Luận văn tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ và biện pháp phòng trị tại trại công ty greenfeed xã phúc thuận thành phố phổ yên tỉnh thái nguyên

Hội chứng tiêu chảy ở lợn con là một vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn, đặc biệt là tại các trang trại như… 60 trang · Đại học Thái Nguyên · 2023.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Huyền
• Người hướng dẫn: TS. La Văn Công
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con Theo Mẹ Và Biện Pháp Phòng Trị Tại Trại Công Ty Greenfeed
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.2.1. Vị trí địa lý
• 2.2.2. Cơ sở vật chất
• 2.2.3. Cơ cấu nhân sự
• 2.3. Thuận lợi và khó khăn
• 2.3.1. Thuận lợi
• 2.3.2. Khó khăn
• 2.4. Tổng quan tài liệu
• 2.4.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.4.1.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của lợn
• 2.4.1.1.1. Ảnh hưởng của quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn thịt
• 2.4.1.1.2. Đặc điểm sinh trưởng khả năng sản xuất thịt của lợn
• 2.4.1.1.3. Quy luật ưu tiên các chất dinh dưỡng trong cơ thể
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4. Nội dung thực hiện
• 3.5. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.6. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6.1. Phương pháp điều tra hồi cứu
• 3.6.2. Phương pháp theo dõi triệu chứng lâm sàng
• 3.6.3. Phương pháp bố trí thí nghiệm để thử nghiệm thuốc điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ
• 3.6.4. Phương pháp phân tích số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
• 4.1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Cơ cấu đàn lợn tại cơ sở
• 4.3. Công tác chăm sóc cho đàn lợn của trại
• 4.4. Công tác nuôi dưỡng cho đàn lợn của trại
• 4.5. Công tác vệ sinh phòng bệnh
• 4.6. Công tác phòng bệnh bằng vắc-xin
• 4.7. Một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái của trang trại
• 4.8. Một số bệnh thường gặp trên đàn lợn con theo mẹ tại trại
• 4.9. Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ tại trại
• 4.10. Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo tháng trong năm
• 4.11. Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo nhóm tuổi
• 4.12. Kết quả theo dõi triệu chứng lâm sàng lợn con tiêu chảy tại trang trại
• 4.13. Kết quả thử nghiệm phác đồ điều trị hội chứng tiêu chảy trên lợn con theo mẹ tại trang trại
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con Tại Greenfeed Thái Nguyên

Hội chứng tiêu chảy ở lợn con là một vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn, đặc biệt là tại các trang trại như Greenfeed Thái Nguyên. Tình hình này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn mà còn gây thiệt hại kinh tế lớn cho người chăn nuôi. Việc hiểu rõ về hội chứng này, từ nguyên nhân đến triệu chứng, là rất cần thiết để có biện pháp phòng trị hiệu quả.

1.1. Nguyên Nhân Gây Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Hội chứng tiêu chảy ở lợn con có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm virus, vi khuẩn và ký sinh trùng. Các tác nhân như virus TGE, PED và vi khuẩn Salmonella thường gặp. Việc xác định chính xác nguyên nhân là rất quan trọng để áp dụng biện pháp điều trị phù hợp.

1.2. Triệu Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Triệu chứng tiêu chảy ở lợn con thường bao gồm phân lỏng, mất nước, và có thể kèm theo sốt. Những triệu chứng này có thể dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng và giảm sức đề kháng, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh khác.

II. Tình Hình Mắc Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con Tại Greenfeed

Tại Greenfeed Thái Nguyên, tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ đã được ghi nhận với tỷ lệ cao trong các tháng gần đây. Việc theo dõi và phân tích tình hình này là cần thiết để đưa ra các biện pháp phòng trị hiệu quả.

2.1. Tỷ Lệ Mắc Bệnh Theo Tháng

Tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con tại Greenfeed có sự biến động theo tháng. Các tháng mùa hè thường có tỷ lệ mắc cao hơn do điều kiện thời tiết nóng ẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh phát triển.

2.2. Tỷ Lệ Mắc Bệnh Theo Nhóm Tuổi

Tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con cũng khác nhau theo nhóm tuổi. Lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi có nguy cơ cao nhất, do hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện.

III. Phương Pháp Phòng Ngừa Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Để giảm thiểu tình trạng mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con, Greenfeed đã áp dụng nhiều biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Những biện pháp này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của lợn mà còn nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

3.1. Biện Pháp Vệ Sinh Chuồng Trại

Vệ sinh chuồng trại là một trong những biện pháp quan trọng nhất. Việc dọn dẹp, khử trùng chuồng trại thường xuyên giúp giảm thiểu mầm bệnh và tạo môi trường sống sạch sẽ cho lợn.

3.2. Tiêm Phòng Vắc Xin Đầy Đủ

Tiêm phòng vắc-xin cho lợn con là biện pháp cần thiết để tăng cường sức đề kháng. Tại Greenfeed, tỷ lệ tiêm phòng đạt 100%, giúp bảo vệ đàn lợn khỏi các bệnh truyền nhiễm.

IV. Phương Pháp Điều Trị Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Khi lợn con mắc hội chứng tiêu chảy, việc điều trị kịp thời là rất quan trọng. Greenfeed đã áp dụng nhiều phác đồ điều trị khác nhau để đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn.

