Sách Tham Khảo Kế Toán Quốc Tế: Tài Nguyên Hữu Ích Cho Sinh Viên

Tài liệu chỉ dẫn Hướng Dẫn Sách Tham Khảo Kế Toán Quốc Tế, quy trình cụ thể, mẹo kỹ thuật, tiết kiệm thời gian thực hiện phục vụ học tập và đào tạo

• Tác giả: TS. Nguyễn Quốc Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Sách Tham Khảo Kế Toán Quốc Tế
• Loại tài liệu: Sách Tham Khảo
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP. HCM

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUỐC TẾ (OVERVIEW OF INTERNATIONAL ACCOUNTING)
• 1.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HỆ THỐNG CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ
• 1.2. KHUNG KHÁI NIỆM CĂN BẢN CHO BCTC (CONCEPTUAL FRAMEWORK FOR FINANCIAL REPORTING)
• 2. CHƯƠNG 2: TRÌNH BÀY BÁO CÁO TÀI CHÍNH (IAS 1 – PRESENTATION OF FINANCIAL STATEMENTS)
• 3. CHƯƠNG 3: ĐO LƯỜNG GIÁ TRỊ HỢP LÝ (IFRS 13 – FAIR VALUE MEASUREMENT)
• 4. CHƯƠNG 4: BẤT ĐỘNG SẢN, NHÀ XƯỞNG, THIẾT BỊ (IAS 16 - PROPERTY, PLANT AND EQUIPMENT)
• 5. CHƯƠNG 5: TÀI SẢN VÔ HÌNH (IAS 38 - INTANGIBLE ASSETS)
• 6. CHƯƠNG 6: SUY GIẢM GIÁ TRỊ TÀI SẢN (IAS 36 - IMPAIRMENT OF ASSETS)

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán quốc tế

Chương này trình bày tổng quan về kế toán quốc tế, bao gồm các hệ thống chuẩn mực kế toán hiện đang áp dụng trên thế giới, đặc biệt là IAS và IFRS. IAS (International Accounting Standards) được phát triển để cung cấp hướng dẫn về các nguyên tắc kế toán chung cho các quốc gia, trong khi IFRS (International Financial Reporting Standards) đã dần thay thế IAS và trở thành chuẩn mực bắt buộc tại nhiều quốc gia. Đặc biệt, Việt Nam cũng đang trong quá trình áp dụng IFRS theo lộ trình đã được Bộ Tài chính phê duyệt. Việc áp dụng IFRS không chỉ giúp nâng cao chất lượng báo cáo tài chính mà còn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam hội nhập vào thị trường quốc tế. Như vậy, việc nắm vững các chuẩn mực này là rất cần thiết cho sinh viên ngành Kế toán – Kiểm toán.

1.1 Giới thiệu chung về hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế

Hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế hiện nay bao gồm IAS và IFRS, với IAS được phát triển bởi Ủy ban chuẩn mực kế toán quốc tế (IASB). IFRS đã được áp dụng rộng rãi và trở thành chuẩn mực chính cho báo cáo tài chính toàn cầu. Việc áp dụng các chuẩn mực này giúp các doanh nghiệp có thể cung cấp thông tin tài chính minh bạch và nhất quán, từ đó nâng cao độ tin cậy trong mắt các nhà đầu tư và các bên liên quan. Đặc biệt, việc áp dụng IFRS tại Việt Nam là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng báo cáo tài chính và hội nhập kinh tế quốc tế.

II. Trình bày báo cáo tài chính

Chương này tập trung vào trình bày báo cáo tài chính theo chuẩn mực IAS 1. Mục tiêu của IAS 1 là cung cấp hướng dẫn về cách thức trình bày báo cáo tài chính, bao gồm cấu trúc và nội dung cần thiết. Các báo cáo tài chính phải phản ánh trung thực tình hình tài chính của doanh nghiệp, giúp các bên liên quan có thể đưa ra quyết định chính xác. Đặc biệt, chương này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các nguyên tắc kế toán trong việc đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong báo cáo tài chính. Việc nắm vững nội dung này là rất quan trọng cho sinh viên ngành Kế toán, giúp họ có khả năng áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

2.1 Nội dung chuẩn mực IAS 1

Nội dung chuẩn mực IAS 1 yêu cầu các báo cáo tài chính phải được trình bày một cách nhất quán, bao gồm các yếu tố như báo cáo tình hình tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Các báo cáo này cần phải được lập theo nguyên tắc ghi nhận và đo lường đúng đắn, đảm bảo rằng các thông tin tài chính được cung cấp là hữu ích và có thể so sánh được. Việc tuân thủ IAS 1 không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu pháp lý mà còn gia tăng độ tin cậy của thông tin tài chính trong mắt các nhà đầu tư.

III. Đo lường giá trị hợp lý

Chương này trình bày về đo lường giá trị hợp lý theo IFRS 13. Đo lường giá trị hợp lý là một yếu tố quan trọng trong việc xác định giá trị của tài sản và nợ phải trả trong báo cáo tài chính. IFRS 13 cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách thức xác định giá trị hợp lý, bao gồm các phương pháp và kỹ thuật đánh giá cần thiết. Việc áp dụng các quy định này giúp doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định tài chính chính xác hơn, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Sinh viên Kế toán cần nắm rõ các khái niệm và quy trình đo lường giá trị hợp lý để có thể áp dụng vào thực tiễn.

3.1 Nội dung chuẩn mực IFRS 13

Nội dung của IFRS 13 yêu cầu các doanh nghiệp phải xác định giá trị hợp lý của tài sản và nợ phải trả dựa trên các thông tin thị trường hiện có. Chuẩn mực này cũng quy định các đầu vào cần thiết cho quá trình đánh giá, bao gồm các dữ liệu từ thị trường và các giả định về điều kiện thị trường. Việc áp dụng IFRS 13 không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính mà còn tạo điều kiện cho các bên liên quan có thể đưa ra quyết định chính xác dựa trên thông tin tài chính đáng tin cậy.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Sách tham khảo Kế toán quốc tế do tập thể giảng viên Bộ môn Kế toán Tài chính thuộc Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh (HUB) tổ chức biên soạn và xuất bản năm 2023. Tài liệu được thực hiện dưới sự đồng chủ biên của TS. Nguyễn Quốc Thắng và ThS. Mai Hồng Chi, cùng sự tham gia biên soạn của các tác giả: TS. Huỳnh Thị Ngọc Anh, ThS. Hồ Hạnh Mỹ, ThS. Nguyễn Thị Tường Tâm, ThS. Tiêu Thị Thanh Hoa và ThS. Vũ Hải Yến.

Trong chương trình đào tạo khối ngành kinh tế và chuyên ngành Kế toán – Kiểm toán ở bậc đại học, học phần Kế toán quốc tế giữ vị trí chuyên đề nâng cao, trang bị cho người học các nguyên tắc xử lý kế toán và lập báo cáo tài chính vượt ra ngoài phạm vi chuẩn mực kế toán quốc gia. Bối cảnh biên soạn tài liệu gắn liền với việc Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 345/QĐ-BTC ngày 16/3/2020 phê duyệt Đề án áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính tại Việt Nam, xác định lộ trình đưa Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) vào thực tiễn và xây dựng Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Việt Nam (VFRS) theo định hướng quốc tế.

Mục tiêu học tập trọng tâm của giáo trình là:

• Cung cấp cơ sở lý thuyết về khung pháp lý và tổ chức vận hành của hệ thống kế toán quốc tế (IASB, IFAC).
• Làm rõ Khung khái niệm căn bản cho Báo cáo tài chính (Conceptual Framework for Financial Reporting) sửa đổi năm 2018.
• Xây dựng kỹ năng nhận diện, đo lường, ghi nhận và trình bày các yếu tố tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, thu nhập và chi phí theo các chuẩn mực kế toán quốc tế cụ thể (IAS 1, IFRS 13, IAS 16, IAS 38, IAS 36).

Giáo trình tiếp cận nội dung theo phương pháp diễn giải quy chuẩn học thuật: đi từ nguyên lý khung tổng quát đến các chuẩn mực báo cáo cụ thể, kết hợp trích dẫn định nghĩa chuẩn hóa và hệ thống bài tập thực hành.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

                       SÁCH THAM KHẢO KẾ TOÁN QUỐC TẾ
[KIẾN THỨC NỀN TẢNG & KHUNG PHÁP LÝ]                      [CHUẨN MỰC BÁO CÁO & ĐO LƯỜNG TÀI SẢN]

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình được kết cấu thành 6 chương chuyên đề:

• Chương 1: Tổng quan về kế toán quốc tế (Overview of International Accounting)
  Giới thiệu lịch sử hình thành, vai trò của Liên đoàn Kế toán Quốc tế (IFAC), Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB); cấu trúc hệ thống chuẩn mực IAS/IFRS (từ 41 chuẩn mực IAS ban đầu, hiện còn 34 chuẩn mực có hiệu lực); lộ trình 3 giai đoạn áp dụng IFRS tại Việt Nam theo Quyết định 345/QĐ-BTC. Nội dung cốt lõi của chương tập trung vào Khung khái niệm BCTC (2018): mục tiêu BCTC mục đích chung, đặc điểm định tính của thông tin, các yếu tố BCTC, tiêu chí ghi nhận/ngừng ghi nhận, các cơ sở đo lường và nguyên tắc duy trì vốn.
• Chương 2: Trình bày báo cáo tài chính (IAS 1 – Presentation of Financial Statements)
  Quy định cấu trúc bộ BCTC hoàn chỉnh (Báo cáo tình hình tài chính, Báo cáo lãi hoặc lỗ và thu nhập toàn diện khác, Báo cáo thay đổi vốn chủ sở hữu, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh BCTC); các nguyên tắc cơ bản gồm: trình bày hợp lý và tuân thủ IFRS, giả định hoạt động liên tục, cơ sở kế toán dồn tích, tính trọng yếu và tập hợp, nguyên tắc không bù trừ tùy tiện, kỳ báo cáo và yêu cầu về thông tin so sánh.
• Chương 3: Đo lường giá trị hợp lý (IFRS 13 – Fair Value Measurement)
  Xác định phạm vi và định nghĩa giá trị hợp lý; các kỹ thuật đánh giá (tiếp cận thị trường, chi phí, thu nhập); phân cấp giá trị hợp lý thành 3 cấp độ dữ liệu đầu vào (Cấp độ 1: giá niêm yết trên thị trường hoạt động; Cấp độ 2: dữ liệu có thể quan sát được; Cấp độ 3: dữ liệu không thể quan sát).
• Chương 4: Bất động sản, nhà xưởng, thiết bị (IAS 16 – Property, Plant and Equipment)
  Quy định điều kiện ghi nhận tài sản cố định hữu hình; đo lường ban đầu theo nguyên giá; đo lường sau ghi nhận ban đầu (mô hình giá gốc và mô hình đánh giá lại); các phương pháp trích khấu hao; nguyên tắc xử lý suy giảm giá trị, bồi thường tổn thất, dừng ghi nhận (thanh lý) và các yêu cầu thuyết minh trên BCTC.
• Chương 5: Tài sản vô hình (IAS 38 – Intangible Assets)
  Làm rõ định nghĩa tài sản vô hình (khả năng xác định, quyền kiểm soát và tiềm năng tạo lợi ích kinh tế); tiêu chuẩn ghi nhận tài sản vô hình tạo ra từ nội bộ (giai đoạn nghiên cứu và giai đoạn triển khai); đo lường ban đầu, xác định giá trị sau ghi nhận, thời gian sử dụng hữu ích (xác định và vô hạn), phương pháp khấu hao và ngừng ghi nhận.
• Chương 6: Suy giảm giá trị tài sản (IAS 36 – Impairment of Assets)
  Hướng dẫn nhận diện dấu hiệu suy giảm giá trị từ nguồn thông tin nội bộ và bên ngoài; quy trình xác định giá trị có thể thu hồi (Recoverable amount – GTTH) dựa trên giá trị cao hơn giữa Giá trị hợp lý trừ chi phí bán (FVLCD) và Giá trị sử dụng (VIU); kỹ thuật tính toán và ghi nhận khoản lỗ do suy giảm giá trị; nguyên tắc phân bổ lỗ suy giảm cho Đơn vị tạo tiền (CGU) và Lợi thế thương mại (Goodwill).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng hệ thống lý thuyết kế toán dựa trên Khung khái niệm BCTC (2018):

• Hệ thống đặc tính chất lượng thông tin tài chính: Bao gồm hai đặc tính định tính cơ bản là Thích hợp (Relevance - có giá trị phỏng đoán và giá trị xác nhận) và Trình bày trung thực (Faithful Representation - đầy đủ, khách quan, không sai sót, phản ánh bản chất hơn hình thức pháp lý); cùng bốn đặc tính nâng cao: So sánh được (Comparability), Kiểm tra được (Verifiability), Kịp thời (Timeliness) và Dễ hiểu (Understandability).
• Định nghĩa 5 yếu tố cấu thành BCTC:
  • Tài sản (Assets): Nguồn lực kinh tế hiện tại do đơn vị kiểm soát, hình thành từ các sự kiện quá khứ và có tiềm năng tạo ra lợi ích kinh tế.
  • Nợ phải trả (Liabilities): Nghĩa vụ hiện tại của đơn vị về việc chuyển giao nguồn lực kinh tế phát sinh từ các sự kiện quá khứ.
  • Vốn chủ sở hữu (Equity): Phần giá trị còn lại trong tài sản của đơn vị sau khi trừ đi toàn bộ nợ phải trả.
  • Thu nhập (Income): Sự gia tăng tài sản hoặc giảm nợ phải trả dẫn đến tăng vốn chủ sở hữu (không bao gồm phần góp vốn của chủ sở hữu).
  • Chi phí (Expenses): Sự giảm tài sản hoặc tăng nợ phải trả dẫn đến giảm vốn chủ sở hữu (không bao gồm phần phân phối cho chủ sở hữu).
• Hệ thống các cơ sở đo lường (Measurement bases): Phân định ranh giới giữa Giá gốc (Historical Cost) và Giá trị hiện hành (Current Value gồm Giá trị hợp lý - Fair Value, Giá trị sử dụng/Giá trị thực hiện - Value in Use/Fulfilment Value, và Chi phí hiện hành - Current Cost).

Kỹ năng phát triển cho người học

Tài liệu rèn luyện cho người học hai nhóm năng lực chuyên môn:

1. Năng lực kỹ thuật nghiệp vụ: Đo lường giá trị tài sản hữu hình và vô hình tại thời điểm mua sắm cũng như sau ghi nhận ban đầu; lập bảng tính khấu hao; xác định giá trị tổn thất tài sản và thực hiện bút toán phân bổ lỗ suy giảm cho từng đơn vị tạo tiền (CGU); thiết lập cấu trúc bảng cân đối kế toán và báo cáo thu nhập toàn diện theo IAS 1.
2. Năng lực phân tích và xét đoán chuyên môn (Professional Judgement): Đánh giá các giả định kinh doanh liên tục trong điều kiện biến động thị trường; phân loại nguồn dữ liệu đầu vào khi định giá theo 3 cấp độ của IFRS 13; phân định giai đoạn nghiên cứu (chi phí) và giai đoạn triển khai (vốn hóa) theo IAS 38; đánh giá tính trọng yếu của thông tin để quyết định gộp hoặc tách khoản mục trình bày.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo cấu trúc sư phạm nhất quán ở từng chương, phục vụ việc giảng dạy trên lớp lẫn tự học có hướng dẫn:

[MỤC TIÊU HỌC TẬP CHƯƠNG]
[LÝ THUYẾT & NỘI DUNG CHUẨN MỰC] (Trích dẫn văn bản, định nghĩa gốc)
[VÍ DỤ TÌNH HUỐNG MINH HỌA] (Phân tích dữ liệu thực tế, xử lý số liệu)
[HỆ THỐNG ĐÁNH GIÁ CUỐI CHƯƠNG]
[TÀI LIỆU THAM KHẢO & DANH MỤC THUẬT NGỮ ANH - VIỆT]

• Tiếp cận từ văn bản chuẩn mực gốc: Các nội dung lý thuyết đều viện dẫn chính xác số đoạn (paragraphs) từ Khung khái niệm và các văn bản chuẩn mực của IASB, giúp người học làm quen với ngôn ngữ lập quy quốc tế.
• Tình huống thực hành cụ thể: Tài liệu tích hợp các ví dụ minh họa gắn với bối cảnh vận hành doanh nghiệp:
  • Ví dụ về giả định hoạt động liên tục (IAS 1): Phân tích trường hợp doanh nghiệp xuất khẩu tôm bị áp lệnh cấm nhập khẩu tại thị trường chiếm 90% doanh thu, từ đó hướng dẫn trình bày thuyết minh rủi ro trọng yếu đối với khả năng hoạt động liên tục.
  • Ví dụ về cơ sở dồn tích (IAS 1): Hạch toán nghiệp vụ mua hàng hóa trả chậm để phân biệt thời điểm ghi nhận tài sản và thời điểm thanh toán tiền.
  • Ví dụ về nguyên tắc bù trừ (IAS 1): Xử lý công nợ giữa hai doanh nghiệp vừa có quan hệ mua hàng vừa có quan hệ bán hàng để minh họa nguyên tắc tách biệt tài sản và nợ phải trả.
  • Ví dụ về tính trọng yếu và tập hợp (IAS 1): Hướng dẫn gom nhóm nguyên vật liệu, thành phẩm vào khoản mục "Hàng tồn kho" trên Báo cáo tình hình tài chính và chi tiết hóa trong Thuyết minh BCTC.
• Hệ thống đánh giá đa dạng: Kết thúc mỗi chương là bộ câu hỏi tự luận giúp thảo luận nhóm, hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan để củng cố khái niệm, và các bài tập vận dụng tính toán số liệu cụ thể.
• Bảng thuật ngữ đối chiếu Anh – Việt: Cuối mỗi chương đều cung cấp danh mục thuật ngữ kế toán chuyên ngành đối ứng (ví dụ: Carrying amount - Giá trị ghi sổ, Recoverable amount - Giá trị có thể thu hồi, Substance over form - Bản chất hơn hình thức), hỗ trợ sinh viên đọc hiểu tài liệu quốc tế.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

1. Cập nhật Khung khái niệm BCTC mới nhất của IASB: Toàn bộ lý thuyết nền tảng trong Chương 1 được cập nhật theo bản Khung khái niệm rà soát công bố năm 2018, làm rõ các thay đổi trong định nghĩa tài sản, nợ phải trả, nguyên tắc thận trọng (Prudence) và các cơ sở đo lường giá trị hiện hành.
2. Bám sát định hướng triển khai Đề án 345/QĐ-BTC của Bộ Tài chính: Tài liệu làm rõ 3 giai đoạn áp dụng IFRS tại Việt Nam (Giai đoạn 1: Chuẩn bị 2020–2021; Giai đoạn 2: Áp dụng tự nguyện 2022–2025; Giai đoạn 3: Bắt buộc áp dụng sau năm 2025 cho các công ty mẹ tập đoàn kinh tế nhà nước, công ty niêm yết, công ty đại chúng quy mô lớn).
3. Tập trung vào các chuẩn mực đo lường giá trị phức tạp: Việc đưa chuẩn mực IFRS 13 (Đo lường giá trị hợp lý) và IAS 36 (Suy giảm giá trị tài sản) vào chương trình giúp người học tiếp cận trực tiếp các kỹ thuật kế toán hiện đại, đáp ứng yêu cầu đánh giá lại tài sản theo giá trị thị trường – điểm khác biệt căn bản so với hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) hiện hành chủ yếu dựa trên giá gốc.
4. Chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ viết tắt quốc tế: Toàn bộ các thuật ngữ viết tắt thông dụng trong thực tiễn kiểm toán và tài chính quốc tế như BCTC, CGU, FDI, FVLCD, GTGS, GTTH, IAS, IASB, IFRIC, IFRS, VIU đều được giải thích chi tiết cả tên tiếng Anh và tiếng Việt.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Đối tượng	Mục đích sử dụng	Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites)
Sinh viên đại học năm 3, năm 4 (Ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng, Kinh doanh quốc tế)	Tài liệu học tập chính khóa cho học phần Kế toán quốc tế, Kế toán tài chính nâng cao; chuẩn bị cho các kỳ thi chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế (ACCA, CPA Australia, ICAEW).	Đã hoàn thành các học phần: Nguyên lý kế toán, Kế toán tài chính 1 & 2, Tài chính doanh nghiệp.
Học viên cao học & Nghiên cứu sinh	Tài liệu tham khảo nghiên cứu về chuyển đổi hệ thống BCTC theo IFRS, so sánh VAS - IFRS - VFRS.	Đã có kiến thức tổng hợp về hệ thống chuẩn mực kế toán quốc gia và phân tích tài chính.
Giảng viên đại học & Cao đẳng	Khung tham chiếu xây dựng đề cương bài giảng, thiết kế câu hỏi kiểm tra, ngân hàng đề thi trắc nghiệm và bài tập tình huống.	Chuyên môn sâu về Kế toán tài chính và IFRS.
Chuyên viên Kế toán, Kiểm toán viên, Cán bộ phân tích tài chính	Tài liệu tra cứu nghiệp vụ khi làm việc tại các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp niêm yết chuẩn bị chuyển đổi BCTC sang IFRS theo lộ trình Quyết định 345.	Có kinh nghiệm thực tế về hạch toán và lập BCTC doanh nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này được biên soạn phục vụ đối tượng người học nào?

Giáo trình được biên soạn làm tài liệu học tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa học cho sinh viên ngành Kế toán – Kiểm toán và khối ngành kinh tế tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, đồng thời làm tài liệu tham khảo cho người làm thực tế tại các doanh nghiệp chuẩn bị triển khai IFRS.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng gì trước khi đọc tài liệu?

Người học cần nắm vững kiến thức Nguyên lý kế toán cơ bản, phương pháp ghi sổ kép, quy trình luân chuyển chứng từ và các nghiệp vụ kế toán tài chính doanh nghiệp cơ bản theo hệ thống chuẩn mực hiện hành.

