CHƢƠNG 7: SỔ KẾ TOÁN VÀ HÌNH THỨC KẾ TOÁN 1 MỤC TIÊU CHƯƠNG Nắm được sổ kế toán là gì? Sổ kế toán được phân loại thế nào? Yêu cầu của từng loại sổ kế toán? Nắm được cách phân loại sổ kế toán? Căn cứ phân loại sổ kế toán? Nắm được phương pháp ghi sổ và sửa sổ kế toán Nắm được các hình thức ghi sổ kế toán? Những đơn vị kế toán nào thì phù hợp với hình thức ghi sổ kế toán nào? 2 NỘI DUNG CHƢƠNG 7 7.1 SỔ KẾ TOÁN 7.2 CÁC HÌNH THỨC SỔ KẾ TOÁN 3 7. Sổ kế toán 7.2 Phân loại sổ kế toán 7.3 Phƣơng pháp ghi sổ kế toán 7.4 Phƣơng pháp sửa chữa sai sót trong sổ kế toán 4 7. SOÅ KEÁ TOAÙN 7. Khaùi nieäm Soå keá toaùn laø nhöõng tôø soå coù maãu nhaát ñònh, ñöôïc duøng ñeå ghi cheùp caùc nghieäp vuï kinh teá phaùt sinh treân cô sôû soá lieäu töø chöùng töø keá toaùn.
Phân loại sổ kế toán Căn cứ vào cách ghi chép, hệ thống hóa số liệu trên sổ Sổ kế toán ghi theo trình VD: Sổ nhật ký chung, sổ tự thời gian đăng ký chứng từ ghi sổ,… Sổ kế toán ghi theo đối VD: Sổ chi tiết TSCĐ, tượng phải thu khách hàng,… Sổ kết hợp VD: Sổ nhật ký – sổ cái Căn cứ vào mức độ khái quát của số liệu Sổ kế toán tổng hợp Sổ kế toán chi tiết 6 Căn cứ vào hình thức tổ chức sổ Sổ tờ rời Sổ đóng thành quyển Căn cứ vào kết cấu của sổ Sổ đối chiếu kiểu 2 bên Sổ kiểu một bên Sổ kiểu nhiều cột Sổ kiểu bàn cờ VD: Sổ kiểu 1 bên 8 VD: Sổ kiểu nhiều cột 9 VD: Sổ kiểu bàn cờ 10 7.3 Phương pháp ghi sổ kế toán + Trình tự ghi sổ: Mở sổ: Ghi thông tin cân thiết (tên DN, tên sổ, niên độ, chữ ký,…), đánh số trang, giáp lai Ghi sổ: - Căn cứ chứng từ - Bút mực; không ghi xen thêm, ghi chồng, ghi cách dòng; cộng hết trang & chuyển sang trang kế tiếp Khóa sổ: Cuối kỳ trước khi lập BCTC, kiểm kê,… 11 7. Phương pháp sữa chữa sai sót trong sổ kế toán + Sai soùt treân soå saùch keá toaùn: + Soùt chöùng töø + Ghi truøng + Ghi ñaûo + Sai soá + Sai quan heä … 12 7. Phương pháp sữa chữa sai sót trong sổ kế toán Phương pháp cải chính - Gạch đường thẳng xóa bỏ chỗ ghi sai - Phía trên chỗ ghi sai ghi bằng mực thường, ký xác nhận - Điều kiện: Sai sót trong diễn giải, không liên quan đến quan hệ đối ứng của các TK; không ảnh hưởng số tiền tổng cộng Thanh toán tiền lương bằng TGNH 52.000 ghi: Nợ TK 334 25.000 13 Phương pháp ghi số âm - Ghi lại bằng mực đỏ hoặc ghi ngoặc đơn bút toán ghi sai. - Ghi lại bút toán đúng - Điều kiện: Sai về quan hệ đối ứng giữa các TK do định khoản sai; phát hiện sai sót khi đã nộp BCTC Mua NVL 5.000đ chưa trả tiền, kế toán ghi: Nợ TK 152: 15.000 Sửa sai, hủy bỏ bằng bút toán âm Số sai > Nợ TK 152: (15.000) Số đúng Có TK 131: (15.000) Ghi lại bút toán đúng Nợ TK 152: 5.000 14 Phương pháp ghi bổ sung - Ghi số tiền chênh lệch còn thiếu so với chứng từ - Điều kiện: Ghi đúng quan hệ đối ứng TK nhưng số tiền ghi sổ ít hơn số tiền thực tế hoặc bỏ sót không ghi.000 chưa trả tiền, Ghi bổ sung kế toán ghi: Nợ TK 153: 720.000 Số sai < Số đúng Đối với kế toán máy - Sửa sai theo các phương pháp - Lưu bảng sai; Sửa dữ liệu; in bảng mới 15 7.
