Bé LAO §éNG - TH¦¥NG BINH Vµ X· HéI TæNG CôC D¹Y NGHÒ Chñ biªn - biªn so¹n: DiÖp minh h¹nh - nguyÔn thÞ tuyÕt nga Gi¸o tr×nh söa ch÷a hÖ thèng lµm m¸t NGHÒ: SöA CH÷A « t« tr×nh ®é : lµnh nghÒ Dù ¸n gi¸o dôc kü thuËt vµ d¹y nghÒ (VTEP) Hµ Néi - 2008 Tuyªn bè b¶n quyÒn : Tµi liÖu nµy thuéc lo¹i s¸ch gi¸o tr×nh. Cho nªn c¸c nguån th«ng tin cã thÓ ®-îc phÐp dïng nguyªn b¶n hoÆc trÝch dïng cho c¸c môc ®Ých vÒ ®µo t¹o vµ tham kh¶o. Mäi môc ®Ých kh¸c cã ý ®å lÖch l¹c hoÆc sö dông víi môc ®Ých kinh doanh thiÕu lµnh m¹nh sÏ bÞ nghiªm cÊm. Tæng côc D¹y nghÒ sÏ lµm mäi c¸ch ®Ó b¶o vÖ b¶n quyÒn cña m×nh.
Tæng côc D¹y nghÒ c¸m ¬n vµ hoan nghªnh c¸c th«ng tin gióp cho viÖc tu söa vµ hoµn thiÖn tèt h¬n tµi liÖu nµy. §Þa chØ liªn hÖ: Tæng côc D¹y nghÒ 37B – NguyÔn BØnh Khiªm – Hµ Néi 29 − 12 M· sè: 22 − 01 2 Lêi nãi ®Çu Gi¸o tr×nh m«®un Söa ch÷a HÖ thèng lµm m¸t ®-îc x©y dùng vµ biªn so¹n trªn c¬ së ch-¬ng tr×nh khung ®µo t¹o nghÒ Söa ch÷a «t« ®· ®-îc Gi¸m ®èc Dù ¸n Gi¸o dôc kü thuËt vµ D¹y nghÒ quèc gia phª duyÖt dùa vµo n¨ng lùc thùc hiÖn cña ng-êi kü thuËt viªn tr×nh ®é lµnh nghÒ. Trªn c¬ së ph©n tÝch nghÒ vµ ph©n tÝch c«ng viÖc (theo ph-¬ng ph¸p DACUM) cña c¸c c¸n bé, kü thuËt viªn cã nhiÒu kinh nghiÖm, ®ang trùc tiÕp s¶n xuÊt cïng víi c¸c chuyªn gia ®· tæ chøc nhiÒu ho¹t ®éng héi th¶o, lÊy ý kiÕn.v…, ®ång thêi c¨n cø vµo tiªu chuÈn kiÕn thøc, kü n¨ng cña nghÒ ®Ó biªn so¹n. Ban gi¸o tr×nh m«®un Söa ch÷a HÖ thèng lµm m¸t do tËp thÓ c¸n bé, gi¶ng viªn, kü s- cña Tr-êng Cao ®¼ng C«ng nghiÖp HuÕ vµ c¸c kü thuËt viªn giµu kinh nghiÖm biªn so¹n.
Ngoµi ra cã sù ®ãng gãp tÝch cùc cña c¸c gi¶ng viªn Tr-êng §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi vµ c¸n bé kü thuËt thuéc C«ng ty C¬ khÝ Phó Xu©n, C«ng ty ¤ t« Thèng NhÊt, C«ng ty s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng Long Thä. Ban biªn so¹n xin ch©n thµnh c¶m ¬n Tr-êng §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi, Trung t©m kiÓm ®Þnh « t« Thõa Thiªn HuÕ, C«ng ty « t« Thèng NhÊt, Tr-êng Cao ®¼ng C«ng nghÖ §µ N½ng vµ tr-êng Trung häc Giao th«ng VËn t¶i Thõa Thiªn HuÕ, Ban qu¶n lý dù ¸n GDKT&DN vµ c¸c chuyªn gia cña Dù ¸n ®· c«ng t¸c, t¹o ®iÒu kiÖn gióp ®ì trong viÖc biªn so¹n gi¸o tr×nh. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn, Ban biªn so¹n ®· nhËn ®-îc nhiÒu ý kiÕn ®ãng gãp th¼ng th¾n, khoa häc vµ tr¸ch nhiÖm cña nhiÒu chuyªn gia, c«ng nh©n bËc cao trong lÜnh vùc nghÒ Söa ch÷a « t«. Song do ®iÒu kiÖn vÒ thêi gian, mÆt kh¸c ®©y lµ lÇn ®Çu tiªn biªn so¹n gi¸o tr×nh dùa trªn n¨ng lùc thùc hiÖn, nªn kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt nhÊt ®Þnh.
RÊt mong nhËn ®-îc nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp ®Ó gi¸o tr×nh m«®un Söa ch÷a HÖ thèng lµm m¸t ®-îc hoµn thiÖn h¬n, ®¸p øng ®-îc yªu cÇu cña thùc tÕ s¶n xuÊt cña c¸c doanh nghiÖp hiÖn t¹i vµ trong t-¬ng lai. Gi¸o tr×nh m«®un Söa ch÷a HÖ thèng lµm m¸t ®-îc biªn so¹n theo c¸c nguyªn t¾c: TÝnh ®Þnh h-íng thÞ tr-êng lao ®éng; TÝnh hÖ thèng vµ khoa häc; TÝnh æn ®Þnh vµ linh ho¹t; H-íng tíi liªn th«ng, chuÈn ®µo t¹o nghÒ khu vùc vµ thÕ giíi; TÝnh hiÖn ®¹i vµ s¸t thùc víi s¶n xuÊt. Gi¸o tr×nh m«®un Söa ch÷a HÖ thèng lµm m¸t cÊp tr×nh ®é Lµnh nghÒ ®· ®-îc Héi ®ång thÈm ®Þnh Quèc gia nghiÖm thu vµ nhÊt trÝ ®-a vµo sö dông vµ ®-îc dïng lµm gi¸o tr×nh cho häc viªn trong c¸c khãa ®µo t¹o ng¾n h¹n hoÆc cho c«ng nh©n kü thuËt, c¸c nhµ qu¶n lý vµ ng-êi sö dông nh©n lùc tham kh¶o. §©y lµ tµi liÖu thö nghiÖm sÏ ®-îc hoµn chØnh ®Ó trë thµnh gi¸o tr×nh chÝnh thøc trong hÖ thèng d¹y nghÒ.
Ngµy 15 th¸ng 4 n¨m 2008 HiÖu tr-ëng Bïi Quang ChuyÖn 3 4 VÞ trÝ, ý nghÜa, vai trß m« ®un Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña ®éng c¬, mét phÇn nhiÖt l-îng to¶ ra do khÝ ch¸y truyÒn cho c¸c chi tiÕt nh- : n¾p m¸y, th©n m¸y, xi lanh, pit t«ng…D-íi t¸c dông cña nhiÖt ®é cao, c¸c chi tiÕt sÏ gi·n në sinh ra bã kÑt, r¹n nøt, lµm gi¶m søc bÒn. Ngoµi ra, khi nhiÖt ®é cña ®éng c¬ qu¸ cao, hoµ khÝ hoÆc kh«ng khÝ n¹p vµo xi lanh bÞ h¹n chÕ lµm gi¶m c«ng sÊt cña ®éng c¬ vµ biÕn chÊt dÇu b«i tr¬n lµm cho c¸c chi tiÕt chãng mßn. §Ó ®¶m b¶o cho ®éng c¬ lµm viÖc ®-îc b×nh th-êng ph¶i dïng hÖ thèng lµm m¸t trªn ®éng c¬. Môc tiªu cña m« ®un Nh»m ®µo t¹o cho häc viªn ®Çy ®ñ kiÕn thøc vÒ nhiÖm vô, cÊu t¹o vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña hÖ thèng lµm m¸t ®éng c¬.
§Ó cã ®ñ kü n¨ng ph©n ®Þnh, tiÕn hµnh b¶o d-ìng, kiÓm tra vµ söa ch÷a c¸c h- háng cña hÖ thèng lµm m¸t, víi viÖc sö dông ®óng, hîp lý c¸c trang thiÕt bÞ, dông cô ®¶m b¶o ®óng quy tr×nh, yªu cÇu kü thuËt, an toµn vµ n¨ng suÊt cao. Môc tiªu thùc hiÖn cña m« ®un : Häc xong m« ®un nµy häc viªn sÏ cã kh¶ n¨ng: 1. Tr×nh bµy ®óng nhiÖm vô, ph©n lo¹i hÖ thèng lµm m¸t 2. M« t¶ ®óng cÊu t¹o cña vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña c¸c lo¹i hÖ thèng lµm m¸t 3.
