ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 1-1 PHAÀN 1 THOÂNG TIN CHUNG GIÔÙI THIEÄU VEÀ SÖÛA CHÖÕA CHUNG Ñeå ñaûm baûo an toaøn trong coâng vieäc kieåm tra, baøo döôõng vaø thöïc hieän toát vieäc söûa chöõa, caàn phaûi laøm toát nhöõng vieäc sau: 1. Ñeå ñaûm baûo an toaøn phaûi ñoã xe treân neàn baèng phaúng vaø khi naâng xe phaûi cheøn baùnh tröôùc hoaëc baùnh sau. Duøng giaù naâng xe vaøo caàu xe hoaëc khung xe vaø chæ söûa chöõa sau khi ñaõ naâng xe chaéc chaén. Tröôùc khi tieán haønh söûa chöõa, thaùo caùp maùt khoûi bình ñieän ñeå laøm giaûm nguy cô chaïm chaäp ñieän.
Duøng vaûi phuû thaân xe, gheá vaø saøn xe ñeå giöõ saïch, traùnh traày xöôùc lôùp sôn. Traùnh laøm rôi vaõi daàu phanh vaø nöôùc laøm maùt leân caùc beà maët sôn ñeå traùnh laøm hö hoûng chuùng. Duøng ñuùng loaïi duïng cuï thoâng thöôøng vaø chuyeân duøng ñeå laøm toát coâng vieäc söûa chöõa. Duøng phuï tuøng ISUZU chính hieäu.
Nhöõng choát khoùa, gioaêng, phôùt, voøng ñeäm khoùa, ñai oác khoùa khoâng ñöôïc duøng laïi khi tieán haønh söûa chöõa. Ñeå vieäc laép laïi ñöôïc tieán haønh deã daøng, thuaän tieän, phaûi saép xeáp caùc chi tieát ñaõ thaùo theo nhoùm. Vieäc giöõ caùc bu loâng vaø ñai oác ñònh vò coù nhöõng khoaûng caùch laø raát quan troïng vì chuùng thay ñoåi ñoä cöùng tuøy thuoäc vaøo vò trí laép ñaët. Laøm veä sinh caùc chi tieát tröôùc khi kieåm tra vaø laép.
Ñoàng thôøi cuõng duøng khí neùn laøm veä sinh caùc ñöôøng daàu v. Boâi trôn caùc beà maët tröôït vaø quay cuûa caùc chi tieát baèng nhôt vaø môõ tröôùc khi laép. Khi caàn thieát boâi keo vaøo gioaêng ñeå traùnh roø ræ. Chuù yù ñeán löïc xieát bu loâng vaø ñai oác.
Khi laøm xong coâng vieäc söûa chöõa, caàn phaûi kieåm tra laïi ñeå chaéc chaén söûa chöõa ñaõ ñuùng. Ñeå ñaûm baûo an toaøn, luoân luoân chæ xaû khí neùn töø bình chöùa tröôùc khi thaùo oáng hoaëc caùc chi tieát ñang coù khí neùn. ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 2-1 PHAÀN 2 LOÁP (VOÛ) XE MUÏC LUÏC NOÄI DUNG TRANG Giôùi thieäu chung 2-2 Caáu taïo loáp xe 2-4 Caùc daïng maët loáp (ta loâng) 2-4 Phaân loaïi loáp theo caáu taïo 2-6 Loáp khoâng xaêm (ruoät) 2-8 Loáp ñi tuyeát vaø loáp coù gai 2-9 Tính naêng cuûa loáp 2-10 Ñoä moøn cuûa loáp 2-10 Vieäc sinh nhieät 2-13 Ñaëc tính cuûa loáp 2-16 Ñaëc tính tónh 2-16 Ñaëc tính phanh 2-19 Ñaëc tính quay voøng 2-21 Löïc caûn laên 2-23 Löïc caûn laên cuûa loáp 2-24 ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 2-2 GIÔÙI THIEÄU CHUNG Baùnh xe goàm 2 boä phaän cô baûn: vaønh (maâm) vaø loáp (voû). Loáp ñöôïc laép vaøo vaønh baùnh xe vaø laøm giaûm xoùc töø maët ñöôøng ñoàng thôøi truyeàn löïc keùo maïnh khi taêng toác vaø löïc phanh cuõng nhö taïo söï thoaûi maùi khi ngoài xe.
