Luận văn học viện tài chính hoàn thiện lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán báo cáo tài chính do công ty tnhh kiểm toán và tư vấn tài chính quốc tế chi nhánh thanh hóa thực hiện

Luận văn phân tích quy trình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính tại công ty TNHH kiểm toán và tư vấn tài chính quốc tế chi nhánh Thanh Hóa.

• Tác giả: Vũ Thị Kim Tiến
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Tiến Hưng
• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Kiểm toán
• Đề tài: Hoàn thiện lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính tại IFC Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
• 1.1. Khái quát về kế hoạch kiểm toán
• 1.2. Khái quát về kiểm toán báo cáo tài chính
• 1.3. Quy trình chung kiểm toán Báo cáo tài chính
• 1.4. Khái quát về kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN TÀI CHÍNH QUỐC TẾ CHI NHÁNH THANH HÓA
• 2.1. Tổng quan chung về công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn tài chính quốc tế chi nhánh Thanh Hóa
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn tài chính quốc tế chi nhánh Thanh Hóa
• 2.3. Khái quát về kết quả kinh doanh và khách hàng của công ty
• 2.4. Các dịch vụ do IFC cung cấp
• 2.5. Cơ cấu tổ chức bộ máy của công ty
• 2.6. Đặc điểm tổ chức kiểm toán tại công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn tài chính quốc tế chi nhánh Thanh Hóa
• 2.7. Khái quát quy trình kiểm toán báo cáo tài chính tại IFC
• 2.8. Thực trạng lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính tại công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn tài chính quốc tế chi nhánh Thanh Hóa
• 2.8.1. Thu thập tin chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán
• 2.8.2. Lập kế hoạch kiểm toán tổng thể
• 2.8.3. Thiết kế chương trình kiểm toán
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN TÀI CHÍNH QUỐC TẾ CHI NHÁNH THANH HÓA (IFC THANH HÓA)
• 3.1. Đánh giá về lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính tại công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn tài chính quốc tế chi nhánh Thanh Hóa
• 3.1.1. Đánh giá về ưu điểm
• 3.1.2. Đánh giá về nhược điểm
• 3.1.3. Nguyên nhân của thực trạng
• 3.1.4. Những bài học kinh nghiệm rút ra từ thực trạng
• 3.2. Sự cần thiết phải hoàn thiện lập kế hoạch kiểm toán
• 3.2.1. Định hướng phát triển của IFC Thanh Hóa trong thời gian tới
• 3.2.2. Những nguyên tắc và yêu cầu hoàn thiện
• 3.2.2.1. Nguyên tắc hoàn thiện
• 3.2.2.2. Yêu cầu hoàn thiện
• 3.2.3. Giải pháp hoàn thiện
• 3.2.3.1. Hoàn thiện thủ tục phân tích
• 3.2.3.2. Hoàn thiện việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán
• 3.2.3.3. Điều kiện thực hiện các giải pháp
• 3.2.3.3.1. Đối với Nhà nước và các cơ quan chức năng
• 3.2.3.3.2. Đối với các Hiệp hội nghề nghiệp
• 3.2.3.3.3. Đối với Công ty Kiểm toán IFC Thanh Hóa và các kiểm toán viên
• 3.2.3.3.4. Đối với khách hàng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính tại IFC Thanh Hóa

Lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính là một bước quan trọng trong quy trình kiểm toán. Tại Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn tài chính quốc tế chi nhánh Thanh Hóa (IFC Thanh Hóa), việc lập kế hoạch này không chỉ giúp đảm bảo chất lượng kiểm toán mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các kiểm toán viên trong quá trình thực hiện. Kế hoạch kiểm toán cần được xây dựng dựa trên các yếu tố như quy mô của đơn vị, tính chất của hoạt động kinh doanh và các rủi ro tiềm ẩn có thể xảy ra.

1.1. Khái niệm và vai trò của lập kế hoạch kiểm toán

Lập kế hoạch kiểm toán là quá trình xác định các mục tiêu, phương pháp và nguồn lực cần thiết để thực hiện kiểm toán. Vai trò của nó là đảm bảo rằng cuộc kiểm toán được thực hiện một cách hiệu quả và đạt được các mục tiêu đã đề ra.