4.1. Sử Dụng Thuốc Kháng Sinh

Thuốc kháng sinh được sử dụng để điều trị các trường hợp nhiễm khuẩn. Việc lựa chọn loại thuốc phù hợp và liều lượng chính xác là rất quan trọng để đạt hiệu quả điều trị cao.

4.2. Cung Cấp Nước Điện Giải

Cung cấp nước điện giải cho lợn con là biện pháp cần thiết để bù nước và điện giải đã mất do tiêu chảy. Điều này giúp lợn nhanh chóng hồi phục sức khỏe.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Tại Greenfeed Thái Nguyên

Các biện pháp phòng trị hội chứng tiêu chảy đã được áp dụng tại Greenfeed Thái Nguyên mang lại hiệu quả tích cực. Việc theo dõi và đánh giá kết quả là rất cần thiết để cải thiện quy trình chăn nuôi.

5.1. Kết Quả Theo Dõi Triệu Chứng Lâm Sàng

Kết quả theo dõi triệu chứng lâm sàng cho thấy tỷ lệ hồi phục cao ở lợn con được điều trị kịp thời. Điều này chứng tỏ hiệu quả của các biện pháp điều trị đã áp dụng.

5.2. Đánh Giá Hiệu Quả Điều Trị

Đánh giá hiệu quả điều trị cho thấy tỷ lệ thành công đạt từ 80-90%. Điều này giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Hội chứng tiêu chảy ở lợn con là một vấn đề cần được quan tâm đặc biệt trong chăn nuôi. Việc áp dụng các biện pháp phòng trị hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại và nâng cao hiệu quả chăn nuôi tại Greenfeed Thái Nguyên.

6.1. Tương Lai Của Chăn Nuôi Lợn Tại Greenfeed

Với sự phát triển của công nghệ và quy trình chăn nuôi hiện đại, tương lai của chăn nuôi lợn tại Greenfeed hứa hẹn sẽ có nhiều tiến bộ, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

6.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến

Đề xuất các giải pháp cải tiến quy trình chăm sóc và điều trị sẽ giúp nâng cao hiệu quả phòng trị hội chứng tiêu chảy, từ đó bảo vệ sức khỏe đàn lợn và tăng cường hiệu quả kinh tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam giữ vai trò thiết yếu trong nền nông nghiệp và cung cấp nguồn thực phẩm quan trọng cho thị trường nội địa. Sau giai đoạn khủng hoảng do Dịch tả lợn Châu Phi, các trang trại đẩy mạnh tái đàn và tăng cường quy mô chăn nuôi công nghiệp theo chuỗi liên kết an toàn sinh học. Tuy nhiên, việc gia tăng mật độ nuôi nhốt và quản lý thú y chưa đồng bộ làm nảy sinh nguy cơ dịch bệnh phức tạp, đặc biệt là các bệnh lý đường tiêu hóa.

Trong chăn nuôi lợn sinh sản, hội chứng tiêu chảy (HCTC) ở lợn con theo mẹ giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi là một trong những bệnh lý phổ biến và gây thiệt hại kinh tế nặng nề nhất. Hội chứng này biểu hiện qua tình trạng ỉa chảy nhiều lần, phân lỏng, mất nước, mất chất điện giải và kiệt sức; lợn sau khi khỏi bệnh thường còi cọc, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và ảnh hưởng đến năng suất đàn lợn thịt sau này. Xuất phát từ thực tế sản xuất tại cơ sở, đề tài "Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ và biện pháp phòng trị tại trại công ty GreenFeed, xã Phúc Thuận, Thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên" được thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ cụ thể:

1. Nắm được tình hình chăn nuôi và thực hiện công tác thú y tại trang trại lợn Nguyễn Văn Tứ.
2. Theo dõi tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ (từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi) tại trang trại và xác định các yếu tố ảnh hưởng theo thời gian và lứa tuổi.
3. Nắm được các đặc điểm triệu chứng lâm sàng cơ bản của bệnh, cung cấp cơ sở khoa học cho chẩn đoán.
4. Đánh giá hiệu quả điều trị của các phác đồ được sử dụng tại trang trại, tạo cơ sở cho công tác can thiệp thú y thực tế.

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn con giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi, đàn lợn nái sinh sản và cơ cấu đàn vật nuôi tại trang trại.
• Phạm vi không gian: Trang trại chăn nuôi lợn gia công cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi GreenFeed Việt Nam của ông Nguyễn Văn Tứ, địa chỉ tại xã Phúc Thuận, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 28/11/2022 đến ngày 29/5/2023 (thời gian thực tập 6 tháng).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở khoa học và căn nguyên bệnh lý

Khóa luận tổng hợp các đặc điểm sinh lý đường tiêu hóa đặc thù của lợn con giai đoạn theo mẹ:

• Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, thiếu hụt axit Chlohydric ($HCl$) tự do trong dịch vị khiến nồng độ pH cao, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn đường ruột phát triển và cản trở hoạt hóa men Pepsinogen thành men Pepsin để tiêu hóa protein sữa mẹ.
• Cơ chế điều tiết thần kinh tiết dịch vị chưa hoàn thiện (chỉ xuất hiện phản xạ sau 20-25 ngày tuổi); thiếu hụt các enzyme chuyển hóa và hạn chế hấp thu vitamin tan trong dầu ($A, D, E, K$) trong 1-3 tuần đầu.
• Trung khu điều hòa thân nhiệt chưa hoàn chỉnh, lớp mỡ dưới da mỏng khiến lợn con dễ nhiễm lạnh; lượng sắt dự trữ sơ sinh chỉ đáp ứng nhu cầu ngắn ngày trong khi sữa mẹ chỉ cung cấp $1\text{ mg}/\text{ngày}$ (nhu cầu thực tế cần $7\text{ - }10\text{ mg}/\text{ngày}$).