Naâng ñôõ taûi Ñaëc tính taûi Boán chöùc naêng Truyeàn löïc keùo ñoäng cô Ñaëc tính keùo vaø phanh chính cuûa loáp vaø löïc phanh tôùi ñöôøng Giaûm xoùc Söï thoaûi maùi ngoài xe Cho pheùp chuyeàn höôùng Ñaëc tính laùi vaø chuyeån höôùng oån ñònh ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 2-3 Tieâu chuaån loáp Noùi chung, kích thöôùc loáp ñöôïc theå hieän baèng caùc maõ kyù hieäu khaùc nhau chæ ra chieàu roäng loáp, ñöôøng kính vaønh vaø loaïi lôùp boá. Lôùp boá Lôùp boá chæ ra soá lôùp loõi cuûa caáu truùc loáp, soá lôùp loõi baèng vaûi theå hieän cöôøng ñoä chòu löïc cuûa loáp. Soá lôùp boá caøng nhieàu thì loáp caøng chòu ñöôïc aùp suaát cao. Noùi caùch khaùc, loáp chòu ñöôïc aùp suaát cao thì mang taûi caøng lôùn vôùi ñoä an toaøn cao hôn.
ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 2-4 CAÁU TAÏO CUÛA LOÁP Loáp coù caáu taïo theo nguyeân lyù laøm vieäc goàm 4 phaàn: Maët loáp (ta loâng), loõi (lôùp boá), lôùp loùt vaø sôïi kim loaïi. Maët loáp ñöôïc chia thaønh vai vaø maët beân vaø chuùng coù chöùc naêng khaùc nhau. Maët loáp (ta loâng): Lôùp beân ngoaøi cuûa loáp duøng baûo veä lôùp boá (loõi) khoûi bò moøn. Maët loáp coù hoa loáp ñöôïc thieát keá caån thaän ñeå thoaùt nöôùc treân maët ñöôøng aåm cuõng nhö ñeå khoûi tröôït khi coù löïc keùo hoaëc löïc phanh lôùn taùc ñoäng.
Lôùp boá (loõi): Lôùp boá ñöôïc traûi ra ñeå chòu taûi ñoái vôùi loáp, chòu xoùc töø maët ñöôøng vaø chòu aùp suaát khí neùn. Treân loáp coù boá xieân, lôùp boá ñöôïc quaán cheùo qua sôïi kim loaïi, coøn treân loáp coù boá höôùng taâm, thì lôùp boá ñöôïc quaán höôùng taâm qua sôïi kim loaïi. Sôïi kim loaïi: Sôïi kim loaïi goàm sôïi theùp caùc bon coù cöôøng ñoä chòu löïc cao ñöôïc boù vôùi nhau ñeå giöõ cho caùc ñaàu sôïi lôùp boá vaø baûo veä cho loáp vaø vaønh baùnh xe. Lôùp loùt: Lôùp loùt ñöôïc thieát keá ñan xieân ñeå baûo veä lôùp boá choáng laïi xoùc maët ñöôøng vaø traùnh cho maët loáp bò taùch khoûi lôùp boá.
DAÏNG MAËT LOÁP (ta loâng) Maët loáp coù nhieàu thieát keá khaùc nhau cho caùc muïc ñích sau: 1. Traùnh cho loáp khoâng bò tröôït hoaëc laùng sang beân. Deã taûn nhieät beân trong loáp. Traùnh cho maët loáp khoâng bò caét hoaëc hö hoûng do bò caêng daõn.
Taïo löïc keùo vaø laùi toát hôn. Hoa loáp coù theå ñöôïc phaân loaïi thaønh loaïi loáp “rib” (raõnh doïc), loaïi “lug” (raõnh ngang), loaïi “block” (xeáp oâ), nhöng trong thöïc teá , nhöõng loaïi naøy ñöôïc keát hôïp thaønh caùc daïng khaùc nhau ñeå taïo ñaëc tính ñaëc bieät. ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 2-5 Ñaëc ñieåm maët loáp loaïi “Rib” (raõnh doïc). Maët loáp coù caùc raõnh doïc ñöôïc caét doïc theo chu vi ngoaøi cuûa maët loáp.