1.2. Quy trình lập kế hoạch kiểm toán tại IFC Thanh Hóa

Quy trình lập kế hoạch kiểm toán tại IFC Thanh Hóa bao gồm các bước như thu thập thông tin, đánh giá rủi ro và xây dựng chương trình kiểm toán. Mỗi bước đều có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của cuộc kiểm toán.

II. Những thách thức trong lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính

Trong quá trình lập kế hoạch kiểm toán, IFC Thanh Hóa gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này có thể đến từ việc thay đổi quy định pháp lý, sự phức tạp trong hoạt động kinh doanh của khách hàng, và các yếu tố bên ngoài như tình hình kinh tế. Việc nhận diện và quản lý những thách thức này là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng kiểm toán.

2.1. Thách thức từ quy định pháp lý

Quy định pháp lý về kiểm toán thường xuyên thay đổi, điều này đòi hỏi các kiểm toán viên phải cập nhật kiến thức và điều chỉnh kế hoạch kiểm toán cho phù hợp.

2.2. Thách thức từ sự phức tạp trong hoạt động kinh doanh

Sự đa dạng và phức tạp trong hoạt động kinh doanh của khách hàng có thể tạo ra khó khăn trong việc lập kế hoạch kiểm toán, yêu cầu kiểm toán viên phải có sự hiểu biết sâu sắc về lĩnh vực hoạt động của khách hàng.

III. Phương pháp lập kế hoạch kiểm toán hiệu quả tại IFC Thanh Hóa

Để nâng cao chất lượng lập kế hoạch kiểm toán, IFC Thanh Hóa áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn đảm bảo rằng các rủi ro được quản lý một cách hiệu quả. Việc áp dụng các phương pháp này sẽ giúp kiểm toán viên có cái nhìn tổng quan và chi tiết hơn về tình hình tài chính của khách hàng.

3.1. Phương pháp phân tích rủi ro

Phân tích rủi ro là một trong những phương pháp quan trọng trong lập kế hoạch kiểm toán. Nó giúp xác định các rủi ro tiềm ẩn và từ đó xây dựng các biện pháp kiểm soát phù hợp.

3.2. Phương pháp thu thập thông tin

Việc thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau là cần thiết để có cái nhìn toàn diện về khách hàng. Điều này bao gồm việc xem xét các báo cáo tài chính, phỏng vấn nhân viên và khảo sát thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn của lập kế hoạch kiểm toán tại IFC Thanh Hóa

Lập kế hoạch kiểm toán không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng tại IFC Thanh Hóa. Các kế hoạch được xây dựng một cách chi tiết và cụ thể giúp kiểm toán viên thực hiện công việc một cách hiệu quả hơn. Kết quả từ các cuộc kiểm toán cũng cho thấy sự cải thiện đáng kể trong chất lượng dịch vụ.

4.1. Kết quả đạt được từ việc lập kế hoạch

Việc lập kế hoạch kiểm toán đã giúp IFC Thanh Hóa đạt được nhiều kết quả tích cực, bao gồm việc nâng cao độ tin cậy của báo cáo tài chính và sự hài lòng của khách hàng.

4.2. Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn lập kế hoạch kiểm toán tại IFC Thanh Hóa cho thấy tầm quan trọng của việc linh hoạt và điều chỉnh kế hoạch theo tình hình thực tế.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho lập kế hoạch kiểm toán tại IFC Thanh Hóa

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc hoàn thiện lập kế hoạch kiểm toán là cần thiết để nâng cao chất lượng dịch vụ tại IFC Thanh Hóa. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc cải tiến quy trình và áp dụng công nghệ mới trong lập kế hoạch kiểm toán.

5.1. Định hướng cải tiến quy trình lập kế hoạch

Cải tiến quy trình lập kế hoạch kiểm toán sẽ giúp IFC Thanh Hóa nâng cao hiệu quả và chất lượng dịch vụ, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

