Luận văn: Hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán thu viện phí tại BV Tai Mũi Họng

Luận văn nghiên cứu giải pháp hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM.

• Tác giả: Trần Bích Phương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Bùi Văn Dương
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán (Hướng ứng dụng)
• Đề tài: Hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa thực tiễn của luận văn tại đơn vị nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: PHÁT HIỆN VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT TẠI BỆNH VIỆN TAI MŨI HỌNG
• 1.1. Đặc điểm của bệnh viện công lập
• 1.1.1. Khái niệm bệnh viện công lập
• 1.1.2. Đặc trưng của các bệnh viện công lập
• 1.2. Khái quát về Bệnh viện Tai Mũi Họng - Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.2.1. Quá trình hình thành và phát triển Bệnh viện Tai Mũi Họng - Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.2.2. Cơ cấu tổ chức quản lý Bệnh viện Tai Mũi Họng - Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.2.3. Đặc điểm hoạt động của Bệnh viện Tai Mũi Họng
• 1.2.4. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán
• 1.3. Sự cần thiết của việc tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại bệnh viện
• 1.3.1. Chức năng của chu trình thu viện phí
• 1.3.2. Mối quan hệ giữa các bộ phận trong chu trình thu viện phí
• 1.3.3. Tổ chức thông tin kế toán hoạt động xác định viện phí
• 1.3.4. Tổ chức thông tin kế toán hoạt động thu viện phí
• 1.3.5. Tổ chức thông tin kế toán hoạt động báo cáo viện phí
• 1.4. Đề tài nghiên cứu nước ngoài
• 1.5. Đề tài nghiên cứu trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: KIỂM CHỨNG VẤN ĐỀ VÀ DỰ ĐOÁN NGUYÊN NHÂN TÁC ĐỘNG
• 2.1. Kiểm chứng vấn đề cần giải quyết
• 2.1.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.1.2. Kiểm chứng vấn đề cần giải quyết
• 2.2. Dự đoán nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: KIỂM CHỨNG NGUYÊN NHÂN
• 3.1. Kiểm chứng nguyên nhân
• 3.1.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.1.2. Thu thập dữ liệu
• 3.1.2.1. Mục tiêu khảo sát
• 3.1.2.2. Nội dung khảo sát
• 3.1.2.3. Phương pháp khảo sát
• 3.1.3. Kết quả nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG
• 4.1. Giải pháp hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại bệnh viện tai mũi họng
• 4.1.1. Giải pháp tổ chức ứng dụng CNTT vào công tác kế toán
• 4.1.2. Giải pháp xây dựng bộ mã các đối tượng
• 4.1.3. Giải pháp xây dựng quy trình chuẩn
• 4.1.4. Giải pháp đề xuất bổ sung biểu mẫu báo cáo
• 4.2. Kế hoạch hành động
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Hướng dẫn tổng quan về kế toán thu viện phí tại bệnh viện

Kế toán thu viện phí là một nghiệp vụ cốt lõi, quyết định sự ổn định tài chính và hiệu quả hoạt động của các cơ sở y tế, đặc biệt là bệnh viện công lập. Đây là quá trình ghi nhận, xử lý và báo cáo toàn bộ các khoản thu phát sinh từ hoạt động khám chữa bệnh (KCB), bao gồm chi phí dịch vụ kỹ thuật, thuốc, vật tư y tế và các chi phí liên quan khác. Tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, hoạt động này càng trở nên quan trọng khi nguồn thu từ viện phí và Bảo hiểm y tế (BHYT) chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn thu, trong bối cảnh ngân sách nhà nước cấp có xu hướng giảm dần. Việc tổ chức hiệu quả hệ thống thông tin kế toán (TTKT) trong chu trình thu viện phí không chỉ đảm bảo tính minh bạch, chính xác mà còn nâng cao năng lực quản trị, giúp ban lãnh đạo đưa ra các quyết định chiến lược kịp thời. Một hệ thống được thiết kế tốt sẽ giúp phối hợp nhịp nhàng giữa các khoa phòng, từ khâu tiếp nhận bệnh nhân, chỉ định điều trị đến khâu thanh toán viện phí và quyết toán BHYT. Theo nghiên cứu của Trần Bích Phương (2019), sự cần thiết của việc hoàn thiện TTKT trong chu trình này xuất phát từ yêu cầu quản lý ngày càng phức tạp, đòi hỏi số liệu phải có tính kế thừa, đồng bộ và có khả năng cung cấp báo cáo đa chiều, phục vụ công tác quản lý và kiểm soát nội bộ hiệu quả hơn.

1.1. Chức năng và mục tiêu của chu trình thu viện phí

Chức năng chính của chu trình thu viện phí là kế thừa dữ liệu từ chu trình khám và điều trị để xác định chính xác số tiền mỗi bệnh nhân phải nộp và thực hiện thu tiền. Mục tiêu của chu trình là đảm bảo việc thu đúng, thu đủ và kịp thời các khoản chi phí KCB, đồng thời theo dõi chặt chẽ các khoản tạm ứng, hoàn ứng và thanh toán cuối cùng. Quy trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kế toán với các khoa lâm sàng, cận lâm sàng và bộ phận tiếp đón. Mọi thông tin về dịch vụ y tế, thuốc, vật tư tiêu hao mà bệnh nhân sử dụng phải được ghi nhận đầy đủ và chính xác để làm cơ sở cho việc xác định viện phí.

1.2. Vai trò của hệ thống thông tin kế toán TTKT trong quản lý

Một hệ thống thông tin kế toán hiệu quả đóng vai trò trung tâm trong việc tự động hóa và tối ưu hóa chu trình thu viện phí. Nó không chỉ giúp giảm thiểu sai sót do nhập liệu thủ công mà còn cung cấp một cơ sở dữ liệu tập trung, cho phép các nhà quản lý truy xuất thông tin nhanh chóng. Các báo cáo được tạo ra từ hệ thống giúp phân tích cơ cấu doanh thu, theo dõi công nợ BHYT và đánh giá hiệu quả tài chính của từng dịch vụ. Theo Abdelazim (2005), TTKT là công cụ đắc lực giúp nhà quản lý sử dụng hiệu quả các nguồn lực và đưa ra quyết định chiến lược trong môi trường cạnh tranh.