Các hình thức kế toán Hình thức kế toán là hình thức tổ chức hệ thống sổ sách kế toán. Theo QĐ 15/2006/QĐ–BTC doanh nghiệp có 5 hình thức kế toán: Nhật ký chung Nhật ký sổ cái Chứng từ ghi sổ Nhật ký chứng từ Kế toán trên máy vi tính 16 HÌNH THỨC NHẬT KÝ CHUNG CHỨNG TỪ GỐC SỔ NHẬT KÝ SỔ THẺ, KẾ TOÁN SỔ NHẬT KÝ CHUNG ĐẶC BIỆT CHI TIẾT SỔ CÁI BẢNG TỔNG Ghi chú: HỢP CHI TIẾT Ghi hàng ngày Ghi cuối kì BẢNG CÂN ĐỐI SỐ PHÁT SINH Đối chiếu BÁO CÁO TÀI CHÍNH 17 SỔ NHẬT KÝ CHUNG Năm ……………… Chứng từ Diễn giãi Số hiệu Ngày Đã TK tháng ghi đối ghi sổ Số hiệu Ngày sổ cái ứng Nợ Có 1 2 3 4 5 6 7 8 Số trang trƣớc chuyển sang Cộng chuyển sang trang sau 18 SỔ CÁI Năm ………………… Tên tài khoản: …………………………… Số hiệu: …………………………………. Số phát Chừng từ Ngày Trang Tài sinh tháng Diễn giải sổ khoản ghi sổ Ngày đối ứng Số NKC Nợ Có tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 Số dƣ đầu kỳ Cộng phát sinh Số dƣ cuối kì 19 SỔ NHẬT KÝ CHI TIỀN Năm ………… Chứng từ Ghi Nợ các tài khoản Ghi Ngày Tài khoản Có tháng Ngày Diễn giải T T T T khác TK ghi sổ Số K K K K tháng 111 … … … … Số Số tiền hiệu 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Số trang trƣớc chuyển sang Cộng chuyển sang trang sau Ngày ……… tháng ……… năm 2011 Ngƣời ghi sổ Kế toán trƣởng GIÁM ĐỐC (Ký, họ tên) (Ký, họ tên) (Ký, đóng dấu) 20 SOÅ NHAÄT KYÙ THU TIEÀN Naêm ……………… Chöùng töø Ghi Coù caùc taøi khoaûn Ghi Ngaøy Nôï Diễn giải T thaùng Ngaøy T T T Taøi khoaûn ghi soå Soá TK K khaùc thaùng K K K 111 … … … … Coù 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Soá trang tröôùc chuyeån sang Coäng chuyeån sang trang sau Ngaøy ……… thaùng ……… naêm 200… Ngöôøi ghi soå Keá toaùn tröôûng GIAÙM ÑOÁC (Kyù, hoï teân) (Kyù, hoï teân) (Kyù, ñoùng daáu) 21 SOÅ NHAÄT KYÙ MUA HAØNG Naêm …………… Chöùng töø Toång giaù Toång giaù Thueá trò haøng thanh toaùn Soá Dieãn giaûi GTGT Ghi Ngaøy mua chöa haøng mua hieä (teân ngöôøi baùn) ñaàu chuù thaùng coù thueá ñaõ coù thueá u vaøo GTGT GTGT 1 2 3 4 5 6 7 Soá trang tröôùc chuyeån sang Coäng chuyeån sang trang sau Ngaøy ……… thaùng ……… naêm 2011 Ngöôøi ghi soå Keá toaùn tröôûng GIAÙM ÑOÁC (Kyù, hoï teân) (Kyù, hoï teân) (Kyù, ñoùng daáu) 22 SOÅ CHI TIEÁT VAÄT LIEÄU, SAÛN PHAÅM, HAØNG HOAÙ Teân vaät lieäu, duïng cuï, saûn phaåm, haøng hoaù: …………………… Quy caùch, phaåm chaát: …………………………………………… Chöùng töø Nhaäp Xuaát Toàn Ngaøy thaùng Dieãn Ñôn Soá Thaøn Thaøn Thaøn Ghi Soá Ngaøy Soá Soá Ghi giaûi giaù löôïn h h h chuù hieäu thaùng löôïng löôïng soå g tieàn tieàn tieàn 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 23 Ví dụ: Có số dư đầu tháng 04/2016 như sau (đồng) TK 111: 40.000 Trong tháng giả sử có các nghiệp vụ như sau: 1/ Mua TSCĐ chưa trả tiền người bán 150.000 2/ Chi phí lắp đặt trả bằng tiền mặt là 2.000 3/ Nhận TSCĐ do NN cấp : 100.000 4/ Rút Tiền mặt trả nợ người bán 30.000 24 BAÛNG CAÂN ÑOÁI KEÁ TOAÙN Ngaøy 31/03/2016 (ÑVT:ñ) TAØI SAÛN SOÁ TIEÀN NGUOÀN VOÁN SOÁ TIEÀN Loaïi A:TSNH 40.000 Loaïi C: NP trả 50. Phaûi traû cho NB 50.
