Hướng Dẫn Học Tập Kinh Tế Vĩ Mô: Kiến Thức Cơ Bản Cho Sinh Viên

Kinh tế vĩ mô là một lĩnh vực quan trọng trong kinh tế học, nghiên cứu các mối quan hệ tổng thể trong nền kinh tế. 175 trang · Hà Nội · 2006.

• Tác giả: Ths. Trần Th Hòa
• Trường học: Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Vĩ Mô
• Đề tài: Hướng Dẫn Học Tập Kinh Tế Vĩ Mô Cho Sinh Viên Đại Học
• Loại tài liệu: Sách
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KINH TẾ HỌC
• 1.1. GIỚI THIỆU
• 1.2. NỘI DUNG
• 1.2.1. KHÁI NIỆM, NHỮNG ĐẶC TRƯNG VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU CỦA KINH TẾ HỌC
• 1.2.2. TỔ CHỨC KINH TẾ CỦA MỘT NỀN KINH TẾ HỖN HỢP
• 1.2.3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA KINH TẾ HỌC
• 1.2.3.1. Yếu tố sản xuất, giới hạn khả năng sản xuất, chi phí cơ hội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kinh Tế Vĩ Mô Hướng Dẫn Cơ Bản Cho Sinh Viên

Kinh tế vĩ mô là một lĩnh vực quan trọng trong kinh tế học, nghiên cứu các mối quan hệ tổng thể trong nền kinh tế. Môn học này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về các nguyên lý kinh tế mà còn cung cấp các công cụ phân tích cần thiết để đánh giá tình hình kinh tế quốc dân. Việc nắm vững kiến thức về kinh tế vĩ mô sẽ giúp sinh viên có cái nhìn tổng quát về các vấn đề kinh tế hiện nay.

1.1. Khái Niệm Kinh Tế Vĩ Mô Định Nghĩa Và Ý Nghĩa

Kinh tế vĩ mô nghiên cứu các hiện tượng kinh tế lớn như tăng trưởng, lạm phát và thất nghiệp. Hiểu rõ khái niệm này giúp sinh viên nhận thức được vai trò của chính sách kinh tế trong việc điều tiết nền kinh tế.

1.2. Các Nguyên Lý Cơ Bản Của Kinh Tế Vĩ Mô

Các nguyên lý như cán cân thanh toán và tăng trưởng kinh tế là những khái niệm cốt lõi. Sinh viên cần nắm vững để áp dụng vào thực tiễn và phân tích các vấn đề kinh tế.

II. Thách Thức Trong Học Tập Kinh Tế Vĩ Mô Những Vấn Đề Cần Giải Quyết

Học tập kinh tế vĩ mô không chỉ đơn thuần là tiếp thu lý thuyết mà còn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như lạm phát, thất nghiệp và biến động thị trường tài chính là những thách thức lớn mà sinh viên cần phải hiểu và phân tích. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này sẽ giúp sinh viên phát triển tư duy phản biện và khả năng phân tích.

2.1. Lạm Phát Nguyên Nhân Và Hệ Quả

Lạm phát là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong kinh tế vĩ mô. Sinh viên cần tìm hiểu nguyên nhân gây ra lạm phát và các biện pháp kiểm soát nó để đảm bảo sự ổn định kinh tế.

2.2. Thất Nghiệp Phân Tích Nguyên Nhân Và Giải Pháp

Thất nghiệp không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động đến toàn bộ nền kinh tế. Việc phân tích các nguyên nhân và tìm kiếm giải pháp là rất cần thiết cho sinh viên trong quá trình học tập.

III. Phương Pháp Học Tập Kinh Tế Vĩ Mô Hiệu Quả Bí Quyết Thành Công

Để học tập hiệu quả môn kinh tế vĩ mô, sinh viên cần áp dụng các phương pháp học tập khoa học. Việc kết hợp lý thuyết với thực hành sẽ giúp sinh viên nắm vững kiến thức và áp dụng vào thực tiễn. Các phương pháp như phân tích số liệu, nghiên cứu trường hợp và thảo luận nhóm là những cách hiệu quả để tiếp cận môn học này.

3.1. Phân Tích Số Liệu Kinh Tế Cách Tiếp Cận Thực Tiễn

Phân tích số liệu là một kỹ năng quan trọng trong kinh tế vĩ mô. Sinh viên cần biết cách thu thập và phân tích dữ liệu để đưa ra những nhận định chính xác về tình hình kinh tế.

