Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến Đề tài Luận án Chương 2. Cơ sở lý luận của việc hoàn thiện pháp luật về nhà giáo ở Việt Nam trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Chương 3. Thực trạng pháp luật và việc thực hiện pháp luật về nhà giáo ở Việt Nam hiện nay Chương 4.
Quan điểm và giải pháp hoàn thiện pháp luật về nhà giáo ở Việt Nam trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Các nghiên cứu về hoàn thiện pháp luật Việt Nam trong bối cảnh xây dựng Nhà nƣớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Trong những năm gần đây, hoàn thiện pháp luật Việt Nam trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế là vấn đề được nhiều nhà khoa học pháp lý quan tâm nghiên cứu. Có thể nêu một số công trình điển hình sau: - Mô hình tổ chức và hoạt động của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam do GS.TSKH Đào Trí Úc chủ biên [124]. Đây là công trình khoa học nghiên cứu một cách toàn diện về mô hình tổ chức và hoạt động của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Trong công trình này, tác giả đặc biệt quan tâm làm rõ một trong các đặc trưng cơ bản của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là quản lý xã hội bằng pháp luật, bảo đảm vị trí tối thượng của pháp luật trong đời sống xã hội. Pháp luật thể chế hoá các nhu cầu quản lý xã hội, bảo đảm để mọi công dân có ngang quyền với nhau trong việc lựa chọn hành vi, thực hiện trách nhiệm. Theo tác giả, việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đặt ra nhiệm vụ phải có một hệ thống pháp luật đủ để điều chỉnh các quan hệ xã hội. Pháp luật trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa phải là sản phẩm của một cơ chế xây dựng pháp luật dân chủ, khoa học, coi trọng tổng kết thực tiễn và tạo ra các kênh hữu hiệu để áp dụng pháp luật, đưa pháp luật vào cuộc sống.
- Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của dân, do dân, vì dân – Lý luận và thực tiễn của GS.VS Nguyễn Duy Quý và PGS.TS Nguyễn Tất Viễn [96]. Trong công trình này, tác giả đã đưa ra các luận điểm khoa học có tính hệ thống về cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng Nhà nước 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân trong điều kiện Việt Nam. Theo tác giả, việc xây dựng, hoàn thiện pháp luật trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay phải đảm bảo được các mục tiêu là có một hệ thống pháp luật đầy đủ, hoàn chỉnh, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch với một cơ chế thực hiện pháp luật có hiệu quả để quản lý Nhà nước, quản lý xã hội, ổn định chính trị, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, bảo đảm quyền con người, quyền tự do dân chủ của công dân. - Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của PGS.TS Nguyễn Minh Đoan [44].
Trong công trình này, tác giả đã làm rõ các vấn đề chung về hoạt động xây dựng pháp luật, tính hệ thống của pháp luật, đặc điểm của hệ thống pháp luật xã hội chủ nghĩa cũng như phương hướng phát triển và hoàn hiện hệ thống pháp luật xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Theo tác giả, một trong các yêu cầu quan trọng của nhà nước pháp quyền nói chung và nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa nói riêng là quản lý nhà nước bằng pháp luật. Pháp luật trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là sự thể chế hóa các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng để bảo đảm quyền tự do, dân chủ của nhân dân, bảo đảm công bằng, tiến bộ xã hội. - Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam giai đoạn 2000- 2010 do TS Trương Thị Hồng Hà chủ biên [57].
Nội dung cuốn sách làm rõ một số vấn đề lý luận về hệ thống pháp luật và hoạt động xây dựng pháp luật Việt Nam; phân tích, đánh giá thực trạng xây dựng pháp luật và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam từ năm 2000 đến năm 2010 trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp để tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong thời gian tới. - Quan niệm về một hệ thống pháp luật hoàn thiện của TS. Đinh Dũng 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Trong công trình này, tác giả đã đưa ra quan điểm về bốn trụ cột trong cấu trúc hệ thống pháp luật, đó là (i) Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật; (ii) Các thiết chế bảo đảm cho việc thực thi pháp luật; (iii) Tổ chức thi hành pháp luật; (iv) Nguồn nhân lực và việc đào tạo nguồn nhân lực làm công tác pháp luật.
Theo tác giả, nếu có một hệ thống các văn bản pháp luật đầy đủ nhưng thiếu các thiết chế cần thiết để thực thi các quy định của pháp luật, để đưa pháp luật vào cuộc sống thì hệ thống văn bản pháp luật đó trở nên kém hiệu quả.2 Các nghiên cứu về nhà giáo và hoàn thiện pháp luật về nhà giáo 1.1 Các nghiên cứu về nhà giáo Có nhiều công trình nghiên cứu khoa học về giáo dục đề cập đến nhà giáo. Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu điển hình ở trong nước như: - Vấn đề giáo viên - Những nghiên cứu lý luận và thực tiễn của GS. Cuốn sách tập hợp gần 50 bài viết của tác giả tại các hội thảo, hội nghị khoa học và đăng tải trên các báo, tạp chí của ngành giáo dục. Tập trung vào các vấn đề như vai trò của giáo viên và vị trí của các trường sư phạm, đào tạo và bồi dưỡng giáo viên, sử dụng giáo viên.
