Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Trêng ®¹i häc b¸ch khoa hµ néi --------------------------------------- LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc Ngµnh: qu¶n trÞ kinh doanh Hoµn thiÖn h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm víi viÖc t¨ng cêng qu¶n trÞ doanh nghiÖp t¹i xÝ nghiÖp 651 Ph¹m thÞ minh ph¬ng Hµ néi 2006 17061131407241000000 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Trêng ®¹i häc b¸ch khoa hµ néi --------------------------------------- LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc Hoµn thiÖn h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm víi viÖc t¨ng cêng qu¶n trÞ doanh nghiÖp t¹i xÝ nghiÖp 651 Ngµnh: qu¶n trÞ kinh doanh M· sè: Ph¹m thÞ minh ph¬ng Ngêi híng dÉn khoa häc: PGS – TS. TrÇn träng phóc Hµ néi 2006 LuËn v¨n tèt nghiÖp cao häc 1 §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi Më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ nh÷ng chØ tiªu cã ý nghÜa quan träng ®èi víi ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt. Th«ng tin vÒ c¸c chØ tiªu nµy chÝnh x¸c, kÞp thêi sÏ gióp nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh ®óng ®¾n trong kinh doanh.
MÆt kh¸c, c¸c chØ tiªu vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cßn lµ c¬ së ®Ó ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh t¹i doanh nghiÖp. Thùc tÕ, c¸c th«ng tin vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cã thÓ cã ®îc th«ng qua viÖc tæ chøc hîp lý vµ cã hiÖu qu¶ c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh ®óng, tÝnh ®ñ gi¸ thµnh. Víi chøc n¨ng lµ c«ng cô ®¾c lùc cho viÖc qu¶n lý tµi chÝnh doanh nghiÖp, kÕ to¸n cÇn lµm tèt c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn, c«ng t¸c kÕ to¸n cßn tån t¹i mét sè h¹n chÕ nh: viÖc x¸c ®Þnh yÕu tè chi phÝ, ph©n lo¹i chi phÝ, ph¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ….
XuÊt ph¸t tõ nh÷ng vÊn ®Ò trªn, t«i chän ®Ò tµi: “Hoµn thiÖn h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm víi viÖc t¨ng cêng qu¶n trÞ doanh nghiÖp t¹i XÝ nghiÖp 651”. Môc tiªu cña ®Ò tµi: - Lµm râ nh÷ng vÊn ®Ò thuéc vÒ lý luËn cña h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. - Ph©n tÝch thùc tr¹ng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i XÝ nghiÖp c¬ khÝ 651. - VËn dông lý luËn ®Ó t×m c¸ch kh¾c phôc nh÷ng tån t¹i hiÖn nay trong h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i XÝ nghiÖp c¬ khÝ 651, ®ång thêi ®a ra c¸c gi¶i ph¸p thiÕt thùc cho viÖc hoµn thiÖn h¹ch to¸n chi phÝ Häc viªn: Ph¹m ThÞ Minh Ph¬ng Khoa Kinh tÕ vµ Qu¶n lý LuËn v¨n tèt nghiÖp cao häc 2 §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh theo híng võa phôc vô kÕ to¸n tµi chÝnh, võa phôc vô môc ®Ých qu¶n trÞ doanh nghiÖp cã hiÖu qu¶.
§èi tîng, ph¹m vi nghiªn cøu. Nghiªn cøu lý luËn vÒ chi phÝ s¶n xuÊt, gi¸ thµnh, néi dung h¹ch to¸n chi phÝ vµ ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Nghiªn cøu thùc tr¹ng viÖc tæ chøc c¸c néi dung h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt, thùc tr¹ng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i XÝ nghiÖp c¬ khÝ 651. Ph¹m vi nghiªn cøu lµ XÝ nghiÖp c¬ khÝ 651.
C¬ së lý luËn vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu. §Ó nghiªn cøu ®Ò tµi nµy, ph¬ng ph¸p luËn c¬ b¶n ®îc sö dông lµ ph¬ng ph¸p luËn cña phÐp duy vËt biÖn chøng. LuËn v¨n kÕt hîp ph¬ng ph¸p tæng hîp, nhËn ®Þnh tõ quan ®iÓm lý luËn ®èi víi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp s¶n xuÊt ®Õn viÖc ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i XÝ nghiÖp c¬ khÝ 651. B»ng viÖc ®¸nh gi¸, lý gi¶i, ph©n tÝch mét c¸ch cã c¬ së khoa häc nh÷ng vÊn ®Ò h¹n chÕ, tån t¹i vµ x¸c ®Þnh nguyªn nh©n; nhËn ®Þnh xu híng ph¸t triÓn tõ ®ã ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p, biÖn ph¸p ®Ó h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cã hiÖu qu¶.