5.2. Ứng dụng công nghệ trong lập kế hoạch kiểm toán

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong lập kế hoạch kiểm toán sẽ giúp tăng cường khả năng phân tích và quản lý rủi ro, từ đó nâng cao chất lượng kiểm toán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu sau khi trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nhu cầu minh bạch hóa thông tin tài chính đã thúc đẩy sự gia tăng hơn 30% số lượng các hợp đồng dịch vụ kế toán và kiểm toán độc lập tại các địa phương. Để một cuộc kiểm toán đạt chất lượng cao, vừa tối ưu hiệu quả kinh tế vừa đảm bảo tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính, công tác lập kế hoạch giữ vai trò quyết định hàng đầu. Tuy nhiên, tại các chi nhánh kiểm toán quy mô vừa và nhỏ như Công ty Trách nhiệm hữu hạn Kiểm toán và Tư vấn tài chính quốc tế chi nhánh Thanh Hóa (IFC Thanh Hóa, thành lập từ năm 2014), việc xây dựng kế hoạch kiểm toán vẫn còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn về đánh giá rủi ro và phân bổ nguồn lực.

Nghiên cứu này tập trung phân tích thực trạng quy trình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính tại IFC Thanh Hóa trong giai đoạn 2014 - 2015, khảo sát chuyên sâu qua các hồ sơ kiểm toán điển hình như Công ty Cổ phần Du lịch A và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B. Mục tiêu cụ thể là làm rõ những khoảng trống trong việc tuân thủ Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 300 (VSA 300), từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện quy trình lập kế hoạch theo 3 cấp độ chuẩn mực. Ý nghĩa thực tiễn của công trình giúp đơn vị tiết kiệm khoảng 25% thời gian kiểm toán tại hiện trường, giảm thiểu rủi ro phát hiện xuống dưới 5% và củng cố vị thế cạnh tranh trên thị trường dịch vụ tài chính khu vực Bắc Trung Bộ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam (VSA 300, VSA 320, VSA 400, VSA 520, VSA 550, VSA 620) kết hợp với 37 chuẩn mực kiểm toán quốc tế được thừa nhận rộng rãi (GAAS) và hệ thống chuẩn mực quốc tế ISA 300. Mô hình nghiên cứu cốt lõi dựa trên mối quan hệ rủi ro kiểm toán:

$$AR = IR \times CR \times DR$$

Trong đó rủi ro phát hiện ($DR$) được xác định thông qua rủi ro kiểm toán chấp nhận ($AR$), rủi ro tiềm tàng ($IR$) và rủi ro kiểm soát ($CR$). Khung lý thuyết làm rõ 4 khái niệm trung tâm:

• Ba cấp độ của kế hoạch kiểm toán gồm kế hoạch chiến lược, kế hoạch kiểm toán tổng thể và chương trình kiểm toán.
• Tính trọng yếu theo 2 phương diện định tính và định lượng qua quy trình 5 bước ước lượng và phân bổ sai sót.
• Hệ thống kiểm soát nội bộ và các thử nghiệm kiểm soát.
• Quy trình phân tích sơ bộ bao gồm phân tích xu hướng ngang và phân tích tỷ suất dọc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và tư duy logic, kết hợp tổng hợp, phân tích định tính và mô tả thống kê thực tế. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 15 hồ sơ kiểm toán báo cáo tài chính tiêu biểu trong giai đoạn từ tháng 06/2014 đến tháng 04/2016 tại IFC Thanh Hóa. Phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích kết hợp phân tầng theo loại hình doanh nghiệp (sản xuất, dịch vụ du lịch, quỹ tín dụng nhân dân) được áp dụng nhằm phản ánh đặc thù rủi ro từng ngành nghề. Lý do lựa chọn phương pháp này là đảm bảo tính đại diện cao cho các phần hành kiểm toán phức tạp như tài sản cố định và các khoản phải thu. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua quan sát thực tế và phỏng vấn chuyên sâu 3 thành viên Ban Giám đốc cùng đội ngũ kiểm toán viên; nguồn dữ liệu thứ cấp trích xuất từ hồ sơ kiểm toán chung, hồ sơ kiểm toán năm và các báo cáo tài chính của khách hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tiễn tại IFC Thanh Hóa đã làm rõ 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, công tác thu thập thông tin cơ sở và lập hồ sơ kiểm toán chung đã được thực hiện cho 100% khách hàng thường niên, tuy nhiên việc nhận diện các bên liên quan theo VSA 550 chỉ đạt khoảng 60% mức độ chi tiết cần thiết, chủ yếu dựa vào phỏng vấn trực tiếp mà chưa đối chiếu sổ theo dõi cổ đông.
• Thứ hai, thủ tục phân tích sơ bộ mới chỉ dừng lại ở phân tích xu hướng biến động ngang giữa 2 kỳ báo cáo (năm hiện tại so với năm trước), trong khi các chỉ tiêu phân tích tỷ suất dọc về khả năng thanh toán nhanh và tỷ suất sinh lời mới chỉ đạt 30% dung lượng hồ sơ được lập.
• Thứ ba, việc ước lượng mức trọng yếu ban đầu còn phụ thuộc nhiều vào xét đoán cảm tính của trưởng nhóm kiểm toán, thiếu quy trình phân bổ định lượng chi tiết cho từng khoản mục trên Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
• Thứ tư, việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ chưa áp dụng bảng câu hỏi chuẩn hóa cho từng ngành nghề đặc thù, dẫn đến việc xác định rủi ro kiểm soát thường mặc định ở mức trung bình hoặc cao, khiến các thử nghiệm chi tiết bị dàn trải và kéo dài thời gian làm việc tại hiện trường thêm từ 20% đến 25%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của thực trạng trên xuất phát từ việc chi nhánh mới thành lập năm 2014, quy mô nhân sự còn mỏng với hơn 65% là các trợ lý kiểm toán trẻ, trong khi áp lực mùa vụ kiểm toán cao điểm đòi hỏi phải rút ngắn thời gian chuẩn bị. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu thực nghiệm tại các công ty kiểm toán độc lập quy mô vừa và nhỏ ở Việt Nam, nơi giai đoạn lập kế hoạch chiến lược thường bị tinh giản và gộp chung vào kế hoạch tổng thể.