3. Cấu trúc tài liệu khác biệt như thế nào so với các tài liệu kế toán doanh nghiệp truyền thống?

Tài liệu không phân chia nội dung theo chu trình kế toán từng phần hành (kế toán vốn bằng tiền, kế toán tiền lương, kế toán bán hàng...) theo cách tiếp cận giá gốc của VAS, mà kết cấu theo các chuyên đề chuẩn mực quốc tế cụ thể (IAS 1, IFRS 13, IAS 16, IAS 38, IAS 36), tập trung sâu vào kỹ thuật đo lường giá trị hợp lý, kiểm tra suy giảm giá trị và mô hình đánh giá lại.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học nên đọc kỹ phần Khung khái niệm tại Chương 1 trước khi sang các chương chuyên đề; sau mỗi chương lý thuyết cần đối chiếu với bảng thuật ngữ tiếng Anh, giải quyết toàn bộ hệ thống câu hỏi trắc nghiệm để kiểm tra mức độ ghi nhớ quy tắc và thực hành giải bài tập tình huống vận dụng.

5. Tài liệu có cung cấp các quy định pháp lý chuyển đổi IFRS tại Việt Nam không?

Có. Chương 1 của tài liệu phân tích cụ thể Quyết định số 345/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, chỉ rõ 3 giai đoạn áp dụng IFRS và đối tượng áp dụng tự nguyện cũng như bắt buộc tại Việt Nam.

---

Kết luận

Sách tham khảo Kế toán quốc tế (2023) của Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM hệ thống hóa toàn diện các nguyên tắc ghi nhận, đo lường và trình bày thông tin tài chính theo chuẩn mực quốc tế IAS/IFRS và Khung khái niệm BCTC 2018. Lộ trình học tập được thiết kế mạch lạc từ lý luận khung tổng quan đến các chuẩn mực xử lý tài sản và báo cáo tài chính trọng yếu. Tài liệu là nguồn học liệu học thuật phục vụ hiệu quả cho việc đào tạo nguồn nhân lực kế toán – kiểm toán đáp ứng tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế và lộ trình triển khai IFRS tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1, người học có thể nắm được: - Các hệ thống chuẩn mực kế toán hiện đang áp dụng trên thế giới; Cấu trúc hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS cũng như lộ trình áp dụng IFRS ở Việt Nam. - Các nội dung cơ bản về Khung khái niệm căn bản cho BCTC như mục tiêu chung, các đặc điểm định tính của thông tin tài chính hữu ích, các yếu tố của BCTC, việc đo lường, trình bày và công bố thông tin lên BCTC. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HỆ THỐNG CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ 1. Các hệ thống chuẩn mực kế toán đang áp dụng trên thế giới Các hệ thống chuẩn mực kế toán hiện đang được sử dụng trên thế giới đó là IAS và IFRS.

Hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế – IAS (International Accounting Standarts). IAS qui định và hướng dẫn về các nguyên tắc, phương pháp kế toán chung cho các quốc gia. Cơ quan ban hành hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS) là Ủy ban chuẩn mực Kế toán quốc tế – IASB (trụ sở tại London). Hệ thống Chuẩn mực BCTC quốc tế – IFRS (International Financial Reporting Standarts) đã và đang dần thay thế cho IAS.

Hiện nay, IFRS đã được áp dụng một cách bắt buộc trên thế giới. Tuy nhiên vẫn còn một số nước đang áp dụng một cách hài hoà chẳng hạn như Việt Nam vẫn đang kết hợp hài hòa nội dung của IAS và IFRS để phù hợp với đặc điểm nền kinh tế. Cấu trúc hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS Tính từ khi thành lập đến nay, IASB đã ban hành 41 chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS), hiện nay, chỉ còn 34 chuẩn mực là có hiệu lực áp dụng. 1 Danh sách chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS) 2 Danh sách chuẩn mực BCTC quốc tế (IFRS) 1.

Sơ đồ tổ chức, nguyên tắc vận hành của Liên đoàn kế toán quốc tế Liên đoàn Kế toán Quốc tế (International Federation of Accountant - IFAC) là một hiệp hội chuyên ngành quốc tế về kế toán. IFAC đã xây dựng nhiều tiêu chuẩn, tài liệu, các hệ thống chuẩn mực cho ngành kế toán và được thừa nhận ở nhiều nước trên thế giới. Các quốc gia thừa nhận đã xây dựng lại hệ thống chuẩn cho riêng mình dựa trên hệ thống quy chuẩn của IFAC. Sơ đồ tổ chức của Liên đoàn kế toán quốc tế (IFAC) 1.