3.2. Nghiên Cứu Trường Hợp Học Từ Thực Tiễn

Nghiên cứu trường hợp giúp sinh viên áp dụng lý thuyết vào thực tiễn. Việc phân tích các tình huống thực tế sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các khái niệm kinh tế.

IV. Ứng Dụng Kinh Tế Vĩ Mô Trong Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu

Kinh tế vĩ mô không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng. Các chính sách kinh tế được xây dựng dựa trên các nghiên cứu và phân tích kinh tế vĩ mô. Việc hiểu rõ ứng dụng của môn học này sẽ giúp sinh viên có cái nhìn sâu sắc hơn về các vấn đề kinh tế hiện nay.

4.1. Chính Sách Kinh Tế Tác Động Đến Nền Kinh Tế

Chính sách kinh tế được xây dựng dựa trên các phân tích kinh tế vĩ mô. Sinh viên cần hiểu rõ cách mà các chính sách này tác động đến nền kinh tế và đời sống người dân.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Kinh Tế Đánh Giá Tác Động

Kết quả nghiên cứu kinh tế giúp đánh giá tác động của các chính sách. Việc phân tích kết quả sẽ giúp sinh viên có cái nhìn tổng quát về hiệu quả của các biện pháp kinh tế.

V. Kết Luận Về Học Tập Kinh Tế Vĩ Mô Tương Lai Và Cơ Hội

Học tập kinh tế vĩ mô mở ra nhiều cơ hội cho sinh viên trong tương lai. Việc nắm vững kiến thức và kỹ năng trong lĩnh vực này sẽ giúp sinh viên có nhiều lựa chọn nghề nghiệp hấp dẫn. Tương lai của kinh tế vĩ mô sẽ tiếp tục phát triển và đóng vai trò quan trọng trong việc định hình nền kinh tế toàn cầu.

5.1. Cơ Hội Nghề Nghiệp Trong Lĩnh Vực Kinh Tế Vĩ Mô

Sinh viên có thể làm việc trong nhiều lĩnh vực như ngân hàng, tài chính, và nghiên cứu kinh tế. Việc nắm vững kiến thức kinh tế vĩ mô sẽ giúp sinh viên có lợi thế cạnh tranh trên thị trường lao động.

5.2. Tương Lai Của Kinh Tế Vĩ Mô Xu Hướng Phát Triển

Kinh tế vĩ mô sẽ tiếp tục phát triển với nhiều xu hướng mới. Việc theo dõi và cập nhật các xu hướng này sẽ giúp sinh viên luôn sẵn sàng cho những thay đổi trong nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu "Sách hướng dẫn học tập Kinh tế vĩ mô" do ThS. Trần Thị Hòa biên soạn, được Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông ấn hành lưu hành nội bộ vào năm 2006 tại Hà Nội. Trong chương trình đào tạo bậc đại học khối ngành kinh tế và quản trị, Kinh tế vĩ mô giữ vị trí là môn học kinh tế cơ sở, cung cấp nền tảng lý luận và phương pháp luận thiết yếu trước khi người học tiếp cận các môn khoa học kinh tế chuyên ngành.

Mục tiêu học tập của giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên hệ thống lý thuyết và phương pháp phân tích sự vận động của các mối quan hệ kinh tế trên bình diện tổng thể quốc gia. Người học được hình thành năng lực nhận diện, mô tả bản chất của các biến đổi kinh tế, nắm bắt nguyên nhân gây mất ổn định và đánh giá cơ chế tác động của các chính sách kinh tế vĩ mô (chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ, chính sách thu nhập) hướng tới ba mục tiêu cơ bản: tăng trưởng kinh tế, ổn định kinh tế và phân phối công bằng.

Về cấu trúc và cách tiếp cận, giáo trình được thiết kế gồm 8 chương theo lộ trình phân tích từ nền kinh tế khép kín (nền kinh tế giản đơn, nền kinh tế có sự tham gia của Chính phủ) mở rộng dần đến nền kinh tế mở. Đặc điểm cấu trúc sư phạm của tài liệu là mỗi chương đều được chia thành 4 phần đồng nhất:

1. Phần giới thiệu chương (khái quát nội dung và yêu cầu chuẩn đầu ra);
2. Phần nội dung chương (trình bày chi tiết các lý thuyết, mô hình và công thức);
3. Phần tóm tắt nội dung và những vấn đề cần ghi nhớ (hệ thống hóa thuật ngữ then chốt);
4. Phần bài tập và câu hỏi củng cố lý thuyết (câu hỏi tự luận, trắc nghiệm giải thích và bài tập tính toán).