Dữ liệu thực trạng có thể được hệ thống hóa trực quan qua bảng ma trận đánh giá rủi ro kết hợp rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát, cùng biểu đồ cơ cấu thời gian kiểm toán. Hiện tại, thời gian dành cho giai đoạn lập kế hoạch chỉ chiếm khoảng 15% tổng thời lượng cuộc kiểm toán, giai đoạn thực hiện chiếm 70% và kết thúc chiếm 15%. Tỷ lệ này chưa đạt mức chuẩn hóa quốc tế (nơi giai đoạn lập kế hoạch thường chiếm từ 25% đến 30%), cho thấy sự cần thiết phải tái phân bổ nguồn lực để nâng cao chất lượng bằng chứng thu thập.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính tại IFC Thanh Hóa, 4 nhóm giải pháp trọng tâm cần được thực hiện:

• Xây dựng và chuẩn hóa bảng câu hỏi khảo sát kiểm soát nội bộ: Ban Giám đốc công ty chủ trì thiết kế bộ câu hỏi đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ chuyên biệt cho 3 nhóm ngành trọng điểm (sản xuất, xây dựng cơ bản, dịch vụ thương mại), nhằm tăng tỷ lệ nhận diện rủi ro kiểm soát lên 85%, hoàn thành trong quý 3 năm 2016.
• Ứng dụng mô hình phân bổ mức trọng yếu định lượng 5 bước: Đội ngũ kiểm toán viên thực hiện xác định mức trọng yếu tổng thể dựa trên tỷ lệ chuẩn (0,5% - 1% tổng doanh thu hoặc 5% - 10% lợi nhuận trước thuế) và phân bổ cho từng khoản mục bằng công cụ bảng tính chuyên dụng, giảm sai lệch ước lượng xuống dưới mức 5%, áp dụng ngay từ kỳ kiểm toán 2016.
• Mở rộng phạm vi thực hiện quy trình phân tích sơ bộ: Trưởng nhóm kiểm toán bắt buộc kết hợp phân tích xu hướng ngang với hệ thống 8 tỷ suất tài chính trọng yếu (khả năng thanh toán hiện hành, vòng quay vốn lưu động, hệ số nợ, tỷ suất sinh lời) trên 100% hồ sơ kiểm toán để khoanh vùng chính xác 40% các biến động bất thường.
• Tăng cường đào tạo chuyên môn và cập nhật chuẩn mực nghề nghiệp: Chi nhánh IFC Thanh Hóa phối hợp với Hội đồng Kiểm toán viên hành nghề tổ chức tối thiểu 40 giờ đào tạo chuyên sâu mỗi năm về VSA 300 và kỹ năng phán đoán rủi ro cho 100% kiểm toán viên và trợ lý trước tháng 12 năm 2016.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban giám đốc và kiểm toán viên tại các công ty kiểm toán độc lập: Tham khảo khung phân bổ mức trọng yếu và ma trận đánh giá rủi ro để chuẩn hóa hồ sơ kiểm toán mẫu, tối ưu hóa 20% chi phí vận hành trong mùa kiểm toán cao điểm.
• Cán bộ quản trị doanh nghiệp và kiểm toán viên nội bộ: Nắm bắt các tiêu chí đánh giá của kiểm toán viên độc lập đối với hệ thống kiểm soát nội bộ, từ đó chủ động khắc phục các lỗ hổng quản trị và hoàn thiện quy trình lập báo cáo tài chính.
• Giảng viên và sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Sử dụng như tài liệu nghiên cứu tình huống thực tế về quy trình kiểm toán 3 cấp độ tại doanh nghiệp du lịch và xây lắp.
• Cơ quan quản lý nhà nước và hiệp hội nghề nghiệp: Cung cấp bằng chứng thực tiễn về việc thực thi chuẩn mực VSA 300 tại cấp chi nhánh địa phương, làm cơ sở ban hành các hướng dẫn kỹ thuật kiểm toán chi tiết.