Lộ trình áp dụng IFRS ở Việt Nam Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 345/QĐ-BTC về việc phê duyệt "Đề án áp dụng chuẩn mực BCTC tại Việt Nam" do Bộ Tài chính ban hành tháng 3 năm 2020. Trong đó, chỉ trình bày trình áp dụng IFRS ở Việt Nam được thực hiện theo 3 giai đoạn. Lộ trình áp dụng này gồm 3 giai đoạn được tóm tắt như sau: Giai đoạn 1 – giai đoạn chuẩn bị (từ năm 2020 đến năm 2021) Trong giai đoạn này, Bộ Tài chính chuẩn bị các điều kiện cần thiết triển khai thực hiện Đề án như xây dựng, ban hành Đề án áp dụng chuẩn mực BCTC. Đồng thời, Bộ Tài chính cũng xây dựng, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật phù hợp trình bày bản dịch IFRS sang tiếng Việt, bổ sung sửa đổi ban hành cơ chế tài chính liên quan, đào tạo nguồn nhân lực, quy trình triển khai… Giai đoạn 2 – giai đoạn áp dụng tự nguyện (từ năm 2022 đến năm 2025) Giai đoạn này dành cho những doanh nghiệp có đủ nhu cầu và đủ nguồn lực sẽ áp dụng tự nguyện IFRS để lập BCTC và đồng thời thông báo cho Bộ Tài chính trước khi áp dụng.

Thường những công ty như công ty niêm yết, đại chúng hay doanh nghiệp có 100% vốn đầu tư nước ngoài…sẽ có nhu cầu áp dụng trong giai đoạn này. Khi các doanh nghiệp trên áp dụng IFRS thì phải đảm bảo cung cấp đầy đủ thông tin và giải trình rõ ràng, minh bạch với cơ quan thuế, cơ quan quản lý, giám sát về việc xác định nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước. Giai đoạn 3 – giai đoạn bắt buộc áp dụng IFRS (từ sau năm 2025) 4 Dựa trên cơ sở đánh giá tình hình thực hiện áp dụng IFRS của giai đoạn 1, Bộ Tài chính căn cứ nhu cầu, khả năng sẵn sàng của các doanh nghiệp và tình hình thực tế để chọn thời điểm bắt buộc áp dụng IFRS để lập BCTC theo IFRS. Những đối tượng phải áp dụng IFRS như Công ty mẹ của tập đoàn kinh tế Nhà nước, Công ty mẹ là công ty niêm yết, Công ty đại chúng quy mô lớn là công ty mẹ chưa niêm yết, … Doanh nghiệp cũng được tự nguyện lập BCTC riêng theo IFRS.

Khi doanh nghiệp đảm bảo cung cấp đầy đủ thông tin và giải trình rõ ràng, minh bạch với cơ quan thuế, cơ quan quản lý, giám sát về việc xác định nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước. KHUNG KHÁI NIỆM CĂN BẢN CHO BCTC (CONCEPTUAL FRAMEWORK FOR FINANCIAL REPORTING) Khung Khái niệm cho BCTC (Khung Khái niệm) được ban hành năm 2010 bởi IASB và được rà soát năm 2018. "Khung Khái niệm mô tả mục tiêu và khái niệm BCTC cho mục đích chung. Mục đích của Khung Khái niệm là giúp IASB phát triển các Chuẩn mực IFRS dựa trên những khái niệm nhất quán, đồng thời phát triển những chính sách kế toán nhất quán và giúp các bên liên quan có thể hiểu, diễn giải được các Chuẩn mực IFRS." [Khung Khái niệm cho BCTC SP1.1] Có một điểm cần lưu ý đó là Khung Khái niệm không phải là một chuẩn mực.

Khung Khái niệm không thay thế bất kỳ một Chuẩn mực nào. Ý nghĩa: Khung Khái niệm giúp nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của Ban quản trị và đem lại hiệu quả cho các thị trường tài chính trên thế giới. Từ đây có thể giúp nâng cao chất lượng thông tin tài chính, giảm chi phí liên quan đến việc sử dụng vốn và chi phí lập BCTC quốc tế. Mục tiêu của mục đích chung của BCTC Mục tiêu của BCTC cho mục đích chung tạo thành nền tảng của Khung khái niệm.