Tổng quan tài liệu chỉ ra 55 nguyên nhân gây tiêu chảy ở lợn con, gồm 9 nguyên nhân do virus (PEDV, TGEV, Deltacoronavirus, Rotavirus group A), 15 nguyên nhân do vi khuẩn (Escherichia coli, Salmonella spp., Clostridium perfringens type A, B, C, Clostridium difficile), 9 nguyên nhân do ký sinh trùng (Isospora suis), 7 nguyên nhân ngộ độc và 15 trường hợp bắt nguồn từ bệnh lý nội khoa.

Tác nhân gây bệnh	Lứa tuổi mắc phổ biến	Biểu hiện lâm sàng và bệnh tích chính
Escherichia coli (ETEC, EPEC)	1 - 4 ngày tuổi và sau cai sữa	Tiêu chảy phân lỏng màu vàng, trắng xanh, mất nước, không sốt. Phù nề mí mắt, triệu chứng thần kinh ở lợn sau cai sữa.
Clostridium perfringens type C	1 - 14 ngày tuổi	Tiêu chảy phân có máu (nâu đậm, đỏ sẫm), hoại tử ruột non, tỷ lệ chết rất cao ($50 - 100%$).
Clostridium perfringens type A	3 - 28 ngày tuổi	Tiêu chảy phân kem, mức độ nhẹ, ảnh hưởng tốc độ tăng trưởng.
Clostridium difficile	5 - 21 ngày tuổi	Phân kem, viêm manh - kết tràng thủy thũng, loét hoại tử màng treo kết tràng.
Rotavirus (Type A)	1 - 7 tuần tuổi (nhiều ở 2 - 3 tuần tuổi)	Tiêu chảy phân vàng trắng có lẫn sữa chưa tiêu, tỷ lệ chết thấp nếu hỗ trợ tốt.
Coronaviruses (PED, TGE, PDCoV)	Mọi lứa tuổi	Tiêu chảy cấp tính dữ dội, nôn mửa, phân nhiều nước màu vàng, mất nước nhanh, tỷ lệ chết $90 - 100%$ ở lợn dưới 7 ngày tuổi.
Isospora suis (Cầu trùng)	5 - 21 ngày tuổi	Phân sệt màu vàng kem, tư thế đứng cong lưng - dí mông xuống sàn, tỷ lệ chết thấp ($<20%$).
Salmonella spp.	Mọi lứa tuổi (chủ yếu sau cai sữa)	Viêm ruột cấp/mãn tính, sốt, tím tái, tiêu chảy phân lẫn dịch nhầy, máu, dấu hiệu thần kinh.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp điều tra hồi cứu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ sổ theo dõi chuồng đẻ, sổ ghi chép sản xuất và phỏng vấn trực tiếp cán bộ kỹ thuật, công nhân trang trại.
• Phương pháp theo dõi lâm sàng: Quan sát tình trạng bú mẹ, lượng cám tiêu thụ, tính chất và màu sắc phân; kiểm tra tiểu khí hậu chuồng nuôi; sử dụng nhiệt kế thủy ngân đo thân nhiệt trực tràng lợn con 2 lần/ngày (7 giờ sáng và 17 giờ chiều).
• Phương pháp bố trí thí nghiệm điều trị: Chọn các cá thể lợn con mắc bệnh phân chia đều vào 2 nhóm thử nghiệm ($n = 107\text{ con/nhóm}$), điều trị theo liệu trình 3 - 5 ngày:
  • Phác đồ 1: Cho uống kháng sinh phối hợp Amoxicillin + Colistin ($1\text{ ml/con}$) kết hợp tiêm bắp B-Complex ($0,5\text{ ml/con}$).
  • Phác đồ 2: Tiêm bắp Enrofloxacin + Atropin ($1\text{ ml/con}$), bổ sung chất điện giải Electrolyte dạng bột hòa tan ($100\text{ g}/10\text{ lít nước}$) và tiêm bắp B-Complex.
• Phương pháp xử lý số liệu: Nhập và phân tích thống kê mô tả, tính toán tỷ lệ phần trăm bằng phần mềm Microsoft Excel 2010.

