Chương 1: Một số vấn đề lý luận chung liên quan đến công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong các doanh nghiệp Chương 2: Tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CP Nuôi Trồng Thủy Sản Thuận Thiện Phát Chương 3: Một số biện pháp hoàn thiện công tác kế toán lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CP Nuôi Trồng Thủy Sản Thuận Thiện Phát - Trong quá trình nghiên cứu, được sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của Thạc sĩ Phạm Văn Tưởng và của các cô chú anh chị trong phòng kế toán - tài chính cũng như các phòng ban khác trong công ty đã tạo điều kiện giúp đỡ em tìm hiểu, nghiên cứu và hoàn thiện bản báo cáo này. Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng với khả năng có hạn, thời gian tiếp xúc với thực tế chưa nhiều nên chắc chắn báo cáo không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy em rất mong được tiếp thu và chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp chỉ bảo thầy cô giáo trong bộ môn kế toán cũng như của cán bộ phòng kế toán Công ty CP Nuôi Trồng Thủy Sản Thuận Thiện Phát để em có điều kiện bổ sung nâng cao kiến thức của bản thân, hoàn thành tốt luận văn và phục vụ tốt cho công tác thực tế sau này. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên: Cao Thị Hồng_QTL 902K 6 7 CHƢƠNG 1.
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIỀN LƢƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƢƠNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1.1 Những vấn đề lý luân chung về tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng 1.1 Khái niệm - Có rất nhiều quan điểm khác nhau về tiền lương, quan niệm hiện nay của Nhà Nước về tiền lương như sau: Tiền lương là sự trả công hoặc thu nhập mà có thể biểu hiện bằng tiền và được ấn định bằng thoả thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, do người sử dụng lao động phải trả cho người lao động theo hợp đồng lao động cho một công việc đã thực hiện hay sẽ phải thực hiện, đồng thời chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế, trong đó có quy luật cung - cầu. - Nói cách khác, tiền lương là số tiền mà người lao động nhận được từ người sử dụng lao động thanh toán tương đương với số lượng và chất lượng lao động mà họ tiêu hao để tạo ra của cải vật chất hoặc các giá trị có ích khác. - Trong cơ chế mới, cũng như toàn bộ các loại giá cả khác trên thị trường, tiền lương và tiền công của người lao động ở khu vực sản xuất kinh doanh do thị trường quyết định. Tuy nhiên sự quản lý vĩ mô của Nhà nước về tiền lương đối với khu vực sản xuất kinh doanh buộc các doanh nghiệp phải bảo đảm cho người lao động có thu nhập tối thiểu bằng mức lương tối thiểu do Nhà nước ban hành để người lao động có thể ăn ở, sinh hoạt và học tập ở mức cần thiết.
- Còn những người lao động ở khu vực hành chính sự nghiệp hưởng lương theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định theo chức danh và tiêu chuẩn, trình độ nghiệp vụ cho từng đơn vị công tác. Nguồn chi trả lấy từ ngân sách Nhà nước. Vai trò và ý nghĩa của tiền lƣơng 1. Ý nghĩa: Sinh viên: Cao Thị Hồng_QTL 902K 7 8 * Ý nghĩa tiền lương đối với người lao động - Thực tế cho thấy rằng người lao động luôn luôn quan tâm tới tiền lương bởi lẽ đó là thu nhập để giúp họ ổn định cuộc sống.
Việc người lao động được trả với mức lương hợp lý thì họ sẽ tích cực lao động,làm cho người lao động chấp hành tốt kỷ luật lao động, nâng cao năng suất lao động, phát huy tài năng, sáng kiến, tinh thần trách nhiệm và nhiệt tình của người lao động tạo thành động lực quan trọng của sự phát triển kinh tế. - Và việc tiền lương cao hay thấp cũng ảnh hưởng đến địa vị, trình độ chuyên môn,…Nó phản ánh năng lực thực sự của mình. * Tiền lương đối với doanh nghiệp - Với một doanh nghiệp, để duy trì và phát triển thì chính sách quản lý tiền lương là điều rất quan trọng.Tiền lương trong doanh nghiệp nó ảnh hưởng đến mức độ cạnh tranh của doanh nghiệp. Mọi chi phí tài chính đều được quản lý hợp lý.
Bởi lẽ duy trì tiền lương của nhân viên thu hút lao động giỏi xứng đáng với thực lực của họ. - Mặt khác, tiền lương là một trong những chi phí của doanh nghiệp hơn nữa lại - là chi phí chiếm tỉ lệ đáng kể. Mục tiêu của doanh nghiệp là tối thiểu hoá chi phí, tối đa hoá lợi nhuận nhưng bên cạnh đó phải chú ý đến quyền lợi của người lao động. Do đó làm sao và làm cách nào để vừa đảm bảo quyền lợi của người lao động vừa đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp.
Đó là vấn đề nan giải của mỗi doanh nghiệp. Vì vậy hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương không những có ý nghĩa phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người lao động mà còn có ý nghĩa giúp các nhà quản lý sử dụng quỹ tiền lương có hiệu quả nhất tức là hợp lý hoá chi phí giúp doanh nghiệp làm ăn có lãi. Cung cấp thông tin đâỳ đủ chính xác về tiền lương của doanh nghiệp, để từ đó doanh nghiệp có những điều chỉnh kịp thời, hợp lý cho những kì doanh thu tiếp theo. * Tiền lương ảnh hưởng tới xã hội - Thực tế cho thấy tiền lương là thu nhập của người lao động và họ sử dụng đồng tiền đó để sinh hoạt trong cuộ sống của mình.
