Chương 1: Lý luận chung về đấu thầu xây lắp và công tác lập hồ sơ dự thầu Chương 2: Thực trạng công tác lập hồ sơ dự thầu tại Công ty TNHH một thành viên dịch vụ công ích quận Thủ Đức, Tp. HCM Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác lập hồ sơ dự thầu xây lấp tại Công ty TNHH một thành viên dịch vụ công ích quận Thủ Đức, Tp. HCM 5 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẤU THẦU XÂY LẮP VÀ CÔNG TÁC LẬP HỒ SƠ DỰ THẦU 1. Khái quát về đấu thầu xây lắp 1.
Các khái niệm và ý nghĩa của hoạt động đấu thầu 1. Một số khái niệm cơ bản thường được sử dụng trong đấu thầu - Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để thực hiện gói thầu thuộc dự án trên cơ sở đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Trong nền kinh tế thị trƣờng, hầu nhƣ không tồn tại sự độc quyền cung cấp cho bất kỳ hàng hóa hay dịch vụ nào trừ một số loại hàng hóa đặc biệt, chẳng hạn trong quốc phòng. Trong đấu thầu ta thấy nổi bật lên tính cạnh tranh của các nhà dự thầu hay những ngƣời bán, do vậy đấu thầu chỉ có thể thực hiện đƣợc trong nền kinh tế thị trƣờng.
Trƣớc đây khi nền kinh tế Việt Nam còn ở trong chế độ bao cấp, ngƣời bán chỉ sản suất và bán những gì mình có và không quan tâm đến nhu cầu của ngƣời mua, do đó, ngƣời mua không có quyền đƣợc lựa chọn cho mình những hàng hóa phù hợp. Chỉ đến khi nền kinh tế Việt Nam chuyển dần sang hƣớng thị trƣờng thì tính cạnh tranh xuất hiện, khái niệm về đấu thầu cũng dần dần hình thành và đƣợc chấp nhận nhƣ một điều tất yếu. Đấu thầu là phƣơng pháp hiệu quả đảm bảo cho sự thành công của chủ đầu tƣ. Nó đƣợc coi nhƣ một phƣơng pháp quản lý dự án có hiểu quả nhất hiện nay trên cơ sở chống độc quyền, tăng cƣờng cạnh tranh giữa các nhà thầu.
Đấu thầu đã dần trở nên phổ biến ở nhiều quốc gia có nền kinh tế phát triển và nó đã trở nên quen thuộc ở Việt Nam hơn chục năm nay. Để hiểu rõ hơn khái niệm đấu thầu, ta sẽ đi sâu để làm rõ hơn một số khái niệm liên quan chặt chẽ đến hoạt động đấu thầu: - Hoạt động đấu thầu: bao gồm các hoạt động của các bên liên quan trong quá trình lựa chọn nhà thầu. - Trình tự thực hiện đấu thầu: gồm các bƣớc chuẩn bị đấu thầu, tổ chức đấu thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định và phê duyệt kết của đấu thầu, thông báo kết quả đấu thầu, thƣơng thảo, hoàn thiện hợp đồng và ký hợp đồng. 6 - Đấu thầu trong nƣớc: là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mới thầu với sự tham gia của các nhà thầu trong nƣớc.
- Đấu thầu quốc tế: là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mới thầu với sự tham gia của các nhà thầu nƣớc ngoài và các nhà thầu trong nƣớc. - Bên mời thầu: là chủ đầu tƣ hoặc tổ chức chuyên môn có đủ năng lực và kinh nghiệm đƣợc chủ đầu tƣ sử dụng để tổ chức đấu thầu theo các quy định của pháp luật về đầu thầu. - Nhà thầu: là cá nhân, tổ chức kinh tế trong và ngoài nƣớc có đủ điều kiện để tham gia ký kết và thực hiện hợp đồng. Nhà thầu phải đảm bảo sự độc lập về tài chính của mình.