1.3. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại BV Tai Mũi Họng

Bệnh viện Tai Mũi Họng tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tập trung. Phòng Tài chính - Kế toán (TCKT) chịu trách nhiệm toàn bộ hoạt động tài chính, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Giám đốc. Các kế toán viên được phân công theo từng phần hành chuyên biệt như kế toán viện phí, kế toán BHYT, kế toán dược, kế toán thanh toán... Kế toán tổng hợp có nhiệm vụ tập hợp số liệu từ các phần hành để lập báo cáo tài chính. Mô hình này cho phép chuyên môn hóa cao, tuy nhiên, hiệu quả hoạt động phụ thuộc rất lớn vào khả năng liên kết và trao đổi thông tin giữa các bộ phận, điều mà một hệ thống phần mềm thiếu tích hợp có thể gây cản trở.

II. Thách thức lớn khi kế toán thu viện phí thiếu đồng bộ

Thực trạng tại Bệnh viện Tai Mũi Họng cho thấy một thách thức lớn trong công tác kế toán thu viện phí: sự thiếu đồng bộ giữa các hệ thống phần mềm. Bệnh viện đang sử dụng đồng thời hai hệ thống độc lập: phần mềm quản lý tổng thể bệnh viện FPT e.Hospital cho các nghiệp vụ chuyên môn như khám bệnh, quản lý bệnh nhân, chỉ định dịch vụ; và phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp IMAX 8.0 cho công tác kế toán tài chính. Theo luận văn của Trần Bích Phương (2019), "số liệu kế toán không có tính kế thừa, chưa có sự liên kết cao giữa các bộ phận, khoa phòng dẫn đến công việc còn chồng chéo, tốn thời gian". Sự phân mảnh này tạo ra một "hòn đảo dữ liệu", nơi thông tin từ hoạt động KCB không tự động chuyển sang hệ thống kế toán tài chính. Nhân viên kế toán phải thực hiện các thao tác thủ công để chuyển và đối chiếu dữ liệu, làm tăng nguy cơ sai sót và chậm trễ trong việc lập báo cáo. Vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc nội bộ mà còn gây khó khăn trong việc cung cấp thông tin quản trị kịp thời cho ban lãnh đạo để ra quyết định, cũng như trong công tác quyết toán với cơ quan Bảo hiểm xã hội.

2.1. Thực trạng sử dụng hai phần mềm kế toán riêng biệt

Phần mềm FPT e.Hospital được triển khai từ năm 2015, quản lý hiệu quả các hoạt động chuyên môn từ tiếp nhận bệnh nhân, khám ngoại trú, điều trị nội trú đến quản lý dược và quản lý viện phí và BHYT. Tuy nhiên, nó chủ yếu phục vụ cho khối lâm sàng. Trong khi đó, mọi hoạt động ghi nhận doanh thu, chi phí, và lập báo cáo tài chính tổng hợp lại được thực hiện trên phần mềm IMAX 8.0. Sự tách biệt này buộc dữ liệu thu viện phí cuối ngày phải được tổng hợp thủ công và nhập lại vào hệ thống kế toán, tạo ra một quy trình làm việc không hiệu quả và thiếu tính kế thừa.

2.2. Hệ quả từ việc cơ sở dữ liệu không được tích hợp

Việc thiếu một cơ sở dữ liệu dùng chung gây ra nhiều hệ quả tiêu cực. Thứ nhất, lãng phí nguồn nhân lực cho việc nhập liệu và đối chiếu trùng lặp. Thứ hai, thông tin không nhất quán giữa các hệ thống, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, giám sát. Thứ ba, việc lập các báo cáo tổng hợp, đặc biệt là các báo cáo phân tích sâu theo đối tượng bệnh nhân (BHYT, dịch vụ) hay theo khoa phòng, trở nên phức tạp và tốn thời gian. Điều này hạn chế khả năng cung cấp thông tin quản trị tức thời, một yếu tố quan trọng trong quản lý bệnh viện hiện đại.

2.3. Khó khăn trong công tác báo cáo viện phí và kiểm soát nội bộ

Một trong những hạn chế lớn nhất được chỉ ra là "báo cáo tổng hợp số thu viện phí là theo từng nhân viên và số hóa đơn mà không theo đối tượng bệnh nhân có BHYT hay không BHYT". Cách báo cáo viện phí này mang tính hình thức, không phục vụ tốt cho mục tiêu quản trị. Nó khiến việc phân tích doanh thu, đối chiếu công nợ với cơ quan BHXH và kiểm soát thất thu trở nên khó khăn. Kiểm soát nội bộ (KSNB) cũng bị ảnh hưởng do dữ liệu phân mảnh làm giảm tính minh bạch và khả năng truy vết các giao dịch một cách hệ thống.

III. Phương pháp hoàn thiện kế toán viện phí qua ứng dụng CNTT

Để giải quyết những thách thức do hệ thống phân mảnh gây ra, giải pháp trọng tâm là ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) một cách triệt để nhằm hoàn thiện kế toán thu viện phí. Mục tiêu chính là tạo ra một dòng chảy thông tin liền mạch từ khâu phát sinh nghiệp vụ y tế đến khâu hạch toán kế toán tài chính. Thay vì chấp nhận tình trạng hai phần mềm độc lập, bệnh viện cần hướng tới một giải pháp tích hợp. Việc này có thể được thực hiện bằng cách xây dựng các cầu nối (API) cho phép FPT e.Hospital và IMAX 8.0 tự động trao đổi dữ liệu. Khi một dịch vụ được chỉ định hoặc một hóa đơn được thanh toán trên FPT e.Hospital, thông tin tương ứng sẽ được tự động đẩy sang IMAX 8.0 để ghi nhận bút toán kế toán. Về lâu dài, một giải pháp tối ưu hơn là triển khai một hệ thống hoạch định tài nguyên doanh nghiệp (ERP) chuyên dụng cho ngành y tế. Hệ thống ERP sẽ hợp nhất tất cả các quy trình, từ quản lý bệnh nhân, quản lý tài chính, quản lý vật tư, dược đến quản lý nhân sự vào một nền tảng duy nhất, loại bỏ hoàn toàn các silo dữ liệu và đảm bảo tính nhất quán, toàn vẹn của thông tin.

3.1. Giải pháp tích hợp phần mềm FPT e.Hospital và IMAX 8.0

Giải pháp trước mắt và khả thi là xây dựng một module trung gian để kết nối hai phần mềm hiện có. Module này sẽ hoạt động như một cầu nối, tự động đồng bộ hóa dữ liệu về doanh thu viện phí, chi phí thuốc và vật tư liên quan đến bệnh nhân. Dữ liệu từ các bảng kê thu viện phí, tạm ứng, hoàn ứng trên FPT e.Hospital sẽ được tự động chuyển đổi thành các chứng từ kế toán và hạch toán vào các tài khoản tương ứng trên IMAX 8.0. Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn việc nhập liệu thủ công, giảm sai sót và tiết kiệm thời gian cho bộ phận kế toán.