Ph¸t biÓu ®óng nhiÖm vô, cÊu t¹o vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña c¸c bé ph©n thuéc hÖ thèng lµm m¸t. Ph©n tÝch ®óng hiÖn t-îng, nguyªn nh©n h- háng, ph-¬ng ph¸p kiÓm tra, söa ch÷a h- háng cña c¸c chi tiÕt 5. Th¸o l¾p, kiÓm tra, s÷a ch÷a vµ b¶o d-ìng ®-îc hÖ thèng lµm m¸t ®óng quy tr×nh, quy ph¹m vµ ®óng tiªu chuÈn kü thuËt. Sö dông dông ®óng, hîp lý c¸c dông cô th¸o l¾p, kiÓm tra, söa ch÷a, b¶o d-ìng c¬ hÖ thèng lµm m¸t b¶o ®¶m chÝnh x¸c vµ an toµn.
5 Néi dung chÝnh cña m« ®un: M« ®un gåm 5 bµi TT Danh môc c¸c bµi häc Lý thuyÕt Thùc hµnh Bµi 1 Th¸o l¾p hÖ thèng lµm m¸t ®éng c¬ 02 08 Bµi 2 Söa ch÷a b¬m nước 03 12 Bµi 3 Söa ch÷a KÐt nước 02 12 Bµi 4 Söa ch÷a van nhiệt 03 12 Bµi 5 B¶o d-ìng hÖ thèng lµm m¸t 02 8 Céng 12 52 1. NhiÖm vô, cÊu t¹o vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña c¸c hÖ thèng lµm m¸t 2. C«ng dông, cÊu t¹o vµ nguyªn lý ho¹t ®éng cña b¬m n-íc, kÐt n-íc. HiÖn t-îng nguyªn nh©n h- háng cña b¬m n-íc, kÐt n-íc.
Ph-¬ng ph¸p kiÓm tra vµ söa ch÷a c¸c chi tiÕt cña hÖ thèng lµm m¸t. Môc ®Ých, néi dung b¶o d-ìng hÖ thèng lµm m¸t. Nghe giíi thiÖu − Quy tr×nh th¸o l¾p b¬m n-íc, kÐt n-íc. − Xem tr×nh diÔn vÒ th¸o l¾p, kiÓm tra b¬m n-íc, kÐt n-íc, van nhiÖt.
Thùc hµnh vÒ − Th¸o l¾p b¬m n-íc, kÐt n-íc. − KiÓm tra h- háng tra cña b¬m n-íc, kÐt n-íc, van nhiÖt. Tr×nh bµy ®Çy ®ñ nhiÖm vô, cÊu t¹o, cÊu t¹o vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña c¸c hÖ thèng lµm m¸t. Gi¶i thÝch ®óng nh÷ng hiÖn t-îng, nguyªn nh©n h- háng, ph-¬ng ph¸p kiÓm tra vµ s÷a ch÷a nh÷ng h- háng cña hÖ thèng lµm m¸t.
Tr×nh bµy ®Çy ®ñ néi dung vÒ b¶o d-ìng hÖ thèng lµm m¸t. NhËn d¹ng ®-îc c¸c bé phËn cña hÖ thèng lµm m¸t 2. Th¸o l¾p, kiÓm tra vµ b¶o d-ìng, söa ch÷a ®-îc bé ph©n cña hÖ thèng lµm m¸t ®óng quy tr×nh, quy ph¹m vµ ®óng c¸c tiªu chuÈn kü thuËt. Sö dông ®óng, hîp lý c¸c dông cô kiÓm tra, b¶o d-ìng vµ söa ch÷a ®¶m b¶o chÝnh x¸c vµ an toµn.
ChuÈn bÞ, bè trÝ vµ s¾p xÕp n¬i lµm viÖc vÖ sinh, an toµn vµ hîp lý. ChÊp hµnh nghiªm tóc c¸c quy ®Þnh vÒ kü thuËt, an toµn vµ tiÕt kiÖm trong b¶o d-ìng, söa ch÷a. Cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm hoµn thµnh c«ng viÖc ®¶m b¶o chÊt l-îng vµ ®óng thêi gian. CÈn thËn, chu ®¸o trong c«ng viÖc lu«n quan t©m ®óng, ®ñ kh«ng ®Ó x¶y ra sai sãt.
