phần mở đầu và kết luận thì nội dung luận văn gồm ba phần chính: - Chƣơng 1: Những lý luận cơ bản về quy trình kiểm toán TSCĐHH trong kiểm toán Báo cáo tài chính. - Chƣơng 2: Thực trạng quy trình và phƣơng pháp kiểm toán TSCĐHH trong kiểm toán Báo cáo tài chính do công ty TNHH kiểm toán và định giá Việt Nam thực hiện. - Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán TSCĐHH trong kiểm toán Báo cáo tài chính do công ty TNHH kiểm toán và định giá Việt Nam (VAE) thực hiện. Em xin chân thành cám ơn thầy cô, đặc biệt là ThS.
Nguyễn Thành Trung, Ban giám đốc, các anh chị phòng Kiểm toán của Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam - VAE đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ để em hoàn thành tốt đề tài này. Tuy em đã có nhiều cố gắng song do thời gian, kinh nghiệm thực tế còn hạn chế và sự eo hẹp về tài liệu tham khảo nên luận văn tốt nghiệp của em vẫn còn nhiều thiếu sót. Mong thầy (cô) giáo trong Bộ môn cùng anh chị trong Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam - VAE đóng góp ý kiến để bài viết của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn.
Nguyễn Phương Thảo KTDNE-K13 Luận văn tốt nghiệp 3 Học viện ngân hàng CHƢƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUY TRÌNH KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH.1 Tổng quan về kiểm toán BCTC 1.1 Khái niệm, yêu cầu và nguyên tắc trong kiểm toán BCTC 1.1 Khái niệm Có nhiều cách hiểu khác nhau về hoạt động kiểm toán nhưng nhìn chung kiểm toán được hiểu là việc xác minh và bày tỏ ý kiến về thực trạng hoạt động cần được kiểm toán bằng hệ thống phương pháp kỹ thuật của kiểm toán chứng từ và kiểm toán ngoài chứng từ do các KTV có trình độ nghiệp vụ tương xứng thực hiện trên cơ sở hệ thống pháp lý có hiệu lực. Kiểm toán BCTC là loại kiểm toán nhằm kiểm tra và xác nhận về tính trung thực, hợp lý của các BCTC được kiểm toán. Hay nói cách khác “Kiểm toán BCTC là hoạt động của các KTV độc lập và có năng lực tiến hành thu thập và đánh giá các bằng chứng kiểm toán về các BCTC được kiểm toán nhằm kiểm tra và báo cáo về mức độ trung thực và hợp lý của BCTC được kiểm toán với các tiêu chuẩn, chuẩn mực đã được thiết lập”.1: Khái niệm kiểm toán (Nguồn: Giáo trình lý thuyết kiểm toán, GS.TS Vương Đình Huệ, 2006, Nhà xuất bản Tài chính) Kiểm toán viên Thu thập và đánh giá các bằng chứng Xác định và báo cáo về mức độ phù hợp Thông tin Chuẩn mực đã được thiết lập Thông báo kết quả Đối tượng quan tâm 1.2 Yêu cầu, nguyên tắc trong kiểm toán BCTC Nguyễn Phương Thảo KTDNE-K13 Luận văn tốt nghiệp 4 Học viện ngân hàng BCKT tuy không khẳng định tính trung thực hợp lý của BCTC được kiểm toán nhưng có mức độ đảm bảo cao. Điều đó đòi hỏi trong quá trình kiểm toán, KTV phải tuân thủ những nguyên tắc sau: - Tuân thủ pháp luật - Tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp - Tuân thủ chuẩn mực kiểm toán - KTV phải có thái độ hoài nghi mang tính nghề nghiệp 1.2 Đối tượng và phương pháp tiếp cận của kiểm toán BCTC 1.1 Đối tượng của kiểm toán BCTC Đối tượng của kiểm toán BCTC là các bảng khai tài chính.