Vốn đầu tư của 250.000 CSH TOÅNG TS: 300.000 TOÅNG NV: 300.000 25 SỔ NHẬT KÝ CHUNG (đvt: trđ) Chứng từ Đã ghi Số hiệu Số tiền Diễn giải sổ cái TK Số hiệu Ngày Nợ Có Mua TSCĐ chưa trả tiền 211 150 - TSCĐ -Phải trả ngƣời bán 331 150 CP lắp đặt 211 2 -TSCĐ - TM 111 2 Nhận TSCĐ -TSCĐ 211 100 -NVKD 411 100 Chi tiền mặt để trả nợ 30 111 -TM - Phải trả ngƣời bán 331 30 Cộng 282 282 SOÅ CAÙI Teân taøi khoaûn: Tieàn maët… Soá hieäu: 111… Ngaøy Chöùng töø Trang Soá phaùt sinh TK thaùng Dieãn giaûi soå ÑÖ ghi soå Soá Ngaøy NKC Nôï Coù 1 2 3 4 5 6 7 8 Soá dö ñaàu thaùng 40 2 CP laép ñaët traû baèng TM 1 211 2 4 Chi TM ñeå traû nôï 1 311 30 0 32 Coäng SPS Soá dö cuoái kyø 8 27 SOÅ CAÙI Teân taøi khoaûn: Taøi sản cố định… Soá hieäu: 211… Ngaøy Chöùng töø Trang Soáphaùt sinh TK thaùng Dieãn giaûi soå ghi soå ÑÖ Soá Ngaøy NKC Nôï Coù 1 2 3 4 5 6 7 8 Soá dö ñaàu thaùng 1 260 1 Mua TSCÑ chöa traû tieàn 1 331 150 2 CP laép ñaët 1 111 2 3 Nhaän TSCÑ 411 100 Coäng SPS 252 0 Soá dö cuoái kyø 512 28 SOÅ CAÙI Teân taøi khoaûn: Vốn đầu tƣ của CSH… Soá hieäu: 411… Ngaøy Chöùng töø Trang TK Soá phaùt sinh thaùng Dieãn giaûi soå ÑÖ ghi soå Soá Ngaøy NKC Nôï Coù 1 2 3 4 5 6 7 8 Soá dö ñaàu thaùng 1 250 2 Nhaän TSCÑ 1 211 100 Coäng SPS 0 100 Soá dö cuoái kyø 350 29 SOÅ CAÙI Teân taøi khoaûn: Phaûi traû ngöôøi baùn… Soá hieäu: 331… Ngaøy Chöùng töø Trang Soá phaùt sinh TK thaùng Dieãn giaûi soå ÑÖ ghi soå Soá Ngaøy NKC Nôï Coù 1 2 3 4 5 6 7 8 Soá dö ñaàu thaùng 1 50 1 MuaTSCÑ chöa traû tieàn 1 331 150 4 Chi TM ñeå traû nôï 1 111 30 Coäng SPS 30 150 Soá dö cuoái kyø 170 30 BẢNG CÂN ĐỐI SỐ PHÁT SINH (Đvt: trđ ) Tài Số dƣ đầu kỳ Số phát sinh Số dƣ cuối kỳ khoản Nợ Có Nợ Có Nợ Có 111 40 0 32 8 211 260 252 0 512 331 50 30 150 170 411 250 0 100 0 350 Tổng 300 300 282 282 520 520 31 BAÛNG CAÂN ÑOÁI KEÁ TOAÙN Ngaøy 30/04/2013 (ÑVT: ñ) TAØI SAÛN SOÁ TIEÀ SOÁ TIEÀNN NGUOÀN NGUOÀ N VOÁ VOÁNN SOÁ TIEÀ SOÁ TIEÀNN Loaïi A:TSNH 8.000 Loaïi C: NP trả 170. Phaûi traû cho NB 170. Vốn đầu tư của 350.000 CSH TOÅNG TS: 520.000 TOÅNG NV: 520.