Tiền lương bản chất là để Sinh viên: Cao Thị Hồng_QTL 902K 8 9 duy trì sự sống của con người. Việc duy trì ấy là công việc thường nhật như chi tiêu về ăn uống, may măc,…Đó là yếu tố xã hội, trao đổi sản phẩm hàng hóa nhu cầu cần thiết bằng những đồng tiền mình làm ra. Ngoài ra tiền lương phần nào đã đóng góp vào thu nhập quốc dân vì thế nó ảnh hưởng trực tiếp tới yếu tố xã hội.2 Vai trò: * Về mặt kinh tế - Tiền lương có vai trò rất to lớn nó làm thỏa mãn nhu cầu của người lao động vì tiền lương là nguồn thu nhập chủ yếu của người lao động, người lao động đi làm cốt là để nhận được khoản thù lao mà doanh nghiệp trả cho họ để đảm bảo cho cuộc sống. Nếu tiền không đủ trang trải, mức sống của người lao động bị giảm sút, họ phải kiếm thêm việc làm ngoài doanh nghiệp như vậy có thể làm ảnh hưởng kết quả làm việc tại doanh nghiệp.
ngược lại nếu tiền lương trả cho người lao động lớn hơn hoặc bằng mức lương tối thiểu thì sẽ tạo cho người lao động yên tâm, phấn khởi làm việc, dồn hết khả năng và sức lực của mình cho công việc. * Về chính trị xã hội - Có thể nói tiền lương là một nhân tố quan trọng tác động mạnh mẽ nhất, nếu như tiền lương không gắn chặt với chất lượng, hiệu quả công tác, không theo giá trị sức lao động thì tiền lương không đủ đảm bảo để sản xuất, thậm chí tái sản xuất giản đơn sức lao động đã làm cho đời sống của đại bộ phận của người lao động, không khuyến khích họ nâng cao trình độ nghiệp vụ, trình độ tay nghề. Vì vậy, tiền lương phải đảm bảo các yếu tố cấu thành để đảm bảo nguồn thu nhập, là nguồn sống chủ yếu của người lao động và gia đình họ là điều kiện để người lao động hưởng lương hoà nhập vào thị trường lao xã hội. - Tổ chức tiền lương trong doanh nghiệp được công bằng và hợp lý sẽ tạo ra - hoà khí cởi mở giữa những người lao động, hình thành khối đoàn kết thống nhất, trên dưới một lòng, một ý chí vì sự nghiệp phát triển và vì lợi ích bản thân Sinh viên: Cao Thị Hồng_QTL 902K 9 10 họ.
Chính vì vậy mà người lao động tích cực làm việc bằng cả lòng nhiệt tình, hăng say. - Ngược lại, khi công tác tổ chức tiền lương trong doanh nghiệp thiếu tính - Công bằng và hợp lý thì không những nó sẽ sinh ra những mâu thuẫn nội bộ thậm chí khá gay gắt đối với người lao động với nhau, với những người lao động với cấp quản trị, cấp lãnh đạo doanh nghiệp, mà có lúc còn có thể gây ra sự phá ngầm dẫn đến sự phá hoại ngầm dẫn những đến sự lãng phí to lớn trong sản xuất. Vì vậy, với nhà quản trị doanh nghiệp, một trong những công việc cần được quan tâm hàng đầu là phải theo dõi đầy đủ công tác tiền lương, thường xuyên lắng nghe và phát hiện kịp thời những ý kiến bất đồng hoặc những mâu thuẫn có khả năng xuất hiện trong phân phối tiền lương, tiền thưởng của người lao động qua đó có sự điều chỉnh thoả đáng hợp lý 1.3 Phụ cấp Phụ cấp là gì? Theo tham khảo các văn bản pháp luật lao động và tiền lương; cũng như quy định chung của người sử dụng lao động, có thể hiểu như sau: Phụ cấp là các khoản trong thu nhập nằm ngoài lương chính (hoặc lương cơ bản) có ý nghĩa “gần như bắt buộc” cộng thêm cho người lao động mà ngoài tiền lương từ chuyên môn ra (tính theo bậc lệ thuộc vào bằng cấp hay tay nghề) họ xứng đáng được hưởng thêm những khoản phụ cấp này nữa. Bao gồm các loại phụ cấp sau: - Phụ cấp độc hại: dành cho người lao động làm công việc trong môi trường khí độc, bụi bặm, hôi hám, ồn ào, ô nhiễm… - Phụ cấp kiêm nhiệm lãnh đạo: chỉ lãnh tối đa 2 PC lãnh đạo.
Các chức danh lãnh đạo này phải được bầu cử/bổ nhiệm và được biên chế ở cơ quan tổ chức làm lãnh đạo kiêm nhiệm (Đ6 NĐ204/2004): 10% lương - Phụ cấp đặc biệt: Áp dụng đối với các đối tượng làm việc ở đảo xa đất liền và Sinh viên: Cao Thị Hồng_QTL 902K 10 11 vùng biên giới có điều kiện sinh hoạt đặc biệt khó khăn: bằng 30, 50, 100% lương. - Phụ cấp khu vực: dành cho NLĐ làm việc ở khu vực nông thôn, hẻo lánh, vùng sâu vùng xa, hải đảo biên giới; vùng có điều kiện thiên nhiên khắc nhiệt, hạ tầng kinh tế thiếu thốn… Bằng 0,1; 0,2; 0,3; 0,4; 0,5; 0,7 và 1,0 so với mức lương tối thiểu chung (lương cơ sở).