hình sâu bệnh hại ớt. Các dạng sai hỏng có thể gặp khi điều tra và cách hạn chế, khắc phục. TỔ CHỨC PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH HẠI ỚT.
Nguyên tắc chung trong phòng trừ. Quản lý dịch hại theo IPM. Khái niệm về quản lý dịch hại theo IPM. Nội dung của quản lý dịch hại tổng hợp.
Phòng trừ bằng biện pháp sinh học:. Phòng trừ bằng biện pháp hoá học:. Thực hiện phòng trừ sâu bệnh hại ớt:. PHÒNG TRỪ CỎ DẠI VÀ MỘT SỐ DỊCH HẠI KHÁC.
Phòng trừ cỏ dại. Khái niệm về cỏ dại. Tác hại cỏ dại đối với cây ớt trên đồng ruộng. Đặc điểm chung của cỏ dại.
Một số loại cỏ dại trong ruộng ớt. Tiến hành phòng trừ cỏ dại cho ruộng ớt. Phòng trừ chuột hại ớt. Tìm hiểu tập tính sinh hoạt và quy luật gây hại của chuột.
Thực hành một số biện pháp phòng trừ chuột hại ớt. Phòng trừ một số sinh vật khác gây hại ớt (kiến, mối, dế). Đặc điểm gây hại. Phương pháp phòng trừ.
MỘT SỐ CHÚ Ý KHI SỬ DỤNG THUỐC VÀ HÓA CHẤT TRONG BẢO VỆ THỰC VẬT. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP THỰC HÀNH. Câu hỏi lý thuyết. Các bài tập thực hành nhóm.
109 Bài thực hành số 5. 109 Điều tra thành phần sâu, bệnh hại trên ruộng trồng ớt. 109 Bài thực hành số 5. 112 Thực hành phun thuốc phòng trừ sâu bệnh hại trên ruộng ớt.114 Bài 4: THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN ỚT.
THU HOẠCH ỚT. Xác định thời điểm thu hoạch. Căn cứ vào thời gian sinh trưởng của giống ớt. Căn cứ vào đặc điểm sinh trưởng, phát triển của cây ớt.
Căn cứ vào điều kiện bảo quản và tiêu thụ sản phẩm sau thu hái. Căn cứ vào điều kiện thời tiết khí hậu. Giám định sản lượng. Chuẩn bị điều kiện thu hoạch.
Chuẩn bị nguồn lao động. Chuẩn bị dụng cụ, phương tiện thu hái. Kỹ thuật thu hoạch ớt. Những điểm cần chú ý khi thu hoạch ớt.
LÀM SẠCH VÀ PHÂN LOẠI SẢN PHẨM ỚT. Làm sạch sản phẩm. Phân loại sản phẩm. SƠ CHẾ VÀ BẢO QUẢN ỚT TƯƠI.
Đặc điểm của ớt tươi sau thu hoạch. Xử lý ớt tươi trước khi bảo quản. Đóng gói, bảo quản ớt tươi. SƠ CHẾ VÀ BẢO QUẢN ỚT KHÔ.
Làm khô sản phẩm. Làm khô bằng phương pháp phơi nắng:. Làm khô sản phẩm bằng phương pháp sấy. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP THỰC HÀNH.
Câu hỏi lý thuyết. Các bài tập thực hành. 140 Bài thực hành số 5. 140 Giám định sản lượng thu hoạch ớt.140 Bài thực hành số 5.
142 Thăm quan mô hình sấy khô ớt quả.144 Bài 5: TIÊU THỤ ỚT VÀ HẠCH TOÁN THU CHI. Nội dung của bài:. Tiêu thụ ớt. Những căn cứ xác định phương thức tiêu thụ ớt.
Quy hoạch, xây dựng vùng sản xuất ớt. Chọn, tạo giống tốt và xây dựng thương hiệu cây ớt. Xây dựng hệ thống chế biến sản phẩm quả thích hợp:. Đẩy mạnh công tác Marketing, giới thiệu sản phẩm:.
Các phương thức tiêu thụ ớt quả tươi. Vận chuyển quả tươi. Quản lý quả trong quá trình vận chuyển. Các dạng phương tiện vận chuyển quả tươi.
Phân phối và tiêu thụ ớt. Các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp thị ớt. Các hệ thống tiếp thị trong nước. Phân tích thị trường.
Tiêu thụ ớt. Hạch toán thu chi trong sản xuất ớt. Công thức tính. Cách tính các chỉ tiêu.
Câu hỏi và bài tập thực hành. Phần thực hành và bài tập.159 Thực hành bài 5.159 Tham quan học tập tại một số cơ sở bán và xuất khẩu ớt quả.161 HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY MÔ ĐUN. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN. MỤC TIÊU MÔ ĐUN.
NỘI DUNG CHÍNH CỦA MÔ ĐUN. HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP.