Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp Chương 2: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Mai Anh Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Mai Anh Sinh viên: Bùi Thị Trà Ly- Lớp QT1103K Trang 17 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT & TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1.1 Sự cần thiết tố chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp 1.1 Yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp Nhƣ chúng ta đã biết, một trong những yếu tố cần thiết đem lại thành công cho doanh nghiệp, đó là khâu quản lý. Không những yêu cầu quản lý tốt về mặt tình hình chung mà còn cả đối với các mặt cụ thể diễn ra trong quá trình hoạt động kinh doanh. Trong đó yêu cầu đối với chi phí sản xuất và tính giá thành sản xuất đóng vai trò rất quan trọng, vì chúng thể hiện hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp, do đó chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phải đƣợc quản lý chặt chẽ, linh hoạt từ khâu lập dự toán, trong giai đoạn phát sinh đến khi tổng hợp cuối kì để vừa đầu tƣ chi phí hợp lý - cơ sở để tính giá thành sản phẩm xây lắp - vừa đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp.2 Vai trò và nhiệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1.1 Vai trò Nền kinh tế thị trƣờng với những đổi mới thực sự trong cơ chế quản lý kinh tế - tài chính đã khẳng định vai trò, vị trí của kế toán trong quản trị doanh nghiệp. Bằng những số liệu cụ thể, chính xác, khách quan và khoa học, kế toán đƣợc coi là một công cụ để điều hành, quản lý các hoạt động, tính toán hiệu quả kinh tế và kiểm tra bảo vệ, sử dụng tài sản vật tƣ, tiền vốn nhằm đảm bảo quyền chủ động trong sản xuất kinh doanh và tự chủ về tài chính.
Trong đó vai trò kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm cũng không kém phần quan trọng. Sinh viên: Bùi Thị Trà Ly- Lớp QT1103K Trang 18 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Thông qua số liệu hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành do bộ phận kế toán cung cấp, các nhà lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp biết đƣợc chi phí và giá thành thực tế từng công trình, hạng mục công trình, để phân tích và đánh giá tình hình thực hiện các định mức, dự toán chi phí, tình hình sử dụng lao động, vật tƣ, tiền vốn, tiết kiệm hay lãng phí, tình hình thực hiện kế hoạch giá thành sản phẩm, từ đó đề ra các biện pháp hữu hiệu kịp thời nhằm hạ thấp chi phí và giá thành sản phẩm xây lắp đồng thời đảm bảo đƣợc yêu cầu kĩ thuật của sản phẩm.2 Nhiệm vụ Để đáp ứng đƣợc yêu cầu quản lý kinh tế, kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành có các nhiệm vụ cụ thể sau: - Xác định đối tƣợng tập hợp chi phí sản xuất và phƣơng pháp tính giá thành phù hợp với đặc điểm quy trình công nghệ đặc điểm tổ chức sản xuất của doanh nghiệp. - Tổ chức tập hợp và phân bổ từng loại chi phí sản xuất theo đúng đối tƣợng tập hợp chi phí sản xuất để xác định bằng phƣơng pháp thích hợp đã chọn. - Xác định chính xác chi phí của sản phẩm dở dang cuối kỳ.
- Thực hiện tính giá thành sản phẩm kịp thời, chính xác theo đúng đối tƣợng tính giá thành và phƣơng pháp tính giá thành hợp lý. - Định kỳ, cung cấp các báo cáo về chi phí sản xuất và tính giá thành cho lãnh đạo doanh nghiệp và tiến hành phân tích tình hình thực hiện định mức, dự toán chi phí sản xuất, tình hình thực hiện kế hoạch, giá thành, đề xuất các kiến nghị cho lãnh đạo doanh nghiệp đƣa ra các quyết định thích hợp, trƣớc mắt cũng nhƣ lâu dài đối với sự phát triển kinh doanh của doanh nghiệp.2 Chi phí sản xuất và mối liên hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm 1.1 Chi phí sản xuất 1.1 Khái niệm Sinh viên: Bùi Thị Trà Ly- Lớp QT1103K Trang 19 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chi phí sản xuất là tổng số các hao phí lao động sống và lao động vật hoá đƣợc biểu hiện bằng tiền phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định. Chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp bao gồm chi phí sản xuất xây lắp và chi phí sản xuất ngoài xây lắp. Các chi phí sản xuất xây lắp cấu thành giá thành sản phẩm xây lắp.
Chi phí sản xuất xây lắp là toàn bộ các chi phí sản xuất phát sinh trong lĩnh vực hoạt động sản xuất xây lắp, nó là bộ phận cơ bản để hình thành giá thành sản phẩm xây lắp.2 Bản chất và nội dung của chi phí sản xuất Sự phát triển của xã hội loài ngƣời gắn liền với quá trình sản xuất hàng hoá, là sự kết hợp của ba yếu tố: tƣ liệu lao động, đối tƣợng lao động và sức lao động. Quá trình sản xuất trong doanh nghiệp xây dựng cũng vậy, đó là quá trình chuyển biến của vật liệu xây dựng thành sản phẩm dƣới sự tác động của máy móc, thiết bị cùng sức lao động của công nhân. Nói cách khác, các yếu tố về tƣ liệu lao động, đối tƣợng lao động ( hao phí lao động vật hoá) dƣới sự tác động có mục đích của sức lao động ( hao phí về lao động sống) qua quá trình thi công sẽ trở thành sản phẩm xây dựng, khi tất cả những hao phí này đƣợc thể hiện dƣới hình thái giá trị thì đó gọi là chi phí sản xuất. Nhƣ vậy, chi phí sản xuất chính là thƣớc đo giá trị (bằng tiền) của tất cả các yếu tố đầu vào để cấu tạo lên sản phẩm xây lắp.