Mục tiêu của BCTC là cung cấp thông tin tài chính của đơn vị báo cáo giúp các bên liên quan (nhà đầu tư, bên cấp tín dụng hiện tại và tiềm năng) trong việc ra quyết định. Những quyết định này có thể là việc mua bán hay nắm giữa các công cụ nợ, công cụ vốn chủ sở hữu, hay cung cấp các khoản vay… Theo Khung Khái niệm cho BCTC đoạn 1.3: "Các quyết định mô tả ở trên phụ thuộc vào lợi nhuận mà các nhà đầu tư, bên cho vay và cấp tín dụng khác hiện tại và tiềm năng kỳ vọng, ví dụ cổ tức, thanh toán lãi và gốc hoặc tăng giá thị trường. Kỳ vọng của nhà đầu tư, bên cho vay và cấp tín dụng khác về lợi nhuận phụ thuộc vào đánh giá của họ về giá trị, thời gian, tính không chắc chắn của (và triển vọng về) dòng 5 tiền thuần tương lai chảy vào đơn vị và đánh giá của họ về trách nhiệm điều hành của ban quản trị đối với nguồn lực kinh tế của đơn vị. Các nhà đầu tư, bên cho vay và cấp tín dụng khác hiện tại và tiềm năng cần thông tin giúp họ thực hiện các đánh giá đó.

Các đặc điểm định tính của thông tin tài chính hữu ích 1. Giới thiệu chung: Các đặc điểm định tính của thông tin tài chính hữu ích nhận định loại thông tin có tính hữu ích nhất đối với các bên liên quan (nhà đầu tư, bên cho vay, bên cấp tín dụng khác trong hiện tại và tiềm năng trong tương lai) để họ đưa ra các quyết định liên quan đến đơn vị báo cáo dựa trên những thông tin được cung cấp trong BCTC của đơn vị (thông tin tài chính). Các đặc điểm định tính này được xem là hữu ích đối với các bên liên quan (nhà đầu tư, bên cho vay, bên cấp tín dụng khác trong hiện tại và tiềm năng trong tương lai) để họ ra các quyết định dựa trên thông tin được cung cấp dưới dạng BCTC. Đặc điểm cơ bản của thông tin tài chính hữu ích là thích hợp và trình bày trung thực.

Đặc điểm nâng cao của thông tin tài chính hữu ích là có thể so sánh được, kiểm tra được, kịp thời và dễ hiểu. [Khung Khái niệm cho BCTC đoạn 2. Các đặc điểm định tính cơ bản  Thích hợp "Thông tin tài chính thích hợp là thông tin có khả năng tạo ra sự khác biệt trong quyết định của người sử dụng. Thông tin có thể tạo ra sự khác biệt trong một quyết định ngay cả khi một số người sử dụng không khai thác nó hay đã biết về thông tin đó từ những nguồn khác." [Khung Khái niệm cho BCTC đoạn 2.6] "Thông tin tài chính có thể tạo nên sự khác biệt trong các quyết định nếu có giá trị phỏng đoán và giá trị xác nhận hay cả hai" [Khung Khái niệm cho BCTC đoạn 2.7] "Thông tin tài chính có giá trị phỏng đoán nếu có thể sử dụng như đầu vào cho quá trình phỏng đoán kết quả tương lai.

Để có giá trị phỏng đoán, thông tin tài chính không cần phải là một sự phỏng đoán hay dự báo. Thông tin tài chính với giá trị phỏng đoán được người đọc sử dụng để thực hiện các phỏng đoán của bản thân họ." [Khung Khái niệm cho BCTC đoạn 2.8] "Thông tin tài chính có giá trị xác nhận nếu cung cấp phản hồi (xác nhận hay thay đổi) đối với các đánh giá trong quá khứ." [Khung Khái niệm cho BCTC đoạn 2.9] "Giá trị phỏng đoán và giá trị xác nhận của thông tin tài chính là có mối quan hệ lẫn nhau. Thông tin có giá trị phỏng đoán thông thường cũng có giá trị xác nhận. Ví dụ, thông tin doanh thu năm hiện tại có thể sử dụng như cơ sở phỏng đoán doanh thu tương lai, cũng có thể được so với ước tính doanh thu trong quá khứ.

Kết quả so 6 sánh này có thể giúp người sử dụng chỉnh sửa và cải thiện quá trình ước tính trước đó." [Khung Khái niệm cho BCTC đoạn 2.10]  Trình bày trung thực Thông tin tài chính trình bày trong BCTC phải phản ánh một cách trung thực các tình huống, bản chất của sự kiện kinh tế tài chính hơn là bị phụ thuộc vào hình thức pháp lý. Theo Khung Khái niệm cho BCTC đoạn 2.19: "Để trình bày trung thực một cách hoàn hảo, sự mô tả cần có 3 đặc tính: đầy đủ, khách quan và không có sai số. Tất nhiên, sự hoàn hảo nếu có là hiếm có thể đạt được. Mục tiêu của Ủy ban là tối đa hóa các đặc tính đó ở mức cao nhất có thể.