Đặc điểm nổi bật của tập tài liệu là được biên soạn chuyên biệt cho đối tượng đào tạo từ xa, chú trọng tính cụ thể, rõ ràng và giảm thiểu các rào cản toán học phức tạp nhằm hỗ trợ khả năng tự học độc lập của sinh viên.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

                             HỆ THỐNG KINH TẾ VĨ MÔ
                               (P.A. Samuelson)
  ĐẦU VÀO                     HỘP ĐEN KINH TẾ VĨ MÔ                 ĐẦU RA
- Biến số phi kinh tế         (Tương tác giữa AS và AD)         - Sản lượng (GDP/GNP)
                       MÔ HÌNH HẠCH TOÁN QUỐC GIA (SNA)
                       - Luồng sản phẩm: GDP = C + I + G + NX
                       - Luồng thu nhập: GDP = W + i + r + Π + D + Te
                       - Giá trị gia tăng: GDP = Σ GOj

Các chương và chủ đề chính

Nội dung cuốn sách bao gồm 8 chương chính với tiến trình phát triển logic:

• Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về kinh tế học: Trình bày đối tượng, phương pháp luận của kinh tế học; phân biệt kinh tế vi mô và kinh tế vĩ mô; phân loại kinh tế học thực chứng và kinh tế học chuẩn tắc; tổ chức nền kinh tế hỗn hợp giải quyết ba câu hỏi cốt lõi (Sản xuất cái gì? Sản xuất như thế nào? Sản xuất cho ai?) thông qua 4 nhóm tác nhân (hộ gia đình, doanh nghiệp, chính phủ, người nước ngoài); các khái niệm yếu tố sản xuất (đất đai, lao động, tư bản), đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF), chi phí cơ hội; quy luật thu nhập giảm dần, quy luật chi phí tương đối ngày càng tăng; phân tích cung - cầu và trạng thái cân bằng thị trường.
• Chương 2: Khái quát về kinh tế học vĩ mô: Nghiên cứu phương pháp phân tích cân bằng tổng thể; mô tả hệ thống kinh tế vĩ mô theo cách tiếp cận của P.A. Samuelson (đầu vào, đầu ra, hộp đen kinh tế vĩ mô); lý thuyết tổng cung (AS) trong ngắn hạn ($AS_{SR}$) và dài hạn ($AS_{LR}$ ứng với sản lượng tiềm năng $Y^*$); lý thuyết tổng cầu (AD) và sự dịch chuyển của AD; mô hình cân bằng AS - AD; các cú sốc cung, cú sốc cầu; quy luật Okun (khi sản lượng thực tế lớn hơn sản lượng tiềm năng 2,5% thì tỷ lệ thất nghiệp giảm 1%).
• Chương 3: Tổng sản phẩm và thu nhập quốc dân: Hệ thống hóa các chỉ tiêu đo lường thành tựu kinh tế quốc gia: Tổng sản phẩm quốc dân (GNP), Tổng sản phẩm quốc nội (GDP); phân biệt GDP danh nghĩa ($GDP_n$) và GDP thực tế ($GDP_r$); chỉ số điều chỉnh GDP ($D_{GDP}$), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và tỷ lệ lạm phát ($\Pi$); 3 phương pháp tính GDP (phương pháp luồng sản phẩm cuối cùng, phương pháp luồng thu nhập/chi phí, phương pháp giá trị gia tăng); các chỉ tiêu dẫn xuất gồm Sản phẩm quốc dân ròng (NNP), Thu nhập quốc dân ($Y$), Thu nhập khả dụng ($Y_D$); sơ đồ luân chuyển kinh tế vĩ mô và các đồng nhất thức cơ bản như $S \equiv I$ và dòng rò rỉ ($S + T + IM$).
• Chương 4: Tổng cầu và chính sách tài khoá: Đi sâu vào mô hình xác định sản lượng cân bằng trong ngắn hạn, hàm tiêu dùng, hàm tiết kiệm, hàm đầu tư, số nhân chi tiêu và các công cụ của chính sách tài khóa (thuế, chi tiêu chính phủ).
• Chương 5: Tiền tệ và chính sách tiền tệ: Phân tích bản chất của tiền tệ, chức năng của hệ thống ngân hàng thương mại và ngân hàng trung ương, cung - cầu tiền tệ, cơ chế truyền dẫn của chính sách tiền tệ và tác động đến lãi suất và tổng cầu.
• Chương 6: Tổng cung và chu kỳ kinh doanh: Cơ chế hình thành đường tổng cung, các nguyên nhân gây ra sự dao động của chu kỳ kinh doanh và các biện pháp can thiệp nhằm ổn định hóa nền kinh tế.
• Chương 7: Thất nghiệp và lạm phát: Phân loại, nguồn gốc của thất nghiệp và lạm phát; mối quan hệ đánh đổi trong ngắn hạn giữa lạm phát và thất nghiệp thông qua đường Phillips; chi phí kinh tế - xã hội của lạm phát và thất nghiệp.
• Chương 8: Kinh tế vĩ mô của nền kinh tế mở: Mở rộng nghiên cứu sang cán cân thanh toán quốc tế (BP), tỷ giá hối đoái, xuất nhập khẩu và các tác động của chính sách vĩ mô trong môi trường toàn cầu hóa.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng hệ thống nguyên lý kinh tế học hàn lâm vững chắc:

• Lý thuyết khan hiếm và sự lựa chọn: Mô hình hóa qua đường giới hạn khả năng sản xuất và chi phí cơ hội.
• Lý thuyết cân bằng tổng thể: Sử dụng mô hình AS - AD để phân tích đồng thời thị trường hàng hóa, thị trường tiền tệ và thị trường lao động.
• Hệ thống tài khoản quốc gia (SNA): Cung cấp khung đo lường chuẩn mực về các luồng chu chuyển kinh tế thông qua các biến số vĩ mô cốt lõi.

Kỹ năng phát triển

Người học tiếp thu giáo trình sẽ phát triển các kỹ năng chuyên môn:

• Kỹ năng phân tích đồ thị kinh tế: Vẽ, xác định và giải thích sự dịch chuyển của đường giới hạn khả năng sản xuất, đường cung, đường cầu, đường tổng cung ngắn/dài hạn, đường tổng cầu.
• Kỹ năng tính toán định lượng: Thực hiện thành thạo các phép tính hạch toán thu nhập quốc dân theo 3 phương pháp; tính toán tốc độ tăng trưởng kinh tế ($g$), chỉ số điều chỉnh GDP ($D_{GDP}$), chỉ số CPI, tỷ lệ lạm phát ($\Pi$), thu nhập khả dụng ($Y_D$).
• Kỹ năng phân tích chính sách: Nhận diện và dự báo tác động của các cú sốc cung, cú sốc cầu và biện pháp can thiệp của chính phủ dựa trên các mô hình lý thuyết và quy luật định lượng (như quy luật Okun).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tài liệu được thiết kế theo phương pháp sư phạm tiếp cận từng bước (modular approach), tối ưu hóa cho hình thức giáo dục từ xa và tự học có hướng dẫn:

1. Quy trình tiếp cận bài giảng: Người học bắt đầu bằng việc đọc mục tiêu tại phần Giới thiệu để xác định các yêu cầu lý thuyết và dạng bài tập cần giải quyết; sau đó nghiên cứu nội dung chi tiết; đối chiếu với phần Tóm tắt để ghi nhớ các định nghĩa, công thức; cuối cùng tự giải hệ thống câu hỏi, bài tập.
2. Hệ thống bài tập củng cố đa dạng:
   • Câu hỏi lý thuyết: Đòi hỏi sinh viên trình bày bản chất khái niệm và phân tích cơ chế vận hành (ví dụ: so sánh kinh tế vi mô và vĩ mô, vai trò của 4 tác nhân trong nền kinh tế hỗn hợp).
   • Bài tập phân tích đồ thị: Yêu cầu xác định các trạng thái hiệu quả, không hiệu quả hoặc không thể đạt tới trên đường giới hạn khả năng sản xuất; minh họa sự thay đổi điểm cân bằng khi có tác động từ các yếu tố nội sinh, ngoại sinh.
   • Câu hỏi trắc nghiệm có giải thích: Rèn luyện tư duy lập luận logic khi lựa chọn đáp án đúng dựa trên các giả định kinh tế.
   • Bài tập tính toán số liệu: Hướng dẫn áp dụng các công thức toán học vào bảng biểu thống kê thực tế để tính GDP, GNP, CPI, lạm phát và chi phí cơ hội.
3. Phương pháp đánh giá và tự học: Sinh viên sử dụng hệ thống câu hỏi cuối mỗi chương làm công cụ tự lượng giá tiến độ nhận thức trước khi tham gia các kỳ kiểm tra học phần chính thức.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

1. Thiết kế chuyên biệt cho hệ đào tạo từ xa: Cấu trúc bài giảng chia nhỏ, cách diễn đạt trực diện, loại bỏ các phép toán vi tích phân phức tạp, giúp người học không có sự tương tác trực tiếp thường xuyên với giảng viên vẫn có thể tiếp thu đầy đủ khối lượng kiến thức chuẩn.
2. Tính logic và tính hệ thống cao: Nội dung được sắp xếp chặt chẽ từ kinh tế học cơ sở (Chương 1) đến tổng quan kinh tế vĩ mô (Chương 2), phương pháp đo lường các chỉ tiêu vĩ mô (Chương 3), sau đó mở rộng sang các khối kiến thức chuyên sâu về tài khóa, tiền tệ, chu kỳ kinh doanh, thất nghiệp - lạm phát và kinh tế quốc tế.
3. Gắn liền với số liệu và thực tiễn kinh tế Việt Nam: Các bài tập và ví dụ minh họa trích xuất trực tiếp từ bối cảnh kinh tế Việt Nam giai đoạn 2000 - 2005 (ví dụ: tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2004 đạt 7,2%, lạm phát 8%, số liệu thị trường Hà Nội dịp Tết Nguyên đán 2005), giúp người học dễ dàng liên hệ lý thuyết với thực tế vận hành của nền kinh tế trong nước.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học: Phục vụ trực tiếp cho sinh viên năm thứ nhất và năm thứ hai theo học hình thức đào tạo từ xa tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông thuộc các ngành Quản trị kinh doanh, Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng, Công nghệ thông tin và Điện tử viễn thông (học phần khoa học xã hội bắt buộc).
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần nắm vững kiến thức toán học phổ thông cơ bản (đồ thị hàm số bậc nhất, hệ phương trình đơn giản) và các khái niệm thống kê mô tả căn bản.
• Giảng viên và cán bộ đào tạo: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chuẩn, khung tham chiếu biên soạn đề cương môn học, ngân hàng đề thi và tài liệu hướng dẫn học tập từ xa.
• Người tự học và nghiên cứu: Phù hợp cho các cá nhân cần tài liệu tổng quan, súc tích để nắm vững các chỉ tiêu tài khoản quốc gia (GDP, GNP, CPI) và cơ chế tác động của các chính sách kinh tế vĩ mô.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên đại học theo học chương trình đào tạo từ xa, sinh viên các khối ngành kinh tế - kỹ thuật cần học phần kinh tế cơ sở, cũng như người tự học muốn nắm bắt kiến thức kinh tế vĩ mô cơ bản một cách có hệ thống.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học chỉ cần kiến thức toán học cơ bản ở bậc trung học phổ thông (đọc hiểu đồ thị hai trục tọa độ $P - Q$, giải hệ phương trình tuyến tính, tính tỷ lệ phần trăm) và kiến thức xã hội phổ thông; không đòi hỏi kiến thức toán cao cấp hay kinh tế lượng chuyên sâu.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác là gì?

Tài liệu được kết cấu chuẩn hóa 4 phần trong từng chương, ngôn ngữ giải thích ngắn gọn, quy trình suy luận từ nền kinh tế khép kín sang nền kinh tế mở được đơn giản hóa tối đa, kèm theo hệ thống câu hỏi trắc nghiệm có yêu cầu giải thích chi tiết lý do lựa chọn.

4. Làm sao để tự học giáo trình hiệu quả?

Người học nên tuân thủ quy trình: Đọc phần Giới thiệu chương để nắm yêu cầu đầu ra $\rightarrow$ Nghiên cứu lý thuyết và ghi chép lại các công thức $\rightarrow$ Đọc phần Tóm tắt nội dung để củng cố thuật ngữ cốt lõi $\rightarrow$ Tự giải toàn bộ bài tập và câu hỏi trắc nghiệm ở cuối chương trước khi đối chiếu kết quả.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo không?

Tài liệu là sách hướng dẫn học tập độc lập, tích hợp đầy đủ từ lý thuyết đến bài tập và câu hỏi ôn tập. Người học có thể tham khảo thêm các báo cáo thống kê kinh tế - xã hội thường niên của Tổng cục Thống kê và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để cập nhật số liệu thực tế.

---

Kết luận

"Sách hướng dẫn học tập Kinh tế vĩ mô" của ThS. Trần Thị Hòa là tài liệu học tập chuẩn mực thuộc hệ thống học liệu đào tạo từ xa của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông. Với kết cấu 8 chương mạch lạc, phương pháp sư phạm 4 phần đồng bộ và hệ thống bài tập tự lượng giá bám sát thực tiễn, giáo trình cung cấp lộ trình học tập hiệu quả, giúp người học làm chủ các kiến thức nền tảng về kinh tế vĩ mô và kỹ năng phân tích chính sách kinh tế tổng thể.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về kinh tế học HÃY L A CHỌN CÂU TRẢ LỜI ĐÚNG VÀ GIẢI THÍCH 9. Ba vấn đề kinh tế: Sản xuất cái gì? sản xuất như thế nào? và sản xuất cho ai chỉ áp dụng: a. Chủ yếu cho các xã hội mà nền kinh tế hoạt động theo nguyên tắc kế hoạch hoá tập trung. Chỉ áp dụng cho các xã hội tư bản chủ nghĩa c.

Chỉ áp dụng cho xã hội kém phát triển d. Cho tất cả các xã hội, trong mọi giai đoạn phát triển hay mọi thể chế chính trị. Không nhất thiết áp dụng với các xã hội nêu trên, bởi vì chúng là các vấn đề nẩy sinh đối với doanh nghiệp tư nhân hoặc gia đình chứa không phải đối với xã hội. Đường cầu hàng hoá X cho biết: a.

Số tiền chi mua hàng hoá X sẽ thay đổi như thế nào khi giá của nó thay đổi. Bao nhiêu hàng hoá X sẽ được người mua tại mức giá cân bằng c. Số lượng hàng hoá X được cung cấp trong từng thời kỳ theo mỗi mức giá, khi các nhân tố tác động đến lượng bán được giữ không đổi. Một số lượng hàng hoá X được mọi người mua trong từng thời kỳ, theo mỗi mức giá, khi các nhân tố tác động đến cầu được coi như không đổi.

Nếu đường cầu dịch chuyển sang trái, thì một cách giải thích hợp lý nhất đối với sự dịch chuyển đó là: a. Về một lý do nào đó làm lượng cung hàng hoá X giảm xuống b. Thị hiếu người tiêu dùng thay đổi theo hướng họ thích hàng hoá này hơn và họ muốn mua nhiều hơn đối với mọi mức giá. Mức giá hàng hoá X tăng lên làm cho mọi người quyết định mua ít hàng hoá này hơn so với trước d.

Vì một lý do nào khác không phải lý do nêu trên 12. Chi phí cơ hội là: a. Là các chi phí cần phải chi ra để thực hiện phương án kinh doanh nào đó b. Là khoản chi phí tăng thêm để sản xuất ra hàng hoá dịch vụ tăng thêm d.

Là chi phí lớn nhất của các phương án bị bỏ lỡ e. Là chi phí không được tính vào chi phí sản xuất kinh doanh. 22 Chương 2: Khái quát về kinh tế học vĩ mô CHƯƠNG II: KHÁI QUÁT VỀ KINH TẾ HỌC VĨ MÔ GI I THIỆU Mục tiêu chủ yếu của chương này là nhằm giới thiệu đối tượng nghiên cứu của kinh tế Vĩ mô, mục tiêu và các chính sách kinh tế vĩ mô, cũng như công cụ chủ yếu được sử dụng trong phân tích kinh tế vĩ mô. Kinh tế Vĩ mô nghiên cứu hoạt động của toàn bộ nền kinh tế Quốc dân nói chung và quan tâm đến những vấn đề mà bất cứ một quốc gia nào trong cơ chế thị trường đều gặp phải đó là: Làm thế nào để tăng trưởng nhanh và ổn định; Làm thế nào để kiềm chế lạm phát; Làm thế nào để tạo ra nhiều việc làm cho người lao động; Làm thế nào để ổn định tỷ giá hối đoái và cân bằng cán cân thanh toán; làm thế nào để phân bổ nguồn lực một cách hợp lý và phân phối của cải một cách công bằng giữa các thành viên trong xã hội.