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại, xác định mục tiêu tổng quát, các nhiệm vụ cụ thể và yêu cầu kỹ thuật đối với sinh viên khi thực tập tại cơ sở chăn nuôi quy mô công nghiệp.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Khảo sát điều kiện tự nhiên, khí hậu (nhiệt độ trung bình năm $21,5^\circ\text{C}$, nhiệt độ tháng cao nhất $35,7^\circ\text{C}$, thấp nhất $14,3^\circ\text{C}$, lượng mưa $1.400\text{ mm}$), cơ sở hạ tầng (chuồng kín có giàn mát, quạt hút, rãnh thoát thải, hố vôi sát trùng, phòng khử trùng UV, kho cám, kho thuốc, chuồng cách ly) và cơ cấu tổ chức gồm 2 cán bộ kỹ thuật GreenFeed, 26 công nhân, 6 sinh viên/học việc. Tổng quan các cơ sở lý luận về sinh lý tăng trưởng, cơ chế bệnh sinh của hội chứng tiêu chảy và tổng thuật các công trình nghiên cứu trong nước (Đoàn Thị Kim Dung, Nghiêm Thị Anh Đào, Nguyễn Bá Tiếp, Trần Đức Hạnh) và quốc tế (Smith, Sokol, Glawischning, Bacher).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Quy định đối tượng nghiên cứu (lợn con $0 - 21$ ngày tuổi), địa điểm, khung thời gian 6 tháng; mô tả chi tiết phương pháp theo dõi lâm sàng, phương pháp phân nhóm thí nghiệm điều trị, các chỉ tiêu giám sát và công thức tính tỷ lệ mắc, tỷ lệ chết, tỷ lệ khỏi bệnh.

Phần 4: Kết quả đạt được

Cơ cấu đàn và kết quả công tác phục vụ sản xuất

Trong 6 tháng theo dõi, quy mô tổng đàn của trang trại duy trì ổn định từ $6.100$ đến $6.355$ con. Giống nái sử dụng là giống GF24, phối tinh nhân tạo dòng GF337 của Công ty GreenFeed.

Loại lợn	Tháng 12/2022	Tháng 01/2023	Tháng 02/2023	Tháng 03/2023	Tháng 04/2023	Tháng 05/2023
Nái sinh sản (con)	512	520	513	510	490	495
Lợn hậu bị (con)	40	20	25	20	30	35
Đực giống (thí tình) (con)	5	5	4	2	2	2
Lợn con cai sữa (con)	1.200	1.190	1.150	1.130	1.145	1.110
Lợn thịt (con)	4.600	4.560	4.570	4.438	4.635	4.510
Tổng đàn (con)	6.355	6.295	6.262	6.100	6.302	6.152

Sinh viên tham gia thực hiện các quy trình kỹ thuật: cho ăn ($14\text{ lần/tuần}$), kiểm tra sức khỏe ($14\text{ lần/tuần}$), kiểm tra nhiệt độ chuồng ($14\text{ lần/tuần}$), tách lọc lợn ốm ($3\text{ lần/tuần}$), tắm lợn ($1\text{ lần/tuần}$) – tất cả đạt $100%$ định mức phân công. Công tác vệ sinh thú y gồm phun sát trùng ($14\text{ lần/tuần}$ - 364 lượt), rắc vôi đường đi ($4\text{ lần/tuần}$ - 104 lượt), thay nước sát trùng ($7\text{ lần/tuần}$ - 182 lượt), quét vôi hành lang và vệ sinh kho thức ăn đạt tỷ lệ hoàn thành $100%$.

Công tác tiêm phòng vắc-xin cho đàn lợn đạt mức độ an toàn $100%$ trên $498$ cá thể đối với ba bệnh truyền nhiễm nguy hiểm: Tai xanh (vắc-xin Ingevac), Dịch tả lợn cổ điển (vắc-xin Unistrain), và Lở mồm long móng (vắc-xin Aftogen).

Tình hình bệnh tật trên đàn lợn nái và lợn con

Khảo sát trên $150$ lợn nái cho thấy có $63$ con mắc các chứng bệnh khác nhau (tỷ lệ $41,98%$). Bệnh viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao nhất ($28,00%$), tiếp theo là viêm khớp/nứt móng ($5,30%$), rặn đẻ yếu ($4,67%$), sảy thai ($2,67%$), sa âm đạo ($0,67%$) và viêm phổi ($0,67%$).

Theo dõi trên $1.286$ lợn con theo mẹ ghi nhận các bệnh thường gặp:

Tên bệnh trên lợn con	Số con theo dõi (con)	Số con mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)
Viêm khớp	1.286	215	16,72
Hội chứng tiêu chảy	1.286	214	16,64
Viêm da	1.286	42	3,26
Viêm phổi	1.286	30	2,33

Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy theo thời gian và lứa tuổi

Khảo sát $1.286$ lợn con qua 2 đợt (đợt 1 từ 04/12/2022 - 08/01/2023; đợt 2 từ 16/01/2023 - 18/02/2023 và theo dõi tiếp đến tháng 5/2023) cho thấy:

• Theo tháng: Tỷ lệ tiêu chảy cao nhất vào mùa đông khi nhiệt độ thấp và ẩm kế thay đổi đột ngột (tháng 12/2022 đạt $8,79%$ với $56/654$ con; tháng 1 và tháng 2 duy trì ở mức cao), sau đó giảm dần vào mùa xuân hè khi thời tiết ấm áp (tháng 4/2023 còn $2,99%$ với $19/635$ con; tháng 5/2023 là $3,17%$ với $20/629$ con). Tỷ lệ lợn tiêu chảy chết chiếm khoảng $2,10%$ trên tổng số lợn mắc bệnh.
• Theo nhóm tuổi:
  • Giai đoạn $1 - 7$ ngày tuổi: Tỷ lệ mắc cao nhất, chiếm $11,43%$ ($147/1.286$ con).
  • Giai đoạn $8 - 14$ ngày tuổi: Tỷ lệ mắc giảm xuống còn $4,35%$ ($56/1.286$ con).
  • Giai đoạn $15 - 21$ ngày tuổi: Tỷ lệ mắc thấp nhất, chỉ chiếm $0,85%$ ($11/1.286$ con).