Câu hỏi thường gặp

Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán có vai trò quyết định như thế nào đến chất lượng cuộc kiểm toán?
Lập kế hoạch kiểm toán giúp kiểm toán viên xác định đúng trọng tâm rủi ro, phân bổ nhân sự hợp lý và thu thập bằng chứng đầy đủ. Theo chuẩn mực VSA 300, một bản kế hoạch chất lượng giúp giảm thiểu khoảng 20% chi phí kiểm toán không cần thiết và ngăn ngừa tối đa các bất đồng chuyên môn với khách hàng.

Ba cấp độ của kế hoạch kiểm toán theo chuẩn mực VSA 300 bao gồm những thành phần nào?
Quy trình gồm 3 cấp độ: Kế hoạch chiến lược (định hướng phương pháp tiếp cận chung cho các cuộc kiểm toán lớn), Kế hoạch kiểm toán tổng thể (cụ thể hóa nội dung, lịch trình, mức trọng yếu) và Chương trình kiểm toán (chỉ dẫn chi tiết từng thủ tục kiểm toán cho từng khoản mục số dư tài khoản).

Kiểm toán viên xác định mức trọng yếu ban đầu cho báo cáo tài chính bằng cách nào?
Kiểm toán viên thực hiện quy trình 5 bước: ước lượng sơ bộ mức trọng yếu toàn bộ báo cáo tài chính (dựa trên 0,5% - 1% doanh thu hoặc 5% - 10% lợi nhuận), phân bổ cho từng khoản mục tài sản và nguồn vốn, ước lượng sai sót bộ phận, tổng hợp sai sót kết hợp và so sánh với mức trọng yếu kế hoạch.

Quy trình phân tích sơ bộ trong giai đoạn lập kế hoạch mang lại lợi ích gì?
Thủ tục phân tích theo chuẩn mực VSA 520 giúp kiểm toán viên so sánh số liệu thực tế giữa các năm và phân tích tỷ suất tài chính. Điển hình tại hồ sơ Công ty Cổ phần Du lịch A, việc phân tích biến động chi phí quản lý trên 15% đã giúp kiểm toán viên phát hiện sớm các sai sót tiềm ẩn trước khi tiến hành kiểm tra chi tiết.

