Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý khảo sát và thiết kế xây dựng. Chương 2: Đánh giá công tác quản lý khảo sát và thiết kế tại ban quản lý dự án Tổng công ty Tín Nghĩa. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý khảo sát và thiết kế tại ban quản lý dự án Tổng công ty Tín Nghĩa. 4 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KHẢO SÁT VÀ THIẾT KẾ XÂY DỰNG 1.1 Khảo sát xây dựng 1.1 Khái niệm về khảo sát xây dựng Công tác khảo sát phục vụ xây dựng cơ bản (gọi tắt là công tác khảo sát xây dựng) là hoạt động thị sát, đo vẽ, thăm dò, thu thập, phân tích, nghiên cứu và đánh giá tổng hợp điều kiện thiên nhiên của vùng, địa điểm xây dựng về địa hình, địa mạo, địa chất, địa chất thủy văn, địa chất công trình, các quá trình và hiện tượng địa chất vật lý, khí tượng thủy văn, hiện trạng công trình để lập các giải pháp đúng đắn về kỹ thuật và hợp lý nhất về kinh tế khi thiết kế, xây dựng công trình.
Theo điều 73, Luật xây dựng [15] thì khảo sát xây dựng bao gồm Khảo sát địa hình; Khảo sát địa chất công trình; Khảo sát địa chất thuỷ văn; Khảo sát hiện trạng công trình. Công việc khảo sát khác phục vụ hoạt động đầu tư xây dựng do người quyết định đầu tư quyết định. Tùy theo yêu cầu của công trình và nhiệm vụ khảo sát đã được người quyết định đầu tư phê duyệt mà hoạt động khảo sát thực hiện trong từng giai đoạn của quá trình xây dựng sẽ được định hình một cách cụ thể, có thể bao gồm một hoặc tất cả các loại hình khảo sát. Ngoài ra đối với một số công trình có thể thực hiện thêm các công việc khảo sát khác phục vụ cho hoạt động xây dựng theo yêu cầu của chủ đầu tư.
Mục đích của khảo sát xây dựng là lập được các giải pháp đúng đắn về kỹ thuật và hợp lí nhất về kinh tế khi thiết kế, xây dựng nhà và công trình; đồng thời dự đoán được những biến đổi của môi trường thiên nhiên xung quanh dưới tác động của việc xây dựng và sử dụng nhà, công trình. Khảo sát xây dựng bao giờ cũng được thực hiện theo một số giai nhất định, dựa trên nguyên tắc từ chung đến riêng, từ tổng quát đến chi tiết, nhằm cung cấp những tài liệu chuẩn xác cho quá trình thiết kế công trình [23]. Các giai đoạn khảo sát theo chu kỳ của dự án như sau: 5 Trong giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi thì công tác khảo sát nhằm nghiên cứu các khía cạnh về kinh tế, xã hội, pháp lý có ảnh hưởng đến cơ hội đầu tư; Nghiên cứu về sự cần thiết phải đầu tư, các điều kiện thuận lợi và khó khăn; Dự kiến quy mô đầu tư, hình thức đầu tư; Chọn khu vực địa điểm xây dựng và dự kiến diện tích sử dụng trên cơ sở giảm tới mức tối đa việc sử dụng đất và những ảnh hưởng về môi trường, xã hội và tái định cư; Phân tích, lựa chọn sơ bộ về công nghệ, kỹ thuật và các điều kiện cung cấp vật tư thiết bị, nguyên liệu, năng lượng, dịch vụ, hạ tầng; Phân tích, lựa chọn sơ bộ các phương án xây dựng; Xác định sơ bộ tổng mức đầu tư, phương án huy động các nguồn vốn, khả năng hoàn vốn và trả nợ, thu lã; Tính toán sơ bộ hiệu quả đầu tư về mặt kinh tế xã hội của dự án và Xác định tính độc lập khi vận hành, khai thác của các dự án thành phần hoặc tiểu dự án. Mục đích nghiên cứu tiền khả thi nhằm loại bỏ các dự án bấp bênh (về thị trường, về kỹ thuật), những dự án mà kinh phí đầu tư quá lớn, mức sinh lợi nhỏ, hoặc không thuộc loại ưu tiên trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội hoặc chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh.