Triệu chứng lâm sàng và thử nghiệm phác đồ điều trị

Lợn con mắc tiêu chảy có biểu hiện đặc trưng: phân lỏng nhiều nước, phân chuyển màu vàng, xám, vàng xanh hoặc màu đất sét, có lẫn dịch nhầy hoặc máu, mùi tanh hôi, đuôi và khoeo chân sau dính phân. Con vật biểu hiện mất nước, ủ rũ, da khô, lông xù dựng, thân nhiệt giảm, mắt trũng, nằm chất đống trên bụng mẹ hoặc nằm cạnh dàn mát/quạt gió.

Thử nghiệm can thiệp điều trị được bố trí trên $214$ lợn con mắc bệnh chia làm 2 nhóm tương đương ($107\text{ con/nhóm}$):

• Nhóm 1 sử dụng kháng sinh đường uống kết hợp trợ lực (Amoxicillin + Colistin + B-Complex).
• Nhóm 2 sử dụng kháng sinh tiêm bắp kết hợp thuốc giảm co thắt, bù nước điện giải (Enrofloxacin + Atropin + Electrolyte + B-Complex). Cả hai phác đồ đều cho hiệu quả điều trị cao trong thời gian $3 - 5$ ngày, giúp kiểm soát triệu chứng tiêu chảy và giảm thiểu tỷ lệ hao hụt đàn.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng hợp về hiện trạng chăn nuôi, tần suất xuất hiện bệnh theo mùa và lứa tuổi, đồng thời đề xuất trang trại nâng cao kỹ thuật đỡ đẻ, giữ ấm lồng úm và thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh an toàn sinh học.

Kết quả và đóng góp thực tiễn

Kết quả chính

• Xác định quy mô cơ cấu đàn lợn của trại dao động từ $6.100$ đến $6.355$ con (duy trì ổn định đàn nái sinh sản $490 - 520$ con giống GF24).
• Ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ở mức cao ($28,00%$), là nguồn lây nhiễm tiềm tàng vi khuẩn cho lợn con sơ sinh qua đường sữa và dịch tiết.
• Xác định tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ là $16,64%$ ($214/1.286$ con), đứng thứ hai sau bệnh viêm khớp ($16,72%$), tỷ lệ chết do tiêu chảy được khống chế ở mức $2,10%$.
• Chứng minh quy luật dịch tễ: Tỷ lệ tiêu chảy giảm dần theo tuổi của lợn con (tập trung cao nhất ở tuần đầu $1 - 7$ ngày tuổi chiếm $11,43%$, giảm mạnh ở tuần thứ 3 còn $0,85%$) và phụ thuộc chặt chẽ vào thời tiết (tăng cao trong các tháng mùa đông lạnh $8,79%$ và giảm vào các tháng ấm áp $2,99 - 3,17%$).

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng: Thực hiện tiêm sắt đủ liều cho lợn con lúc 1 ngày tuổi, nhỏ thuốc phòng cầu trùng (Diacoxin) lúc 3 ngày tuổi kết hợp bấm nanh, thiến đực đúng kỹ thuật; đảm bảo cho lợn con bú đủ sữa đầu ngay sau khi sinh.
• Quản lý tiểu khí hậu: Duy trì nhiệt độ chuồng ấm áp, sử dụng bóng đèn sợi đốt $100\text{ W}$ sưởi ấm trong lồng úm, tập cho lợn con ngủ trong lồng úm, tránh để lợn nằm ở khu vực đầu giàn mát hoặc sát quạt hút gió gây nhiễm lạnh.
• Vệ sinh an toàn sinh học: Thực hiện nghiêm ngặt quy trình sát trùng phương tiện và con người (tắm sát trùng, tủ UV); quét vôi, rải vôi bột khử trùng lối đi, lau khô sàn chuồng đẻ ngày 2 lần và vệ sinh vú lợn mẹ trước khi cho con bú.

Đóng góp thực tiễn

Cung cấp bộ dữ liệu thực nghiệm chi tiết về tần suất mắc bệnh tiêu chảy và cơ cấu bệnh lý trên đàn lợn tại một trang trại gia công quy mô lớn liên kết với GreenFeed tại khu vực Thái Nguyên; kiểm chứng tính hiệu quả của các phác đồ can thiệp thú y kết hợp giữa kháng sinh và bù dịch điện giải tại chỗ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện tại một cơ sở trang trại duy nhất trong khoảng thời gian 6 tháng (từ tháng 11/2022 đến tháng 5/2023), chưa bao quát trọn vẹn cả chu kỳ 12 tháng trong năm; việc xác định căn nguyên tiêu chảy chủ yếu dựa trên chẩn đoán lâm sàng và điều tra hồi cứu, chưa tiến hành phân lập vi sinh vật chuyên sâu hay xét nghiệm sinh học phân tử (PCR, RT-PCR) để định lượng chính xác từng chủng mầm bệnh.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng lấy mẫu phân để phân lập, giám định serotype vi khuẩn (E. coli, Salmonella, Clostridium) và xét nghiệm virus (PEDV, TGEV, Rotavirus); thực hiện kháng sinh đồ để đánh giá mức độ nhạy cảm và kháng thuốc của các chủng vi khuẩn phân lập được tại trang trại.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y thực hiện các khóa luận, đề tài thực tập tại các trang trại lợn công nghiệp.
• Cán bộ kỹ thuật, kỹ sư chăn nuôi và chủ trang trại lợn sinh sản cần tham khảo dữ liệu về quản lý dịch tễ bệnh đường tiêu hóa ở lợn con, kỹ thuật chăm sóc lợn sơ sinh và quy trình tiêm phòng vắc-xin tại chuồng kín.
• Phần đáng tham khảo nhất là bảng số liệu chi tiết về biến động tỷ lệ mắc tiêu chảy theo nhóm tuổi ($1-7$, $8-14$, $15-21$ ngày), quy trình vệ sinh sát trùng 5S và các phác đồ phối hợp thuốc điều trị tiêu chảy thực địa.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ tại trang trại là bao nhiêu và đứng thứ mấy trong các bệnh thường gặp?
Khảo sát trên $1.286$ lợn con theo mẹ ghi nhận $214$ con mắc tiêu chảy, chiếm tỷ lệ $16,64%$. Bệnh có tỷ lệ mắc cao thứ hai, chỉ sau bệnh viêm khớp ($16,72%$ với $215$ con mắc).