Löïc caûn laên thaáp. Raát thoaûi maùi khi ngoài xe. Laùi oån ñònh do giaûm khaû naêng tröôït ngang. Ít tieáng oàn töø loáp.
Maët loáp loaïi “Lug” (raõnh ngang) Maët loáp coù caùc raõnh ngang ñöôïc caét qua maët loáp. Taïo löïc keùo vaø löïc phanh toát hôn. Taïo löïc keùo treân maët ñöôøng goà gheà toát hôn. Maët loáp loaïi “Block” Ñaëc ñieåm: 1.
Ñaûm baûo löïc keùo vaø löïc phanh toát. Ñaûm baûo tính cô ñoäng treân ñöôøng tuyeát vaø buøn. ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 2-6 Maët loáp loaïi keát hôïp “rib/lug” (raõnh doïc/ngang) Loaïi naøy keát hôïp ñaëc ñieåm cuûa loaïi “rib” vaø loaïi “lug”. Loaïi raõnh doïc ôû giöõa maët loáp ñaûm baûo chaïy oån ñònh vaø traùnh tröôït ngang.
Loaïi raõnh ngang ôû vai loáp ñeå taïo löïc keùo vaø löïc phanh toát. PHAÂN LOAÏI LOÁP THEO CAÁU TAÏO Loáp boá höôùng taâm Lôùp boá ñöôïc boá trí höôùng taâm vôùi caùc sôïi theùp lôùp loùt (lôùp ñeäm) boá trí theo chieàu doïc nhö hình veõ ñeå laøm taêng ñoä cöùng maët loáp. Ñoä choáng moøn cao. Ñoä oån ñònh cao khi xe chaïy.
Ñoä caûn laên thaáp vaø coù ñoä beàn ôû toác ñoä cao. Ñaûm baûo cho löïc phanh taùc ñoäng toát. ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 2-7 Loáp boá xieân Lôùp boá ñöôïc quaán quanh loáp theo chieàu xieân thay ñoåi vaø ñöôïc baûo veä bôûi lôùp loùt. Coù tính naêng toát.
Taïo ñoä thoaûi maùi khi ngoài treân xe. Loáp boá höôùng taâm coù sôïi lôùp loùt xieân Boá trí lôùp boá gioáng nhö loaïi loáp boá xieân, nhöng caùc sôïi lôùp loùt ñöôïc ñaët treân lôùp boá ñöôïc boá trí xieân ñeå keát hôïp öu ñieåm cuûa loaïi loáp boá höôùng taâm vaø lôùp boá xieân. Ñaëc ñieåm: Tính naêng taûi cuûa loáp boá höôùng taâm coù sôïi lôùp ñeäm xieân coù caû ñaëc ñieåm cuûa boá boá xieân vaø loáp boá höôùng taâm. ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 2-8 Caáu taïo loáp khoâng saêm (voû khoâng ruoät) Loáp khoâng saêm coù maët trong cuûa loáp cuøng vôùi vaønh taïo ñoä kín.
Van ñöôïc gaén trong vaønh. Ñaëc ñieåm cuûa loáp khoâng saêm. Loáp khoâng saêm coù öu ñieåm hôn haún loáp coù saêm thoâng thöôøng nhö khi bò ñinh caém vaøo thì möùc ñoä roø ræ khi neùn raát chaäm vaø vieäc taûn nhieät toát hôn vì khí neùn trong loáp tieáp xuùc tröïc tieáp vôùi vaønh baùnh xe. ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 2-9 LOÁP ÑI TUYEÁT VAØ LOÁP COÙ ÑINH ÑI TUYEÁT Loáp ñi tuyeát vaø loáp coù ñinh ñi tuyeát thöôøng ñöôïc duøng cho caùc xe taûi vaø xe buyùt.
Nguyeân lyù caáu taïo vaø laøm vieäc cuûa loáp ñi tuyeát Loáp ñi tuyeát coù raõnh saâu ôû maët loáp, noù laøm vieäc trong tuyeát vaø neùn tuyeát nhôø troïng löôïng cuûa xe thoâng qua loáp xe. Tuyeát bò neùn theo höôùng di chuyeån khi loáp xe coù löïc keùo taùc ñoäng. Loáp ñi tuyeát duøng taùc ñoäng toång hôïp naøy ñeå thaéng löïc caûn cuûa tuyeát. Löïc caûn naøy goïi laø löïc caûn tröôït di chuyeån cuûa tuyeát.