Nhờ đó các chủ đầu tư có thể hoặc loại bỏ hẳn dự án để khỏi tốn thời gian và kinh phí, hoặc tạm xếp dự án lại chờ cơ hội thuận lợi hơn. Trong giai đoạn nghiên cứu khả thi cũng giống như công tác khảo sát xây dựng trong giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi. Nhưng ở bước này mọi được nghiên cứu cụ thể hơn. Mọi yếu tố được xem xét trong trạng thái động, mọi yếu tố không ổn định được đề cập, vì thế kết quả khảo sát xây dựng ở bước này có độ chính xác phải cao hơn.
Mục đích của công tác khảo sát giai đoạn nghiên cứu khả thi là lựa chọn dự án đầu tư tốt nhất. Trong giai đoạn thiết kế chi tiết (thiết kế kỹ thuật/ bản vẽ thi công) công trình thì công tác khảo sát nhằm thu thập những tài liệu cần thiết trên phương án công trình đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt ở bước trước đó để lập hồ sơ thiết kế kỹ thuật/ thiết kế thi công và lập tổng dự toán, dự toán công trình cũng như lập hồ sơ mời dự thầu, hồ sơ mời thầu hay chỉ định thầu. Trong nghiên cứu này tác giả chú trọng đến hoạt động quản lý khảo sát xây dựng ở khía cạnh kỹ thuật xây dựng.2 Phân loại và nội dung công tác khảo sát xây dựng 1. Khảo sát địa hình Khảo sát địa hình là việc đánh giá các số liệu về hình dáng mặt đất, chất đất, thủy hệ, lớp thực vật, đường giao thông, điểm dân cư, các địa vật.
của bề mặt nơi công trình được xây dựng. Thông qua kết quả khảo sát địa hình các nhà thiết kế sẽ đưa ra các đánh giá về điều kiện tự nhiên trên mặt đất như đất có dạng lồi, lõm, đồi núi, đồng bằng, lòng chảo, thung lũng, khe hẻm, mương, đánh giá về độ cao tuyệt đối, tương đối… tại địa điểm dự kiến xây dựng công trình từ đó đưa ra các quyết định tổng thể và chi tiết công trình như quy hoạch, thiết kế, tính khối lượng đào, đắp công trình, đề xuất biện pháp thi công công trình, xác định chính xác vị trí các hạng mục công trình, xác định được tương đối chính xác khối lượng, xác định được tổng mức đầu tư cho công trình xây dựng. Trước khi tiến hành khảo sát ở hiện trường cần phải tổ chức nghiên cứu toàn diện trên các loại bản đồ hiện có về các điều kiện tự nhiên của vùng xây dựng, sơ bộ vạch các phương án vùng, bổ sung kết quả thị sát, lựa chọn các phương án vùng khả thi để tổ chức đo đạt, thu thập các số liệu cần thiết cho công việc thiết kế công trình. Nội dung của khảo sát địa hình gồm Thu thập và phân tích những tài liệu về trắc địa - địa hình, địa vật đã có ở vùng (địa điểm) xây dựng; Khảo sát khái quát ở hiện trường; Xây dựng (phát triển) lưới trắc địa Nhà nước hạng 3 và 4, lưới khống chế đo vẽ, lưới thủy chuẩn hạng II, III và IV; Lập lưới trắc địa đo vẽ mặt bằng và độ cao; Đo vẽ địa hình, khi cần thiết chụp ảnh hàng không; Chỉnh biên bản đồ địa hình; Đo vẽ hệ thống công trình kĩ thuật ngầm; Lập lưới khống chế trắc địa của các công trình dạng tuyến; Thực hiện các công tác khảo sát trắc địa phục vụ cho khảo sát địa chất công trình, khảo sát khí tượng thủy văn và các dạng khảo sát khác, kể cả công tác quan trắc trắc địa đặc biệt; và thực hiện các công tác về bản đồ [17], [18].