Nh÷ng ®ãng gãp cña luËn v¨n. Tõ viÖc nghiªn cøu lý luËn h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt, luËn v¨n ®· cè g¾ng ®i s©u ph©n tÝch thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh t¹i XÝ nghiÖp c¬ khÝ 651, ®¸nh gi¸ nh÷ng u ®iÓm, nhîc ®iÓm tån t¹i, x¸c ®Þnh nguyªn nh©n tån t¹i trong qu¸ tr×nh h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i xÝ nghiÖp. Tõ ®ã, ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p vµ ®iÒu kiÖn cÇn Häc viªn: Ph¹m ThÞ Minh Ph¬ng Khoa Kinh tÕ vµ Qu¶n lý LuËn v¨n tèt nghiÖp cao häc 3 §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi thiÕt ®Ó thùc hiÖn gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i XÝ nghiÖp c¬ khÝ 651. KÕt cÊu cña luËn v¨n.
Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn vµ danh môc tµi liÖu tham kh¶o, phô lôc, luËn v¨n gåm 3 ch¬ng: Ch¬ng 1: Lý luËn chung vÒ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm víi viÖc t¨ng cêng qu¶n trÞ doanh nghiÖp t¹i XÝ nghiÖp c¬ khÝ 651 Ch¬ng 2: Ph©n tÝch thùc tr¹ng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i XÝ nghiÖp c¬ khÝ 651 Ch¬ng 3: Mét sè gi¶i ph¸p hoµn thiÖn h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm víi viÖc t¨ng cêng qu¶n trÞ doanh nghiÖp t¹i XÝ nghiÖp c¬ khÝ 651 Häc viªn: Ph¹m ThÞ Minh Ph¬ng Khoa Kinh tÕ vµ Qu¶n lý LuËn v¨n tèt nghiÖp cao häc 4 §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi Ch¬ng 1: Lý luËn chung vÒ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm víi viÖc t¨ng cêng qu¶n trÞ doanh nghiÖp t¹i xÝ nghiÖp c¬ khÝ 651 1. Kh¸i niÖm chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm 1. Kh¸i niÖm chi phÝ s¶n xuÊt. Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh trong c¸c doanh nghiÖp lµ qu¸ tr×nh doanh nghiÖp khai th¸c, sö dông lao ®éng, vËt t, tiÒn vèn… ®Ó s¶n xuÊt kinh doanh s¶n phÈm, lao vô dÞch vô.
§ã lµ qu¸ tr×nh doanh nghiÖp bá ra c¸c chi phÝ vÒ lao ®éng sèng nh: chi phÝ tiÒn l¬ng, tiÒn c«ng, tiÒn trÝch BHXH… g¾n víi viÖc sö dông lao ®éng, chi phÝ vÒ lao ®éng vËt ho¸ nh chi phÝ vÒ vËt liÖu, c«ng cô dông cô, TSC§… ®Ó thùc hiÖn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. ChØ cã nh÷ng chi phÝ liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt míi ®îc tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt. Chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh thêng xuyªn trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp, ®Ó phôc vô cho qu¶n lý vµ h¹ch to¸n kinh doanh, chi phÝ s¶n xuÊt ®îc tËp hîp theo thêi kú: hµng th¸ng, hµng quý, hµng n¨m. Chi phÝ s¶n xuÊt lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ vÒ lao ®éng sèng, lao ®éng vËt ho¸ mµ doanh nghiÖp ®· chi ra cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh.