Theo tác giả, xu thế đổi mới giáo dục trong bối cảnh hội nhập quốc tế đang đặt ra những yêu cầu mới về phẩm chất, năng lực, làm thay đổi vai trò và chức năng của người giáo viên. - Triết lý giáo dục thế giới và Việt Nam của Phạm Minh Hạc [61]. Trong công trình này, tác giả đã tập hợp một cách có hệ thống triết lý giáo dục của một số nhà giáo dục kinh điển đại diện cho các thời kỳ văn minh nhân loại. Khi đề cập đến nhà giáo, các nhà tư tưởng xưa và nay đều khẳng định tư tưởng cốt lõi: Dạy học là một nghệ thuật và là một khoa học.
Với nghề dạy học, người thầy không chỉ là nhà sư phạm đơn thuần mà còn là nhà văn hoá, người giữ vai trò quan trọng, cốt tử, không thể thay thế được trong giáo dục thế hệ trẻ. 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Một số vấn đề đổi mới trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo của GS. Trần Hồng Quân [95]. Tác giả nhấn mạnh một trong các vấn đề đặt ra cho giáo dục đó là phải xây dựng hệ thống chính sách và chế độ đối với nhà giáo.
Xây dựng chế độ, chính sách đối với nhà giáo chính là biểu hiện sự coi trọng của Đảng và Nhà nước đối với giáo dục và góp phần tạo ra động lực của cả thầy và trò để thực hiện mục tiêu giáo dục đặt ra. Vấn đề tạo động lực cho nhà giáo là một trong các vấn đề lớn rất cần được quan tâm nghiên cứu. Bản thân động lực ngoài yếu tố tinh thần như lý tưởng, lòng yêu nghề còn có yếu tố vật chất là quyền lợi như lương, phụ cấp, cơ hội đào tạo nâng cao trình độ. Phải coi trọng yếu tố tạo động lực cho nhà giáo thì mới có thể nâng cao chất lượng giáo dục.
- Giáo dục Việt Nam hướng tới tương lai vấn đề và giải pháp của Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Đắc Hưng [2]. Theo các tác giả, một trong các giải pháp phát triển giáo dục trong những năm tới là phải củng cố và phát triển đội ngũ nhà giáo. Việc đào tạo và nâng cao chất lượng của đội ngũ nhà giáo là khâu đột phá có ý nghĩa quyết định. Cần coi trọng việc bồi dưỡng năng lực cải tiến phương pháp giảng dạy cho nhà giáo để thích ứng, phù hợp với đặc điểm mỗi địa phương và giáo dục lòng yêu người, yêu nghề cho nhà giáo.
- Quản lý nhà nước về giáo dục - Lý luận và thực tiễn của PGS. Công trình gồm nhiều bài viết của các nhà chuyên gia giáo dục, các nhà khoa học có nhiều năm gắn bó với giáo dục tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận của đổi mới quản lý nhà nước về giáo dục ở Việt Nam và các mô hình quản lý giáo dục, sự phân cấp quản lý giáo dục. Các tác giả đã khẳng định quá trình giáo dục được xây dựng trên quan hệ tương tác giữa người dạy và người học do đó quản lý giáo dục phải được tiếp cận trên phương diện khoa học có đặc thù riêng so với quản lý các tổ chức khác. - Những vấn đề giáo dục hiện nay - Quan điểm và giải pháp [82].
Cuốn sách tập hợp các bài viết của nhiều tác giả trong và nước đã được đăng tải trên 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com các phương tiện thông tin đại chúng về các vấn đề cấp bách của giáo dục. Nội dung đề cập đến nhiều vấn đề về nhà giáo như vấn đề cải thiện chính sách sử dụng giảng viên đại học, chính sách đào tạo giáo viên phổ thông và đổi mới hệ thống các trường sư phạm. Các công trình nghiên cứu về nhà giáo của các tác giả ở nước ngoài có thể kể đến bao gồm: - Hiện trạng giáo dục sư phạm trong thế kỷ XXI ở nước Mỹ của David G. Tác giả đã tập trung phân tích những nhân tố luật pháp và chính trị tác động đến việc đào tạo giáo viên và hoạt động của các trường sư phạm ở Mỹ.
Theo đó, chương trình đào tạo giáo viên theo kiểu truyền thống cần được xem xét lại.