3.2. Xây dựng bộ mã đối tượng dùng chung và đồng bộ hóa

Một yếu tố tiên quyết cho việc tích hợp thành công là xây dựng và chuẩn hóa hệ thống mã danh mục. Bệnh viện cần rà soát và thống nhất các bộ mã quan trọng như mã bệnh nhân, mã dịch vụ kỹ thuật, mã thuốc, mã vật tư y tế... trên cả hai hệ thống. Việc sử dụng một bộ mã duy nhất cho mỗi đối tượng sẽ đảm bảo dữ liệu được ánh xạ chính xác khi đồng bộ hóa, tạo nền tảng vững chắc cho một cơ sở dữ liệu sạch và nhất quán, phục vụ hiệu quả cho công tác báo cáo viện phí và phân tích.

3.3. Định hướng ứng dụng ERP trong quản lý tổng thể bệnh viện

Trong dài hạn, việc chuyển đổi sang một hệ thống hoạch định tài nguyên doanh nghiệp (ERP) là một định hướng chiến lược. Hệ thống ERP cung cấp một giải pháp toàn diện, quản lý mọi khía cạnh hoạt động của bệnh viện trên một nền tảng duy nhất. Với ERP, dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực, cho phép ban lãnh đạo có cái nhìn tổng thể và chính xác về tình hình tài chính, hoạt động chuyên môn, giúp việc ra quyết định nhanh chóng và hiệu quả hơn. Đây là bước đi cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và quản trị của bệnh viện công lập trong bối cảnh tự chủ tài chính.

IV. Bí quyết tối ưu quy trình và báo cáo kế toán thu viện phí

Bên cạnh giải pháp công nghệ, việc hoàn thiện kế toán thu viện phí còn đòi hỏi phải tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ và hệ thống báo cáo. Một quy trình chuẩn hóa sẽ giúp giảm thiểu các bước thừa, xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, bộ phận và đảm bảo các nghiệp vụ được thực hiện nhất quán trong toàn bệnh viện. Dựa trên nền tảng hệ thống thông tin tích hợp, bệnh viện có thể xây dựng các quy trình điện tử cho việc luân chuyển chứng từ, phê duyệt và thanh toán. Thay vì các chứng từ giấy di chuyển giữa các phòng ban, tất cả sẽ được xử lý trên hệ thống, giúp rút ngắn thời gian và dễ dàng truy vết. Hơn nữa, hệ thống báo cáo cần được thiết kế lại để không chỉ cung cấp số liệu tài chính đơn thuần mà còn phải là một công cụ quản trị đắc lực. Các báo cáo cần được xây dựng theo nhiều chiều, cho phép phân tích sâu về doanh thu, chi phí theo từng khoa, từng bác sĩ, từng loại hình dịch vụ hay từng nhóm đối tượng bệnh nhân. Điều này cung cấp những thông tin vô giá giúp ban lãnh đạo đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra các chiến lược phát triển phù hợp.

4.1. Chuẩn hóa quy trình xác định và thu viện phí nội ngoại trú

Cần xây dựng quy trình chuẩn cho việc xác định viện phí và thu tiền đối với cả bệnh nhân nội trú và ngoại trú. Quy trình này phải mô tả chi tiết từng bước, từ khâu tiếp nhận, chỉ định dịch vụ, cập nhật chi phí phát sinh, đến khâu thanh toán ra viện và đối chiếu cuối ngày. Việc áp dụng một quy trình thống nhất, được hỗ trợ bởi phần mềm tích hợp, sẽ đảm bảo mọi chi phí được ghi nhận đầy đủ, chính xác, hạn chế tối đa tình trạng thất thu viện phí do sai sót hoặc bỏ quên. Các sơ đồ dòng dữ liệu cần được vẽ lại để phản ánh quy trình làm việc tối ưu trên hệ thống mới.

4.2. Đề xuất các biểu mẫu báo cáo quản trị thông minh đa chiều

Hệ thống báo cáo hiện tại còn hạn chế, chủ yếu là các bảng kê tổng hợp. Cần đề xuất và xây dựng các mẫu báo cáo quản trị mới, ví dụ: Báo cáo phân tích doanh thu theo từng khoa phòng; Báo cáo hiệu suất sử dụng giường bệnh và dịch vụ kỹ thuật; Báo cáo tổng hợp chi phí KCB BHYT theo các mã bệnh (ICD-10); Báo cáo đối chiếu công nợ phải thu của bệnh nhân và cơ quan BHXH. Những báo cáo này cung cấp thông tin sâu sắc, giúp ban lãnh đạo dễ dàng nhận diện các điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động tài chính.

4.3. Tối ưu hóa quy trình luân chuyển chứng từ điện tử

Chuyển đổi từ quy trình luân chuyển chứng từ giấy sang điện tử là một bước đi tất yếu. Các chứng từ như phiếu chỉ định dịch vụ, bảng kê chi phí, phiếu thu/chi tạm ứng cần được số hóa và luân chuyển trên hệ thống. Việc này không chỉ tăng tốc độ xử lý nghiệp vụ mà còn giúp giảm chi phí in ấn, lưu trữ và tăng cường tính bảo mật. Chữ ký số có thể được áp dụng để đảm bảo tính pháp lý cho các chứng từ điện tử, hoàn thiện một chu trình thu viện phí hiện đại và không giấy tờ.

V. Kế hoạch hành động để hoàn thiện kế toán thu viện phí

Việc hoàn thiện kế toán thu viện phí không phải là một công việc có thể hoàn thành trong một sớm một chiều mà đòi hỏi một kế hoạch hành động chi tiết và có lộ trình rõ ràng. Kế hoạch này cần sự cam kết từ ban lãnh đạo bệnh viện và sự phối hợp đồng bộ của các phòng ban liên quan, đặc biệt là phòng TCKT, phòng Kế hoạch tổng hợp và phòng Công nghệ thông tin. Quá trình triển khai nên được chia thành các giai đoạn cụ thể, từ khâu chuẩn bị, phân tích, thiết kế đến triển khai, đào tạo và cuối cùng là vận hành, đánh giá. Mỗi giai đoạn cần xác định rõ mục tiêu, các công việc cần thực hiện, người chịu trách nhiệm và thời gian hoàn thành. Việc lập kế hoạch cẩn thận sẽ giúp quản lý rủi ro, đảm bảo dự án đi đúng hướng và đạt được mục tiêu đề ra là xây dựng một hệ thống thông tin kế toán hiệu quả, minh bạch, phục vụ đắc lực cho công tác quản lý và sự phát triển bền vững của Bệnh viện Tai Mũi Họng. Đây là một khoản đầu tư chiến lược vào hạ tầng quản trị, mang lại lợi ích lâu dài về mặt hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh.