7 S¬ ®å quan hÖ theo tr×nh tù häc nghÒ HAR 01 01 HAR 0108 HAR 01 09 HAR 0110 HAR 01 11 HAR 01 12 HAR 01 13 HAR 01 14 HAR 01 17 §iÖn kü Kü thuËt C¬ kü thuËt VËt liÖu D Sai l¾p VÏ kü thuËt An toµn T. H nghÒ NhËp m«n thuËt ®IÖn tö ghÐp,§LKT bæ trî nghÒ sc«t« c¬ khÝ HAR 01 18 HAR 01 19 HAR 01 20 HAR 01 21 HAR 01 22 HAR 01 23 KT vÒ ®éng c¬ SC-BD phÇn cè SC- BD phÇn SC-BD C¬ cÊu SC-BD HÖ thèng SC-BD HÖ ®èt trong ®Þnh ®éng c¬ C/®éng ®éng c¬ ph©n phèi khÝ b«i tr¬n thèng lµm m¸t HAR 01 24 HAR01 25 HAR 01 26 HAR 01 27 HAR 0128 SC-BD SC BD SC-BD SC-BD SC BD HT N L x¨ng HT NL diesel HT khëi ®éng HT ®¸nh löa Tr TB ®iÖn «t« HAR 01 29 HAR 01 30 HAR 01 31 HAR 01 32 HAR 01 33 SC-BD SC-BD SC-BD SC-BD SC-BD HT truyÒn lù c CÇu chñ ®éng HT di chuyÓn Hệ thống l¸i HT phanh HAR 01 34 HAR 01 35 HAR 01 36 K.tra t×nh tr¹ng SC Pan « t« n©ng cao hiÖu KT § c¬ và «t« qu¶ c«ng viÖc HAR 02 06 HAR 02 09 HAR 02 10 HAR 02 13 HAR 02 07 HAR 02 08 CN khÝ nÐn Thuû C. nghÖ phôc håi X¸c suÊt KT. ®iÒu khiÓn VÏ Auto CAD NhiÖt kü thuËt lùc øng dông chi tiÕt trong SC thèng kª b»ng ®iÖn tö HAR 02 11 HAR 02 12 HAR 02 14 HAR 0215 HAR 02 16 HAR 02 17 HAR 0218 HAR0219 ChÈn ®o¸n ChÈn ®o¸n SC-BD bé SC-BD HT SC-BD BCA SC-BD HT SC-BD Li Tæ chøc 8 ®éng c¬ HT truyÒn t¨ng ¸p phun x¨ng ®iÒu khiÓn ®/khiÓn = hîp, hép qu¶n lý « t« ®éng « t« ®iÖn tö b»ng ®.
tõ khÝ nÐn sè thñy lùc vµ S.xuÊt th¸o l¾p hÖ thèng lµm m¸t M· bµi: HAR 01 23 01 Trªn ®éng c¬ ®èt trong th-êng sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p lµm m¸t kh¸c nhau tuú thuéc vµo tõng lo¹i ®éng c¬. Sau ®©y sÏ giíi thiÖu mét sè hÖ thèng lµm m¸t th-êng gÆp trªn c¸c ®éng c¬ th«ng dông cïng víi quy tr×nh th¸o l¾p tæng thµnh hÖ thèng lµm m¸t. Häc xong bµi nµy häc viªn cã kh¶ n¨ng: • Ph¸t biÓu ®óng nhiÖm vô cÊu t¹o vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña ph-¬ng ph¸p lµm m¸t ®éng c¬. • Th¸o l¾p ®-îc hÖ thèng lµm m¸t ®óng quy tr×nh, quy ph¹m, ®óng yªu cÇu kü thuËt.
NhiÖm vô, ph©n lo¹i hÖ thèng lµm m¸t. CÊu t¹o, nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña hÖ thèng lµm m¸t 1. Lµm m¸t b»ng kh«ng khÝ 2. Lµm m¸t b»ng n-íc c-ìng bøc III.
Quy tr×nh vµ yªu cÇu kü thuËt th¸o l¾p hÖ thèng lµm m¸t IV- Th¸o l¾p hÖ thèng lµm m¸t 1. Th¸o c¸c bé phËn cña hÖ thèng lµm m¸t ra khái ®éng c¬ 2.