Trong đấu thầu xây lắp, nhà thầu là nhà xây dựng. Nhà thầu có thể tham gia dự thầu độc lập hay kiên danh với các nhà thầu khác. - Nhà thầu chính: là nhà thầu chịu trách nhiệm về việc tham gia đấu thầu, ký tên dự thầu, ký kết và thực hiện hợp đồng nếu đƣợc lựa chọn (sau đây gọi là nhà thầu tham gia đấu thầu). Nhà thầu tham gia đấu thầu một cách độc lập gọi là nhà thầu độc lập.
Nhà thầu cùng với một hoặc nhiều nhà thầu khác tham gia đấu thầu trong một đơn dự thầu thì gọi là nhà thầu kiên doanh. - Nhà thầu phụ: là nhà thầu thực hiện một phần công việc của gói thầu trên cơ sở thỏa thuận hoặc hợp đồng đƣợc ký với nhà thầu chính. Nhà thầu phụ không phải là nhà thầu chịu trách nhiệm về việc tham gia đấu thầu. - Gói thầu là một phần của dự án, trong một số trƣờng hợp đặc biệt gói thầu là toàn bộ dự án: gói thầu có thể gồm những nội dung mua sắm giống nhau thuộc nhiều dự án hoặc là khối lƣợng mua sắm một lần đối với mua sắm thƣờng xuyên.
- Hồ sơ mời thầu là toàn bộ tài kiệu sử dụng cho đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế bao gồm các yêu cầu cho một gói thầu làm căn cứ pháp lý để nhà thầu chuẩn bị hồ sơ dự thầu và để bên mời thầu đánh giá hồ sơ dự thầu nhằm lựa chọn nhà thầu trúng thầu; là căn cứ cho việc thƣơng thảo, hoàn thiện hợp đồng và ký kết hợp đồng. - Hồ sơ dự thầu là toàn bộ tài liệu do nhà thầu lập theo yêu cầu của hồ sơ 7 mời thầu và đƣợc nộp cho bên mời thầu theo quy định nêu trong hồ sơ mời thầu. - Giá gói thầu là giá trị gói thầu đƣợc xác định trong kế hoạch đấu thầu trên cơ sở tổng mức đầu tƣ hoặc tổng dự toán, dự toán đƣợc duyệt và các quy định hiện hành. - Bảo đảm dự thầu là việc nhà thầu thực hiện một trong đặt cọc, ký quỹ và nộp thƣ bảo lãnh để đảm bảo trách nhiệm dự thầu của nhà thầu trong thời gian xác định theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu.
- Bảo đảm thực hiện hợp đồng là việc nhà thầu thực hiện một trong đặt cọc, ký quỹ và nộp thƣ bảo lãnh để đảm bảo trách nhiệm thực hiện hợp đồng của nhà thầu trúng thầu trong thời gian xác định theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Ý nghĩa của hoạt động đấu thầu Đấu thầu là phƣơng thức lựa chọn nhà thầu tối ƣu đảm bảo sự thành công của chủ đầu tƣ. Mục tiêu của hoạt động đấu thầu là nhằm tạo ra một “sân chơi bình đẳng” nhằm thực hiện tính cạnh tranh công bằng, minh bạch trong quá trìnhđấu thầu để lựa chọn nhà thầu phù hợp, đảm bảo hiệu quả kinh tế của dự án. Ý nghĩa của hoạt động đấu thầu có thể đƣợc xem xét theo các chủ thể tham gia vào công tác đấu thầu : *Đối với chủ đầu tƣ - Đấu thầu giúp cho chủ đầu tƣ lựa chọn đƣợc nhà thầu có năng lực, uy tín, kinh nghiệm để đảm bảo thực hiện công trình đúng tiến độ với chất lƣợng cao, đáp ứng đƣợc yêu cầu dự án với chi phí hợp lý chất và chết lƣợng cao nhất.
- Đấu thầu giúp cho chủ đầu tƣ sử dụng có hiệu quả nguồn vốn của mình, tránh tình trạng lãng phí, thất thoát vốn ở các khâu của dự án. Do đó sẽ tiết kiệm đƣợc chi phí đầu tƣ. - Thông qua đấu thầu các công việc của dự án sẽ đƣợc tiến hành nhanh hơn với chi phí thấp hơn đồng thời cũng giúp chủ đầu tƣ chủ động tránh tình trạng phụ thuộc vào nhà thầu trong quá trình thực hiện dự án. - Đấu thầu góp phần nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ trong công tác đấu thầu.
- Đấu thầu đã tạo ra cơ hội tốt để chủ đầu tƣ phát hiện ra những sản phẩm 8 mới phù hợp với yêu cầu của dự án đồng thời phát hiện ra những nhà thầu có tiềm năng mới. * Đối với các nhà thầu - Đấu thầu tạo ra môi trƣờng cạnh tranh bình đẳng và lành mạnh giữa các nhà thầu. Do đó muốn đạt đƣợc thành công trong đấu thầu thì các nhà thầu buộc phải phát huy tối đa khả năng cạnh tranh của mình bằng cách nâng cao chất lƣợng sản phẩm, tạo ra sản phẩm mới hay hạ giá thành sản phẩm. - Đấu thầu tạo ra cơ hội cho các nhà thầu khẳng định vị thế của mình trên thị trƣờng, chứng minh khả năng, ƣu thế của doanh nghiệp trƣớc các đối thủ cạnh tranh.
- Đấu thầu tạo ra cho các nhà thầu chủ động tích cực trong việc thu nhập các thông tin về các dự án, các chủ đầu tƣ, về các điều kiện tham gia dự thầu. - Đấu thầu tạo điều kiện cho các nhà thầu chƣa có tiếng tăm trên thị trƣờng có cơ hội để tự khẳng định mình và có cơ hội để phát triển. - Đấu thầu giúp cho các nhà thầu có cơ hội làm quen và từ đó có thể học hỏi lẫn nhau, hợp tác để cùng phát triển trong tƣơng lai. * Đối với Nhà nƣớc - Đấu thầu là công cụ quản lý kinh tế quan trọng trong cơ chế thị trƣờng nhằm quản lý có hiệu quả việc đầu tƣ, chi tiêu, sử dụng nguồn vốn của nhà nƣớc.
- Đấu thầu là phƣơng thức phổ biến để thực hiện dự án một cách có hiệu quả trong nền kinh tế thị trƣờng. Nó phù hợp với thông lệ quốc tế, là môi trƣờng quan trọng để thu hút các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài tham gia vào thị trƣờng Việt Nam. - Trong kinh tế hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam đã gia nhập tổ chức thƣơng mại quốc tế (WTO) thì đấu thầu đã góp phần không nhỏ vào hiệu quả sử dụng vốn đầu tƣ của Nhà nƣớc và góp phần cải thiện môi trƣờng đầu tƣ Việt Nam. - Trong những năm qua, công tác đấu thầu ở mọi ngành mọi cấp đã đi vào nề nếp, pháp luật về đấu thầu đã đi vào cuộc sống, 9 1.
Các hình thức và phương thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư 1. Các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư Để lựa chọn nhà thầu đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của mình và tùy vào điều kiện cụ thể của bên mời thầu, bên mời thầu có thể áp dụng một trong các hình thức sau: Đấu thầu rộng rãi Đấu thầu hạn chế Chỉ định thầu Chào hàng cạnh tranh Theo hình thức lựa chọn nhà thầu Mua sắm trực tiếp Lựa chọn nhà thầu trong trƣờng hợp đặc biệt Tham gia thực hiện của cộng đồng Hình 1.1 Các hình thức lựa chọn nhà thầu *Đấu thầu rộng rãi: Đấu thầu rộng rãi là hình thức đấu thầu không hạn chế số lƣợng nhà thầu tham gia. Bên mời thầu phải thông báo công khai về các điều kiện, thời gian dự thầu trên các phƣơng tiện thông tin đại chúng tối thiểu một ngày trƣớc khi phát hành hồ sơ mời thầu để các nhà thầu biết thông tin tham dự.