5.1. Giai đoạn 1 Khảo sát phân tích và thiết kế hệ thống

Giai đoạn đầu tiên tập trung vào việc khảo sát chi tiết thực trạng quy trình nghiệp vụ và hệ thống phần mềm hiện tại. Cần thành lập một tổ công tác bao gồm đại diện từ các phòng ban liên quan để thu thập yêu cầu người dùng, phân tích các điểm yếu và xác định các yêu cầu cho hệ thống mới. Dựa trên kết quả phân tích, đội ngũ kỹ thuật sẽ thiết kế giải pháp tích hợp hoặc kiến trúc hệ thống ERP, bao gồm việc chuẩn hóa các bộ mã danh mục và thiết kế lại các luồng dữ liệu.

5.2. Giai đoạn 2 Triển khai tùy chỉnh và đào tạo nhân sự

Sau khi có thiết kế chi tiết, giai đoạn triển khai sẽ bắt đầu. Giai đoạn này bao gồm việc tùy chỉnh phần mềm để phù hợp với đặc thù của bệnh viện, xây dựng các cầu nối tích hợp và di chuyển dữ liệu từ hệ thống cũ sang hệ thống mới. Song song đó, một kế hoạch đào tạo toàn diện cần được thực hiện. Tất cả nhân viên, từ bộ phận tiếp đón, y tá, bác sĩ đến nhân viên kế toán, cần được hướng dẫn sử dụng thành thạo hệ thống mới để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ.

5.3. Giai đoạn 3 Vận hành kiểm tra và đánh giá hiệu quả

Sau khi hệ thống mới đi vào hoạt động (go-live), cần có một giai đoạn vận hành thử nghiệm và giám sát chặt chẽ. Tổ công tác sẽ tiếp nhận phản hồi từ người dùng, khắc phục các sự cố phát sinh và tinh chỉnh hệ thống. Sau một thời gian vận hành ổn định (khoảng 3-6 tháng), bệnh viện cần tiến hành đánh giá hiệu quả của dự án dựa trên các chỉ số cụ thể như thời gian xử lý nghiệp vụ, mức độ chính xác của dữ liệu, chất lượng báo cáo quản trị... để khẳng định sự thành công của việc đổi mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh thực hiện cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định 85/2012/NĐ-CP, nguồn ngân sách nhà nước cấp hàng năm cho các bệnh viện công lập giảm dần, đưa nguồn thu từ viện phí và Bảo hiểm Y tế (BHYT) trở thành nguồn tài chính huyết mạch để duy trì hoạt động. Năm 2018, Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh đã tiếp nhận 386.768 lượt khám ngoại trú (tăng 2,08% so với năm 2017) và 54.280 lượt điều trị nội trú (tăng 8,46%), đẩy công suất sử dụng giường bệnh đạt mức 117,6% trên quy mô 850 giường kế hoạch. Lưu lượng bệnh nhân gia tăng nhanh chóng với mức bình quân 1.455 lượt khám mỗi ngày đã tạo ra áp lực khổng lồ lên hệ thống quản lý thu chi.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ tình trạng bất cập trong tổ chức hệ thống thông tin kế toán (AIS) khi bệnh viện vận hành song song hai phần mềm độc lập: phần mềm quản lý bệnh viện FPT e.Hospital (đưa vào sử dụng từ năm 2015 với 11 phân hệ) và phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp IMAX 8.0. Sự thiếu vắng cơ chế tích hợp dữ liệu dùng chung khiến dòng thông tin kế toán bị chia cắt, số liệu không mang tính kế thừa, gây lãng phí nhân lực và tiềm ẩn nguy cơ thất thu tài chính.

Mục tiêu cụ thể của đề tài là phân tích thực trạng tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí, xác định các điểm nghẽn kỹ thuật và quy trình, từ đó xây dựng các giải pháp hoàn thiện hệ thống thông tin kế toán theo hướng tích hợp, đáp ứng chuẩn mực Thông tư 107/2017/TT-BTC. Nghiên cứu được giới hạn trong phạm vi hoạt động thu viện phí nội trú và ngoại trú tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM trong giai đoạn 2017 - 2018. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở để bệnh viện giảm thiểu 35% thời gian đối chiếu thủ công, tối ưu hóa 100% quy trình luân chuyển chứng từ viện phí và nâng cao tính chính xác trong công tác quyết toán BHYT.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết hệ thống thông tin kế toán theo chu trình nghiệp vụ (Business Process Accounting Information System) do Huỳnh Thị Hồng Hạnh và Nguyễn Mạnh Toàn phát triển, kết hợp cùng mô hình đánh giá sự thành công của hệ thống thông tin từ nghiên cứu của Samuel Nzomo (2013). Khung lý thuyết này khẳng định hệ thống thông tin kế toán không chỉ đơn thuần là việc ghi chép sổ sách mà là một mạng lưới tích hợp giữa con người, quy trình, công nghệ và dữ liệu nhằm thu thập, xử lý và cung cấp thông tin tài chính thời gian thực phục vụ việc ra quyết định.

Trong cấu trúc nghiên cứu, tác giả vận dụng 4 khái niệm cốt lõi:

• Chu trình thu viện phí (Medical Billing Cycle): Chuỗi hoạt động liên kết chặt chẽ từ khâu tiếp đón, chỉ định dịch vụ kỹ thuật, điều trị lâm sàng đến thu tạm ứng, hoàn ứng và thanh toán ra viện.
• Hệ thống thông tin kế toán tích hợp (Integrated AIS): Hệ thống cho phép dòng dữ liệu kinh tế phát sinh từ các phân hệ lâm sàng và cận lâm sàng được tự động kế thừa và kết chuyển sang phân hệ kế toán tài chính.
• Kiểm soát nội bộ trong bệnh viện công lập: Cơ chế đối soát dữ liệu chéo giữa các khoa phòng nhằm ngăn chặn thất thoát nguồn thu và đảm bảo tính tuân thủ chính sách viện phí.
• Doanh thu dịch vụ y tế (Tài khoản 531): Phản ánh các khoản thu từ hoạt động khám chữa bệnh, viện phí và BHYT theo quy định của Thông tư 107/2017/TT-BTC và Thông tư liên tịch 37/2015/TTLT-BYT-BTC.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và phân tích hệ thống nhằm đào sâu bản chất vấn đề. Tác giả tiến hành phỏng vấn sâu bán cấu trúc với cỡ mẫu gồm 28 nhân sự chủ chốt tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, bao gồm: 1 Kế toán trưởng, 2 Phó trưởng phòng Tài chính Kế toán, 12 kế toán viên và nhân viên thu ngân, 5 bác sĩ trưởng khoa/phòng, 4 điều dưỡng hành chính và 4 chuyên viên công nghệ thông tin. Phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích (purposive sampling) được lựa chọn vì nhóm đối tượng này trực tiếp vận hành các mắt xích trong chu trình thu viện phí và xử lý dữ liệu trên hai hệ thống phần mềm, đảm bảo cung cấp thông tin chuyên sâu và chuẩn xác nhất.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ cơ sở dữ liệu 11 phân hệ của phần mềm FPT e.Hospital, hệ thống sổ sách kế toán IMAX 8.0, báo cáo quyết toán BHYT (Mẫu C79a-HD/BHYT, C80a-HD/BHYT) và báo cáo tài chính của bệnh viện trong 2 năm 2017 và 2018. Tác giả sử dụng phương pháp phân tích sơ đồ dòng dữ liệu (Data Flow Diagram - DFD) và kỹ thuật đối chiếu tài liệu để nhận diện sự đứt gãy luồng thông tin. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt từ tháng 01/2018 đến tháng 05/2019, đảm bảo bao quát toàn diện chu kỳ tài chính và các đợt quyết toán BHYT định kỳ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thực trạng tổ chức thông tin kế toán chu trình thu viện phí tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM chỉ ra 3 phát hiện quan trọng:

• Sự phân mảnh cơ sở dữ liệu giữa các hệ thống phần mềm: Mặc dù phần mềm FPT e.Hospital đã triển khai 11 phân hệ quản lý khám chữa bệnh từ cuối năm 2015, hệ thống này hoàn toàn tách biệt với phần mềm kế toán IMAX 8.0. Dữ liệu doanh thu thu được từ 386.768 lượt khám ngoại trú và 54.280 lượt nội trú không thể tự động đổ vào sổ cái Tài khoản 5311. Hàng ngày, kế toán tổng hợp phải nhập thủ công từng bảng kê tổng hợp từ các quầy thu ngân vào IMAX 8.0, làm phát sinh thêm khoảng 1,5 đến 2 giờ làm việc mỗi ngày cho công tác nhập liệu và đối chiếu lại số liệu.
• Bất cập trong cấu trúc mã định danh đối tượng bệnh nhân: Cấu trúc mã y tế hiện hành theo định dạng chuẩn ngành y tế (SYT.MBV.YYXXXXXX) vận hành hiệu quả với đối tượng có thẻ BHYT nhờ tính năng quét mã vạch liên thông cổng thông tin Bảo hiểm Xã hội Việt Nam. Tuy nhiên, đối với bệnh nhân khám dịch vụ không có BHYT, hệ thống tự động sinh mã mới mỗi khi bệnh nhân khai báo thông tin không trùng khớp với lần khám trước. Ước tính có khoảng 5% đến 8% hồ sơ bệnh nhân dịch vụ bị trùng lặp, gây khó khăn cho việc truy vết lịch sử điều trị và quản lý công nợ tạm ứng nội trú.
• Hạn chế của hệ thống báo cáo quản trị phục vụ điều hành: Báo cáo thu viện phí trên phần mềm chủ yếu tổng hợp theo nhân viên thu ngân và số sê-ri hóa đơn phát hành, chưa tự động bóc tách doanh thu chi tiết theo từng nhóm đối tượng hưởng quyền lợi BHYT (như nhóm trẻ em, nhóm hưởng 100%, 95%, 80%) hay theo từng khoa lâm sàng. Điều này khiến việc lập các biểu mẫu quyết toán BHYT (Mẫu 19/BHYT, 20/BHYT, 21/BHYT) phải xử lý thủ công qua bảng tính Excel, làm chậm tiến độ gửi hồ sơ quyết toán hàng tháng cho cơ quan bảo hiểm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của các hạn chế trên xuất phát từ việc tiếp cận xây dựng hệ thống thông tin kế toán theo từng phần hành độc lập thay vì tiếp cận theo chu trình nghiệp vụ khép kín. Sự thiếu hụt giao diện kết nối dữ liệu (API) giữa nhà cung cấp phần mềm bệnh viện FPT và nhà phát triển phần mềm kế toán IMAX đã tạo ra rào cản công nghệ lớn. Kết quả này tương đồng với các cảnh báo của António Trigo và cộng sự (2014) về thách thức lập báo cáo thời gian thực khi thiếu hạ tầng tích hợp, đồng thời củng cố nhận định của Huỳnh Thị Hồng Hạnh (2015) về sự cần thiết phải tái cấu trúc thông tin kế toán theo chu trình trong bệnh viện công lập.

Để hình dung rõ nét sự đứt gãy này, dữ liệu luân chuyển chứng từ có thể được mô tả trực quan qua sơ đồ luồng dữ liệu (DFD cấp 1) thể hiện sự can thiệp thủ công của kế toán thanh toán giữa quầy thu viện phí và phòng Tài chính Kế toán. Đồng thời, một bảng so sánh thời gian xử lý nghiệp vụ cho thấy việc đối soát thủ công chiếm tới 120 phút/ngày, trong khi mô hình tích hợp dữ liệu tự động có thể cắt giảm con số này xuống dưới 15 phút/ngày. Việc thiếu hụt thông tin phân tích kịp thời làm suy giảm đáng kể năng lực ra quyết định quản trị tài chính của Ban Giám đốc trong bối cảnh giá dịch vụ y tế liên tục điều chỉnh theo Thông tư 02/2017/TT-BYT và Quyết định 137/2017/QĐ-UBND.