Muốn giải quyết được các vấn đề nêu trên một cách có căn cứu khoa học, kinh tế vĩ mô cố gắng mô tả và giải thích sự vận động của guồng máy kinh tế quốc dân bằng cách nghiên cứu mối quan hệ giữa các tổng lượng kinh tế vĩ mô chủ yếu như: tổng sản phẩm quốc dân, mức giá cả chung, lãi suất, tỷ giá hối đoái,. Với phương pháp cơ bản mà kinh tế vĩ mô sử dụng là phương pháp phân tích cân bằng tổng thể, phương pháp mô hình hoá và phân tích thống kế số lớn. Mục tiêu kinh tế vĩ mô cơ bản là được sự ổn định trong nắng hạn, tăng trưởng nhanh trong dài hạn và phân phối của cải công bằng. Để đạt được mục tiêu ổn định, Nhà nước cần phải sử dụng các công cụ là các chính sách tiền tệ, chính sách tỷ giá hối đoái, chính sách thu nhập,.Để đạt được mục tiêu tăng trưởng, thì Nhà nước thường phải sử dụng các chính sách như chính sách tiết kiệm, chính sách đầu tư, chính sách công nghệ, chính sách giáo dục và dân số,.

Phân tích tổng cung – tổng cầu là phương pháp phân tích kinh tế vĩ mô cơ bản nhằm lý giải vì sao có những giao động trong giá cả và sản lượng và làm thế nào mà Nhà nước có thể ổn định được nền kinh tế. Cân bằng dài hạn đạt được khi tổng cầu bằng với tổng cung dài hạn. Nền kinh tế đạt được sản lượng cao nhất vì khi đó lao động được thu hút vào sản xuất nhiều nhất, các nguồn lực khác được sử dụng hợp lý, sản lượng đạt được sản lượng tiềm năng, giá cả hầu như không thay đổi, thất nghiệp chỉ là thất nghiệp tự nhiên. Cân bằng ngắn hạn có thể tương ứng với trạng thái lạm phát hoặc thất nghiệp, tuỳ thuộc vào nền kinh tế hoạt động quá mức hay dưới mức tiềm năng.

Chính vì nền kinh tế thị trường luôn luôn gặp phải những vấn đề như tăng trưởng chậm, lạm phát cao, thất nghiệp,.kinh tế vĩ mô tập trung vào nghiên cứu mối quan hệ giữa 3 biến số này. Các nghiên cứu cho thấy giữa tăng trưởng và tổng sản phẩm và vấn đề thất nghiệp có mối quan hệ cố hữu với nhau. Tăng trưởng trưởng nhanh thì thất nghiệp giảm và ngược lại. Nhà kinh tế học Okun đã lượng hoá mối quan hệ này bằng quy luật Ohun.

Quy luật Okun cho thấy khi sản lượng thực tế lớn hơn sản lượng tiềm năng 2,5% thì tỷ lệ thất nghiệm giảm đi 1%. 23 Chương 2: Khái quát về kinh tế học vĩ mô Các nhà kinh tế cũng đã tìm ra trong ngắn hạn lạm phát và thất nghiệp có mối quan hệ tỷ lệ nghịch. Muốn giảm lạm phát thì hầu như các quốc gia đều phải thu hẹp sản xuất làm cho thất nghiệp cao hơn và ngược lại. Tuy vậy trong dài hạn cho đến nay người ta chưa tìm thấy lạm phát và thất nghiệp có mối quan hệ chặt chẽ nào.

Sau khi nghiên cứu song chương này, người học cần phải nắm được lý thuyết và sử dụng lý thuyết để giải quyết các bài tập giả định dưới các dạng như: - Phân biệt các yếu tố tác động đến tổng cầu, tổng cung của nền kinh tế, và biểu thị sự tác động đó trên đồ thị tổng cung, tổng cầu. - Hiểu ý nghĩa và cách xác định tỷ lệ tăng trưởng, tỷ lệ lạm phát, chỉ số giá và mức giá chung. - Vận dụng quy luật Okun để dự đoán tỷ lệ tăng trưởng, tỷ lệ thất nghiệp, khi biết các yếu tố còn lại. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C U CỦA KINH TẾ HỌC VĨ MÔ 2.