Khảo sát địa chất công trình Công tác khảo sát địa chất công trình được tiến hành để nghiên cứu và đánh giá điều kiện địa chất công trình của vùng (địa điểm) xây dựng (bao gồm điều kiện địa hình, địa mạo, cấu trúc địa chất, thành phần thạch học, trạng thái và các tính 7 chất cơ lí của đất đá, điều kiện địa chất thủy văn, các quá trình và hiện tượng địa chất vật lí bất lợi) nhằm lập được các giải pháp có cơ sở kĩ thuật và hợp lí về kinh tế khi thiết kế và xây dựng nhà, công trình. Đồng thời để dự báo sự biến đổi điều kiện địa chất công trình và địa chất thủy văn khi xây dựng và sử dụng nhà, công trình. Khảo sát địa chất nhằm mục đích cung cấp đầy đủ tài liệu cần thiết về địa kỹ thuật trong khu vực dự kiến xây dựng công trình, làm cơ sở để chọn vị trí hợp lý và thiết kế các hạng mục công trình; Xác định chính xác được địa tầng, vẽ được mặt cắt địa chất tại các vị trí dự kiến bố trí công trình; Xác định được đầy đủ các chỉ tiêu cơ lý của đất nền phục vụ cho bước thiết kế bản vẽ thi công. Nội dung của công tác khảo sát địa chất công trình gồm: Thu thập, phân tích và tổng hợp những tài liệu và số liệu về điều kiện thiên nhiên của vùng (địa điểm) xây dựng, kể cả những tài liệu, số liệu đã nghiên cứu, thăm dò và khảo sát trước đây ở vùng (địa điểm) đó; Giải đoán ảnh chụp từ máy bay (vệ tinh); Khảo sát khái quát địa chất công trình ở hiện trường; Đo vẽ địa chất công trình; Nghiên cứu địa vật lí.
Thực hiện khoan đào thăm dò; Lấy mẫu đất, đá, nước để thí nghiệm trong phòng; Xác định tính chất cơ lí của đất đá bằng thí nghiệm hiện trường; Phân tích thành phần, tính chất cơ lí của đất đá và thành phần hóa học của nước ở trong phòng thí nghiệm; Công tác thí nghiệm thấm; Quan trắc lâu dài; và chỉnh lí tài liệu, lập báo cáo tổng kết công tác khảo sát [18]. Khảo sát địa chất thuỷ văn Địa chất thuỷ văn là khoa học về nước dưới đất nhằm nghiên cứu nguồn gốc, điều kiện thế nằm, qui luật vận động, động thái, các tính chất vật lí và hóa học của nước dưới đất; sự phân chia các tầng chứa nước trong khu vực và đặc điểm biến đổi động thái nước ngầm; mối tương quan của nước với môi trường xung quanh; ý nghĩa kinh tế của chúng. Trong xây dựng công trình thì hoạt động khảo sát địa chất thủy văn nhằm tìm kiếm nguồn nước dưới đất, xác định trữ lượng khai thác nước, hoặc kiểm tra đánh giá những ảnh hưởng qua lại giữa công tác xây dựng và điều kiện địa chất thủy văn 8 tại địa điểm xây dựng để từ đó đưa ra các giải pháp trong xây dựng công trình. Khảo sát địa chất thuỷ văn cũng nhằm đánh giá quan hệ giữa nước mặt và nước ngầm, mực nước và thành phần hóa học, khả năng ăn mòn của nước dưới đất, tính thấm của đất đá tầng phủ và đá bị các-tơ hóa.