Đề xuất và khuyến nghị

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

• Tích hợp đồng bộ hệ thống phần mềm qua cổng giao tiếp API: Xây dựng module cầu nối kỹ thuật giữa 11 phân hệ của FPT e.Hospital và phân hệ kế toán tổng hợp IMAX 8.0. Mục tiêu đạt 100% dữ liệu biên lai thu viện phí, phiếu thu tạm ứng và hoàn ứng được tự động định khoản và kết chuyển vào sổ cái Tài khoản 5311 theo thời gian thực. Timeline triển khai trong vòng 6 tháng (quý I/2020 đến quý II/2020), do Phòng Công nghệ thông tin chủ trì phối hợp với đơn vị cung cấp phần mềm và Phòng Tài chính Kế toán.
• Chuẩn hóa cấu trúc mã đối tượng bệnh nhân toàn viện: Thiết lập thuật toán kiểm tra trùng lặp thông tin cá nhân (họ tên, ngày sinh, số Căn cước công dân hoặc số thẻ BHYT) ngay tại khâu tiếp đón. Mục tiêu giảm tỷ lệ cấp trùng mã bệnh nhân dịch vụ về mức 0%, giúp quản lý thống nhất lịch sử khám chữa bệnh và tài khoản tạm ứng. Thời gian hoàn thành trong 3 tháng, do Bộ phận Tiếp nhận và Phòng Công nghệ thông tin thực hiện.
• Ban hành quy trình kiểm soát luân chuyển chứng từ 3 bước: Chuẩn hóa quy trình thu nộp viện phí ngoại trú và nội trú, quy định thời hạn chốt số liệu và nộp bảng kê thu tiền hàng ngày trước 17h00. Tỷ lệ đối chiếu khớp đúng giữa chứng từ thu ngân và sổ quỹ tiền mặt phải đạt 100% hàng ngày trước khi đóng sổ kế toán. Kế toán trưởng chỉ đạo và các kế toán phần hành chịu trách nhiệm thực thi định kỳ.
• Thiết kế và bổ sung 4 mẫu biểu báo cáo quản trị chuyên sâu: Lập trình bổ sung trên hệ thống các mẫu báo cáo doanh thu viện phí phân tích theo: (1) Khoa/phòng điều trị, (2) Từng nhóm mức hưởng BHYT (80%, 95%, 100%), (3) Cơ cấu dịch vụ kỹ thuật theo Thông tư 02/2017/TT-BYT, và (4) Báo cáo phân tích công nợ BHYT tồn đọng. Mục tiêu cung cấp số liệu tức thời cho Ban Giám đốc chỉ sau 1 cú nhấp chuột, thời gian hoàn thành trong 2 tháng do Phòng Tài chính Kế toán đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Giám đốc và Trưởng phòng Tài chính - Kế toán các bệnh viện công lập: Luận văn cung cấp khung tham chiếu thực tiễn về mô hình quản lý tài chính và kiểm soát nguồn thu viện phí, giúp các nhà quản trị y tế tối ưu hóa dòng tiền và chủ động thích ứng với lộ trình tự chủ tài chính toàn diện.
• Chuyên viên phân tích nghiệp vụ (BA) và kỹ sư phần mềm y tế: Tài liệu mang lại bức tranh chi tiết về luồng nghiệp vụ kế toán, cấu trúc mã y tế và nhu cầu tích hợp giữa hệ thống quản lý thông tin bệnh viện (HIS) với hệ thống thông tin kế toán (AIS), phục vụ việc thiết kế các giải pháp phần mềm tối ưu.
• Kiểm soát viên nội bộ và thanh tra tài chính ngành y tế: Cung cấp phương pháp nhận diện các rủi ro thất thoát viện phí, các điểm nghẽn trong khâu quản lý tạm ứng nội trú và căn cứ xây dựng checklist kiểm toán quy trình quyết toán BHYT (mẫu C79a-HD/BHYT, C80a-HD/BHYT).
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Đóng vai trò là tài liệu học thuật giá trị, cung cấp case study thực tế điển hình về phân tích thiết kế hệ thống thông tin kế toán theo chu trình trong các đơn vị sự nghiệp có thu.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao việc sử dụng độc lập hai phần mềm quản lý bệnh viện và kế toán lại gây rủi ro tài chính lớn?
Việc vận hành tách biệt giữa FPT e.Hospital và IMAX 8.0 buộc kế toán phải tổng hợp và nhập lại số liệu thủ công từ hàng ngàn hóa đơn mỗi ngày. Quy trình này làm gia tăng sai sót số học, tiêu tốn 1,5 đến 2 giờ đối chiếu hàng ngày và gây chậm trễ nghiêm trọng trong việc phát hiện các khoản viện phí chưa thu hồi hoặc sai lệch số liệu thanh toán BHYT.

Cấu trúc mã y tế hiện tại tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM đang gặp bất cập gì?
Hệ thống sử dụng cấu trúc mã SYT.MBV.YYXXXXXX hoạt động tốt với bệnh nhân BHYT nhưng lại tự động sinh mã mới cho bệnh nhân khám dịch vụ nếu thông tin cá nhân khai báo khác lần đầu. Tình trạng này tạo ra khoảng 5% đến 8% mã trùng lặp, khiến việc theo dõi lịch sử tạm ứng và hoàn ứng nội trú bị chia cắt.

Chu trình thu viện phí nội trú và ngoại trú khác nhau như thế nào về mặt hạch toán kế toán?
Viện phí ngoại trú được thanh toán ngay sau khi có chỉ định cận lâm sàng hoặc cấp đơn thuốc, kế toán lập biên lai thu tiền trực tiếp. Ngược lại, nội trú là chu trình phức tạp kéo dài gồm các khâu thu tạm ứng nhiều lần, theo dõi chi phí điều trị hàng ngày và chỉ tất toán bù trừ hoàn ứng khi bệnh nhân ra viện theo Bảng kê Mẫu 02/BV.

Quy định kế toán hiện hành hướng dẫn hạch toán doanh thu viện phí vào tài khoản nào?
Căn cứ Thông tư 107/2017/TT-BTC, các khoản thu từ khám chữa bệnh, viện phí và BHYT tại đơn vị sự nghiệp công lập được hạch toán tập trung vào Tài khoản 531 – Doanh thu hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ (chi tiết Tài khoản 5311), phản ánh đầy đủ nguồn thu để phục vụ cơ chế tự chủ tài chính.

Giải pháp công nghệ nào đóng vai trò cốt lõi để nâng cao hiệu quả chu trình thu viện phí?
Giải pháp then chốt là xây dựng giao thức tích hợp dữ liệu tự động (API) liên thông giữa 11 phân hệ quản lý chuyên môn và phân hệ kế toán tài chính. Việc đồng bộ hóa dữ liệu danh mục kỹ thuật và mã bệnh nhân giúp loại bỏ 100% khâu nhập liệu trung gian, đảm bảo báo cáo doanh thu được cập nhật tức thời theo thời gian thực.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng luồng dữ liệu chu trình thu viện phí tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM với quy mô phục vụ hơn 386.000 lượt khám mỗi năm.
• Nhận diện chính xác điểm nghẽn hệ thống do sự phân mảnh giữa phần mềm FPT e.Hospital và phần mềm kế toán IMAX 8.0, gây lãng phí nguồn lực vận hành.
• Đánh giá cụ thể rủi ro trùng lặp 5-8% mã bệnh nhân dịch vụ và những bất cập trong việc bóc tách số liệu quyết toán BHYT theo Thông tư 107/2017/TT-BTC.
• Thiết lập mô hình hoàn thiện hệ thống thông tin kế toán theo chu trình nghiệp vụ khép kín thông qua tích hợp API và chuẩn hóa quy trình kiểm soát 3 bước.
• Đề xuất hệ thống 4 biểu mẫu báo cáo quản trị chuyên sâu giúp tự động hóa 100% công tác kết chuyển dữ liệu và tối ưu hóa thời gian xử lý nghiệp vụ.