Doanh nghiệp khách hàng cần chuẩn bị những gì để phối hợp tốt với đoàn kiểm toán trong giai đoạn lập kế hoạch?
Khách hàng cần cung cấp đầy đủ hệ thống sổ kế toán, quy chế kiểm soát nội bộ, danh sách các bên liên quan theo VSA 550 và bố trí cán bộ giải trình nghiệp vụ. Sự chuẩn bị này giúp rút ngắn khoảng 30% thời gian khảo sát ban đầu của đoàn kiểm toán.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính 3 cấp độ theo chuẩn mực VSA và ISA.
• Khảo sát thực tiễn tại IFC Thanh Hóa giai đoạn 2014 - 2015 đã chỉ ra những ưu điểm về tổ chức nhân sự và các khoảng trống cần khắc phục trong đánh giá rủi ro.
• Nhận diện 4 hạn chế then chốt liên quan đến thủ tục phân tích sơ bộ, lượng hóa mức trọng yếu và bộ công cụ khảo sát kiểm soát nội bộ.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao với lộ trình hoàn thiện rõ ràng trong năm 2016 nhằm nâng cao 25% hiệu quả kiểm toán.
• Đóng góp nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho các công ty kiểm toán, doanh nghiệp khách hàng và các cơ sở đào tạo chuyên ngành kiểm toán.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi IFC Thanh Hóa cần nhanh chóng ban hành cẩm nang kiểm toán nội bộ trong quý 3 năm 2016 và áp dụng đồng bộ cho mùa kiểm toán 2016 - 2017. Các đơn vị kiểm toán độc lập hãy chủ động áp dụng các giải pháp chuẩn hóa quy trình lập kế hoạch ngay hôm nay để tối ưu hóa hiệu suất và nâng cao uy tín nghề nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH 1. Khái quát về kế hoạch kiểm toán 1. Khái quát về kiểm toán báo cáo tài chính Kiểm toán là quá trình các Kiểm toán viên (KTV) độc lập và có năng lực tiến hành thu thập và đánh giá các bằng chứng về các thông tin được kiểm toán nhằm xác nhận và báo cáo về mức độ phù hợp của các thông tin này với các chuẩn mực đã được thiết lập. Từ định nghĩa trên, ta có thể thấy kiểm toán có hai chức năng chính đó là: chức năng xác minh (kiểm tra, xác nhận) và chức năng tư vấn (trình bày ý kiến).

Hai chức năng này hình thành và phát triển hoàn toàn khác nhau tùy theo từng giai đoạn lịch sử nhất định. Chức năng xác minh là chức năng được hình thành đầu tiên gắn liền với sự ra đời, hình thành, phát triển của kiểm toán. Còn chức năng tư vấn thì mới chỉ phát triển mạnh mẽ vào giữa thế kỷ XX, nhưng lại giữ một vị trí đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế thị trường phát triển cao như hiện nay. Căn cứ vào đối tượng trực tiếp của kiểm toán, kiểm toán được chia làm ba loại: Kiểm toán hoạt động (Performance Audit), Kiểm toán tuân thủ (Compliance Audit) và kiểm toán BCTC (Audit of Financial Statements).

Kiểm toán BCTC là quá trình các KTV độc lập và có năng lực tiến hành thu thập và đánh giá các bằng chứng kiểm toán về các BCTC được kiểm toán nhằm xác nhận và báo cáo về mực độ trung thực, hợp lý của các BCTC được kiểm toán so với các tiêu chuẩn, chuẩn mực đã được thiết lập. Đối tượng của kiểm toán BCTC là các BCTC, gồm Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Thuyết minh Báo cáo tài chính. Các báo cáo này chứa đựng những thông tin tài chính và thông tin phi tài chính, thông tin định lượng và thông tin không định lượng, phản ánh tình hình tài chính, kết quả kinh doanh, tình hình và kết quả lưu chuyển tiền tệ và các thông tin cần thiết khác để người sử dụng BCTC có thể phân tích, đánh giá đúng đắn tình hình và kết quả kinh doanh của đơn vị. SV: Vũ Thị Kim Tiến Lớp CQ50/22.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn Tốt nghiệp Chuyên ngành Kiểm toán Cơ sở của các BCTC là các quy định về kế toán, gồm cả quy định pháp lý về kế toán như Luật kế toán, Chuẩn mực kế toán, Chế độ kế toán và quy định về kế toán tại đơn vị như các quy định về hệ thống tài khoản, hình thức sổ kế toán, các chính sách kế toán… Ngoài ra cơ sở của các BCTC còn bao gồm cả các quy định pháp lý khác có liên quan đến quá trình tổ chức và hoạt động kinh doanh của đơn vị như những quy định về SXKD, trao đổi, mua bán sản phẩm, quản lý lao động, vật tư và nghĩa vụ đối với nhà nước… Khi tiến hành kiểm toán, có hai cách cơ bản để tiếp cận và phân chia các BCTC thành các phần hành kiểm toán đó là: theo khoản mục hoặc theo chu kỳ.