2. Nhóm tuổi nào của lợn con có nguy cơ mắc hội chứng tiêu chảy cao nhất?
Lợn con ở nhóm tuổi từ $1 - 7$ ngày tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất, chiếm $11,43%$ ($147/1.286$ con). Tỷ lệ này giảm xuống $4,35%$ ở nhóm $8 - 14$ ngày tuổi và chỉ còn $0,85%$ ở nhóm $15 - 21$ ngày tuổi.

3. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái của trang trại là bao nhiêu và ảnh hưởng thế nào đến lợn con?
Bệnh viêm tử cung xuất hiện trên $42/150$ lợn nái theo dõi, chiếm tỷ lệ $28,00%$. Viêm tử cung làm giảm chất lượng sữa mẹ hoặc khiến lợn con bú phải sữa viêm chứa vi khuẩn, là nguyên nhân quan trọng dẫn đến tiêu chảy ở lợn con theo mẹ.

4. Hai phác đồ điều trị hội chứng tiêu chảy được thử nghiệm trong khóa luận gồm những loại thuốc nào?

• Phác đồ 1: Kháng sinh đường uống Amoxicillin + Colistin ($1\text{ ml/con}$) kết hợp tiêm bắp B-Complex.
• Phác đồ 2: Tiêm bắp Enrofloxacin + Atropin ($1\text{ ml/con}$) kết hợp bổ sung chất điện giải Electrolyte dạng uống ($100\text{ g}/10\text{ lít nước}$) và tiêm bắp B-Complex.

5. Những loại vắc-xin nào đã được tiêm phòng định kỳ cho đàn lợn tại trang trại trong thời gian nghiên cứu?
Trang trại đã tiêm phòng $3$ loại vắc-xin cho $498$ cá thể lợn với tỷ lệ an toàn $100%$, gồm: vắc-xin Ingevac (phòng bệnh Tai xanh - PRRS), vắc-xin Unistrain (phòng bệnh Dịch tả lợn - CSF) và vắc-xin Aftogen (phòng bệnh Lở mồm long móng - FMD).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Ngọc Huyền đã phản ánh toàn diện hiện trạng chăn nuôi và tình hình dịch tễ hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn con theo mẹ tại trang trại liên kết GreenFeed (Thái Nguyên). Kết quả nghiên cứu chỉ ra tỷ lệ mắc tiêu chảy đạt $16,64%$, tập trung chủ yếu ở lợn con từ 1 - 7 ngày tuổi ($11,43%$) và chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi điều kiện nhiệt độ mùa đông cũng như tình trạng bệnh lý viêm tử cung của lợn nái. Các phác đồ điều trị kết hợp kháng sinh đường ruột và liệu pháp bù dịch, trợ sức được thử nghiệm thành công, cung cấp dữ liệu thực tiễn có giá trị cho công tác phòng và trị bệnh đường tiêu hóa trong chăn nuôi lợn công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Việt Nam là nước có nền nông nghiệp lâu đời, trong đó trồng trọt và chăn nuôi là hai ngành đem lại hiệu quả kinh tế cho người nông dân. Hiện nay, thị trường tiêu thụ thịt lợn trong nước càng tăng do đời sống của người dân ngày càng cao nên yêu cầu sản phẩm tiêu thụ càng cao. Để đáp ứng nhu cầu đặt ra của thị trường cần phải tăng nhanh phát triển đàn lợn cả về số lượng cũng như chất lượng. Để đạt được mục tiêu này cần có sự chung tay xây dựng các chuỗi liên kết khép kín, sản xuất có hiệu quả với an toàn sinh học, đảm bảo an toàn thực phẩm và chăn nuôi đảm bảo phúc lợi động vật.

Việc tăng nhanh số lượng đàn lợn, tăng tỷ lệ tái đàn sau “khủng hoảng” Dịch tả lợn Châu Phi sẽ tạo nên nguy cơ dịch bệnh cao nếu quản lý trong chăn nuôi thú y không tốt. Mặc dù quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh chặt chẽ, nhưng trong chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay vẫn còn một số bệnh liên quan đến đường tiêu hóa chưa được kiểm soát tốt, đặc biệt trong các trang trại chăn nuôi lợn sinh sản là hội chứng tiêu chảy (HCTC) ở lợn con theo mẹ giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi. Hội chứng này không những phổ biến ở nước ta mà còn phổ biến khắp thế giới suốt nhiều năm qua, gây tổn thất rất to lớn đối với ngành chăn nuôi lợn. Hội chứng xuất hiện lúc ồ ạt, lúc thưa thớt phụ thuộc vào thời tiết, khí hậu, điều kiện chăm sóc và nuôi dưỡng.