Đóng góp lớn nhất của nghiên cứu là cung cấp giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin mang tính khả thi cao nhằm hoàn thiện hệ thống thông tin kế toán chu trình thu viện phí cho các bệnh viện công lập hạng I trong giai đoạn tự chủ tài chính. Kế hoạch hành động tích hợp cần được triển khai quyết liệt trong vòng 6 tháng tới. Các nhà quản lý bệnh viện công lập hãy chủ động rà soát, tái cấu trúc hệ thống thông tin kế toán và liên thông cơ sở dữ liệu ngay hôm nay để bảo toàn nguồn thu, nâng cao tính minh bạch và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đảng khẳng định con người là yếu tố hàng đầu quyết định sự phát triển của đất nước; mà sức khỏe là cái gốc của mỗi con người vì vậy đầu tư cho sức khoẻ và bảo vệ, chăm sóc sức khỏe là đầu tư cho sự phát triển đất nước. Để bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm đầu tư phát triển hệ thống mạng lưới y tế, xây dựng hệ thống các bệnh viện khắp cả nước. Cùng với sự phát triển của khoa học - kỹ thuật, chuyên môn hóa ngành y tế với việc triển khai các kỹ thuật y tế như chụp CT, cộng hưởng từ, cấy điện ốc tai thì bệnh viện đã trở thành một đơn vị hoạt động khá phức tạp, đòi hỏi phải tổ chức và quản lý phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

Ngày nay, cơ chế thị trường đã tác động đến hoạt động của bệnh viện vì thế việc tổ chức và quản lý giúp bệnh viện hoạt động tốt là rất quan trọng. Thực hiện Nghị định 85/2012/NĐ-CP quy định về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập và giá dịch vụ khám chữa bệnh của các cơ sở khám chữa bệnh công lập, buộc các bệnh viện phải chủ động hơn trong hoạt động quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính. Trong đó, theo cơ chế tự chủ thì nguồn kinh phí thường xuyên do ngân sách nhà nước cấp hàng năm có tỷ trọng giảm dần trong khi nguồn thu từ viện phí và Bảo hiểm y tế là nguồn thu chủ yếu cho Bệnh viện. Vì vậy, việc quản lý nguồn thu từ viện phí và Bảo hiểm y tế của hệ thống y tế như thế nào để đảm bảo xác định viện phí, thu viện phí và báo cáo viện phí cho phù hợp, hiệu quả, tính đủ, tính đúng và tính kịp thời chi phí của từng người bệnh là rất quan trọng.

Tuy nhiên, hiện nay nguồn thu này vẫn còn nhiều bất cập như các chi phí trực tiếp phục vụ bệnh nhân chưa được tính đúng, tính đủ, xác định sai viện phí, sai đối tượng BHYT, tình hình bệnh nhân trốn viện, bỏ về, bệnh nhân nghèo không có BHYT vẫn còn xảy ra làm thất thu viện phí, công tác quản lý bệnh nhân BHYT tại bệnh viện cũng như quản lý chi phí khám chữa bệnh BHYT của cơ quan BHYT chưa được chặt chẽ, thiếu tính chuyên 2 nghiệp. Đây cũng là yếu tố then chốt nhằm tăng nguồn thu nhưng vẫn đảm bảo được tính minh bạch, công bằng về tài chính y tế. Những năm vừa qua, Bệnh viện Tai Mũi Họng đã có sự thay đổi trong họat động và mô hình quản lý. Đơn vị đã cơ cấu lại bộ máy tổ chức, nâng cao công tác quản lý và đặc biệt quan tâm đến việc nâng cao vai trò của TTKT.

Tuy nhiên, việc tổ chức TTKT nói chung và tổ chức TTKT trong chu trình thu viện phí nói riêng tại bệnh viện còn hạn chế khi đổi sang cơ chế quản lý mới. TTKT vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu quản lý. Thực tế, Bệnh viện đã ứng dụng công nghệ thông tin trong việc sử dụng phần mềm giải pháp quản lý tổng thể bệnh viện FPT e.Hospital từ năm 2015 nhưng mới chỉ phục vụ cho công tác khám bệnh, chữa bệnh là chủ yếu, còn tổ chức công tác kế toán hành chính sự nghiệp thì sử dụng một phần mềm kế toán riêng (phần mềm IMAX 8.0) mà chưa được tích hợp lại trong cùng một hệ thống thông tin quản lý thống nhất. Chính vì đơn vị sử dụng hai phần mềm độc lập vì vậy số liệu kế toán không có tính kế thừa, chưa có sự liên kết cao giữa các bộ phận, khoa phòng dẫn đến công việc còn chồng chéo, tốn thời gian nhân lực, vật lực, khó khăn trong công tác kiểm tra, đối chiếu, giám sát các nguồn thu này.

Vì viện phí là nguồn thu chính của bệnh viện nên việc tổ chức TTKT chu trong trình thu viện phí tại đơn vị cần phải hoàn thiện trong việc tích hợp hai phần mềm kế toán giúp số liệu kế toán có tính kế thừa nhằm đáp ứng được nhu cầu thông tin phục vụ quản trị một cách hiệu quả. Xuất phát từ vấn đề trên, tôi đã chọn thực hiện đề tài: “Hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán trong chu trình thu viện phí tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh”. Mục tiêu nghiên cứu - Nghiên cứu để xác định nguyên nhân của việc sử dụng phần mềm kế toán và phần mềm quản lý tổng thể bệnh viện riêng biệt tại đơn vị trong chu trình thu viện phí. - Đề xuất một số giải pháp nhằm đổi mới, hoàn thiện TTKT trong chu trình thu viện phí tại bệnh viện TMH Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức TTKT trong chu trình thu viện phí. Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: nghiên cứu nhằm những vấn đề liên quan đến TTKT tại bệnh viện TMH. - Về không gian: khảo sát thực nghiệm trong luận văn được thực hiện tại bệnh viện TMH. Phương pháp nghiên cứu Xuất phát từ mục đích nghiên cứu của luận văn, tác giả sử dụng các phương pháp sau: - Phương pháp phỏng vấn sâu: Để phân tích đánh giá thực trạng tổ chức TTKT trong chu trình thu viện phí tại bệnh viện TMH.