Tiếp cận theo khoản mục trên BCTC là cách phân chia BCTC thành từng khoản mục hoặc nhóm khoản mục theo thứ tự trên BCTC vào một phần hành. Cách thực hiện này đơn giản, tiết kiệm thời gian và dễ thực hiện nhưng lại không hiệu quả do tách biệt các khoản mục ở các vị trí khác nhau nhưng lại có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, chẳng hạn hàng tồn kho và giá vốn hàng bán. Tiếp cận theo chu kỳ là cách tiếp cận căn cứ vào mối quan hệ chặt chẽ giữa các khoản mục, các quá trình cấu thành, các yếu tố trong một chu trình chung của hoạt động tài chính. Cách tiếp cận này hiệu quả hơn do xuất phát từ mối liên hệ vốn có giữa các nghiệp vụ vì thế cách tiếp cận này thường được sử dụng nhiều hơn.

Kết quả của kiểm toán BCTC là các BCKT, trong đó nêu rõ ý kiến của KTV về mức độ trung thực, hợp lý của BCTC được kiểm toán trên cơ sở các bằng chứng kiểm toán. Để có được các bằng chứng kiểm toán này, KTV phải sử dụng các phương pháp kiểm toán, các kỹ thuật nghiệp vụ cụ thể để thu thập. Các phương pháp được sử dụng trong kiểm toán đó là phương pháp kiểm toán tuân thủ và phương pháp kiểm toán cơ bản. Phương pháp kiểm toán tuân thủ có thể được sử dụng hoặc không tùy thuộc vào hiệu lực của hệ thống KSNB nhưng phương pháp kiểm toán cơ bản thì luôn được sử dụng trong bất kỳ một cuộc kiểm toán nào.

Để thu thập các bằng chứng kiểm toán, các kỹ thuật kiểm toán thường được sử dụng là: kiểm tra, quan sát, điều tra, xác nhận, tính toán và quy trình phân tích. Việc thực hiện các kỹ thuật này một phần tùy thuộc vào thời gian thu thập được bằng chứng SV: Vũ Thị Kim Tiến Lớp CQ50/22.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn Tốt nghiệp Chuyên ngành Kiểm toán kiểm toán. Vì vậy, tùy từng trường hợp cụ thể mà KTV sử dụng phương pháp và kỹ thuật kiểm toán cụ thể cho phù hợp để mang lại bằng chứng kiểm toán thích hợp, giúp KTV đưa ra ý kiến nhận xét đúng đắn. Quy trình chung kiểm toán Báo cáo tài chính Để đảm bảo tính hiệu quả, tính kinh tế và tính hiệu lực của từng cuộc kiểm toán, cũng như để thu thập bằng chứng kiểm toán đầy đủ và thích hợp làm căn cứ cho kết luận của KTV về tính trung thực, hợp lý của số liệu trên BCTC, cuộc kiểm toán thường được tiến hành gồm ba giai đoạn theo sơ đồ 1.1: Ba giai đoạn của một cuộc kiểm toán Giai đoạn I Lập kế hoạch kiểm toán Giai đoạn II Thực hiện kế hoạch kiểm toán Giai đoạn III Kết thúc kiểm toán  Giai đoạn I: Lập kế hoạch kiểm toán Cũng như các kế hoạch khác, kế hoạch kiểm toán là quá trình cân đối tích cực giữa nhu cầu và nguồn lực đã có.

Vì thế, KHKT phải được lập cho mọi cuộc kiểm toán. Giai đoạn lập KHKT gồm các bước công việc như công tác chuẩn bị (tiếp nhận KH và bố trí nhân sự kiểm toán, phương tiện làm việc); lập KHKT và xây dựng chương trình kiểm toán. Việc lập kế hoạch kiểm toán sẽ giúp các kiểm toán viên phối hợp hiệu quả với nhau cũng như phối hợp hiệu quả với các bộ phận có liên quan khác như kiểm toán nội bộ, các chuyên gia bên ngoài… Qua đó, kiểm toán viên có thể tiến hành cuộc kiểm toán theo đúng chương trình đã lập với các chi phí ở mức hợp lý, SV: Vũ Thị Kim Tiến Lớp CQ50/22.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn Tốt nghiệp Chuyên ngành Kiểm toán tăng cường sức cạnh tranh cho công ty kiểm toán của mình và giữ uy tín với khách hàng.  Giai đoạn II: Thực hiện kế hoạch kiểm toán Thực chất của giai đoạn này là triển khai các nội dung trong KHKT và chương trình kiểm toán nhằm thu thập bằng chứng kiểm toán cho các nội dung và mục tiêu đã được thiết lập.