Đó là các “hệ thống báo cáo được lập theo chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành phản ánh các thông tin kinh tế, tài chính chủ yếu của đơn vị”, bao gồm: bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ, thuyết minh báo cáo tài chính. Bên cạnh đó báo cáo tài chính còn bao gồm những bảng kê khai có tính chất pháp lý như bảng kê khai tài sản cá nhân, bảng kê khai tài sản đặc biệt, bảng kê khai theo yêu cầu đặc biệt của chủ đầu tư. Đó là các bảng tổng hợp và đều chứa đựng những thông tin được lập ra tại một thời điểm cụ thể trên cơ sở các tài liệu kế toán tổng hợp và chi tiết theo những quy tắc xác định.2 Các phương pháp tiếp cận kiểm toán BCTC Để kiểm tra được tính hợp lý chung trên các bảng khai tài chính, kiểm toán BCTC không thể tách rời các tài liệu kế toán, các hoạt động kinh doanh và tổ chức quản lý của đơn vị nhằm xác định cụ thể độ tin cậy của từng khoản mục cũng như mối quan hệ kinh tế chứa đựng trong số dư và các chỉ tiêu tài chính. Vì vậy, kiểm toán BCTC có hai cách có bản để phân chia bảng khai tài chính thành các phần hành kiểm toán đó là kiểm toán theo khoản mục và kiểm toán theo chu trình.
Đối với kiểm toán TSCĐHH, kiểm toán viên tiến hành kiểm toán theo khoản mục. Kiểm toán theo khoản mục tức là tiến hành kiểm toán theo khoản mục hoặc từng nhóm các khoản mục theo thứ tự trên bảng khai tài chính. Cách phân chia này đơn giản, phù hợp với các công ty kiểm toán có quy mô nhỏ, số lượng KTV còn hạn chế. Kiểm toán theo chu trình: căn cứ vào mối quan hệ giữa các khoản mục, các quá trình các thành trong một chu trình chung của hoạt động tài chính chia thành: - Kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền Nguyễn Phương Thảo KTDNE-K13 Luận văn tốt nghiệp 5 Học viện ngân hàng - Kiểm toán chu trình mua hàng thanh toán - Kiểm toán chu trình tiền lương và nhân viên - Kiểm toán chu trình hàng tồn kho - Kiểm toán chu trình vốn bằng tiền - Kiểm toán chu trình huy động và hoàn trả Kiểm toán theo chu trình phức tạp và phù hợp với các công ty kiểm toán lớn, số lượng cũng như chất lượng KTV đông đảo.3 Tầm quan trọng của kiểm toán báo cáo tài chính BCTC là một trong số những thông tin vô cùng quan trọng cho những ai quan tâm đến tình hình tài chính - kế toán của một doanh nghiệp cũng như đối với sự phát triển lâu dài của bất cứ doanh nghiệp nào.
BCTC không chỉ là sự phản ánh trung thực nhất về tình hình hoạt động tài chính mà còn nói lên thực trạng vốn hiện thời của doanh nghiệp. Do đó, việc kiểm soát và làm minh bạch thông tin trong BCTC là vô cùng thiết yếu. Vì vậy, kiểm toán BCTC đang giữ một vai trò hết sức quan trọng trong đời sống kinh tế hiện nay: Thứ nh t, Kiểm toán BCTC nâng cao độ tin cậy cho những thông tin được trình bày trên BCTC, qua đó làm giảm thiểu rủi ro thông tin cho người sử dụng chúng giúp họ đưa ra được những quyết định đúng đắn hơn tránh được rủi ro khi sử dụng những thông tin sai lệch. Thứ hai, Kiểm toán BCTC cũng là cách hữu hiệu để khẳng định sự minh bạch trong công tác quản lý tài chính của các nhà quản trị.