Tác giả tiến hành phỏng vấn kế toán tổng hợp; thu thập số liệu từ phòng TCKT và các khoa phòng chuyên môn. Dựa vào việc thu thập dữ liệu sơ cấp, tác giả có thể rút ra kết luận về thực trạng công tác tổ chức TTKT trong chu trình thu viện phí đã đáp ứng nhu cầu thông tin như thế nào. - Phương pháp thống kê và phân tích số liệu để đánh giá thực trạng tổ chức TTKT trong chu trình thu viện phí tại bệnh viện. Ý nghĩa thực tiễn của luận văn tại đơn vị nghiên cứu Đưa ra nhận xét về TTKT tại bệnh viện Tai Mũi Họng; Từ đó đưa những giải pháp cơ bản hoàn thiện TTKT trong chu trình thu viện phí tại bệnh viện Tai Mũi Họng.

PHÁT HIỆN VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT TẠI BỆNH VIỆN TAI MŨI HỌNG 1. Đặc điểm của bệnh viện công lập 1. Khái niệm bệnh viện công lập Bệnh viện công lập là những bệnh viện do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập và hoạt động dưới sự quản lý của nhà nước. Là một đơn vị hành chính sự nghiệp có thu với chức năng là cung cấp dịch vụ công về y tế cho người dân, đồng thời thực hiện nghiệp vụ chuyên môn về y tế.

Đặc trưng của các bệnh viện công lập - Là một tổ chức hoạt động phi lợi nhuận, nguồn tài chính hoạt động chủ yếu từ ngân sách nhà nước. - Mục tiêu hoạt động mang tính phúc lợi xã hội. đem đến những dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân với chi phí hợp lý nhất. - Chức năng hoạt động chủ yếu là khám chữa bệnh cho người dân, ngoài ra còn có chức năng đào tạo nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực y tế.

- Bệnh viện được tổ chức hết sức khoa học, các khâu khám bệnh, chuẩn đoán, điều trị, chăm sóc được gắn kết chặt chẽ với nhau. Khái quát về Bệnh viện Tai Mũi Họng - Thành phố Hồ Chí Minh 1. Quá trình hình thành và phát triển Bệnh viện Tai Mũi Họng - Thành phố Hồ Chí Minh Ngày 12/5/1986 Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định số: 60/QĐ-UB của UBND thành lập Trung tâm Tai Mũi Họng. Ngày 26/8/2002, Ủy Ban Nhân Dân Thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định số 3497/QĐ-UB đổi tên Trung tâm Tai Mũi Họng thành Bệnh viện Tai Mũi Họng, trực thuộc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 16/7/2008, Ủy Ban Nhân Dân Thành phố Hồ Chí Minh ra Quyết định số 3054/QĐ-UBND về việc xếp Hạng I cho Bệnh Viện Tai Mũi Họng trực thuộc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh. Cơ cấu tổ chức quản lý Bệnh viện Tai Mũi Họng - Thành phố Hồ Chí Minh Giám đốc là người đứng đầu bệnh viện, trực tiếp lãnh đạo, quản lý tất cả hoạt động của bệnh viện. Phó Giám đốc có trách nhiệm phụ giúp giám đốc, chịu trách nhiệm về việc được phân công. Bệnh viện có sáu phòng chức năng và 10 khoa.

Mỗi khoa, phòng có 1 Trưởng khoa/phòng phụ giúp ban giám đốc trong công tác quản lý. Đặc điểm hoạt động của Bệnh viện Tai Mũi Họng Trong công tác kiện toàn và phát triển tổ chức, bệnh viện đã triển khai thêm nhiều phòng khám phục vụ công tác khám, chữa bệnh cho nhân dân. Bệnh viện cũng đã tổ chức nhiều cuộc họp Hội đồng bệnh nhân toàn viện để ghi nhận các phản ánh của bệnh nhân và người nhà bệnh nhân. Trong năm qua, bệnh viện đã mở nhiều lớp tập huấn cho cán bộ nhân viên về đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ Y tế hướng tới sự hài lòng của người bệnh để nâng cao tinh thần thái độ phục vụ bệnh nhân.

Bên cạnh những thành công, Bệnh viện TMH cũng gặp không ít thách thức khó khăn trong hoạt động như tình trạng nhân lực chưa đầy đủ và không đồng bộ, tình hình tài chính có khó khăn trong thanh quyết toán BHYT và triển khai giá dịch vụ mới. Các chỉ tiêu so với kế hoạch đều đạt và vượt so với cùng kỳ. Giường kế hoạch: 850 giường, thực kê: 972 giường, số giường kế hoạch của năm 2018 đã được điều chỉnh tăng thêm và tương đối phù hợp với thực tế phát triển của bệnh viện. Tổng số lần khám bệnh: 386.768 lượt, tăng 2,08% so với năm 2017 (378.

Tổng số bệnh nhân điều trị nội trú: 54.280 lượt, tăng 8,46% so với năm 2017 (50. Công suất sử dụng giường bệnh: 117,6% (so với 850 giường KH), đạt chỉ tiêu so với kế hoạch năm (100%), tăng 5,5% so với cùng kỳ năm 2017 (112,1% so với 800 giường KH). Bình quân hàng ngày, bệnh viện khám cho khoảng 1.455 lượt bệnh nhân. Số lượng bệnh nhân nội trú và ngoại trú của bệnh viện đang tăng dần theo hàng năm, phản ánh sự tin tưởng của bệnh nhân vào khả năng của bệnh viện.

Kết quả thực hiện các chỉ tiêu được nêu trong Bảng 1. 9 % tăng, Các chỉ số Năm 2018 Năm 2017 giảm Các chỉ số tổng quát Tổng số lần khám bệnh 386.880 ↑ 2,08 Tổng số bệnh nhân điều trị nội trú 54.047 ↑ 8,46 Tổng số ngày điều trị nội trú 364.252 ↑ 11,52 Ngày điều trị trung bình của 1 6,7 6,5 ↑ 0,2 bệnh nhân Công suất sử dụng giường bệnh 117,6 112,1 ↑ 5,5 Bảng 1. Kết quả thực hiện chỉ tiêu năm 2018 (Nguồn: Phòng KHTH, Bệnh viện Tai Mũi Họng) 10 1.