Đối với kiểm toán BCTC, những nội dung chính trong giai đoạn này bao gồm: Thực hiện các khảo sát kiểm soát (nếu có); thực hiện các thủ tục phân tích và các khảo sát chi tiết nghiệp vụ, khảo sát chi tiết số dư. Việc thực hiện thủ tục khảo sát kiểm soát phụ thuộc vào đánh giá của KTV về hiệu lực của hệ thống KSNB của đơn vị được kiểm toán. Nếu hệ thống KSNB được đánh giá là có hiệu lực thì KTV có thể tin tưởng và mở rộng phạm vi thực hiện khảo sát kiểm soát, nhờ đó sẽ thu hẹp được phạm vi áp dụng các khảo sát chi tiết. Ngược lại nếu KTV đánh giá hệ thống KSNB của đơn vị là kém hiệu lực thì KTV sẽ không áp dụng các khảo sát kiểm soát mà mở rộng phạm vi áp dụng các khảo sát chi tiết nghiệp vụ và số dư tài khoản.

 Giai đoạn III: Kết thúc kiểm toán Sau khi thực hiện các khảo sát trên thì cần thiết phải tổng hợp kết quả và lập BCKT. Những công việc chủ yếu trong giai đoạn này gồm: soát xét những khoản nợ tiềm ẩn; soát xét những sự kiện phát sinh sau; thu thập những bằng chứng cuối cùng; đánh giá kết quả và xác định loại BCKT phù hợp và phát hành BCKT và hoàn tất hồ sơ kiểm toán. Soát xét các khoản nợ tiềm ẩn là việc xem xét các khoản nợ ngoài ý muốn có thể phát sinh làm ảnh hưởng đến BCTC như khoản tiền có thể bị phạt, bị bồi thường do bị kiện tụng…Các sự kiện phát sinh sau là những sự kiện có ảnh hưởng đến BCTC phát sinh khi kết thúc năm tài chính, khóa sổ lập BCTC nhưng trước khi ký BCKT như: bán hay dự kiến bán tài sản, những cổ phiếu hay trái phiếu mới phát hành, những rủi ro có thể xảy ra. Các khoản nợ và các sự kiện này có thể phát sinh làm ảnh hưởng đến BCTC, do vậy có ảnh hưởng đến ý kiến của KTV trên BCKT.

KTV phải thu thập những bằng chứng cuối cùng cho những sự SV: Vũ Thị Kim Tiến Lớp CQ50/22.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn Tốt nghiệp Chuyên ngành Kiểm toán kiện này. Trên cơ sở đó tổng hợp, đánh giá kết quả và phát hành loại BCKT thích hợp. Khái quát về kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính 1. Khái niệm Kế hoạch kiểm toán là những định hướng và những công việc dự kiến phải làm trong quá trình kiểm toán, đồng thời kế hoạch kiểm toán cũng chỉ ra những điều kiện cần thiết để thực hiện một cuộc kiểm toán được sắp xếp theo một trình tự cụ thể nhất định.

Kế hoạch kiểm toán gồm:  Kế hoạch chiến lược  Kế hoạch kiểm toán tổng thể  Chương trình kiểm toán Tại đoạn 04, chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VSA 300 - Lập kế hoạch kiểm toán định nghĩa Kế hoạch chiến lược như sau: “Kế hoạch chiến lược là định hướng cơ bản, nội dung trọng tâm và phương pháp tiếp cận chung của cuộc kiểm toán do cấp chỉ đạo vạch ra dựa trên hiểu biết về tình hình hoạt động và môi trường kinh doanh của đơn vị được kiểm toán”. Tại đoạn 05, VSA 300: “Kế hoạch kiểm toán tổng thể là việc cụ thể hóa kế hoạch chiến lược và phương pháp tiếp cận chi tiết về nội dung, lịch trình và phạm vi dự kiến của các thủ tục kiểm toán.