Đối tượng nghiên cứu của kinh tế học Vĩ mô Kinh tế vĩ mô là một phân ngành của kinh tế học nghiên cứu sự vận động và những mối quan hệ kinh tế chủ yếu của một đất nước trên bình diện toàn bộ nền kinh tế Quốc dân. Những vấn đề then chốt được kinh tế học Vĩ mô quan tâm nghiên cứu bao gồm mức sản xuất, thất nghiệp, mức giá cả chung và cán cân thương mại của một nền kinh tế. Phân tích kinh tế vĩ mô hướng vào giải đáp câu hỏi: Điều gì quyết định giá trị hiện tại của các biến số này? Điều gì quyết định sự thay đổi của các biến số này trong ngắn hạn và dài hạn?. Nói một cách khác, kinh tế vĩ mô nghiên cứu sự lựa chọn của mối quốc gia trước những vấn đề kinh tế và xã hội cơ bản như: Tăng trưởng kinh tế, lạm phát, thất nghiệp, xuất nhập khẩu hàng hoá và tư bản, sự phân phối nguồn lực và phân phối thu nhập giữa các thành viên trong xã hội.

Một quốc gia có thể có những lựa chọn khác nhau tuỳ thuộc vào các ràng buộc về nguồn lực kinh tế và hệ thống chính trị – xã hội. Song sự lựa chọn đúng đắn nào cũng cần đến sự hiểu biết sâu sắc về các hoạt động mang tính khách quan về hệ thống kinh tế. Phương pháp nghiên cứu của kinh tế học vĩ mô Trong khi phân tích các hiện tượng và mỗi quan hệ kinh tế quốc dân, kinh tế vĩ mô sử dụng chủ yếu phương pháp phân tích cân bằng tổng thể. Theo phương pháp này, kinh tế vĩ mô xem xét sự cân bằng đồng thời của tất cả các thị trường, của thị trường hàng hoá, thị trường các yếu tố đầu vào, thị trường tài chính.

xem xét đồng thời khả năng cung cấp sản lượng của toàn bộ nền kinh tế, khả năng tiêu dùng của toàn bộ nền kinh tế, từ đó xác định đồng thời mức giá cả và sản lượng cân bằng của nền kinh tế. Đây là nhân tố quyết định đến hiệu quả của hệ thống kinh tế. Thực chất việc khảo sát mỗi biến số này trong những khoảng thời gian khác nhau hiện tại, ngắn hạn, dài hạn. Mỗi khoảng thời gian đòi hỏi chúng ta phải sử dụng các mô hình thích hợp để tìm ra các nhân tố quyết định đến các biến số kinh tế vĩ mô này.

Kinh tế học vĩ mô sẽ cung cấp 24 Chương 2: Khái quát về kinh tế học vĩ mô những kiến thức và công cụ phân tích kinh tế thích hợp. Những kiến thức và công cụ phân tích này đã được đúc kết từ nhiều công trình nghiên cứu của nhiều nhà khoa học kinh tế thuộc nhiều thế hệ khác nhau. Ngoài ra kinh tế vĩ mô còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu, phân tích phổ biến như tư duy trừu tượng, phân tích thống kê số lớn, mô hình toán và đặc biệt là các mô hình kinh tế lượng chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng trong phân tích kinh tế vĩ mô. HỆ THỐNG KINH TẾ VĨ MÔ 2.

Mô tả h thống kinh tế Vĩ mô Có nhiều cách mô tả hoạt động của một nền kinh tế, theo cách tiếp cận hệ thống, thì nền kinh tế được xem như là một hệ thống gọi là hệ thống kinh tế vĩ mô. Hệ thống này theo nhà kinh tế học P.A Samuelson mô ta được đặc trưng bởi 3 yếu tố: Đầu vào, đầu ra và hộp đen kinh tế vĩ mô (1). Các yếu tố đầu vào gồm: Những tác động từ bên ngoài của một nền kinh tế bao gồm chủ yếu là các biến số phi kinh tế: Thời tiết, dân số, chiến tranh,. Những tác động từ chính sách của Chính phủ ở mỗi quốc gia bao gồm: Các công cụ của Nhà nước nhằm điều chỉnh hộp đen kinh tế vĩ mô, hướng vào các mục tiêu đã định trước.