Kh¸i niÖm gi¸ thµnh s¶n phÈm Gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp, ph¶n ¸nh chÊt lîng ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kÕt qu¶ sö dông c¸c lo¹i tµi s¶n, vËt t, lao ®éng, tiÒn vèn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, còng nh c¸c gi¶i ph¸p kinh tÕ kü thuËt nh»m s¶n xuÊt ®îc khèi lîng s¶n phÈm nhiÒu nhÊt víi chi phÝ s¶n xuÊt tiÕt kiÖm vµ gi¸ thµnh h¹ nhÊt. Häc viªn: Ph¹m ThÞ Minh Ph¬ng Khoa Kinh tÕ vµ Qu¶n lý LuËn v¨n tèt nghiÖp cao häc 5 §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi Gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ cã liªn quan ®Õn khèi lîng s¶n phÈm, c«ng viÖc hoµn thµnh. §èi tîng vµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt. §èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt §èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lµ ph¹m vi giíi h¹n mµ chi phÝ s¶n xuÊt cÇn ph¶i tËp hîp nh»m ®¸p øng yªu cÇu kiÓm tra, gi¸m s¸t chi phÝ s¶n xuÊt vµ yªu cÇu tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm.
Ho¹t ®éng s¶n xuÊt ®îc tiÕn hµnh ë nhiÒu ®Þa ®iÓm kh¸c nhau: c¸c ph©n xëng, tæ ®éi s¶n xuÊt. ë tõng ®Þa ®iÓm s¶n xuÊt l¹i chÕ biÕn nhiÒu lo¹i s¶n phÈm, thùc hiÖn nhiÒu c«ng viÖc kh¸c nhau, theo c¸c quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt kh¸c nhau. V× vËy chi phÝ s¶n xuÊt còng ph¸t sinh ë nhiÒu ®Þa ®iÓm, nhiÒu bé phËn, liªn quan ®Õn nhiÒu lo¹i s¶n phÈm, c«ng viÖc, cÇn x¸c ®Þnh ®óng ®¾n ph¹m vi giíi h¹n mµ chi phÝ cÇn ph¶i tËp hîp. ViÖc x¸c ®Þnh ®èi tîng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ lµ kh©u ®Çu tiªn cÇn thiÕt cña c«ng t¸c chi phÝ s¶n xuÊt.
Cã x¸c ®Þnh ®îc ®óng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt míi ®¸p øng ®îc yªu cÇu qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt, míi tæ chøc tèt c«ng viÖc kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt tõ kh©u ghi chÐp ban ®Çu, tæng hîp sè liÖu, tæ chøc ghi sæ kÕ to¸n. §Ó x¸c ®Þnh ®óng ®èi tîng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt ph¶i c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt vµ c«ng dông cña chi phÝ trong s¶n xuÊt, tuú theo c¬ cÊu tæ chøc s¶n xuÊt, yªu cÇu vµ tr×nh ®é qu¶n lý mµ ®èi tîng tËp hîp chi phÝ cã thÓ lµ: toµn bé quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt hoÆc tõng giai ®o¹n cña quy tr×nh c«ng nghÖ (tõng ph©n xëng, tæ ®éi s¶n xuÊt) hoÆc tõng ®¬n dÆt hµng. Tuú theo quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm, ®Æc ®iÓm cña s¶n phÈm mµ ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt cã thÓ lµ s¶n phÈm, nhãm s¶n phÈm, bé phËn, chi tiÕt, nhãm chi tiÕt s¶n phÈm. Häc viªn: Ph¹m ThÞ Minh Ph¬ng Khoa Kinh tÕ vµ Qu¶n lý LuËn v¨n tèt nghiÖp cao häc 6 §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi TËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt ®óng ®èi tîng cã t¸c dông t¨ng cêng qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt, phôc vô c«ng t¸c tÝnh gi¸ thµnh kÞp thêi vµ chÝnh x¸c.
Thùc chÊt cña viÖc x¸c ®Þnh ®èi tîng tËp hîp chi phÝ lµ x¸c ®Þnh n¬i ph¸t sinh chi phÝ vµ ®èi tîng chÞu chi phÝ. N¬i ph¸t sinh chi phÝ lµ ph©n xëng, tæ, ®éi s¶n xuÊt, hay toµn bé quy tr×nh c«ng nghÖ (toµn doanh nghiÖp). §èi tîng chÞu chi phÝ lµ s¶n phÈm, nhãm s¶n phÈm, chi tiÕt s¶n phÈm, ®¬n ®Æt hµng. Ph¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt: 1.
Ph¬ng ph¸p trùc tiÕp: Ph¬ng ph¸p nµy ¸p dông ®èi víi chi phÝ s¶n xuÊt cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn tõng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ riªng biÖt.