Loáp ñi tuyeát coù caùc gôø maët loáp ñeå eùp tuyeát nhaèm taêng löïc keùo cho xe. Loáp coù ñinh ñi tuyeát. Treân maët ñöôøng coù baêng tuyeát thì loáp ñi tuyeát khoâng taïo ñuû löïc keùo, vì vaäy loaïi loáp coù ñinh ñi tuyeát môùi ñaùp öùng ñöôïc yeâu caàu naøy. Ñinh ñöôïc ñoùng vaøo maët loáp vaø phaûi cao hôn maët loáp ñeå coù theå caém vaøo baêng tuyeát taïo löïc keùo vaø phanh.
ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 2-10 Giôùi haïn tính naêng laøm vieäc cuûa loáp ñi tuyeát vaø loáp coù ñinh ñi tuyeát. Loáp ñi tuyeát vaø loáp coù ñinh ñi tuyeát coù raõng treân maët loáp saâu hôn loáp thoâng thöôøng ñeå taïo ñuû löïc keùo khi ñi treân baêng tuyeát. Tuy nhieân, löïc keùo ñöôïc cung caáp coù xu höôùng yeáu ñi neáu maët loáp moøn. Tuoåi thoï cuûa loáp hoaëc giôùi haïn ñoä moøn cuûa loáp ñöôïc chæ ra baèng muõi teân khi maët loáp ñaõ moøn hôn 50%.
TÍNH NAÊNG LAØM VIEÄC CUÛA LOÁP Loáp coù aûnh höôûng tröïc tieáp tôùi toaøn boä tính naêng laøm vieäc cuûa xe nhö sau: 1. Tính naêng taïo löïc keùo vaø phanh. Khaû naêng ñieàu khieån xe. Taïo söï thoaûi maùi khi ngoài xe.
Yeáu toá 1 vaø 2 ôû treân aûnh höôûng tôùi ñaëc tính ma saùt cuûa loáp, coøn yeáu toá thöù 3 thì aûnh höôûng tôùi taùc ñoäng ñaøn hoài cuûa loáp. MOØN LOÁP XE Khi quan saùt treân kính hieån vi, moøn loáp coù theå ñöôïc xaùc ñònh nhö söï phaân raõ veà vaät lyù cuûa phaân töû do öùng suaát cuïc boä taùc ñoäng tôùi caùc vuøng bò aûnh höôûng nhö cao su maët loáp khi chaïy treân maët ñöôøng goà gheà. A = KSF A: Möùc ñoä moøn. K: Heä soá vaät lieäu loáp.
S: Dieän tích tröôït tieáp xuùc vôùi maët ñöôøng F: Löïc tieáp tuyeán vôùi maët ñöôøng. Möùc ñoä moøn cuûa loáp thay ñoåi tuøy thuoäc vaøo vaät lieäu loáp. Tuy nhieân, möùc ñoä laøm taêng ñoä tröôït xaûy ra ôû dieän tích maët loáp tieáp xuùc vôùi maët ñöôøng vaø vôùi löïc taùc ñoäng theo phöông ngang ñoái vôùi maët tieáp xuùc. Ñoä moøn cuûa loáp aûnh höôûng bôùi caùc yeáu toá sau: 1.
Aùp suaát baùnh xe. Quay voøng. Ñieàu kieän chaát taûi. ISUZU LOÁP VAØ BAÙNH XE 2-11 AÙp suaát baùnh xe vaø ñoä moøn loáp Aùp suaát caøng thaáp thì ñoä tröôït maët loáp vaø ñoä moøn loáp caøng lôùn.
Taûi vaø ñoä moøn loáp Taêng taûi baùnh xe laøm cho loáp taêng ñoä beïp, taêng dieän tích tieáp xuùc, taêng ñoä tröôït cuûa maét loáp xuoáng ñöôøng vaø taêng löïc tieáp tuyeán taùc ñoäng leân maët loáp vaø laøm taêng möùc ñoä moøn cuûa maët loáp.