Với khối lượng thông tin quá lớn và ngày càng có mức độ phức tạp hơn, người sử dụng thông tin luôn đặt nghi vấn cho thông tin họ tiếp cận. Trong hoàn cảnh đó, BCTC đã được kiểm toán chính là một bằng chứng khá thuyết phục rằng nhà quản trị không giấu diếm thông tin hay cố tình làm sai lệch thông tin tài chính của doanh nghiệp. Thứ ba, Kiểm toán BCTC góp phần nâng cao hiệu quả và năng lực quản lý bằng chức năng tư vấn, giúp nhà quản trị rút ra được nhiều kinh nghiệm nhằm kinh doanh hiệu quả, hạn chế rủi ro. Kết quả của một cuộc kiểm toán còn được thể hiện trên thư quản lý nhằm tư vấn cho doanh nghiệp trong các lĩnh vực quản lý, thuế, tài chính, kế toán và các lĩnh vực liên quan khác dựa trên những thủ tục kiểm toán đã thực hiện.
Nguyễn Phương Thảo KTDNE-K13 Luận văn tốt nghiệp 6 Học viện ngân hàng Chính vì thế, kiểm toán BCTC còn giúp cho doanh nghiệp hoàn thiện hơn HTKSNB và nâng cao được hiệu quả quản lý và điều hành của nhà quản trị. Tuy nhiên, việc kiểm toán BCTC cũng có thể là con dao hai lưỡi nếu kết quả kiểm toán không đúng với thực tế. Ngày nay, do mục tiêu lợi nhuận và cạnh tranh giành thị phần, một số công ty kiểm toán có thể bắt tay với công ty khách hàng đưa ra những thông tin kiểm toán không chính xác, điều này thực sự gây rủi ro và tổn thất cho những ai quan tâm và sử dụng thông tin tài chính của công ty này. Qua đó có thể thấy, kiểm toán BCTC và sự độc lập, nghiêm túc trong công tác kiểm toán là vô cùng quan trọng.4 Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính 1.1 Lập kế hoạch kiểm toán Công việc lập kế hoạch kiểm toán được bắt đầu từ khi nhận được yêu cầu kiểm toán hoặc giấy mời kiểm toán và sự chấp nhận làm kiểm toán của Công ty kiểm toán bằng một thư hẹn kiểm toán.
Sau đó, công ty kiểm toán và KTV chính cùng với đại diện khách hàng phải ký kết hợp đồng kiểm toán. Hợp đồng kiểm toán là văn bản pháp lý quy định những thỏa thuận giữa kiểm toán viên chính với khách hàng về nội dung, yêu cầu, các điều kiện thực thi kiểm toán và trách nhiệm pháp lý của mỗi bên. Sau khi đã ký kết hợp đồng kiểm toán, người được giao trách nhiệm KTV chính có nhiệm vụ đầu tiên là lập kế hoạch kiểm toán.2: Lập kế hoạch kiểm toán Nguyễn Phương Thảo KTDNE-K13 Luận văn tốt nghiệp 7 Học viện ngân hàng 1. Thực hiện kiểm toán Thực chất của giai đoạn này là triển khai các nội dung trong kế hoạch kiểm toán và chương trình kiểm toán nhằm thu thập bằng chứng kiểm toán cho các nội dung và các mục tiêu đã được thiết lập.
Bao gồm: - Thực hiện thử nghiệm kiểm soát - Thực hiện thử nghiệm cơ bản Thực hiện thủ tục phân tích Thực hiện thủ tục kiểm toán chi tiết 1. Kết thúc kiểm toán Các nội dung chủ yếu cần thực hiện trong giai đoạn này bao gồm: - Các sai phạm đã phát hiện khi kiểm tra chi tiết các nghiệp vụ và số dư tài khoản và đánh giá về mức độ của sai phạm. - Nguyên nhân của sai lệch và các bút toán điều chỉnh sai phạm. - Kết luận về mục tiêu kiểm toán (đã đạt được hay chưa).
- kiến của KTV về sai phạm và hạn chế của KSNB. - Vấn đề cần theo dõi trong đợt kiểm toán sau (nếu có). - Lập và công bố báo cáo kiểm toán. - Đánh giá các kết quả và hoàn tất hồ sơ kiểm toán.2 Kiểm toán khoản mục TSCĐHH trong kiểm toán BCTC 1.