Thiệt hại đến kinh tế chăn nuôi thể hiện ở cả sự đa dạng mầm bệnh, mức độ trầm trọng cũng như khả năng lây lan nhanh trên diện rộng. Tiêu chảy trên lợn là hội chứng nhiều nguyên nhân hay không xác định chính xác nguyên nhân bệnh chính, có tác nhân gây bệnh trên một nhóm tuổi nhất định trong khi một số khác gây bệnh ở mọi lứa tuổi. Các vấn đề đường tiêu hóa ở lợn như tiêu chảy gây rối loạn tiêu hóa, hấp thu kém, chậm lớn, tăng chi phí điều trị lên cao, do đó việc chẩn đoán 2 nhanh, kịp thời nhằm xác định căn nguyên là chìa khóa để chặn đứng rối loạn gây ra bởi mầm bệnh và giảm thiệt hại tối đa cho đàn lợn. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn sản xuất, cập nhật các nghiên cứu mới tôi đã tiến hành thực hiện đề tài: Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ và biện pháp phòng trị tại trại công ty GreenFeed, xã Phúc Thuận, Thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên 1.

Mục tiêu và yêu cầu 1. Mục tiêu - Nắm được tình hình chăn nuôi và công tác thú y tại trang trại lợn Nguyễn Văn Tứ Theo dõi tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ tại trang trại lợn Nguyễn Văn Tứ và các yếu tố ảnh hưởng theo lứa tuổi Nắm được các đặc điểm triệu chứng cơ bản của bệnh, cung cấp cơ sở khoa học cho việc chẩn đoán và điều trị bệnh. Đánh giá hiệu quả điều trị của một số phác đồ được sử dụng tại trang trại lợn Nguyễn Văn Tứ , từ đó cung cấp cơ sở cho điều trị bệnh sau này. Yêu cầu - Thực hiện tốt các nội quy, quy định theo sự phân công công việc của cơ sở và các sắp xếp của khoa và trường.

- Tham gia trực tiếp khám và điều trị cùng các kỹ thuật viên tại trang trại để nâng cao kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm trong thực tiễn sản xuất. - Ghi chép số liệu đầy đủ, chính xác và trung thực. - Chủ động linh hoạt trong làm việc, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ được cơ sở giao. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Trang trại được xây dựng trên điạ bàn xã Phúc Thuận, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên Trang trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi, cách xa khu dân cư, giao thông thuận lợi, địa hình cao, phía sau trại có 1 con suối nên thuận tiện cho việc xả thải Điều kiện khí hậu - Trại lợn nằm trong vùng khí hậu miền Bắc đặc trưng, một năm có 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông. Mùa Hạ nóng và ẩm ướt, mưa rải rác và mùa Đông tương đối khô ráo và ít mưa.

Mùa Xuân và mùa Thu là hai mùa rõ rệt của khí hậu mát mẻ. - Nhiệt độ trung bình năm: 21,5ºC - Nhiệt độ trung bình tháng cao nhất: 35,7 ºC - Nhiệt độ trung bình tháng thấp nhất: 14,3 ºC - Lượng mưa trung bình năm: 1400mm 2. Cơ sở vật chất - Trang trại được xây dựng năm 2019 gồm nhà điều hành, nhà ở công nhân, bếp ăn và các công trình phụ trợ phục vụ công nhân và các hoạt động trong trang trại. Diện tích còn lại là hệ thống các tuyến đường, hành lang cùng các công trình khác như hệ thống thoát nước, tiêu thoát rác thải, phòng cháy chữa cháy v.

- Chuồng được xây dựng là chuồng kín, phía đầu chuồng là hệ thống dàn mát, cuối chuồng là hệ thống quạt hút gió, mái được che phủ bằng tôn và không 4 có hệ thống làm mát trên mái, cách sàn chuồng 3-3,5m. Có 1 bên là cửa sổ với mục đích lấy ánh sáng vào chuồng. - Ngoài các cửa chuồng có các hố vôi sát trùng ủng trước khi vào chuồng. Chuồng đẻ, chuồng bầu, các ô chuồng được làm bằng khung thép, sàn chuồng được lắp ghép bằng các tấm sàn bê tông, tấm sàn nhựa có lỗ, cách nên chuồng một khoảng nhất định, dưới đáy chuồng là hệ thống rãnh thoát chất thải được xây dựng có độ dốc hợp lý để chất thải chảy về phía khu xử lý chất thải - Hệ thống máng ăn, máng uống được thiết kế phù hợp bao gồm: Máng ăn bằng Inox, nước uống được dẫn từ hệ thống lọc tới từng ô chuồng bằng đường ống dẫn, ở đó có lắp các van uống tự động, hệ thống cấp nước được bố trí khoa học tới từng chuồng, đảm bảo cung cấp đủ nước cho việc chăm sóc lợn.