Đó là những phí tổn về sức lao động, vật tƣ, tiền vốn. Từ đó ta thấy đƣợc chi phí khác với chi tiêu và cũng khác với vốn. Chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất và đƣợc bù đắp bằng thu nhập hoạt động sản xuất kinh doanh; chi tiêu là việc dùng tiền để chi cho các hoạt động ngoài sản xuất kinh doanh, có thể lấy từ các quỹ của doanh nghiệp và không đƣợc bù đắp. Còn vốn là biểu hiện bằng tiền của tất cả tài sản đƣợc sử dụng vào hoạt động sản xuất với mục đích sinh lời nhƣng không phải đều là phí tổn.3 Phân loại chi phí sản xuất Sinh viên: Bùi Thị Trà Ly- Lớp QT1103K Trang 20 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Việc phân loại CPSX một cách khoa học và thống nhất không những có ý nghĩa quan trọng đối với công tác kế toán tập hợp CPSX, tính GTSP xây dựng mà nó còn là tiền đề quan trọng của công tác kế hoạch hoá, kiểm tra và phân tích CPSX của toàn doanh nghiệp, thúc đẩy việc tiết kiệm hợp lý CPSX, hạ GTSP, phát huy hơn nữa vai trò của kế toán đối với sự phát triển của doanh nghiệp.
Tuỳ theo yêu cầu quản lý, đối tƣợng cung cấp thông tin, giác độ xem xét chi phí. mà các khoản chi phí đƣợc xắp xếp, phân loại theo các tiêu thức khác nhau. Theo yếu tố chi phí: Căn cứ vào nội dung kinh tế của chi phí để sắp xếp những chi phí có nội dung kinh tế ban đầu giống nhau vào cùng một nhóm chi phí. Cách phân loại này không phân biệt nơi chi phí phát sinh và mục đích sử dụng của chi phí.
Mục đích của cách phân loại này để biết đƣợc chi phí sản xuất của doanh nghiệp gồm những loại nào, số lƣợng, giá trị từng loại chi phí là bao nhiêu. - Chi phí nguyên liệu, vật liệu: gồm toàn bộ giá trị các loại nguyên liệu, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu, thiết bị xây dựng cơ bản… mà doanh nghiệp đã thực sự sử dụng cho hoạt động sản xuất - Chi phí nhân công: Là toàn bộ số tiền lƣơng tiền công phải trả, tiền trích BHXH, BHYT, KPCĐ của công nhân viên chức trong doanh nghiệp. - Chi phí khấu hao TSCĐ: Là toàn bộ giá trị khấu hao phải trích của các TSCĐ sử dụng trong doanh nghiệp. - Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là toàn bộ số tiền doanh nghiệp phải trả về các dịch mua từ bên ngoài nhƣ tiền điện, tiền nƣớc, tiền điện thoại phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp - Chi phí khác bằng tiền: Gồm toàn bộ chi phí khác dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh ở doanh nghiệp ngoài các yếu tố chi phí trên nhƣ chi phí tiếp khách hội họp… Theo khoản mục chi phí: Sinh viên: Bùi Thị Trà Ly- Lớp QT1103K Trang 21 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Cách phân loại này dựa trên công dụng của chi phí trong quá trình sản xuất và phƣơng pháp tập hợp chi phí có tác dụng tích cực cho việc phân tích giá thanh theo khoản mục chi phí.
Mục đích của cách phân loại này để tìm ra các nguyên nhân làm thay đổi giá thành so với định mức và đề ra các biện pháp hạ giá thành sản phẩm. - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Là giá trị thực tế của các loại nguyên vật liệu sử dụng trực tiếp cho sản xuất xây lắp. - Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các khoản tiền lƣơng phải trả và các khoản tính theo lƣơng của công nhân trực tiếp sản xuất. Các khoản phụ cấp lƣơng tiền ăn ca, tiền công phải trả cho lao động thuê ngoài cũng đƣợc hạch toán vào khoản mục này.
- Chi phí sử dụng máy thi công: bao gồm chi phí thƣờng xuyên và chi phí tạm thời sử dụng máy thi công - Chi phí sản xuất chung: Bao gồm các chi phí phát sinh ở đội, bộ phận sản xuất ngoài các chi phí sản xuất trực tiếp nhƣ: Chi phí nhân viên quản lí đội sản xuất: gồm lƣơng chính, lƣơng phụ và các khoản tính theo lƣơng của nhân viên quản lí đội (bộ phận sản xuất) Chi phí vật liệu: Gồm giá trị vật liệu dùng để sửa chữa bảo dƣỡng TSCĐ, các chi phí công cụ dụng cụ ở đội xây lắp.