Đồng thời, nhằm đảm bảo những yêu cầu về vệ sinh, chủ trang trại xây dựng hệ thống xử lý nước thải đảm bảo nước thải được xử lý đạt quy chuẩn Việt Nam trước khi xả ra nguồn nước - Trang trại còn xây dựng thêm 1 hồ dự trữ nước phòng hạn hán và 1 lò đốt rác thải. Ngoài ra, còn có 1 phòng sát trùng người và khu cổng sát trùng xe ra vào trại.  2 kho thuốc cho 2 bên nái và thịt  1 kho cám  1 kho vật tư  1 phòng tinh  1 khu nhà máy phát  1 kho vôi  1 chuồng cách ly gồm 6 ô chuồng nuôi dưỡng lợn hậu bị mới nhập về  chuồng bầu gồm 3 chuồng bầu với tổng là 414 ô chuồng  3 chuồng đẻ và mỗi chuồng có 50 ô 5 Chuồng đẻ có nền đan bằng nhựa cứng và khung sắt để dễ vệ sinh, sát trùng, nền chuồng được đổ bê tông. Lợn được nuôi nhốt trong chuồng kín, có quạt, hệ thống làm mát và sưởi ấm đảm bảo đáp ứng đủ yêu cầu về nhiệt độ.

 2 chuồng cai sữa  6 chuồng thịt Có 2 nhà ăn ca 1 cho bên nái và 1 cho bên thịt 2. Cơ cấu nhân sự - Kỹ thuật có 2 người - Công nhân bên nái có 16 người - Công nhân bên thịt có 10 - Bảo vệ 1 người - Nấu ăn 1 người - Sinh viên và học việc 6 người Trang trại Nguyễn Văn Tứ là trang trại tư nhân. Tuy nhiên lại có sự liên kết chặt chẽ với Công ty cổ phần chăn nuôi GREENFEED Việt Nam. Trang trại trực tiếp thuê 26 công nhân, học việc và sinh viên 6 người cùng với sự hỗ trợ của 2 kĩ sư thuộc công ty GREENFEED.

Trong đó có 2 công nhân chuyên đi trực đêm, số còn lại làm ca ngày. Những công nhân này sẽ được phân công vào các vị trí phù hợp để đảm bảo công việc diễn ra hiệu quả. Các vị trí được chuyên biệt để phù hợp với công việc gồm: vị trí quản lí điện nước đảm bảo hệ thống điện nước diễn ra tốt không ảnh hưởng đến quá trình sinh hoạt của heo, vị trí điều trị: 1 kĩ thuật chuyên điều trị chuồng đẻ và chuồng bầu, 1 kĩ thuật chuyên điều trị chuồng thịt. Tình hình sản xuất của trang trại • Công tác chăn nuôi 6 • Nhiệm vụ chủ yếu của trại là chăn nuôi lợn thịt và lợn nái Thức ăn cho lợn là cám hoàn chỉnh có chất lượng cao, do Công ty cổ phần GreenFeed Việt Nam cung cấp theo các đối tượng lợn của trang trại.

• Công tác thú y Quy trình phòng bệnh cho đàn lợn tại trại được thực hiện nghiêm túc, với sự hướng dẫn tận tình của kỹ thuật viên Công ty cổ phần GreenFeed Việt Nam - Công tác vệ sinh: hệ thống chuồng trại phải đảm bảo thoáng mát về mùa Hè, ấm về mùa Đông. Hàng ngày đều có công nhân dọn dẹp vệ sinh chuồng trại, thu gom phân, nước thải và khơi thông cống rãnh, đường đi lại trong chuồng được phát quang và rải vôi bột theo quy định. Công nhân, kỹ sư và khách tham quan khi đến khu nuôi lợn cần phải sát khuẩn và tắm rửa bằng nước sạch trước khi thay đồ bảo hộ. - Công tác phòng bệnh: trong quá trình chăn nuôi, hạn chế đi lại giữa các chuồng, hành lang giữa các chuồng và phía ngoài chuồng luôn được rải vôi và các phương tiện của trại khử trùng rất chặt chẽ ngay tại cổng vào.

Với mục tiêu phòng dịch là chủ yếu cho nên toàn bộ lợn ở trại điều được cho uống thuốc và tiêm ngừa vắc-xin đầy đủ. Quy trình phòng bệnh bằng vắc-xin cũng được trại tuân thủ nghiêm ngặt, chặt chẽ và đúng quy trình. Lợn được tiêm vắc-xin ở trạng thái khoẻ, được chăm sóc nuôi dưỡng tốt, không mắc các bệnh truyền nhiễm và những bệnh mãn tính khác nhằm đạt được trạng thái miễn dịch cao nhất trên đàn lợn. Tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin trên đàn lợn đều đạt 100%.

- Công tác trị bệnh: cán bộ kỹ thuật của trang trại có trách nhiệm theo dõi và kiểm tra đàn lợn 24/24, các bệnh xảy ra ở lợn nuôi tại trại đều được kỹ thuật viên phát hiện kịp thời, cách ly và chữa trị ngay từ giai đoạn đầu của bệnh nên điều trị đạt kết quả từ 80 - 90% trong một thời gian ngắn. Vì vậy, không gây tổn thất nhiều về số lượng lợn trong đàn. Thuận lợi và khó khăn 2. Thuận lợi Được sự quan tâm của Chính quyền địa phương tạo thuận lợi cho việc hoạt động của trại.